2000 χρόνια παρακμή – το άρθρο του Focus μεταφρασμένο

Μια και το άρθρο του περιοδικού Focus “2000 χρόνια παρακμή” βρέθηκε και επειδή δεν το έχει μεταφράσει κανείς άλλος (απ’ όσο ξέρω) στη μπλογκόσφαιρα, το παρουσιάζω εδώ χάρη στον κόπο του φίλου Νότη Τουφεξή που έκανε τη μετάφραση (έβαλα κι εγώ λίγο το χεράκι μου).

Πριν παρουσιάσω το άρθρο, να πω επιγραμματικά τη δική μου άποψη.

α) Σαφώς το άρθρο είναι πολύ ενοχλητικό, όσο κι αν τα περισσότερα από αυτά τα πράγματα τα λέμε κι εμείς, μερικά μάλιστα χειρότερα. Έχει μερικά χοντρά λάθη, όπως αυτό με τον αντισεισμικό κανονισμό, και κάμποσες υπερβολές.

β) Σε πολλά σημεία η αντιδιαστολή του αρχαίου μεγαλείου με τη σύγχρονη παρακμή φέρνει στο νου τις ανάλογες ιερεμιάδες εθνικοφρόνων λογίων, όπως του Γιανναρά ή του Δ. Λάμπρου (του εκδότη του Δαυλού) που έλεγε για το παρακμιακό ρωμέικο κρατίδιο.

γ) Στην εξιστόρηση είναι σαφώς φιλικό -για παράδειγμα, δεν αναφέρει την Τριπολιτσά, μόνο τη Χίο. Πιο πολύ πλησιάζει σε άρθρο οικτρά απογοητευμένου φιλέλληνα παρά ορκισμένου ανθέλληνα. Ή τουλάχιστον έτσι το βλέπω εγώ.

Αλλά πολλά είπα, ιδού το άρθρο (το οποίο μεταφράστηκε βιαστικά και δεν έχει περάσει από εξονυχιστικό έλεγχο, οπότε να μας συμπαθάτε για τα λάθη ή τις απλουστεύσεις -αν βρείτε σοβαρό λάθος, πείτε το):

2000 χρόνια παρακμής

Από κοιτίδα της Ευρώπης στην πίσω αυλή της Ευρώπης:

Η πτώση της Ελλάδας είναι άνευ προηγουμένου. Πώς συνέβη κάτι τέτοιο;

Ακόμα και οι μεγάλοι φιλόσοφοι είναι δυνατό να κάνουν λάθος – ορισμένοι χωρίς αμφιβολία σχετικά γρήγορα, για άλλους περνούν αρκετοί αιώνες μέχρι να φανερωθεί το λάθος. Στους τελευταίους ανήκει ο Αριστοτέλης με την διαπίστωσή του πως οι κάτοικοι των κρύων περιοχών της Ευρώπης είναι φτωχοί στο πνεύμα σε σύγκριση με τους λαούς του νότου και ανίκανοι να δημιουργήσουν πραγματικές πολιτείες.

Χαιρετισμοί του Θοδωρή, ανδρός λαοπροβλήτου

Μια και έχουμε μπει στους Χαιρετισμούς, και επειδή το παρόν ιστολόγιο διακρίνεται για την ευλάβειά του, σκέφτηκα να τους αφιερώσω ένα άρθρο. Παρουσιάζω λοιπόν τους “Χαιρετισμούς του Θοδωρή, ανδρός λαοπροβλήτου”, ένα σπαρταριστό στιχούργημα του Γ. Σουρή, γραμμένο πριν από 118 χρόνια, το 1892, με αφορμή το “ήπιο βασιλικό πραξικόπημα”, όπως το έχω χαρακτηρίσει, που ανέτρεψε τον πρωθυπουργό Θ. Δηλιγιάννη και οδήγησε σε εκλογές.

