Κάλαντα και καλένδες

Και αυτό το άρθρο δημοσιεύεται από αυτόματο πιλότο διότι ο οικοδεσπότης (που το έγραψε) βρίσκεται σε λιγοήμερες διακοπές. Όμως, θα απαντήσει σε όλα μαζί τα σχόλια όταν επιστρέψει, την παραμονή της πρωτοχρονιάς.

Αύριο οι δρόμοι θα γεμίσουν πιτσιρίκια που θα λένε τα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα, οπότε ταιριάζει να μιλήσουμε σήμερα λιγάκι για την ιστορία όχι του εθίμου (έχουν γράψει τόσοι και τόσοι γι’ αυτό) αλλά της λέξης. Όμως, επειδή γράφω μακριά από τα κιτάπια μου, θα περιοριστώ να αντιγράψω άλλες πηγές χωρίς να μπορέσω να τις διασταυρώσω τόσο όσο θα ήθελα.

Στην αρχή της αλυσίδας βρίσκουμε τις ρωμαϊκές νεομηνίες, που τις έλεγαν calendae, καλένδες (υπάρχει και γραφή με k, kalendae). Η λέξη calendae, σύμφωνα με το καινούργιο ετυμολογικό λεξικό Μπαμπινιώτη, προέρχεται από τη λατινική φράση calo luna novella, δηλαδή «ανακηρύσσω τη νέα σελήνη», με την οποία ο αρχιερέας του Καπιτωλίου ανάγγελλε τη νεομηνία. Αυτά τα λέει ο Μπαμπινιώτης, όμως τη φράση αυτή δεν τη βρήκα πουθενά στο Διαδίκτυο, οπότε έχω επιφυλάξεις. Φοβάμαι πως υπάρχει διπλή παρανάγνωση, και πως η κανονική φράση ήταν calo Juno Covella, όπου Juno ήταν το ρωμαϊκό ισοδύναμο της Ήρας. Ωστόσο, δεν είμαι βέβαιος και παρακαλώ τους λατινομαθείς να συμβάλουν. Τις προάλλες γράφτηκε στο Βήμα ότι η φράση ήταν calo Juno novella, που επιφανειακά βγάζει περισσότερο νόημα, αλλά φοβάμαι μήπως είναι παρανάγνωση κι αυτό.

Το άρθρο της χρονιάς;

Το σημείωμα αυτό δημοσιεύεται από αυτόματο πιλότο ενώ ο οικοδεσπότης (που το έγραψε) βρίσκεται σε λιγοήμερες διακοπές, κατά συνέπεια θα απαντήσει σε όλα μαζί τα σχόλια όταν επιστρέψει, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.

Τέτοιες μέρες του χρόνου συνηθίζεται να γίνονται απολογισμοί και να αναδεικνύονται τα καλύτερα και τα χειρότερα, ή τέλος πάντων τα ξεχωριστά, στοιχεία της χρονιάς που πέρασε. Πολύ πιθανό να διαβάσατε σε εφημερίδες ή περιοδικά για τις καλύτερες ταινίες ή τα βιβλία του 2009, εδώ όμως ιστολογούμε, οπότε θα σας πρότεινα να ξεχωρίσουμε τα καλύτερα άρθρα ιστολογίων για το 2009. Κι επειδή πρώτα φροντίζει κανείς τα του οίκου του, το πρώτο ερώτημα είναι, ποιο ήταν το καλύτερο άρθρο αυτουνού εδώ του ιστολογίου για το 2009;

Να θυμίσω πως όλα τα άρθρα του ιστολογίου από τις 16.2.2009 που άρχισε να λειτουργεί έως τις 4 Δεκεμβρίου τα βρίσκετε εδώ. Τα μεταγενέστερα, μετά τις 4 Δεκεμβρίου, μπορείτε να τα βρείτε στον κατάλογο αριστερά ή με τον παραδοσιακό τρόπο, ένα προς ένα.

Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι υπάρχουν πολλοί που βγάζουν σπυράκια όταν τους γίνονται τέτοια ερωτήματα, διότι απεχθάνονται την όλη λογική τέτοιων καταλόγων. Όμως, ο απολογισμός δεν είναι κακό πράγμα ιδίως όταν δίνει την αφορμή να πληροφορηθούμε κάτι που μας έχει ξεφύγει.

