Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο Γιάννης Ρίτσος και τα σοβιετικά τανκς

Posted by sarant στο 12 Αυγούστου, 2012


Ίσως δεν είναι και πολύ κατάλληλη η συγκυρία για το σημερινό άρθρο, κατακαλόκαιρο παραμονές δεκαπενταύγουστου, αλλά δεν το είχα έτοιμο το θέμα, εκείνο ήρθε και με βρήκε. Κι έπειτα, είναι θέμα που με ενδιαφέρει διπλά, μια και το ιστολόγιο αρέσκεται να σκαλίζει μικροφιλολογικά μυστήρια, ιδίως τις Κυριακές, αλλά και έχει ειδικευτεί στην ανασκευή μύθων, και το σημερινό θέμα μας έχει και από τα δύο. Ο λόγος είναι για τον Γιάννη Ρίτσο, ο οποίος, αν πιστέψουμε όσα γράφονται κατά καιρούς, έχει πει ή έχει γράψει κάτι για σοβιετικά τανκς που χορεύουν. Ως εκεί υπάρχει ομοφωνία στις διάφορες εκδοχές, αλλά ως προς τις υπόλοιπες λεπτομέρειες οι διάφορες εκδοχές διίστανται.

Για παράδειγμα, σε χρονογράφημά του στην εφημ. Μακεδονία, ο συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης γράφει: Πώς να ξεχάσεις τον πράγματι σπουδαίο μας ποιητή Γιάννη Ρίτσο, που έγραφε ότι τα σοβιετικά άρματα χόρευαν ταγκό κατά την εισβολή στην πλατεία της Πράγας; Πώς να το ξεχάσεις ή πώς να το θυμηθείς, θα το δούμε παρακάτω. Αλλά αν η εκδοχή του Σκαμπαρδώνη είναι απλώς μία από τις πολλές, έχει ωστόσο ένα μοναδικό στοιχείο.

Εννοώ ότι, απ’ όσο ξέρω, ο Σκαμπαρδώνης είναι ο μοναδικός που θέλει τον Ρίτσο να γράφει για τα τανκς που χορεύουν ταγκό. Η Κωνσταντίνα Ζάνου, σε άρθρο της που δημοσιεύτηκε και στην κυπριακή Καθημερινή, δίνει την επικρατούσα εκδοχή: “Τα τανκς χορεύουν βαλς στις πλατείες της Πράγας”, που υποτίθεται ότι το έγραψε ο Γιάννης Ρίτσος για την εισβολή των σοβιετικών στην Πράγα το 1968. Και πράγματι, οι περισσότερες εκδοχές θέλουν τον Γιάννη Ρίτσο να έγραψε ένα ποίημα για να υμνήσει τη σοβιετική εισβολή στην Πράγα, στο οποίο έβλεπε τα τανκς να χορεύουν βαλς. Εδώ που τα λέμε, το βαλς, σαν χορός, ταιριάζει στα τανκς περισσότερο από το ταγκό, δεν βρίσκετε; Με τα βαλς συμφωνεί και το sansimera.gr, που βρίσκει ότι ο Ρίτσος ήταν σπουδαίος ποιητής  “όταν δεν υπονόμευε ο ίδιος την αξία του με τη στρατευμένη ποίησή του για τα «σοβιετικά τανκς που χορεύουν βαλς στην Πράγα» και άλλα τέτοια”. Σε άλλες πάλι πηγές, δεν προσδιορίζεται ο χορός. Έτσι, σε άρθρο του Δ. Παλαιολογόπουλου, αρχικά στην Αυγή, τα τανκς απλώς χορεύουν στους δρόμους της Πράγας, αλλά δεν ξέρουμε τι είδους χορό.

Πάντως, αν και οι περισσότερες πηγές συγκλίνουν στην Πράγα, ούτε εδώ υπάρχει ομοφωνία. Σε σχόλιο στην Καλύβα του Πάνου Ζέρβα, ο φίλος Αριστεροπόντιος (γνωστός και ως Μ-π), παραθέτει τον στίχο: “τα τανκς να χορεύουν βαλς στους δρόμους της Βουδαπέστης”, Γιάννης Ρίτσος, 1956. Ενώ ο Δημοσθένης Κούρτοβικ στα Νέα έγραψε: Ας θυμηθούμε την ωδή του Ρίτσου στα σοβιετικά τανκς που χορεύουν στην Κόκκινη Πλατεία. Επομένως, τρεις πόλεις ερίζουν για το θέατρο του χορού, Μόσχα, Βουδαπέστη και Πράγα, με την Πράγα να παίρνει περισσότερες ψήφους.