Πολύ σύντομα, το ιστορικό πλαίσιο: Στις εκλογές του Οκτωβρίου 1890 νικητής είχε αναδειχθεί ο Δηλιγιάννης, ο οποίος μετά τη νίκη του θέλησε να παραπέμψει τον Τρικούπη, τον ηττημένο των εκλογών, και τέσσερις υπουργούς του σε ειδικό δικαστήριο σύμφωνα με τον νόμο περί ευθύνης υπουργών. Πράγματι, τον Μάρτιο του 1891 η Βουλή αποφάσισε την παραπομπή τους, αλλά το θέμα αφέθηκε σε εκκρεμότητα, προκειμένου να φθαρεί πολιτικά ο «υπόδικος» Τρικούπης (σας θυμίζουν τίποτε όλα αυτά;)  Τον Ιανουάριο του 1892 η κυβέρνηση Δηλιγιάννη ήρθε σε σύγκρουση με ομάδα Γάλλων κεφαλαιούχων, που τα συμφέροντά τους εκπροσωπούσε ο Ανδρέας Συγγρός. Ο Συγγρός υπέβαλε υπόμνημα στον βασιλιά Γεώργιο Α’, που ήταν προσωπικός του φίλος, στο οποίο ουσιαστικά του ζητούσε να παύσει την κυβέρνηση Δηλιγιάννη. Ο βασιλιάς πείστηκε και στις 17 Ιανουαρίου έστειλε τον γραμματέα του Καλίνσκη και κάλεσε τον Δηλιγιάννη να παραιτηθεί επειδή δεν απολάμβανε την εμπιστοσύνη του Στέμματος. Ο Δηλιγιάννης συγκάλεσε αμέσως το υπουργικό συμβούλιο το οποίο παμψηφεί αποφάσισε ότι «δεν έχει λόγον ουδέ δικαίωμα να παραιτηθεί, αφού απολαμβάνει πλήρως της εμπιστοσύνης του Κοινοβουλίου». Και αμέσως μετά η κυβέρνηση ζήτησε (και πήρε) ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή. Έτσι, ο Δηλιγιάννης προκαλούσε τον βασιλιά να παύσει την κυβέρνηση, και βέβαια να επωμιστεί το πολιτικό κόστος. Την άλλη μέρα, 18 Ιανουαρίου, ο βασιλιάς πράγματι έπαυσε την κυβέρνηση, σε μια κίνηση που χαρακτηρίζεται «εξαιρετικά αμφιλεγόμενη» από συνταγματική άποψη, όσο κι αν ήταν μέσα στα συνταγματικά του προνόμια. Στη συνέχεια, προχώρησε στις επαφές για διορισμό νέας κυβέρνησης, χωρίς να πτοείται από τις λαϊκές διαδηλώσεις υπέρ του Δηλιγιάννη. Ο Τρικούπης αρνήθηκε να σχηματίσει κυβέρνηση, αφού δεν διέθετε πλειοψηφία, και τελικά την εντολή έλαβε ο Κ Κωνσταντόπουλος, βουλευτής του «τρίτου κόμματος».

Ο σωφρονισμός της μνήμης με την πολιτική των ελληνικών κυβερνήσεων (Χ. Φλάισερ)

Η Μαρία μού έστειλε ένα κομμάτι από το Επίμετρο του βιβλίου του Χάγκεν Φλάισερ “Πόλεμοι της μνήμης”, για το οποίο έγινε λόγος στα σχόλια τις τελευταίες μέρες. Επειδή έχει γενικότερο ενδιαφέρον, το ανεβάζω εδώ. Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μας, όχι του συγγραφέα.

Ενημέρωση: Πρόσθεσα κι ένα δεύτερο μέρος, μεγαλύτερο από το πρώτο.

Επανορθώσεις

 

Στις διασυμμαχικές διασκέψεις κατά την τελευταία φάση του Πολέμου, και ιδίως στο Πότσνταμ, μετά τη νίκη οι μεγάλες Δυνάμεις είχαν καταρχήν συμφωνήσει στην υποχρέωση της Γερμανίας να καταβάλει επανορθώσεις στις χώρες της αντιχιτλερικής συμμαχίας, ανάλογα με την «προσφορά» τους (και όχι με τις θυσίες που είχαν υποστεί) στον κοινό αγώνα. Αυτή η διατύπωση ευνοούσε σαφέστατα τους τρεις Μεγάλους, αλλά ακόμη και συγκριτικά «άκαπνα» κράτη, όπως τη Νοτιοαφρικανική Ένωση και άλλες χώρες- μέλη της Βρετανικής Κοινοπολιτείας. Κατά  συνέπεια, τον Ιανουάριο του 1946, η συμφωνία του Παρισιού για την ίδρυση της IARA [Interallied Reparation Agency] επικύρωσε ανάλογη ρύθμιση, με ποσοστά που αδικούσαν τις μικρότερες συμμαχικές χώρες και ιδίως εκείνες που είχαν διατελέσει υπό κατοχή. Για το λόγο αυτόν, η Ελλάδα –που είχε προσέλθει καθυστερημένα και απροετοίμαστη – αρχικά αρνήθηκε να υπογράψει.

