Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Αρχείο για Μαρτίου, 2009

Η λιτανεία των ευσεβών ψάλων διά τον Κοτζάμπασην Πτολεμαΐδος

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 31 Μαρτίου, 2009

Τάκης Ροδόπουλος

Τάκης Ροδόπουλος

Το κακό με πολλά παλιά κλασικά σκίτσα του Μποστ είναι πως όταν τα βλέπουμε, πενήντα χρόνια μετά, δεν είναι πάντα εύκολο να κατανοήσουμε τους υπαινιγμούς αφού αγνοούμε τα γεγονότα που σατιρίζονται ή έστω τις μικρές τους λεπτομέρειες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η σημερινή γελοιογραφία, που δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία στις 30 Απριλίου 1960 και αφορά κάποια γεγονότα εντελώς ξεχασμένα σήμερα, μια περιοδεία του πανίσχυρου τότε Τάκη Ροδόπουλου, του Θεσσαλιάρχη πολιτικού που διετέλεσε κατ’ επανάληψη Πρόεδρος της Βουλής επί κυβερνήσεων ΕΡΕ, καθώς και τα εγκαίνια ενός εργοστασίου αζωτούχων λιπασμάτων στην Πτολεμαΐδα. Ο Ροδόπουλος ήταν όπως είπα πανίσχυρος τότε και είχε το παρατσούκλι «ο μοχλός». Μια εποχή, κυριαρχούσε στην πολιτική ζωή. Σήμερα, αποδεικνύεται ότι το μοναδικό ανθεκτικό του εισιτήριο προς την υστεροφημία είναι πως ήταν αδελφός του συγγραφέα Μ. Καραγάτση.

Πενήντα χρόνια μετά, η αναδίφηση που έκανα στα σώματα των εφημερίδων δεν με βοήθησε να διαλευκάνω εντελώς τα γεγονότα, επομένως η παρουσίαση που θα κάνω έχει κενά. Τότε, γιατί αυτήν τη γελοιογραφία και όχι άλλην; Διότι περιέχει γουστόζικες αναφορές σε διάφορα έργα του Καραγάτση. Καθώς το ενδιαφέρον για τον Καραγάτση αναζωπυρώθηκε πρόσφατα, κακό δεν είναι να δούμε τη μοναδική μποστική γελοιογραφία που έχει καραγατσικά θέματα. Βέβαια, ο Καραγάτσης στη γελοιογραφία πληρώνει άδικα τα σπασμένα: όπως λένε, καθόλου δεν ήθελε να τον συσχετίζουν με τον αδελφό του -λέγεται μάλιστα ότι κατέβηκε δυο φορές στις εκλογές αντίπαλός του, με το κόμμα του Μαρκεζίνη (χωρίς καμιά πιθανότητα επιτυχίας και χωρίς να κάνει προεκλογική εκστρατεία), περίπου για να τον πικάρει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Αστεία, Μποστ | Με ετικέτα: , | 22 σχόλια »

Μεθύστε με το αθάνατο κρασί του Εικοσιένα

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 31 Μαρτίου, 2009

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε, ελαφρώς ανεπίκαιρα πρέπει να πω, στην εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης σήμερα. Κάθε εμπόδιο για καλό, αφού έτσι μπορεί να το διαβάσουν μερικοί που πριν από δέκα μέρες θα το προσπερνούσαν.