Και τι ακριβώς έγραψε ή είπε ο Γιάννης Ρίτσος για τα τανκς που χορεύουν; Κατά τον Κούρτοβικ ήταν ωδή, για άλλους πολλούς ήταν στίχος ποιήματος, ο Παλαιολογόπουλος όμως μιλάει για συνέντευξη, ενώ κάποιος αρθρογράφος του ακροδεξιού Ελεύθερου Κόσμου λέει ότι ο Ρίτσος, όταν τα σοβιετικά άρματα εισέβαλαν στην πρωτεύουσα της τότε Τσεχοσλοβακίας, δήλωσε ότι “τα τάνκς χορεύουν βάλς, στις πλατείες της Πράγας”! Δήλωση, συνέντευξη, ποίημα ή ωδή; (Εντάξει, η ωδή θεωρείται είδος ποιήματος, οπότε στην πραγματικότητα έχουμε τρεις κατηγορίες).

Και πότε το είπε ή το έγραψε; Κατά τον Αριστεροπόντιο το 1956, κατ’ άλλους το 1968, ενώ σύμφωνα με την Μαργαρίτα Γιαραλή στην Εποχή, “Σε κάποια επέτειο της εισβολής στην Πράγα του ΄68, ο ποιητής Ρίτσος διάβασε θριαμβευτικά προς την ΚΝΕ το ποίημα που εμπνεύστηκε στις 21 Αυγούστου ΄68, όντας ο ίδιος εξόριστος, ο στίχος που επαναλαμβανόταν έλεγε: “τα τανκς μπαίνανε χορεύοντας στην Πράγα”.

Λοιπόν; Τι έγινε με τα σοβιετικα τανκς; Χόρευαν βαλς, ταγκό ή κάτι απροσδιόριστο; Στη Βουδαπέστη, στη Μόσχα ή στην Πράγα; Ο Ρίτσος τα ύμνησε σε ποίημα ή σε δηλώσεις ή σε συνέντευξη; Το 1956, το 1968 ή μετά τη μεταπολίτευση; Στην πραγματικότητα, όλες οι παραπάνω πηγές κάνουν λάθος (ή λένε ψέματα) στον ένα ή στον άλλο βαθμό.

Ο Γιάννης Ρίτσος δεν έχει γράψει κανένα ποίημα όπου να υμνεί ή έστω να περιγράφει τις χορευτικές κινήσεις των τανκς, σοβιετικών ή άλλων. Όσο κι αν ψάξετε το έργο του δεν θα βρείτε κανένα τέτοιο ποίημα, και αυτό δεν το λέω μόνο εγώ, το διασταύρωσα και με την παλιά φίλη Αγγελική Κώττη, βιογράφο του Ρίτσου, η οποία είναι απολύτως κατηγορηματική ότι τέτοιος στίχος δεν υπάρχει (και η οποία βοήθησε πολύ να βρεθούν τα στοιχεία του παρόντος). Ο Ρίτσος όμως έχει πει κάτι σε συνέντευξη για σοβιετικά τανκς. Όχι στην Πράγα ή στη Βουδαπέστη, αλλά στη Μόσχα, όχι σε εισβολή αλλά σε παρέλαση. Αυτό έγινε το 1977.

Τον Νοέμβριο του 1977, ο Γιάννης Ρίτσος κλήθηκε στη Μόσχα για να τιμηθεί με το βραβείο Λένιν για την ειρήνη (με το ίδιο βραβείο είχαν τιμηθεί ο Βάρναλης το 1959 και ο Γλέζος το 1962, ενώ αργότερα βραβεύτηκαν ο Θεοδωράκης και ο Χαρ. Φλωράκης -ευχαριστώ τον φίλο που έκανε την επισήμανση). Η βράβευση συνέπεσε με τους εορτασμούς των εξήντα χρόνων της Οκτωβριανής επανάστασης (η οποία, όπως ξέρουμε, με το νέο ημερολόγιο πέφτει Νοέμβριο). Σαν ένας από τους τιμώμενους, ο Ρίτσος παρακολούθησε και τους εορτασμούς και ιδίως τη μεγάλη παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, έδωσε μια μεγάλη συνέντευξη στον Γιώργο Λιάνη, στα Νέα, σε δυο συνέχειες (είπαμε, ήταν μεγάλη), όπου μίλησε πολύ επαινετικά για την Σοβιετική Ένωση και περιέγραψε τις εντυπώσεις του. Μπορείτε να δείτε τη συνέντευξη εδώ, καταρχάς το πρώτο μέρος (6.12.1977) και στη συνέχεια το δεύτερο μέρος (7.12.1977) εδώ. Πάντως είναι μεγάλα αρχεία και ίσως αργήσουν να εμφανιστούν. Το απόσπασμα που μας ενδιαφέρει υπάρχει στο β’ μέρος της συνέντευξης.