Το φονάζων πεδί και μια ιστορία που ξαναγίνεται (;) επίκαιρη

Ο Μανώλης Γλέζος επανέφερε προχτές το θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων που πρώτος είχε αναφέρει ο Θ. Πάγκαλος και είχε προκαλέσει την κατηγορηματική απάντηση της γερμανικής κυβέρνησης ότι οι αποζημιώσεις έχουν εξοφληθεί. Σύμφωνα με άλλες απόψεις, δεν είναι έτσι. Η αποζημίωση του 1960 αφορούσε αποκλειστικά θύματα κατοχής, κυρίως εβραίους, όχι το αναγκαστικό δάνειο ούτε την καταστροφή των υποδομών της χώρας. Και προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν διεκδίκησε με μεγαλύτερη επιμονή τις γερμανικές πολεμικές αποζημιώσεις.

Σε κάποιο ιστολόγιο είδα να γίνεται λόγος για την υπόθεση Μέρτεν, του γερμανού χασάπη της Θεσσαλονίκης που ήρθε στην Ελλάδα, πιάστηκε, καταδικάστηκε και μετά αμνηστεύτηκε (τον Νοε. 1959) και γύρισε στη Γερμανία. Λίγο αργότερα,  τέλη Σεπτ. 1960, έκανε δηλώσεις στο Σπίγκελ και σε μια εφημερίδα του Αμβούργου, σύμφωνα με τις οποίες ο πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής, ο υπουργός εσωτερικών Τάκος Μακρής και η γυναίκα του η Δοξούλα ήταν έμμισθοι πληροφοριοδότες των αρχών κατοχής και πήραν αμοιβή από τις κατασχεμένες εβραϊκές περιουσίες για τις πληροφορίες που έδωσαν. Ο Μέρτεν αναφέρει ότι η Δοξούλα, που ήταν γραμματέας στη γερμανική διοίκηση Θεσσαλονίκης, του είχε χαρίσει τα Χριστούγεννα του 1942 λεύκωμα με αναμνηστικές φωτογραφίες. Κατηγορείται για συνεργάτης και ο υφυπ. Αμύνης Γ. Θεμελής, επί κατοχής νομάρχης Πέλλης, με αρμοδιότητα να συγκεντρώνει ομήρους. Θέμελης και Μακρής έκαναν μήνυση στον Μέρτεν και στα έντυπα αλλά… στις ελληνικές δικαστικές αρχές κι έτσι η δίκη δεν έγινε ποτέ. Ο Μέρτεν υποστηρίζει επίσης ότι έχει και φωτογραφία με τον Καραμανλή στην Αθήνα μπροστά σε μια Λάντσια στην οδό Κοραή, αλλά δεν την εμφανίζει. Το μόνο που επιβεβαιώθηκε από τις καταγγελίες του είναι ότι η Δοξούλα (τότε Λεοντίδου) ήταν γραμματέας του και του είχε χαρίσει το λεύκωμα.

Μποϊκοτάζ στις γερμανικές μπανάνες!

Κι ενώ συνεχίζεται ο θόρυβος για το περιοδικό Focus και το υψωμένο μεσιανό δάχτυλο της Αφροδίτης, αναρωτιέμαι μήπως η τόσο μεγάλη οργή οφείλεται εν μέρει σε παρεξήγηση, δηλαδή μήπως πολλοί από αυτούς που θύμωσαν ερμήνευσαν ότι το υψωμένο δάχτυλο το απευθύνει ο καλλιτέχνης στους Έλληνες -ενώ κατ’ εμέ τουλάχιστο είναι φανερό ότι η ντυμένη με την ελληνική σημαία Αφροδίτη υψώνει το δάχτυλο στους λοιπούς Ευρωπαίους λέγοντάς τους κορόιδα.