Πολιτισμένοι και βάρβαροι λαοί

Άρθρο του πατέρα μου που δημοσιεύτηκε στις 22 Δεκεμβρίου στη μυτιληνιά εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ. Το βάζω σήμερα, με κάποια καθυστέρηση, αλλά έτσι κι αλλιώς επίκαιρο δεν είναι. Ακριβέστερα, το έχω από πριν προγραμματίσει να μπει σήμερα, διότι εγώ αυτή την ώρα ταξιδεύω προς ένα μέρος που λέγεται (περίπου, σε κάποια γλώσσα) “Φαρ Ουέστ” -όχι φυσικά το βάρβαρο Φαρ Ουέστ της Καλιφόρνιας, ένα πολύ πιο πολιτισμένο μέρος. Δεν λέω ποιο, αλλά είμαι βέβαιος ότι θα το βρείτε.

Να αρχίσω με μια γλωσσική διευκρίνιση. Όταν λέμε σήμερα βάρβαρος εννοούμε τον απολίτιστο. Στην Αρχαιότητα, όμως, βαρβάρους λέγανε τους αλλόγλωσσους, αυτούς που μιλούσαν ακατάληπτη γλώσσα. Γι’ αυτό το ρητό ΠΑΣ ΜΗ ΕΛΛΗΝ ΒΑΡΒΑΡΟΣ σήμαινε πως οι μη Έλληνες μιλάν ακατάληπτα. Κατά ανάλογον τρόπο οι Σλάβοι λέγανε τους Γερμανούς, με τους οποίους συνόρευαν από τα δυτικά, Νιεμτσί, που σημαίνει άλαλοι. Τη μειωτική σημασία της η λέξη «βάρβαρος» την απέκτησε κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο.
Εν πάση περιπτώσει, σήμερα βαρβάρους λέμε τους απολίτιστους και άγριους λαούς. Ποιοι όμως είναι πολιτισμένοι και ποιοι βάρβαροι; Πόσο πολιτισμένος θεωρείται ένας λαός, που παραβλέπει την καταστροφή του περιβάλλοντος, εφόσον αυτή αποφέρει οικονομικό όφελος ή που ανέχεται να παραμερίζονται η υγειονομική περίθαλψη, η εκπαίδευση ή η κοινωνική αλληλεγγύη μπροστά στην κερδοφορία; Για να μη μιλήσω για άλλες πράξεις και τακτικές, απίστευτης αγριότητας, που εντούτοις ανέχθηκαν ή και υποστήριξαν «πολιτισμένοι» λαοί. Μιλώ για τη γενοκτονία των Ινδιάνων της Αμερικής από τους Λευκούς, για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Γερμανών και άλλα πολλά.
Καθώς προχτές τέλειωσε, με ουσιαστική αποτυχία, η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη για το Περιβάλλον στην Κοπεγχάγη, το ερώτημα ποιος είναι πολιτισμένος και ποιος βάρβαρος ξανάρθε στην επικαιρότητα. Με την ευκαιρία δε, ξαναδιάβασα το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του Κλοντ Λεβί Στρος (Claude Levy Strauss), «Οι λυπημένοι τροπικοί». Που πραγματεύεται αυτό ακριβώς το θέμα.

Στα παλάτια του Χαμίτ με τη Σοφία Σπανούδη

Από τις εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, και περίπου ταυτόχρονα με το δικό μου βιβλίο, εκδόθηκε το βιβλίο της Σοφίας Σπανούδη «Στα παλάτια του Χαμίτ». Η Σοφία Σπανούδη (1878-1952) ήταν Πολίτισσα, με άριστες μουσικές και φιλολογικές σπουδές. Εγκαταστάθηκε στην Αθήνα το 1922 και σημάδεψε επί δεκαετίες την καλλιτεχνική, ιδίως τη μουσική, ζωή της Αθήνας. Όταν ακόμη ήταν στην Πόλη, όπου ήταν διάσημη καθηγήτρια πιάνου, είχε προσληφθεί για να κάνει μαθήματα στην κόρη του σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ κι έτσι γνώρισε από τα μέσα το σουλτανικό παλάτι Γιλδίζ το οποίο και περιγράφει στο βιβλίο. Ταυτόχρονα, ήταν επίσης μάρτυρας του κινήματος των Νεότουρκων και της ανατροπής του Χαμίτ, γεγονότα που επίσης τα περιγράφει όπως τα είδαν οι ρωμιοί της Πόλης.