Συγκεκριμένα, ο Ρίτσος σε ένα σημείο αναφέρεται στην παρέλαση που έγινε στην Κόκκινη Πλατεία, και λέει: “Ακόμα και η παρέλαση είχε κάτι το χορευτικό. Ήταν μια πάνδημη συμμετοχή”. Και μετά, όταν ο Λιάνης τον ρωτάει αν όντως γέμισε η πλατεία με τεράστιες φωτογραφίες του Μπρέζνιεφ, ο Ρίτσος απαντάει πως όχι και συνεχίζει: “Τα τανκς πέρασαν κι αυτά μ’ ένα ρυθμό χορευτικό. Ίσως ήταν το δικό μου αίσθημα που τους έβλεπα με αγάπη και φιλία. Καθώς οι στρατιώτες ήταν λευκοί και με το κρύο είχαν κοκκινίσει έμοιαζαν παιδιά που είχαν βγει μόλις απόνα σχολείο κάνοντας παρέλαση χαμογελαστοί μπροστά στους δασκάλους τους”.

Αυτή είναι η μόνη αναφορά σε τανκς και σε χορευτικές κινήσεις. Αλλά αυτή η ομολογουμένως υπερβολικά ευμενής έως γλυκερή αναφορά (τον είχαν βέβαια βραβεύσει και αυτό, όσο και να πεις, σε κάνει να λες καλά λόγια) πώς έγινε τάχα και μετατράπηκε σε ποίημα που υμνεί τα τανκς της εισβολής στην Πράγα;

Νομίζω ότι έχω την απάντηση. Η συνέντευξη του Ρίτσου σε μια εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας έκανε αίσθηση και σχολιάστηκε πολύ, ιδίως επειδή ήταν η πρώτη φορά (αν θυμάμαι καλά) μετά τη μεταπολίτευση που ο Ρίτσος είχε μιλήσει με τόσο θερμά λόγια για τη Σοβιετική Ένωση. Στους κύκλους της ανανεωτικής αριστεράς, του τότε ΚΚΕ εσ. και της Αυγής, που ακολουθούσαν περισσότερο κριτική στάση προς το σοβιετικό μοντέλο, η συνέντευξη έγινε δεκτή με αμηχανία, και λίγο με ενόχληση.

Λίγες μέρες μετά, τρεις επιφανείς καθηγητές που ανήκαν στην ανανεωτική αριστερά, ο Νίκος Πουλαντζάς, ο Κώστας Βεργόπουλος και ο Κων. Τσουκαλάς, έστειλαν επιστολή στα Νέα, στην οποία διαφωνούσαν σε οξύ ύφος με τις εντυπώσεις και τις διαπιστώσεις του Ρίτσου. Το κείμενό τους, με τίτλο “Απάντηση στον Γιάννη Ρίτσο”, δημοσιεύτηκε στα Νέα στις 17.12.1977.

Την απάντηση των τριών καθηγητών την έχω επίσης ανεβάσει και μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ (και πάλι, το αρχείο είναι μεγαλούτσικο). Όπως θα δείτε, οι τρεις καθηγητές δίνουν απάντηση στον Ρίτσο εφόλης της ύλης, αλλά το σημείο που μας ενδιαφέρει είναι ο σχολιασμός που κάνουν στον χορευτικό ρυθμό των τανκς.