Παρεμπιπτόντως, για το θέμα του digitus impudicus, του αναιδούς μέσου δακτύλου, έγραψε ένα ωραίο κείμενο ο Νίκος ο Λίγγρης στη Λεξιλογία, σας το συστήνω θερμά. Μου άρεσε επίσης το άρθρο του Παντελή Μπουκάλα στην Καθημερινή. Ωστόσο, πάρα πολλές αντιδράσεις ήταν υπερβολικές, αψυχολόγητες, εντελώς στερημένες από την ελληνική αρετή του μέτρου, έως και εντελώς απαράδεκτες, σαν του σκηνοθέτη Σμαραγδή που αποκάλεσε τον γερμανικό πολιτισμό “πολιτισμό γενοκτονίας”! Όμως το βραβείο σίγουρα το παίρνει το ΙΝΚΑ, το Ινστιτούτο Καταναλωτών δηλαδή, το οποίο εξέδωσε το εξής απίστευτο δελτίο τύπου:

Ο μύθος για τους 880 ή 1000 υπαλλήλους του BBC

Σε χτεσινό παλιότερό του άρθρο στην Ελευθεροτυπία, ο Γ. Παπαδόπουλος-Τετράδης καταγγέλλει κάποιες κραυγαλέες κατ’ αυτόν περιπτώσεις σκανδαλώδους σπατάλης στον δημόσιο τομέα, μεταξύ άλλων στην ΕΡΤ:

Πόσους εργαζόμενους έχει η ΕΡΤ; Περίπου 7.000. Περίπου 6 φορές περισσότερους από το BBC! Θα μου πεις, τι είναι το BBC μπροστά στην ΕΡΤ. Δίκιο. Αλλά το βρετανικό Δημόσιο δεν έχει λεφτά, ενώ το ελληνικό έχει: τα δικά μας. Για την ακρίβεια, τα μελλοντικά δικά μας. Γιατί το Δημόσιο έχει υποθηκεύσει τις δικές μας εισφορές για τα επόμενα χρόνια, προκειμένου να κάνει τα κομματικά του ρουσφέτια.

Κανείς δεν διαφωνεί ότι στην ΕΡΤ υπάρχουν πάρα πολλοί υψηλόμισθοι που είναι και ζήτημα αν προσφέρουν έργο, ιδίως κάτι σύμβουλοι, πολλοί απ’ αυτούς παλαίμαχοι δεξιοί μεγαλοδημοσιογράφοι –κάποιοι κατάλογοι αμοιβών που έχουν δημοσιοποιηθεί σε ιστολόγια προκαλούν ίλιγγο και θυμό. Ωστόσο, ενώ έχει όλο το δίκιο με το μέρος του ο Παπαδόπουλος-Τετράδης, βάζει ένα αυτογκόλ στην αξιοπιστία του, επειδή χρησιμοποιεί έναν διάτρητο μύθο, ότι τάχα η ΕΡΤ έχει εξαπλάσιους υπαλλήλους από τον BBC, τον γιγαντιαίο βρετανικό ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό.

Καμμένος;

Διατηρώ μια επιφύλαξη, διότι στο Διαδίκτυο ο καθένας μπορεί να εμφανίσει τον άλλο να λέει οτιδήποτε, και ο ιστότοπος του βουλευτή Πάνου Καμμένου έχει να ενημερωθεί από πέρυσι τον Νοέμβριο, οπότε δεν μπορώ να διασταυρώσω, γι’ αυτό και έβαλα το ερωτηματικό στον τίτλο.

Διαβάζω λοιπόν σε διάφορα ιστολόγια ότι ο βουλευτής Πάνος Καμμένος της Ν. Δ. ανέλαβε πρωτοβουλία προκειμένου να δοθεί η ενδεδειγμένη απάντηση στο γερμανικό περιοδικό Φόκους για το γνωστό αφιέρωμά του με το υψωμένο μεσαίο δάχτυλο της Αφροδίτης της Μήλου. Συνιστά λοιπόν ο βουλευτής να στέλνουμε ηλεμηνύματα στον αρχισυντάκτη του περιοδικού, με το εξής στερεότυπο κείμενο:

Το μεσαίο δάχτυλο της Αφροδίτης

Σάλος έχει ξεσπάσει για το εξώφυλλο του περιοδικού Φόκους, με την Αφροδίτη της Μήλου που έχει υψωμένο το μεσαίο δάχτυλο. Κι αν στη μπλογκόσφαιρα είδα, πέρα από τις συνήθεις υστερίες, και κάμποσο ήρεμο και ψύχραιμο σχολιασμό (π.χ. στου Ροΐδη ή στου Καλτσόβρακου), δεν μπορώ να πω το ίδιο για τις δηλώσεις του Προέδρου της Βουλής, ο οποίος έκανε διάβημα στον Γερμανό πρέσβη (!) κάτι που σε μένα προσωπικά θυμίζει μάλλον την αντίδραση αξιωματούχου ισλαμικής χώρας όταν βλέπει γελοιογραφία του Μωάμεθ σε ευρωπαϊκό έντυπο.