image0014Μέρες που είναι, ας γράψω κάτι πατριωτικό. Για την Επανάσταση του 1821, να πούμε. Βέβαια να εξηγούμαστε. Γιορτάζουμε την έναρξη της Επανάστασης στις 25 Μαρτίου, αλλά οι περισσότεροι δεν ξέρουν πως στις 25 Μαρτίου 1821 στο μοναστήρι της Αγίας Λαύρας δεν είχε γίνει απολύτως τίποτα. Ούτε οπλαρχηγοί συγκεντρώθηκαν, ούτε ορκίστηκαν σε κανένα λάβαρο, που ποτέ δεν υψώθηκε εκεί και τότε. Ποιος τα λέει αυτά; Όχι κανένας αντεθνικώς σκεπτόμενος ανθέλλην, αλλά ο ίδιος ο Παλαιών Πατρών Γερμανός, ο οποίος στα Απομνημονεύματά του γράφει πως εκείνη τη μέρα, στις 25 Μαρτίου 1821, βρισκόταν στα Νεζερά, αρκετές ώρες δρόμο από την Αγία Λαύρα.
Η Επανάσταση άλλωστε είχε ήδη αρχίσει, με την επίθεση κατά Τούρκου φοροεισπράκτορα στα Καλάβρυτα, κυρίως όμως με την εισβολή ενόπλων τμημάτων Μανιατών στην Καλαμάτα. Στις 18 Μαρτίου από την απελευθερωμένη πρωτεύουσα της Μεσσηνίας ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης υπογράφουν την πρώτη επαναστατική προκήρυξη, με την οποίαν αναγγέλλουν την έναρξη του αγώνα για την απελευθέρωση της Ελλάδας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , | 69 σχόλια »

Ένα χωριό με 246.000 κατοίκους!

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 31 Μαρτίου, 2009

Ο κεντρικός δρόμος του... χωριού

Ο κεντρικός δρόμος του... χωριού

Η έννοια του χωριού εξαρτάται σε κάποιο βαθμό και από τη χώρα. Στο Λουξεμβούργο, ένα μέρος με πάνω από 1.000 κατοίκους δεν θα το πεις χωριό, αλλά στην Ισπανία ένα μεγάλο χωριό μπορεί να έχει και 5.000 κατοίκους. Η Ελλάδα, φαντάζομαι, είναι κάπου στη μέση.

Φαίνεται πως στη γειτονική μας Τουρκία, τα στάνταρ είναι πολύ διαφορετικά. Τουλάχιστον αυτό υποθέτει κανείς διαβάζοντας σημερινό (31.3.2009) άρθρο του Χρ. Μιχαηλίδη στη στήλη του στην Ελευθεροτυπία.

 

(Με την ευκαιρία, καλορίζικη η νέα ηλεκτρονική μορφή της “Ε”!)

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Κοτσανολόγιο | Με ετικέτα: , , , | 29 σχόλια »

Έχει άραγε τέλος αυτός ο κατήφορος;

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 31 Μαρτίου, 2009

Ο τίτλος του ποστ είναι παραπλανητικός: δεν αναφέρομαι ούτε στην τρέχουσα πολιτική κατάσταση, ούτε κάνω κριτική σε κάποιο πρόσωπο του κυβερνοχώρου. Ο συγκεκριμένος κατήφορος δεν είναι κακό πράγμα, αλλά αντίθετα είναι αξιέπαινος. Και επιπλέον, έχει τέρμα, έχει όριο και μάλιστα αξεπέραστο.

Λίγο αινιγματικά όλα αυτά, θα συμφωνήσετε. Να εξηγηθώ λοιπόν: μιλάω για τα παντογράμματα. Και, σαν εκείνον τον φλύαρο που τον ρωτάς τι ώρα είναι και σου αρχίζει διατριβή περί ωρολογοποιίας, θα υπενθυμίσω κι εγώ, για καραπολλοστή φορά, ότι παντόγραμμα, pangram αγγλιστί, είναι μια πρόταση η οποία περιλαμβάνει όλα τα γράμματα του αλφαβήτου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Ψυχαγωγικά | Με ετικέτα: , | 12 σχόλια »

Οι φωνές των ζώων: Γκενσμπούρ συναντάει Λασκαράτο

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 30 Μαρτίου, 2009

Με αφορμή το λινκ που έδωσε σε άλλη συζήτηση ο Καλοπροαίρετος για τις λέξεις που δηλώνουν (σωστότερα: που δήλωναν μια φορά κι έναν καιρό) φωνές ζώων, για παράδειγμα η χήνα κλαγγάζει, το πρόβατο βληχάται, η κουκουβάγια κικκαβίζει, ο λύκος αρουλίζει, η αρκούδα ομάζει ή αν προτιμάτε βράζει (όχι στο καζάνι) ενώ η χελώνα σίζει, θυμήθηκα ένα τραγουδάκι του Σερζ Γκενσμπούρ, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμέψει και για οδηγός εκμάθησης των αντίστοιχων γαλλικών λέξεων για τις φωνές των ζώων, αν δεν ήταν ελαφρώς ματσό στο ρεφρέν του: Κοίτα να’ σαι όμορφη και βούλωστο, της λέει της λεγάμενης ο Σερζ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Ποίηση, Ψυχαγωγικά | Με ετικέτα: , | 8 σχόλια »