Οι αναμνήσεις αυτές είχαν πρωτοδημοσιευτεί το 1935 στα “Αθηναϊκά Νέα” σε συνέχειες, έτσι το βιβλίο είναι χωρισμένο σε περίπου 35 ισομεγέθη κεφάλαια, το καθένα και μία συνέχεια. Η Σπανούδη γράφει πολύ καλά και το βιβλίο διαβάζεται με άνεση και ενδιαφέρον παρόλο που δεν υπάρχει κάποια συναρπαστική πλοκή. Θα παραθέσω ένα απόσπασμα που μου κίνησε το ενδιαφέρον μια και αναφέρεται στα λάθη των εφημερίδων, με τα οποία και εμείς στο ιστολόγιο έχουμε ασχοληθεί.

Με τη διαφορά ότι στην Πόλη του Χαμίτ, στις αρχές του 20ού αιώνα, όλες οι εφημερίδες περνούσαν από αυστηρή και στενοκέφαλη λογοκρισία, που δεν άφηνε να τυπωθεί ούτε ο παραμικρός υπαινιγμός. Ακόμα και τα τυπογραφικά λάθη τιμωρούνταν, αν ήταν σημαδιακά, και μάλιστα η τιμωρία ήταν διπλή: και η εφημερίδα έκλεινε αλλά και ο λογοκριτής που άφησε να ξεφύγει το λάθος έχανε τη θέση του:

Τα Χριστούγεννα του Παπαδιαμάντη

Όταν ήμουν μικρός, την παραμονή των Χριστουγέννων ο παππούς μου άνοιγε έναν από τους τόμους του Παπαδιαμάντη, στην έκδοση του Βαλέτα τότε και διάβαζε κάποιο χριστουγεννιάτικο διήγημα. Παρά την καθαρεύουσα, κάτι πρέπει να πιάναμε ή ίσως μας άρεσε η μορφή του, πάντως το έθιμο το αγαπούσαμε.

Καθώς έρχεται η παραμονή των Χριστουγέννων, σκέφτηκα ν’ ανεβάσω κι εγώ ένα παπαδιαμαντικό χριστουγεννιάτικο, όμως τα περισσότερα ήδη υπάρχουν στο Διαδίκτυο, οπότε ανεβάζω ένα χριστουγεννιάτικο όχι του Παπαδιαμάντη αλλά “για τον Παπαδιαμάντη” -του Κώστα Βάρναλη. Ο Βάρναλης σαν ήταν νέος είχε γνωρίσει τον Παπαδιαμάντη στη Δεξαμενή -την πρώτη μάλιστα φορά, πριν συστηθούν, ο Βάρναλης είχε φωναχτά διαμαρτυρηθεί στο καφενείο για τις αλλεπαλληλες γενικές ενός άρθρου της εφημερίδας (“όλο γκέων, γκέων, γκέων”), με τρόπο που είχε εξοργίσει τον Παπαδιαμάντη.

Ο Βάρναλης έχει γράψει κι άλλα διηγήματα «εις ύφος Παπαδιαμάντη», αλλά τούτο εδώ έχει το μοναδικό γνώρισμα ότι παρουσιάζει ως ήρωα και τον ίδιο τον κυρ Αλέξανδρο. Εκτός αυτού, ο προσεκτικός αναγνώστης θα δει μέσα στο κείμενο ξεσηκωμένες αυτούσιες φράσεις από διηγήματα του Παπαδιαμάντη και θα ευφρανθεί με λέξεις παπαδιαμαντικές. Πήρα το κείμενο από την έκδοση του Κέδρου «Πεζός Λόγος» κι έβγαλα τα αλεξαντριανά σημαδάκια. Αγνοώ αν το «Καλοκαιρής» (το παπαδιαμαντικώς σωστό είναι Καλοσκαιρής) είναι λάθος του τυπογράφου ή αβλεψία τού Βάρναλη.