Φυσικά, το αποκορύφωμα των δηλώσεων Πετσάλνικου είναι το απόσπασμα για το ποιος έχει πιο μεγάλα τα πολιτιστικά επιτεύγματα:

Αυτή η μικρή Ελλάδα των 11 εκατομμυρίων, με τις αδυναμίες της, τα λάθη μας, τα προηγούμενα 40 χρόνια για παράδειγμα τιμήθηκαν 2 συμπατριώτες με το βραβείο Νόμπελ. Μήπως αυτά τα 40 χρόνια, η τεράστια Γερμανία των 85 εκατομμυρίων γέννησε κανένα καινούριο Μπετόβεν και δεν το γνωρίζουμε;

Η μπαλαφάρα των αναπολλαπλασιασμών

ή πώς μια συζήτηση στο σκακιστικό ιστολόγιο του Γάτου του Σρέντινγκερ, που είχε αρχικά ως θέμα της τα διπλωμένα πιόνια, εξελίχτηκε σε γλωσσικο-τραγουδιστική πραγματεία για τις αναδιπλασιασμένες (και βάλε) λέξεις, με τη συμμετοχή του Καλοπροαίρετου, του Παναγιώτη Κονιδάρη και του Ελισσαίου, και με τα εκ των υστέρων σχόλια και γιουτουμπάκια του υποφαινόμενου. (Γιατί μπαλαφάρα; Διότι στο ίδιο ιστολόγιο είχε πρόπερσι δημοσιευτεί σε συνέχειες η διάσημη μπαλαφάρα των τεσσάρων, από Κονιδάρη, Ελισσαίο, Καλοπροαίρετο με ψευδώνυμο και Γάτο).

Κι όμως, όλα άρχισαν αθώα.

Λουμπάγκο: κάνει ρίμα με το παλάγκο, με τον οργανίστα των Ολύμπιανς Άλκη Κακαλιάγκο, με τον παλιό πρωταθλητή Αλέξανδρο Άγγο, με τον καραγκιοζοπαίκτη Βάγγο, με τον δόκτορα Ζιβάγκο, με την αφρικανική γλώσσα σάνγκο, έγραψε και ο Αλεξάκης ένα σχετικό βιβλίο, και με το Πάγκο Πάγκο.

Βέβαια, αν έμενε ο Καλοπροαίρετος στα λήγοντα εις –άγκο το πολύ πολύ να έβρισκε και τον αγωνιστή του 1821 Ανδρέα Ράγκο (απ’ όπου βγήκε και η ξεχασμένη πια παροιμιώδης φράση Γράφε Ράγκο) αλλά και το κατάστημα (ηλεκτρικών;) που είχε πριν από καμιά εικοσαετία τη διαφήμιση Στον Ράγκο, μετράει το φράγκο!), άντε και στο πολύ καλό ποίημα του Ασημάκη Πανσέληνου για το πλημμελειοδικείο:

ένας εργάτης κάθεται στον πάγκο
από έναν σπάγκο κρέμεται ο Χριστός
κι απ’ τον Χριστό κρεμιέται δίχως σπάγκο
το καθεστώς

Αλλά όχι, ο Καλοπροαίρετος με έναυσμα το Πάγκο Πάγκο το έστριψε στις διπλές (και τριπλές και βάλε) επαναλήψεις μιας λέξης και ανοίχτηκε πεδίο δόξης λαμπρόν μεν, αχανές δε, η αναπολλαπλασιασμένη μπαλαφάρα.