Στρώνουν οι μάγισσες κι οι στρίγγλες το σοφρά τους

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 30 Μαρτίου, 2009

Πριν από λίγες μέρες συζητήσαμε, με αφορμή ένα μεταφραστικό λάθος σε κείμενο της Ρόζας Λούξεμπουργκ, για το Hexensabbat, τις οργιαστικές συνάξεις που υποτίθεται πως έκαναν οι μάγισσες τα σαββατόβραδα.

Ο φίλτατος Mindkaiser είχε πει ότι υπάρχουν πίνακες του Γκόγια εμπνευσμένοι από αυτό το θέμα -και μου τους έστειλε με ηλεμήνυμα, μαζί μ’ ένα διαμαντάκι της Μελισσάνθης που έχει τίτλο Συμπόσιο κι έχει το ίδιο θέμα. Τα παρουσιάζω με μεγάλη μου χαρά:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Ζωγραφική, Ποίηση | Με ετικέτα: , | 6 σχόλια »

Φθηνό μπλε βράδυ, στο Γκάζι ξεψυχώ…

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 29 Μαρτίου, 2009

Και πάλι για τα παντογράμματα ο λόγος.

Θυμίζω ότι παντόγραμμα, pangram αγγλιστί, είναι μια πρόταση η οποία περιλαμβάνει όλα τα γράμματα του αλφαβήτου. Μέχρι πρόσφατα, το συντομότερο ελληνικό γνωστό παντόγραμμα ήταν το Ξεσκεπάζω την ψυχοφθόρο βδελυγμία του Αλέξανδρου Διαμαντίδη, με 30 γράμματα. Πριν από μερικές μέρες, ο Λευτέρης Παπαδέας κατέβηκε ένα σκαλάκι πιο κάτω, στα 29, με το Θα μπλέξω βρίζοντας φυγόδικη ψυχή.

Το 29 δεν είναι μικρό επίτευγμα. Αν σκεφτούμε ότι τα γράμματα είναι 24, ένα παντόγραμμα με 29 γράμματα θα έχει μόνο 5 επαναλήψεις κάποιου γράμματος (φωνήεντος σχεδόν πάντα).

Σε ηλεμήνυμα που μου έστειλε, ο φίλτατος Παναγιώτης Κονιδάρης ισοφαρίζει την επίδοση των 29.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Ψυχαγωγικά | Με ετικέτα: | 22 σχόλια »

Η Βίκη και η Ρόζα και οι κουτουλιές

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 28 Μαρτίου, 2009

Με χαρά φιλοξενώ εδώ ένα κείμενο που έστειλε η καλή φίλη Μαρία, με αφορμή τη “σάμπα της αναρχίας”, το μεταφραστικό μαργαριτάρι στο οποίο αφιερώθηκε προηγούμενο ποστ. Το θέμα αυτού του κειμένου είναι κάποια άλλα μαργαριτάρια και κακές μεταφράσεις στη Βικιπαίδεια (και όχι μόνο στην ελληνική). Από περιέργεια, γκούγκλισα το επίμαχο απόσπασμα με τις κουτουλιές και βρήκα ότι αναπαράγεται σε κάμποσα ιστολόγια και σε μερικούς πολυσύχναστους ή/και έγκυρους ιστότοπους (Πολιτικό καφενείο, indy.gr κτλ.) Δεν είναι βέβαιο αν το λάθος έγινε από τον μεταφραστή της Βικιπαίδειας ή αν έγινε αντιγραφή κακής μετάφρασης από έντυπο, αλλά δεν ενδιαφέρει.

Όταν επισημαίνονται λάθη στη Βικιπαίδεια, μια απάντηση είναι “αντί να χάνετε χρόνο να τα επισημαίνετε, πηγαίνετε εκεί να τα διορθώσετε”. Κι αυτό μπορεί να γίνει, και θα γίνει, αλλά όπως είδατε, το λάθος έχει ήδη αναπαραχθεί και, όπως λέει η παροιμία, πού να βρεις χίλια μαντήλια να φράξεις χίλια στόματα. Διότι βέβαια είναι ανθρωπίνως αδύνατο να προλαβαίνει κανείς όλα τα λάθη της Βικιπαίδειας στην πηγή.