Ο ουρανός έβρεχε διαρκώς λεπτόν νερόχιονον, ο γραίος αδιάκοπος εφύσα και ήτο ψύχος και χειμών τας παραμονάς των Χριστουγέννων του έτους…

Ο κυρ Αλέξανδρος είχε νηστεύσει ανελλιπώς ολόκληρον το Σαρανταήμερον και είχεν εξομολογηθεί τα κρίματά του (Παπά-Δημήτρη το χέρι σου φιλώ!). Και αφού εγκαίρως παρέδωσε το χριστουγεννιάτικον διήγημά του εις την “Ακρόπολιν” και διέθεσεν ολόκληρον την γλίσχρον αντιμισθίαν του προς πληρωμήν του ενοικίου και των ολίγων χρεών του, γέρων ήδη κεκμηκώς υπό των ετών και της νηστείας, αποφεύγων πάντοτε την πολυάσχολον τύρβην, αλλά φιλακόλουθος πιστός, έψαλεν, ως συνήθως, με την βραχνήν και σπασμένην φωνήν του, πλήρη όμως ενθέου πάθους, ως αριστερός ψάλτης, εις το παρεκκλήσιον του Αγίου Ελισσαίου τας Μεγάλας Ώρας, σχεδόν από στήθους, και ότε επανήλθεν εις το πτωχικόν του δωμάτιον, δεν είχεν ακόμη φέξει!

Εσείς παστώνετε κοπίδια;

Την έκφραση την είδα στον καφενέ των Ην ωμένων Βουστασίων (δια χειρός Κουκουζέλη), που την πήρε από το slang.gr, σκέφτηκα να γράψω το πρωί αλλά είχα άλλα ψάρια στο τηγάνι κι ύστερα το επισήμανε κι ο φίλτατος Πιτετράγωνος σε ένα σχόλιο εδώ, σαν ευρηματική εναλλακτική λύση στη δική μου «κοπιπάστη».

Λοιπόν, σύμφωνα με το slang.gr, στην επαγγελματική αργκό (υποθέτω των κομπιουτεράδων ή μάλλον των ιστοραπτών, χουτουμουλούδων και άλλων συναφών ειδικοτήτων) το «κάνω copy και paste» αποδίδεται «παστώνω το κοπίδι». Δίνεται μάλιστα και η παραδειγματική φράση:

- Δεν προλαβαίνω ούτε με σφαίρες να παραδώσω την ιστοσελίδα μέχρι αύριο.
- Έλα μωρέ! Πάστωσε τους δυο-τρία κοπίδια από ένα άλλο και πάμε για μπύρες.

Χριστουγεννιάτικο Λερναίο

Για να λέμε την αλήθεια, χριστουγεννιάτικο δεν είναι, είναι παλιότερο, και το έχουμε κιόλας συζητήσει εδώ, αν και όχι σε δικό του θέμα παρά στα σχόλια άλλης δημοσίευσης. Ωστόσο, χτες μού το έστειλε ένας φίλος, που μου είπε ότι το πήρε από μια ηλεκτρονική λίστα συζητήσεων την οποία παρακολουθεί. Ποια λίστα, θα σας το πω μετά.

Το μήνυμα συνδυάζει ένα πραγματικό γεγονός (την πρόταση Ματσάκη) με έναν μύθο (της δήλωσης Κίσινγκερ) και σερβίρει το σύνολο με μπόλικη σάλτσα γλωσσικής κινδυνολογίας. Θα έλεγα μάλιστα ότι και το πραγματικό γεγονός έτσι όπως παρουσιάζεται σήμερα αρχίζει να παίρνει διαστάσεις μύθου. Αλλά ας δούμε περί τίνος πρόκειται, αν και πάω στοίχημα ότι οι περισσότεροι θα το έχετε ήδη δει:

Ανωμαλίε εις τας συναβλίε

Εν πρώτοις να ζητήσω συγνώμη για την ολιγοήμερη σιγή μου. Αφενός ταξίδευα, αφεδύο με έπιασε η εορταστική βαρεμάρα και αφετρία είχα και ένα πρόβλημα σύνδεσης που με άφησε σχεδόν μια μέρα εκτός δικτύου. Επανέρχομαι με μια εντελώς ανεπίκαιρη ανάρτηση, ενα σκίτσο του Μποστ από το 1961. Ή ίσως όχι και τόσο ανεπίκαιρη. Χτες το βράδυ έτυχε να δω για λίγο την εκπομπή του Σπύρου Παπαδόπουλου, που ήταν αφιερωμένη στον Γρηγόρη Μπιθικώτση. Εκεί έγινε λόγος για τη διάσημη συναυλία του Μίκη τον Μάρτη του 1961 στο θέατρο Κεντρικό.

Ποια είναι η λέξη της χρονιάς;

 Κάθε χρόνο, στα μέσα Νοεμβρίου, το New Oxford American Dictionary βγάζει τη “λέξη της χρονιάς”. Φέτος, διάλεξαν το ρήμα unfriend που χρησιμοποιείται πολύ στο Φέισμπουκ και τους συναφείς ιστοτόπους:

unfriend – verb – To remove someone as a ‘friend’ on a social networking site such as Facebook.
As in, “I decided to unfriend my roommate on Facebook after we had a fight.”

Την είδηση την δημοσίευσαν τα Νέα, με την απόδοση… “ξεκάνω φίλο”. Σωστή σκέψη το “ξε”, αλλά το “ξεκάνω φίλο” σάμπως να παραείναι δραστική λύση, όπως είπε ο Νίκος Λίγγρης στη σχετική συζήτηση που έγινε στη Λεξιλογία. Στη συζήτηση εκεί ακούστηκαν διάφορες προτάσεις που έχουν γίνει για την απόδοση του ρήματος unfriend, από το ελαφρώς ποιητικό “ξεφιλιώνω” έως το κωμικό “αποφιλοποιώ”, και κρίθηκε προσφορότερη μια μη μονολεκτική απόδοση, κάτι σαν “κόβω-ξεγράφω-διαγράφω από φίλο”. Ρώτησα και τις κόρες μου, που χρησιμοποιούν το “διαγράφω” και συνήθως μόνο του, χωρίς προσδιορισμό (“από φίλο”): Η Τάδε διέγραψε τον Δείνα επειδή την κουτσομπόλευε.

Για το Μίλτη

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου δημοσιεύτηκε σήμερα στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης. Ο πατέρας μου γράφει “Μίλτης” διότι για τους Μυτιληνιούς δεν χρειάζονται περισσότερα για να καταλάβουν. Για τους άλλους, εννοεί τον ζωγράφο και φιλόλογο Μίλτη Παρασκευαΐδη (1911-1999) που φέτος συμπληρώθηκε δεκαετία από τον θάνατό του.

Προχτές την Κυριακή έκλεισε η τριήμερη εκδήλωση, η αφιερωμένη στο Μίλτη Παρασκευαΐδη, που διοργάνωσε η Ομοσπονδία Λεσβιακών Σωματείων της Αττικής, και περιλάμβανε έκθεση σκίτσων και πινάκων του και (την τελευταία μέρα) ομιλίες για την προσφορά του, τη ζωή και το έργο του. Μίλησαν πολλοί, ανάμεσά τους και τρεις μαθητές του, ένας από τους οποίους και ο υπογράφων.
Δε σκοπεύω όμως να γράψω ρεπορτάζ για αυτήν την εξαιρετικά πετυχημένη εκδήλωση. Αυτό είναι αλλουνών δουλειά. Εγώ θέλω να καταγράψω τις εντυπώσεις, τα συναισθήματα και τις σκέψεις που μου προκάλεσε η εκδήλωση.