Αφού τον κατηγορούν για δουλοπρεπή στάση απέναντι στους ισχυρούς, του απευθύνουν (με έναν ελαφρό γαλλισμό) το ερώτημα: “Γιάννη Ρίτσο, η εισβολή των σοβιετικών τανκς στην Πράγα το 1968 έγινε μήπως με τον ίδιο αξιαγάπητο και χορευτικό ρυθμό;”

Νομίζω  ή πιο σωστά είμαι πεπεισμένος ότι εδώ βρίσκεται ο σπόρος από τον οποίο φύτρωσε ο μύθος για το ποίημα ή την ωδή ή τις δηλώσεις του Ρίτσου που τάχα ύμνησαν την εισβολή στην Πράγα ή στη Βουδαπέστη. Από μια ρητορική, ας πούμε, ερώτηση του κειμένου των Πουλαντζά-Βεργόπουλου και Τσουκαλά! Αν κάποιος αναδιφήσει τις εφημερίδες της εποχής (και ιδίως την Αυγή) ίσως βρει τους καναδυό ελλείποντες κρίκους, αλλά για μένα δεν χωράει αμφιβολία ότι από εδώ γεννήθηκε ο μύθος, είτε από σπασμένο τηλέφωνο είτε με συνειδητή κατασκευή.

Βέβαια, ο Ρίτσος είχε γράψει στρατευμένα ποιήματα (και δεν ντρεπόταν γι’ αυτό) και είναι αλήθεια ότι έγραψε και ποίημα για τον Στάλιν όπως και για τον Ζαχαριάδη -που πάντως πρέπει να κριθούν με τα μέτρα της εποχής του. Αλήθεια επίσης είναι ότι έγραφε ποιήματα επικαιρικά, για να τιμήσει κάποιο γεγονός ή κάποιον νεκρό του αγώνα, που πολλά από αυτά δεν στέκονται στο ύψος των άλλων έργων του -άλλωστε δεν ήταν ολιγογράφος, το εκτενέστατο έργο του ήταν άνισο και είναι ζήτημα πόσο θα μείνει (αυτό βέβαια ισχύει και για άλλους ποιητές που έγραψαν πολύ, π.χ. τον Παλαμά). Όλα αυτά όμως δεν είναι το αντικείμενο του άρθρου μου, το άρθρο μου θέλει απλώς να ανασκευάσει τον επίμονο μύθο ότι τάχα ο Ρίτσος έγραψε ποίημα για τα σοβιετικά τανκς που χόρευαν όπως έμπαιναν στην Πράγα το 1968. Τέτοιο ποίημα δεν έγραψε, και τον αδικεί ο μύθος τον Ρίτσο, όχι μόνο επειδή δεν έγραψε τίποτα τέτοιο, αλλά και επειδή, όπως μας θύμισε προ καιρού ο Γ. Ρούσης, ένα χρόνο μετά την εισβολή στην Πράγα έγραψε την Χαμένη υπερβόρειο: «Το μάθαμε καλά πως Υπερβόρειος διόλου δεν υπάρχει/ […..] Σήμερα βεβαιώθηκε:/ μια σκέτη φαντασία η χώρα απ’ όπου μας ερχότανε/ οι κύκνοι και τα ορτύκια, όπου οι σεμνόπρεπες κόρες / Λαοδίκη και Υπερόχη ετοίμαζαν για τους θεούς/τα πρώτα φρούτα της σοδειάς , προσεχτικά τυλίγοντάς τα/ σ’ άχυρο σίτου και λεπτό χαρτί[……] Και πάντα αισιόδοξος συνεχίζει : «Ωστόσο ακόμη συνεχίζουμε τον μισοτελειωμένο παιάνα /αφήνοντας ένα κενό στου ονόματος το μέρος, μήπως /βρεθεί κανένα νέο, και το προσθέσουμε την ύστατη ώρα,/πάντοτε με το φόβο μήπως ο αριθμός των συλλαβών του,/μικρότερος ή μεγαλύτερος, μας χαλάσει το μέτρο.» Υπαινικτικό, αλλά εύγλωττο θαρρώ.

About these ads

203 Σχόλια to “Ο Γιάννης Ρίτσος και τα σοβιετικά τανκς”

  1. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  2. nikzam said

    Καλημέρα, εξαιρετικό το άρθρο για τον ποιητή του προλεταριάτου. Η έκφραση του Ρίτσου είναι μοναδική!!!

  3. Καλημέρα. Πολύ ωραίο, μ’ αρέσουν αυτά τα ψαξίματα. Ωραία και η Χαμένη Υπερβόρειος.

  4. marianna said

    Καταπληκτικό άρθρο! Διαφωτιστικό και με πολύτιμα στοιχεία. Τα αρχεία μια χαρά είναι σε μέγεθος. Ευχαριστούμε θερμά! Είναι ασύλληπτο το πως παραφράζεται και διαστρεβλώνεται μια φράση ή μια άποψη κατά τη βολή του καθενός. Τα στοιχεία που παραθέτεις αγαπητέ Νίκο, είναι τόσο διασκεδαστικά και απολαυστικά, αλλά κυρίως ενδεικτικά της δημοσιογραφικής… υποκειμενικότητας. Καλημέρα!