Εγώ πάντως, να πω την αμαρτία μου: στη Βικιπαίδεια ανατρέχω. Πού και πού μάλιστα διορθώνω και κανένα λάθος που βρίσκω. Αλλά ήδη είπα πολλά, ίσως επειδή δεν θα μπορέσω να πάρω μέρος στην αρχή της συζήτησης καθώς θα λείπω για δυο μέρες. Λοιπόν σταματώ εδώ και περιμένω, αν υπάρχει διάθεση, να δω στα σχόλια τη γνώμη σας για τη Βικιπαίδεια και την εγκυρότητά της.

Το κείμενο της Μαρίας:

Από τότε που η λέξη Καλαβρία, τόπος αυτοκτονίας του Δημοσθένη με παρέπεμψε στην Ιταλία αντί για το δικό μας Πόρο σταμάτησα να ανατρέχω στην ελληνική Βικιπαίδεια. (Με τον καιρό βέβαια ανακάλυψα ότι τα πράγματα και στις άλλες γλώσσες δεν είναι πάντα καλύτερα.) Η σάμπα όμως της αναρχίας μ’ έβαλε σε πειρασμό. Ας δω, είπα, τι γράφει η βίκι για τη Ρόζα απ’ το Λουξεμβούργο, όπως είχα ακούσει να την αποκαλούν  οι ασφαλίτες που το Σεπτέμβρη του 73 έκαναν κατάσχεση στο βιβλιοπωλείο φίλης.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Μεταφραστικά, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , | 7 σχόλια »

Η “Νέα Γενιά”, το περιοδικό της ΕΠΟΝ

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 27 Μαρτίου, 2009

Το Σάββατο ή την Κυριακή ανεβάζω λογοτεχνικά έργα, όμως αύριο αξημέρωτα θα φύγω και θα λείψω ως την Κυριακή το βράδυ,  οπότε το καθιερωμένο λογοτεχνικό το βάζω αποβραδίς.

Εξώφυλλο του τεύχους 57 (20 Σεπτ. 1945)

Εξώφυλλο του τεύχους 57 (20 Σεπτ. 1945)

Το περιοδικό Νέα Γενιά ήταν το όργανο της ΕΠΟΝ και έβγαινε παράνομο επί κατοχής και στη συνέχεια νόμιμο έως τον Οκτώβρη του 1947 που η ΕΠΟΝ κηρύχτηκε παράνομη. Τα τελευταία χρόνια έχουν επανεκδοθεί από τον εκδοτικό οίκο Σύγχρονη Εποχή, με πρωτοβουλία της ΚΝΕ, δυο τόμοι με τεύχη του περιοδικού. Στις σελίδες μου παρουσιάζω μια ανθολογία λογοτεχνικών κειμένων από το περιοδικό αυτό (δεν έχει ολοκληρωθεί).

Πρώτα όμως, θέλω να παραθέσω μερικά λόγια που είχε γράψει ο αείμνηστος Νίκος Καραντηνός, αρχισυντάκτης του περιοδικού, με την ευκαιρία της έκδοσης του πρώτου τόμου, μια και αποτελούν εξαιρετικά καλή σύνοψη της διαδρομής του περιοδικού:

Ένα μήνα μετά την ίδρυση της ΕΠΟΝ, στις 23 Φλε­βάρη 1943, κυκλοφόρησε το πρώτο φύλλο της μικρής παράνομης εφημεριδούλας Νέα Γενιά. Από το χωμένο στα έγκατα της γης παράνομο τυπογραφείο, δουλεμένο από την ηρωική Ηλέκτρα Αποστόλου που την εποχή εκείνη ήταν μέλος του Γραφείου του ΚΣ της ΕΠΟΝ. Το κύριο άρθρο ανα­φέρεται στο 1821 και καλεί τη νέα γενιά να τιμή­σει τους ήρωες του. Στο φύλλο αυτό δημοσιεύε­ται η σύνθεση του ζωγράφου Ηλία Φέρτη.