Εν πρώτοις με εντυπωσίασε το μέγα πλήθος των επισκεπτών της έκθεσης και το πυκνότατο ακροατήριο των ομιλιών της Κυριακής. Είμαι βέβαιος πως αν κάποιο σωματείο ή σύλλογος οργάνωνε εκδήλωση προς τιμήν οποιουδήποτε «επώνυμου» μεγαλουσιάνου (επιχειρηματία, πολιτικού, αθλητή ή αστέρα του κινηματογράφου), δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του, ζήτημα είναι αν θα συγκέντρωνε το ένα τρίτο από όσους είχαν έρθει στην εκδήλωση για το Μίλτη.

Ο δωδέκατος πιο βρόμικος αρνητής και άλλα μουστάκια

Είχα γράψει πριν από καιρό για τα δημοσιογραφικά «μουστάκια στην Αριστερά», δηλαδή για τα ελληνικά ρεπορτάζ που έγραφαν Der Linke το όνομα του γερμανικού αριστερού κόμματος (αντί Die Linke), διότι, σου λέει, αφού είναι Γερμανοί θα θέλουν ντερ, λες και θα τους έπεφτε η μύτη να γράψουν Αριστερά ή Αριστερό Κόμμα.

Τώρα ανεβήκαμε ένα σκαλί παραπέρα: όχι μόνο μουστάκι αλλά και μάσκα, διότι στο κυριακάτικο ρεπορτάζ για τις νέες πρωτοβουλίες του Αλέκου Αλαβάνου, κάποιοι έγκυροι κύκλοι περιγράφουν μια εισήγηση με πνεύμα συγκρουσιακό προς τον δεξιό ευρωπαϊσμό, η οποία φλερτάρει με κινήσεις που κινούνται στο τόξο της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας και ιδίως με το γερμανικό κόμμα της αριστεράς (DER LINGE). Τα ελληνικά του άρθρου δεν θα τα σχολιάσω, πάντως το γερμανικό δεν είναι der, αφού η αριστερά είναι γένους θηλυκού, άρα die, και δεν είναι linge (όπως είναι τα ασπρόρουχα στα γαλλικά) αλλά Linke. Die Linke, όχι der Linge –και απορεί κανείς, αφού δεν το ξέρουν γιατί δεν το αφήνουν στα ελληνικά που το καταλαβαίνουμε όλοι; Τόση όρεξη για φιγούρα πια;

Όταν η χούντα γλωσσολογεί

Το καλοκαίρι, μέσα στις διακοπές, ένας φίλος μού έστειλε ηλεμήνυμα και μου επισήμαινε ένα σχόλιο εφημερίδας για ένα «μυθικό» βιβλίο που είχε εκδοθεί επί δικτατορίας. Όταν του είπα ότι το έχω, με παρακάλεσε (έντονα) να γράψω κάτι. Υποσχέθηκα, το ξέχασα, τώρα μου το ξαναθύμισε (πιο έντονα), οπότε, μπροστά στον κίνδυνο να θεωρήσει ότι ψέματα του είπα ότι το έχω, σφίγγω τα δόντια και κάθομαι και γράφω το σεντονάκι που ακολουθεί.

Λοιπόν, στα τέλη Ιουλίου, στη στήλη του στην Καθημερινή, ο Στ. Κασιμάτης έβαλε στους αναγνώστες του ένα δύσκολο κουίζ:

Σας προειδοποιώ ότι δεν είναι από τα εύκολα…

Ο Οδυσσέας Αγγελής, ως αρχηγός του ΓΕΣ, συμμετείχε στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου. Διετέλεσε αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων και αντιπρόεδρος της χούντας. Συνέγραψε όμως (ορθότερα, υπέγραψε…) και γλωσσολογικό πόνημα, που δημοσιεύθηκε υπό τον τίτλο «Ιστορία της ελληνικής γλώσσης». Ποιος λαμπρός καθηγητής ήταν ο πραγματικός συγγραφέας και πού βρίσκεται σήμερα;

Και εντελώς τυχαία, το επόμενο σχόλιο της στήλης ήταν μια μπηχτή που φωτογράφιζε συγγενικό πρόσωπο του καθηγητή που εννοούσε ο Στ. Κασιμάτης.