  5. ppan said

    Καλημέρα. Πάρα πολύ ωραίο! Εγώ μόνο τον ύμνο στα τρακτέρ κάπου θυμάμαι, και τον ποιητή με γούνινο παλτό ή κομψότατο με μπανιερό στην εξορία, τον μύθο του βαλς δεν τον ήξερα. Μου αρέσει ο Ρίτσος, αν και βέβαια όχι όλα. Αλλά είναι κρίμα που έχει μπει έτσι στο περιθώριο. Το αφιέρωμα του ΕΚΕΒΙ πριν λίγα χρόνια, που γιόρρασε και έτος Ρίτσου, ήταν πολύ καλό.
    Τώρα βέβαια με τρώει να ρωτήσω κι εγώ ρητορικά “Κωστα Βεργόπουλε, ο ουρανοκατέβατος πλουτισμός του Άκη Τσοχατζόπουλου ήταν μήπως εξίσου απλό και συνηθισμένο γεγονός όπως ο γάμος του;” αλλα κρατιέμαι.

  6. «[...] η πρόκληση είναι πολύ μεγάλη για να μη ρωτήσουμε». (Από το κείμενο Πουλαντζά-Βεργόπουλου-Τσουκαλά.) Ώστε υπήρχε από το 1977 αυτή η άγαρμπη σύνταξη;

  7. Εγώ είδα με εντελώς διαφορετικό μάτι τον Ρίτσο όταν διάβασα την τελευταία συλλογή του (Μακριά μέσα στη νύχτα). Ποια είναι η ιστορία με τον Βεργόπουλο, Ππαν;

  8. ppan said

    Ε που πήγε στον γάμο και την δεξίωση Τσοχατζόπουλου και μετά έβγαινε να λέει πόσο φυσιολογικά και χωρίς καμια υποψία οικονομικού σκανδάλου ήταν όλα αυτά, όταν βοούσε το σύμπαν για τις προμήθειες των υποβρυχίων. Επειδή δεν παρακολουθώ την επικαιρότητα, τώρα έχει τοποθετηθεί; Αν τουλάχιστον το έχει κάνει, μπράβο του, τώρα δεν είναι εύκολο να υπερασπιστείς τον Τσ., αν όχι ακόμη χειρότερα.

  9. nikzam said

    Και εγώ είδα το Ρίτσο αλλιώς όταν διάβασα τις Μαρτυρίες Α’ και τη συλλογή Αργά μέσα στη Νύχτα.Αλήθεια ποια είναι η ιστορία με το Βεργόπουλο;

  10. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    6: Αυτήν εννοώ όταν γράφω για “έναν ελαφρό γαλλισμό”. Η σύνταξη αυτή υπάρχει από τις αρχές του αιώνα, ως γαλλισμός (trop… pour), την περιλαβαίνει ο Γιανίδης στα Γλωσσικά πάρεργα. Τώρα πια έχει μεν εδραιωθεί σε ορισμένες χρήσεις (Πολύ σκληρός για να πεθάνει) αλλά εξακολουθεί να είναι προβληματική συνήθως.
    Πρέπει να γράψω, αλλά θέλει δουλίτσα.

  11. spiral architect said

    Πολύ καλή δουλειά η σημερινή που σε τιμά ιδιαίτερα Νικοκύρη. :)
    (καθώς και την Αγγελική Κώττη)
    Τα σκαναρισμένα αρχεία-σελίδες των Νέων ανοίγουν μια χαρά.

    Συμβουλή: Σκανάροντας από βιβλία, εφημερίδες κλπ, να σώζεις και να ανεβάζεις τα αρχεία εικόνας (για το διαδίκτυο) κατά το δυνατόν όχι σε jpeg αλλά σε png. Ανοίγουν ακόμα πιο γρήγορα, αν και χάνουν σε ποιότητα εν σχέσει με τα jpeg.

    @5: Τι κρατιέσαι; Ροδάνι πήγε η γλώσσα σου! :lol:

  12. Τι ωραίο άρθρο! Ώρες ώρες Νίκο μου φαίνεσαι κάπως σαν ένας Ιντιάνα Τζόουνς της γλώσσας και της λογοτεχνίας! :)

    Σ’ευχαριστούμε για όσα μας μαθαίνεις!