Η Νέα Γενιά είχε την τύχη να ξεκινήσει με την πνοή της ηρωικής Ηλέκτρας (οι ΕΠΟΝίτες την ξέ­ραμε με το ψευδώνυμο «Στάσα»). Ενα χρόνο αρ­γότερα θα έπεφτε στα χέρια των δολοφόνων της ασφάλειας (Λάμπρου – Παρθενίου – Πλυτζανόπουλου) και θα μαρτυρούσε, στο άντρο της Γενι­κής Ασφάλειας στην οδό Ελπίδος, τον Ιούλιο του 1944.

Στη συντακτική επιτροπή μετείχαν: η Μαρία Σβώλου, η Ρόζα Ιμβριώτη, ο Κώστας Σωτηρίου και ο Σταύρος Ζορμπαλάς (Λάμπης) που έγινε αργό­τερα υπεύθυνος του περιοδικού. Λίγο αργότερα στη συντακτική επιτροπή μπήκαν οι ΕΠΟΝίτες Νί­κος Καραντηνός και Νίκος Γιαναράς.

Ας δούμε όμως τώρα τη Νέα Γενιά στη διαδι­κασία της έκδοσης, στα χρόνια που παίρνει σχήμα περιοδικού, από το Νοέμβρη του 1944 μέχρι το τε­λευταίο τεύχος, τον Οκτώβρη του 1947.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Λογοτεχνία, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , | 14 σχόλια »

Ο Φλάβιους Ζοζέφ στη Στρατιά των αγνώριστων

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 27 Μαρτίου, 2009

Ο... Ζοζέφ

Ο... Ζοζέφ

Όχι απλό μαργαριτάρι, αλλά βαρύτιμον Κοχινούρ φιλοτέχνησε η δημοσιογράφος της Ελευθεροτυπίας Κάτια Αρφαρά, στο σημερινό (27.3.09) φύλλο της εφημερίδας.

Ο αναγνώστης που διαβάζει το ρεπορτάζ της με τίτλο Ο Άμος Γκιτάι «κατεβάζει» Ζαν Μορό στην Επίδαυρο θα είναι δικαιολογημένος αν κατεβάσει καντήλια (όπως μου έγραψε ο εκλεκτός φίλος που μού επισήμανε με ηλεμήνυμα το άρθρο) όταν διαβάσει το εξής απερίγραπτο:

Άξονας της παράστασης είναι «Ο πόλεμος των Εβραίων» του ιστορικού Φλάβιους Ζοζέφ για τον πρώτο πόλεμο των Εβραίων με τους Ρωμαίους τον 1ο αι. μ.Χ. Το επτάτομο έργο, που γράφτηκε στην αραμαϊκή και μεταφράστηκε στα ελληνικά πριν ακόμα κυκλοφορήσει, θα αποτελέσει τον πυρήνα του φιλόδοξου εγχειρήματος.

Αλήθεια, ποιος είναι αυτός ο Φλάβιους Ζοζέφ; Σε λεξικό αν ψάξουμε δεν θα τον βρούμε, εγκυκλοπαίδεια δεν τον ξέρει, ακόμα και το γκουγκλ το παντεποπτικό τον αγνοεί. Όμως ο Φλάβιους Ζοζέφ δεν είναι Ανύπαρκτος, είναι ιστορικό πρόσωπο που έγινε Αγνώριστο χάρη στο μαγικό χέρι της δημοσιογράφου μας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , | 108 σχόλια »

Τι είναι η σάμπα της αναρχίας;

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 26 Μαρτίου, 2009

rosaΤο 1916, μέσα στον πόλεμο, η Ρόζα Λούξεμπουργκ έγραψε μια μπροσούρα, με τίτλο Η κρίση της σοσιαλδημοκρατίας (Die Krise der Sozialdemokratie). Την υπογράφει με το ψευδώνυμο Junius που χρησιμοποιούσε τότε, γι’ αυτό στην αγγλική βιβλιογραφία θα δείτε καμιά φορά να αναφέρεται το έργο σαν The Junius pamphlet. Δεν ξέρω αν το έργο έχει ολόκληρο μεταφραστεί στα ελληνικά, δεν βρήκα κάτι σχετικό, άλλωστε μπορεί να περιλαμβάνεται σε συλλογή έργων της Λ. με άλλο τίτλο. Όμως, το απόσπασμα που μας ενδιαφέρει υπάρχει στην ελληνική Βικιπαίδεια:

«Λασπωμένη, ατιμασμένη, βουτηγμένη μέσα στο ίδιο της το αίμα, στάζοντας πύον: να πώς παρουσιάζεται η αστική κοινωνία, να ποιο είναι το πραγματικό της πρόσωπο. Δεν είναι πια όπως κάποτε, που φτιασιδωμένη και φορώντας το πέπλο της εντιμότητας επιδιδόταν στην κουλτούρα και στη φιλοσοφία, στην ηθική και στην τάξη, στην ειρήνη και στο δίκαιο. Τώρα μοιάζει με άγριο ζώο που χορεύει τη σάμπα της αναρχίας και σπέρνει τη χολέρα στον πολιτισμό και την ανθρωπότητα. Η αστική κοινωνία φανερώνεται ολόγυμνη, όπως πραγματικά είναι.»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , | 16 σχόλια »

Θα μπλέξω βρίζοντας φυγόδικη ψυχή!

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 26 Μαρτίου, 2009

Κοιτάξτε ξανά την πρόταση του τίτλου και σκεφτείτε ποιο είναι το χαρακτηριστικό της.

.

Όσοι παρακολουθούν το ιστολόγιο από τα πρώτα του μηνύματα και έχουν και γερό μνημονικό, ίσως αναγνωρίσουν ότι πρόκειται για παντόγραμμα. Για όσους άνοιξαν τώρα τα ραδιόφωνά τους, παντόγραμμα, pangram αγγλιστί, είναι μια πρόταση η οποία περιλαμβάνει όλα τα γράμματα του αλφαβήτου. Μέχρι πρόσφατα, το συντομότερο ελληνικό γνωστό παντόγραμμα ήταν το Ξεσκεπάζω την ψυχοφθόρο βδελυγμία του Αλέξανδρου Διαμαντίδη, με 30 γράμματα.

.

Όχι πια. Προχτές πήρα το εξής ηλεμήνυμα από τον αναγνώστη του ιστολογίου Λευτέρη-Δικαίο Παπαδέα:

.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Γενικά γλωσσικά, Ψυχαγωγικά | Με ετικέτα: , , | 14 σχόλια »

Αυτά τα εδώδιμα είναι από εδώ;

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 26 Μαρτίου, 2009

Στο φόρουμ της Λεξιλογίας κάποιος επισήμανε ένα περίεργο μαργαριτάρι σε υποτίτλους. Σε προχτεσινή νεανική αμερικάνικη ταινία του Σκάι, ρωτάει ο νεαρός φοιτητής τη νεαρή φοιτήτρια:

– Πάμε για καφέ το απόγευμα;
Κι εκείνη απαντά:
– Δεν μπορώ, έχω μάθημα για τα εδώδιμα εθνικά προϊόντα!

Τι εννοούσε ο ποιητής; Ποια είναι αυτά τα εδώδιμα εθνικά προϊόντα, άραγε;

Ίσως δεν θα το πιστέψετε, αλλά ήταν Gross National Product, Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν.

Η ομήγυρη στο φόρουμ προσπάθησε να μαντέψει πώς στην ευχή γεννήθηκε τέτοιο λάθος, σκέφτηκαν μήπως ο υποτιτλιστής μπέρδεψε το Gross με το grocery, αλλά κατά τη γνώμη μου, μπορεί βέβαια να πέφτω έξω, το λάθος δεν ήταν μεταφραστικό’ ο υποτιτλιστής σκέφτηκε το “εγχώριο” (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν), δεν το θυμότανε καλά, κι έβαλε “εδώδιμο”, νομίζοντας πως σημαίνει “εγχώριο” -επειδή είναι από εδώ!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Κοτσανολόγιο, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , | 41 σχόλια »

Αρχαιολατρία και γλώσσα

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 25 Μαρτίου, 2009

Βασίλειος Μ. Αργυρόπουλος, Αρχαιολατρία και γλώσσα. Εκδόσεις Ζαχαρόπουλος, Φεβρ. 2009.