Άλλες τοποθεσίες με την ίδια λέξη δύο φορές: Μπόρα Μπόρα, Σινγκ Σινγκ (οι αμερικανικές φυλακές υψίστης ασφαλείας), Μπάντεν-Μπάντεν (το μόνο που γράφεται με ενωτικό· τα άλλα όχι). Άτομα με το ίδιο όνομα δύο φορές: ο πρώην ΓΓ του ΟΗΕ Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι, ο δολοφόνος του Κέννεντυ Σιρχάν Σιρχάν, ο αφγανός πολιτικός Αμπντάλα Αμπντάλα, ο Τζων-Τζων της Μπίμπι-Μπο, εκείνου του ελληνικού φτηνέκτυπου της Μπάρμπι (-Γιατί η Μπίμπι-Μπο διαζευγμένη είναι ακριβότερη απ΄ όλες τις Μπίμπι-Μπο; -Γιατί, εκτός από την ίδια, το σετ περιλαμβάνει το αμάξι του Τζων-Τζων, το σπίτι του Τζων-Τζων και τις πιστωτικές κάρτες του Τζων-Τζων), ο καμερουνέζος παλιός μπασκετμπωλίστας του Πανελληνίου Μπούμτζε Μπούμτζε, ο επίσης καμερουνέζος παλιός επιθετικός του Εθνικού Αστέρα Μισέ Μισέ, και βέβαια ο κονγκολέζος Λούα Λούα (ο ένας Λούα από δεξιά, ο άλλος από αριστερά, δραμαμίνες θα θέλουν ο Σαριέγκι και ο Καντέ). Τις διάφορες καρέτες καρέτες («πριν εξαφανιστώ σαν τη διπλή καρέτα», που λένε και τα Ημισκούμπρια στη «Μαγική τσατσάρα») και μονάχους μονάχους (δε μονάχιστερ και ο μοναχόντας, που λένε, πάλι τα Ημίζ, αλλού) τις προσπερνώ ως τετριμμένες. Στην εποχή μου μεσουρανούσαν στο σινεμά η Μπε-Μπε (Β.Β., Μπριζίτ Μπαρντό) και η Τσε-Τσε (όχι η υπνοφόρος μύγα, η C.C., Κλάουντια Καρντινάλε). Τον περίφημο Μιχαήλ Μιχαήλ του Μιχαήλ, ως άνθρωπος της τέχνης και του θεάματος, θα τον ξέρεις. Έχουμε ακόμα την ηρωική κενυάτικη φυλή των Μάου Μάου, το τραγούδι του Μουφλουζέλη «Λάου λάου το πηγαίνεις να ξαναγενώ εργένης», τη συμμετοχή της Ισπανίας στη (N)Eurovision «El chiki chiki» και την ελληνική διασκευή «El fiki fiki» από τους Moufa Eranous, τον Γεωργίου και το μπούρου μπούρου στην πλατεία ΚουμουΝΤούρου, τον κουφό στην «Κόρη του ιερωμένου» του Όργουελλ να τραγουδά, μονότονα και αυτιστικά, «With my willy willy, with my willy willy», και τα γούτσου-γούτσου και γκίλι-γκίλι που λέμε όταν γαργαλάμε κοιλίτσες και λαιμουδάκια. Επίσης, τα πάντα (όχι τα πάντα όλα· α ρε Αλέφαντε γίγαν, όπως λέγαμε: γεια σου Δομάζε μέγαν· το γίγας και το μέγας είναι τριτόκλιτα και έτσι κάνουν στην κλητική· άλλες κλητικές που φαντάζουν στον ανεξοικείωτο ως ορθογραφικά λάθη και/ή παρατονισμοί: ω άνερ, ω γύναι, ω πάτερ –πάτερ παντοκράτορ και υιέ μονογενές, που λέει μια προσευχή–, ω μήτερ, ω παι, ω θύγατερ, ω γέρον, ω γραυ, ω βασιλεύ, ω εισαγγελεύ, όχι το ελελεύ, είναι επιφώνημα, γενιά με το φευ, ω Αχιλλεύ, ω Οδυσσεύ, ω Ζευ, ω Άπολλον, ω Πόσειδον, ω Άρες, ω Δήμητερ –και ο δωρικός τύπος ω Δάματερ–, ω Σώκρατες –από κει βγαίνουν και οι Socrates drank the conium· ο Σπάθας ήταν ο καλύτερος ευρωπαίος κιθαρίστας στην εποχή του· από κει και ο παλιός βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής–, ω Περίκλεις, ω Θεμιστόκλεις –εξ ου και το υποκοριστικό Μιστόκλης, πρωτόκλιτο πλέον: «Πού ΄ν΄ ο Μιστόκλης ο νταής / που έκανε για δύο / και που τον έτρεμε η γης / μες στο Μεταξουργείο» –, ω Πραξίτελες, ω Δημόσθενες, ω Χαράλαμπες, ω Αγάμεμνον, ω Αριστόγειτον, ω Κλειοί, ω Σαπφοί, ω Λητοί) των ζωολογικών κήπων συχνά έχουν ονόματα όπως Πάο Πάο, Τάο Τάο και τέτοια. Μην ξεχάσουμε και την κινεζούλα WGM Xu Yuanyuan (αποφεύγω να την αποδώσω στα ελληνικά, πριν βελτιώσω τα κινεζικά μου), και το λουλούδι υλάνγκ υλάνγκ, που…