    Καλημέρα σε όλους!

  13. gpoint said

    Ο Ρίτσος κάλυπτε και τις δύο προύποθέσεις της περιβόητης ρήσης-ομολογίας του Μάνου Χατζιδάκι για τους καλλιτέχνες (ο ίδιος δήλωνε πως δεν είναι αριστερός παρότι κάποιες δηλώσεις του κάθε άλλο παρά δεξιές ήταν). Απορίας άξιον το γεγονός πως δεν μελοποίησε κάτι του Ρίτσου ο Χατζιδάκις, εκτός και έχει μελοποιήσει αλλά μου διαφεύγει.

  14. Δημήτρης Μ. said

    Ακριβώς όπως τα γράφεις είναι, Νικοκύρη! Έτσι τα θυμάμαι κι εγώ. Το ΄77 έδωσε συνέντευξη για τη βράβευσή του με το Βραβείο Λένιν και τις εντυπώσεις του από την Σοβ. Ένωση και είπε αυτά που παραθέτεις. Τότε προέκυψε και το ερώτημα για το ρυθμό των τανκς το ΄68 και δημιουργήθηκε ο μύθος. Αυτό πάντως δε σημαίνει ότι ο Ρίτσος δε θα μπορούσε να γράψει ποίημα για τα τανκς της Πράγας. Γενικά οι περισσότεροι ποιητές και, γενικά, καλλιτέχνες της Αριστεράς, στην πολιτική τους συμπεριφορά ήταν αχαρακτήριστοι.

  15. ppan said

    14: Ε ναι, σαν δεν ντρέπονται να πιστέψουν σε έναν καλύτερο κόσμο, να το πληρώσουν με εξορίες και συχνά με την ζωή τους, και στο τέλος να διαψευστούν. Αχαρακτήριστοι.

  16. Γς said

    12:
    Αυτό ακριβώς. Ή καλύτερα ο Σέρλοκ Χολμς, ο Πουαρό της της γλώσσας και της λογοτεχνίας! Αν μάζευε όλα τις αναζητήσεις του, αυτού του είδους και τις έντυνε με λίγη πλοκή, σασπένς κλπ σε ένα βιβλίο, 1000% θα είχαμε ένα φοβερό Μπέστ Σέλερ, σύμφωνα με το φτωχό και απέδευτο μυαλό μου. Κρίμα που δεν το έχει δει ακόμη έτσι. Ξέρω ότι σας εκνευρίζω αλλά το βράδυ όταν γυρίσω θα τολμήσω να κάνω ένα αδρό σκελετό του σημερινού του πονήματος, όπως εγώ το φαντάζομαι στο στυλ που προανέφερα.
    ‘Ντάξει μην σπρώχνετε, φεύγω!

  17. sarant said

    Eυχαροστώ για τα νεότερα!

    16: Μακάρι να είχε την αποδοχή που σκέφτεσαι το βιβλίο που σκέφτεσαι!

  18. Δημήτρης Μ. said

    Δεν εκφράστηκα καλά και παρανόησες. Δεν μίλησα για την πολιτική τους επιλογή και τις θυσίες τους. Εννοώ τη σχέση υποταγής που είχαν με τον πολιτικό τους φορέα και τη σιωπή τους για σημαντικά ζητήματα. Μπορεί να διαψεύστηκαν, αλλά είχαν τα μέσα να δουν και το κύρος να αντιδράσουν στην καταστροφή που ερχόταν. Είναι μεγάλοι, είναι σπουδαίοι, είναι ήρωες, αλλά δεν είναι εντελώς αθώοι, ούτε άγιοι.

  19. Δημήτρης Μ. said

    Το 18 στο 15, προφανώς.

  20. Reblogged this on "Δημόσιος Χώρος Γ. Ρέντζος".

  21. Γς said

    17: Α, κατάλαβα. Εχουμε και τέτοιο πρόβλημα. Νικοκύρη είσαι ο Πρώτος! Και το ξέρεις. Αλλά αυτό που δεν μπορείς να φανταστείς είναι αυτό που όλοι το καταλαβαίνουν: Διαθέτεις ένα σπουδαίο τάλαντο για να κάνεις θαύματα στο είδος της λογοτεχνίας που προανέφερα. Είσαι σύ … ένας…και Μοναδικός για τέτοιου είδους κυνηγητά και αποκαλύψεις. Τόλμησέ το! Θα το χαιρόμασταν όλοι. Από την πρώτη σελίδα μέχρι την τελευταία…Καλά φεύγω!