Το κουίζ είναι χαρακτηριστική περίπτωση του φαινομένου που αποκαλέσαμε «συνεννόηση Λοΐζος». Θέλω να πω, ο Κασιμάτης δίνει λάθος σχεδόν όλα τα στοιχεία, αλλά τελικά πολλοί καταλαβαίνουν ποιον εννοεί. Προειδοποίηση: αν κι εσείς καταλάβατε ποιος καθηγητής εννοείται, μην το γράψετε στα σχόλια, διότι θα το σβήσω. Ούτε να γράψετε τίποτε για τους υπαινιγμούς περί συγγενικού προσώπου.

Λέω ότι ο Κασιμάτης δίνει λάθος τα στοιχεία, διότι:

α) το γλωσσολογικό πόνημα δεν είχε τίτλο «Ιστορία της Ελληνικής γλώσσης» αλλά «Εθνική γλώσσα», και

β) δεν το υπέγραφε ο Αγγελής, αλλά το «Αρχηγείον Ενόπλων Δυνάμεων» -δείτε και την εικόνα για του λόγου το αληθές.

Ωστόσο, είναι αλήθεια ότι η ευρέως διαδεδομένη άποψη, από τότε, ήταν ότι το βιβλιαράκι το είχε γράψει ο Αγγελής. Κι ο πατέρας μου έτσι μου είπε, όταν τον ρώτησα για το βιβλίο αυτό. Όπως μάλιστα δημοσιεύτηκε σε κάποια εφημερίδα μετά τη χούντα, οι άλλοι χουντικοί, που θεωρούσαν ψώνιο τον Αγγελή, έλεγαν μεταξύ τους: «Το διάβασες το βιβλίο του ακαδημαϊκού;» (γιατί αυτό το παρατσούκλι του είχαν βγάλει).

Ένα κουίζ με δυο τραγούδια

Μια και τον τελευταίο καιρό ασχοληθήκαμε κάμποσο με τραγούδια, ιδίως σε σχόλια, χάρη αρχικά στον Καλοπροαίρετο (δείτε από το σχόλιο 35 και μετά), λέω για σήμερα που είναι Κυριακή να παρουσιάσω ένα κουίζ με τραγούδια. Όχι με πολλά, δυο τραγούδια και μάλιστα εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, το ένα λαϊκό και το άλλο νεοκυματικό. Αφού τα ακούσετε σας ζητώ να μου απαντήσετε σε δύο ερωτήματα:

α) Ένας συντελεστής του πρώτου τραγουδιού έχει συγγενική σχέση με έναν συντελεστή του δεύτερου. Ποιοι είναι και ποια σχέση έχουν;

β) Ένας άλλος συντελεστής του δεύτερου τραγουδιού έχει ασχοληθεί με το θέμα του πρώτου τραγουδιού. Ποιος και πώς;

Στο Διαδίκτυο υπάρχουν αρκετές νύξεις.

Τα δίδυμα μι του μαμόθρεφτου

Με ρώτησε τις προάλλες ένας φίλος σε ηλεμήνυμα αν πρόσεξα ένα πρόσφατο κείμενο στη στήλη του Χρ. Μιχαηλίδη στην Ελευθεροτυπία, που ήταν αφιερωμένο στους νέους στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, οι οποίοι εξαιτίας της οικονομικής κρίσης δεν φεύγουν πια από το πατρικό σπίτι μόλις εικοσαρίσουν αλλά κάθονται και αργότερα, συχνά μάλιστα καβατζάρουν τα τριάντα.

Ο φίλος ρωτάει πώς είναι δυνατόν να γράφουμε στο ίδιο κείμενο με δύο μι το μαμόθρεφτος (όπως στον τίτλο: Η κρίση αύξησε και τα… «μαμμόθρεφτα»! και με ένα μι τη μαμά (μέσα στο κείμενο, π.χ. «αγόρια της μαμάς»). Δεν θα έπρεπε, αλλά δυστυχώς έγινε, και δεν φταίει ο δημοσιογράφος ή η εφημερίδα, αλλά η… τρισχιλιετής μας παράδοση ή τουλάχιστον ο τρόπος που την ερμηνεύουμε.