Λερναίοι και φετίχ

Στη χτεσινή Ελευθεροτυπία δημοσιεύτηκε μια επιστολή που ξαναφέρνει στην επιφάνεια τη συζήτηση για τον αριθμό λέξεων της ελληνικής, που, θα θυμάστε, είχε ξεκινήσει με τους εξωφρενικούς ισχυρισμούς του καθηγητή Κουνάδη για βιβλίο Γκίνες και 5 εκατ. λέξεις. Το τελευταίο επεισόδιο του επιστολοπόλεμου, σε τούτο εδώ το ιστολόγιο, είχε παιχτεί στα τέλη Αυγούστου. Τον Νοέμβριο, ο Γιώργος Βελουδής είχε κι αυτός επικρίνει τους ανυπόστατους ισχυρισμούς του κ. Κουνάδη, σε άρθρο του στην Ελευθεροτυπία. (Το είχαμε συζητήσει κι εδώ, στα σχόλια αυτού του άρθρου).

Ο κ. Δεδούσης, που κι άλλη φορά έχει παρέμβει στον επιστολοπόλεμο, γράφει τα εξής:

Με τη χρυσή της νιότης πανοπλία (Αναμνήσεις από την ΕΠΟΝ)

Σήμερα, 23 Φεβρουαρίου, κλείνουν 67 χρόνια από την ίδρυση της ΕΠΟΝ το 1943. Ζήτησα από τον πατέρα μου, τον Δημήτρη Σαραντάκο, να γράψει μερικές αναμνήσεις για το πώς έζησε τις μέρες εκείνες, δεκαπεντάχρονος στη Μυτιλήνη. Για να προλάβω ερώτηση, ο Ταρλάς που λέει πιο κάτω είναι το γήπεδο της Μυτιλήνης.

Έχει πει κάποιος, που δε θυμάμαι τώρα το όνομά του, πως «αι αναμνήσεις είναι η βακτηρία του γήρατος». Στηριζόμενος λοιπόν σ΄ αυτή τη «βακτηρία», λόγω και των ημερών (βλέπετε στις 23 του Φλεβάρη ιδρύθηκε η ΕΠΟΝ), ξαναφέρνω στο νου μου όσα γίνανε πριν από 67 ολόκληρα χρόνια!

Ήταν ο τρίτος χειμώνας της Κατοχής και ήταν πια για όλους μας φανερό πως τα δύσκολα είχαν περάσει. Η τρομερή πείνα, με τις χιλιάδες τους θανάτους και η απελπισία μας από τις νίκες των χιτλερικών, ήταν πια παρελθόν. Κάποια αισιόδοξη ατμόσφαιρα άρχισε να δημιουργείται. Αυτό βέβαια δεν έγινε απότομα. Από το χειμώνα του ΄41 – 42 άρχισε να κυκλοφορεί στον κόσμο η φήμη για την «Οργάνωση». Κανείς δεν έλεγε τ’ όνομά της και κανείς δεν ήξερε τα μέλη της, όλοι όμως μάντευαν πως ανάμεσα μας υπήρχε και δρούσε κάποια αόρατη δύναμη, που δε λογάριαζε τους Γερμανούς και τα τσιράκια τους.

Πολλά σημάδια μαρτυρούσαν την ύπαρξη και τη δράση αυτής της Οργάνωσης: Η συστηματική διοργάνωση συσσιτίων για τα παιδιά και τους άπορους, η ίδρυση καταναλωτικών συνεταιρισμών σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες και τις τράπεζες, κάποιες αποδράσεις κρατουμένων μέσα από την Γκεστάπο, το ξαφνικό ζωντάνεμα συλλόγων που επί χρόνια αδρανούσαν …

Σιγά σιγά πολλοί δείχνανε σα να μοιράζονταν ένα κοινό μυστικό. Ο καθένας κάτι είχε να πει, εμπιστευτικά, στον άλλον, λες και μετείχαν σε κάποια «συνομωσία», ελπιδοφόρα όμως συνομωσία, σα να περιμέναμε να γίνει σκόλη. Όπως διαπίστωσα, ο πατέρας μου, η μάνα μου και πολλοί φίλοι τους συμπεριφέρονταν σα να είχαν μυηθεί σ΄αυτή τη συνωμοσία.