  22. Έχω γράψει το δικό μου αλλά ρεμπλόγκαρα κιόλας.

    Γιάννης με καλημέρες

  23. cronopiusa said

    The Prague Spring of political liberalization ends http://www.onlinefootage.tv/video/show/id/5025 Joaquin Sabina Cristales de bohemia http://www.youtube.com/watch?v=hgoScLGQcTc&feature=related Vine a Praga a romper esta
    canción
    por motivos que no voy a explicarte,
    a orillas del Moldava
    las olas me empujaban
    a dejarte por darte la razón.

    En el Puente de Carlos aprendí
    a rimar cicatriz con epidemia,
    perdiendo los modales:
    si hay que pisar cristales,
    que sean de bohemia, corazón.

    Ay! Praga, Praga Praga
    donde el amor naufraga
    en un acordeón.
    Ay! Praga, darling, Praga
    los condenados pagan
    cara su rendeción.

    Ay, Praga, Praga, Praga,
    dos dedos en la llaga
    y un santo en el desván.
    Ay! Praga, darling, Praga,
    la luna es una daga
    manchada de alquitrán.

    Vine a Praga a fundar una ciudad
    una noche a las diez de la mañana,
    subiendo a Mala Strana,
    quemando tu bandera
    en la frontera de la soledad.

    Otra vez a volvernos del revés,
    a olvidarte otra vez en cada esquina,
    bailando entre las ruinas
    por desamor al arte
    de regarte las plantas de los pies.

    Ay! Praga, Praga Praga
    donde el amor naufraga
    en un acordeón.
    Ay! Praga, darling, Praga
    los condenados pagan
    cara su salvación.

    Ay! Praga, Praga Praga
    donde la nieve apaga
    las ascuas del tablao.
    Ay! Praga, darling, Praga
    lágrima que se enjuaga
    en Plaza Wenceslao.

    Ay, Praga, Praga, Praga,
    dos dedos en la llaga
    y un santo en el desván.
    Ay! Praga, darling, Praga,
    la luna es una daga
    manchada de alquitrán.

    Συνέντευξη: Ντίνος Χριστιανόπουλος («Βγάλτε τα ποιήματά μου από τα σχολικά βιβλία! Είναι ανήθικα!») http://www.theschooligans.gr/site/index.php?option=com_content&task=view&id=62&Itemid=28

  24. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα συνταξιδιώτες και συνταξιδιώτισσες, καπετάνιο φχαριστούμε

  25. ppan said

    18: Έγραψες: “Γενικά οι περισσότεροι ποιητές και, γενικά, καλλιτέχνες της Αριστεράς, στην πολιτική τους συμπεριφορά ήταν αχαρακτήριστοι”. Οι περισότεροι; Ποιοι ήταν αυτοί; Ο Ρίτσος που “θα μπορούσε” να έχει γράψει ποίημα για τα τανκς στην Πράγα; Ο Αναγνωστάκης, ο Λειβαδίτης, ο Τσίρκας, ο Αλεξάνδρου; Για να πω γι αυτούς που πρόλαβαν την Βουδαπέστη και την Πράγα. Και για όσους δεν πήραν θέση, η εκ των υστέρων κρίση, με τόσο βαριά λόγια όταν γίνεται με βάση όσα εμείς γνωρίζουμε και με αφαίρεση κάθε ιστορικότητας είναι λίγο χασάπικη (σόρυ Χασάπη).

  26. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα! Γιάννη. ευχαριστώ για το… ρεμπλογκάζ!

  27. spiral architect said

    @18: [...] Μπορεί να διαψεύστηκαν, αλλά είχαν τα μέσα να δουν και το κύρος να αντιδράσουν στην καταστροφή που ερχόταν. [...]