arxaiolat_glwssa1_exΤις προάλλες, από αυτό εδώ το ιστολόγιο, είδαμε πώς γεννήθηκε ένας αστικός μύθος·  εννοώ το δήθεν άρθρο Μπαμπινιώτη που «δικαιώνει» τους βόρειους τύπους (με λες). Χάρη σε μια ευτυχή σύμπτωση, μπορέσαμε να διαπιστώσουμε πόσο γρήγορα διαδόθηκε ο συγκεκριμένος μύθος και να συνειδητοποιήσουμε τη δύναμη που έχει το Διαδίκτυο να διαδίδει το χρήσιμο μαζί με το άχρηστο, το σωστό μαζί με το ψέμα.

Το βιβλίο που θα παρουσιάσω ασχολείται και με τέτοιους γλωσσικούς αστικούς μύθους, αλλά όχι μόνο. Ο τίτλος του πάντως, Αρχαιολατρία και Γλώσσα και ο υπότιτλός του, Θέματα ετυμολογίας και ορθογραφίας, περιγράφουν με μεγάλη ακρίβεια το περιεχόμενό του. Συγγραφέας του ο Βασίλης Αργυρόπουλος, γλωσσολόγος και συντελεστής του γλωσσολογίου (= γλωσσολογικού ιστολογίου) Περιγλώσσιο.

Το βιβλίο του Β. Αργυρόπουλου κυκλοφόρησε πριν από μερικές εβδομάδες από τις εκδόσεις Ζαχαρόπουλος, αλλά οι έμπειροι ιστοναύτες που ενδιαφέρονται για τα γλωσσικά δεν αποκλείεται να το γνωρίζουν ήδη διότι ο Αργυρόπουλος διατηρεί και ιστότοπο στον οποίο είχε παρουσιάσει μεγάλο μέρος του βιβλίου του.

Ίσως φανεί κατινιά να περιαυτολογώ ενώ παρουσιάζω βιβλίο άλλου, αλλά δεν μπορώ να μην επισημάνω ότι βρίσκω αρκετές ομοιότητες ανάμεσα στην Αρχαιολατρία και στο δικό μου βιβλίο Γλώσσα μετ’ εμποδίων. Και στο αντικείμενο, αφού τα δυο βιβλία συμπίπτουν ενμέρει στο περιεχόμενό τους (σε σχέση με τους γλωσσικούς μύθους, ας πούμε) αλλά και στο ότι και το δικό μου βιβλίο είχε σε μεγάλο μέρος δημοσιευτεί στο Διαδίκτυο πριν κυκλοφορήσει έντυπο.

Το βιβλίο λοιπόν του Αργυρόπουλου γεννήθηκε ενμέρει μέσα από τις διαδικτυακές αντιπαραθέσεις με αρχαιολάτρες και ελληνοκεντρικούς (και όχι μόνο) σε θέματα γλωσσικά. Άλλωστε, ο συγγρ. δεν το κρύβει: ο πρόλογός του ξεκινάει ως εξής: «Το παρόν βιβλίο ανταποκρίνεται στην ανάγκη να σχολιαστούν αρνητικά διάφορα φαινόμενα γλωσσικού ερασιτεχνισμού που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας» και συνεχίζει εντοπίζοντας ειδικότερα από πού προέρχεται αυτός ο γλωσσικός ερασιτεχνισμός.

Περιέργως όμως, ενώ το βιβλίο γράφτηκε με δηλωμένο σκοπό τον αρνητικό σχολιασμό απόψεων, είναι εξαιρετικά νηφάλιο. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάνει εκπτώσεις στην κριτική του· ο συγγρ. πειστικά και μεθοδικά ανασκευάζει τις απόψεις που κρίνει λανθασμένες, χωρίς περιστροφές· απλώς, το κάνει με ηρεμία και νηφαλιότητα.

Θα παρουσιάσω αναλυτικά τα περιεχόμενα του βιβλίου, για να πάρετε μια ιδέα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Δημοσιεύθηκε στο Γλωσσικοί μύθοι, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , | 24 σχόλια »

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 513 other followers