Πρετεντέρης: είναι κυανοπώγων;

Ναι μεν έχουμε άλλα θέματα που ακόμα συζητιούνται, αλλά τούτο εδώ θέλω να το βγάλω από προχτές και επειδή φοβάμαι μην μπαγιατέψει το ανεβάζω τώρα, κι ας καεί, διότι πρόκειται για πολύ ωραίο μαργαριτάρι και μάλιστα υψηλής καθαρότητας.

Όχι, δεν εννοώ τη γλωσσική παραδρομή του κ. Παπουτσή, που είπε τις προάλλες ότι η ΝΔ ξύνεται στην πλάτη του τσοπάνη (αντί να πει στη γκλίτσα). Αυτά τα λάθη στον προφορικό λόγο είναι κοινότατα και δεν δείχνουν τίποτε (ο ίδιος άλλωστε είχε χρησιμοποιήσει την παροιμιακή έκφραση σωστά λίγες μέρες νωρίτερα).

Κάτω τα χέρια από τον Καβάφη, κορόιδα!

 

Προσθήκη: Νεότερο άρθρο για το ίδιο θέμα, με περισσότερα στοιχεία, υπάρχει εδώ.

Σε ένα ελληνοκεντρικό ιστολόγιο έσκασε η είδηση σαν βόμβα: ο Καβάφης, λέει, είχε υπογράψει το 1928 επιστολή υπέρ της “Ένωσης Ελλήνων Φασιστών”, μαζί με άλλους επιφανείς Αλεξανδρινούς. Και, το χειρότερο, το άρθρο συνοδευόταν από ακαταμάχητα τεκμήρια: σκαναρισμένη τη σελίδα από την αθηναϊκή εφημερίδα Σκριπ, όπου φαρδιά-πλατιά εμφανίζεται, ανάμεσα στα άλλα το όνομα του Καβάφη κάτω από το εξής κωμικοτραγικό κείμενο:

Εκδηλώσεις υπέρ του φασισμού
Τηλεγραφήματα και επιστολαι προς τον κ. Υψηλάντη
Εξ Αλεξανδρείας
Προς τον Αρχηγόν της Ενώσεως των Ελλήνων Φασιστών απεστάλη εξ Αλεξανδρείας η κατωτέρω επιστολή:
Έντιμε και ένδοξε Αρχηγέ,

Πλήρεις ευφροσύνης και αγαλλιάσεως διά την υφ᾿ ημών ανάληψιν της αρχηγίας του Φασιστικού αγώνος διαδηλούμεν την απεριόριστον αφοσίωσίν μας εις τα Ιδεώδη του Φασισμού και απεκδεχόμεθα παρ᾿ υμών την πραγμάτωσιν ιερών σκοπών, αναστήλωσιν γοήτρου Ελληνικού ονόματος, αποκατάστασιν ιερών και αιωνίων θεσμών, εκρίζωσιν ψυχοφθόρων και εθνοφθόρων τάσεων μαλλιαρισμού, κομμουνισμού, δημοκρατισμού.
Παρακαλούμεν όπως μας δεχθήτε υπό την αμίαντον σημαίαν σας.

Η φασιστική ομάς
Σωκ. Λαγουδάκης, Βασ. Αθανασόπουλος, Κ. Καβάφης, Γ. Πετρίδης, Σ. Γιαννακάκης, Ν. Καρδάρης, Μ. Ανταίος, Γιάγκος Περίδης.
(Έπονται και άλλαι υπογραφαί)

Διαβάσματα της Κυριακής

Παλιότερα, το μεσημέρι της Κυριακής, μετά το φαγητό, είχαμε τη συνήθεια να διαβάζουμε τις κυριακάτικες εφημερίδες, που έφερνε ο πατέρας μου τρεις-τέσσερις στο σπίτι. Σήμερα, οι κυριακάτικες έχουν καταντήσει θερία ασήκωτα, θέλει να τις ξελεπιάσεις με το μαχαίρι για να μείνει μια σταλιά ψαχνό. Ξεχώρισα από τις εφημερίδες του σαββατοκύριακου μερικά άρθρα που μ’ άρεσαν και που τα συστήνω –βέβαια, από κακό τάιμινγκ αυτό έγινε αφού είχα γράψει και ανεβάσει ένα δικό μου, λαπαθιωτικό, σεντονάκι. Ίσως να μην προλάβετε να τα διαβάσετε όλα.