    Ποια ήταν αυτή η “καταστροφή”; Και άλλοι την είδαν και την έγραψαν σε βιβλίο.
    ΕΣΣΔ: Με το χέρι στην καρδιά 1968-1993 – Μπάμπης Ιωάννου

  28. cronopiusa said

    Take This Waltz http://www.youtube.com/watch?v=JQm1OmLMNno

  29. ppan said

    ‘Οταν θα περάσει από δω κανένας Κιντ ή άλλοι συνάδελφοί του, μια ερώτηση: η άτρακτος, ως τεχνικό επίτευγμα, ανάλογο της άκαπνης πυρίτιδας και του ηλεκτρισμού, τι είναι; ποιος είναι ο διεθνής όρος; Είμαστε στην αρχή του 20ού.
    Ευχαριστώ και μιλ μερσί

  30. rogerios said

    Εύγε οικοδεσπότη για την ωραιότατη ανασκευή. Η αλήθεια είναι τελικά όμορφη, ακόμη κι αν δεν είναι αρεστή σε καμία από τις ιδεολογικές “παρατάξεις” (ή, ίσως, ακριβώς για αυτό).

  31. Καλώς σας βρίσκω, μετά από μια μια πολυήμερη απουσία.
    Νικοκύρη, βλέπω δε χαμπαριάζεις ούτε Αύγουστο, ούτε τίποτα. (Κι άσε τον Π. Βούλγαρη να κάνει ταινίες με τίτλο ‘Ήσυχες μέρες του Αυγούστου”). Έκανες μια καταπληκτική δουλειά (μπράβο και στην Αγγελική Κώττη). Αλήθεια ο “φιλότεχνος” Γιώργος Λιάνης, που διοργανώνει και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις στις Πρέσπες, γιατί άφησε τόσα χρόνια να σέρνεται αυτή η βρωμιά εις βάρος του Ποιητή; Λαλίστατος είναι, μπορούσε κάποια στιγμή, να κάνει μια δήλωση σε κάποιο μέσο (και στον οργανισμό Λαμπράκη είχε και έχει φίλους και στα έντυπα του Κοσκοτά που εργάστηκε στη συνέχεια) και να αποκαταστήσει την αλήθεια.
    @14. Λέτε: “…Αυτό πάντως δεν σημαίνει ότι ο Ρίτσος δεν θα μπορούσε να γράψει ποίημα για τα τανκς της Πράγας…”. Θεωρώ εντελώς αυθαίρετο αυτό που λέτε. Ο Ρ. δεν έγραψε και δε θα μπορούσε ποτέ να γράψει επαινετικά γι’ αυτό το θέμα.

    Για την Αγγελική Κώττη, από εμένα (Δ.Σ.), ένα απόσπασμα από την αγαπημένη μου συλλογή του Γ.Ρ. Η γέφυρα:

    “…Και μένεις μόνος μ’ όλο σου τον πλούτο ποδοπατημένο,
    μόνος μπρος στο μαγνητικό ανοιγμένο στόμιο του αδειανού πια
    χρηματοκιβώτιου,
    μόνος μπρος στην ακάλυπτη τρύπα του χάους,
    με τόνα χέρι σου μισοσηκωμένο
    σε μισοτελειωμένη στάση θεατρικής γενναιοδωρίας,
    σαν άγαλμα ήρωα που ο ηρωισμός του
    αποδείχτηκε απατηλός μετά θάνατον ― ή σαν ατέλειωτη προσπάθεια
    να γίνεις άγαλμα για να μη σωριαστείς στο χώμα ― ένα άγαλμα
    που τείνει μάταια σαν τσαμπί σταφύλι τ’ αναπόδεκτα κλειδιά ενός
    παραδείσου”.

  32. panayacht said

    Καλημέρα!
    Η παρέλαση του ’77 στην κόκκινη πλατεία υπάρχει στο γιουτούμπι, διαρκεί 3 ώρες και είδα επί τροχάδην το πρώτο μισό: http://www.youtube.com/watch?v=3olrC71YKzo, όπου και τα μηχανοκίνητα (γύρω στο 00:53).
    Μόνο ένας ποιητής θα μπορούσε να δει κάτι το χορευτικό σε μια πομπή με μηχανές παραγωγής θανάτου. Αλλά όπως είπατε και εσείς, είχε μάλλον τους λόγους του για να πει κάτι καλό και οπωσδήποτε είναι διαφορετική η αίσθηση για κάποιον που είναι παρών σε ένα γεγονός από κάποιον που το βλέπει στο βίντεο.
    Από την άλλη, νομίζω ότι θα μπορούσε ευκολότερα να συγκρίνει με το χορό και να εκθειάσει τις κινήσεις των ανθρώπων που έπονται της στρατιωτικής παρέλασης και οι οποίες θυμίζουν τελετή έναρξης ολυμπιακών αγώνων.

  33. Ηλεφούφουτος said

    Εξαιρετικό! Είμαι κι εγώ θύμα αυτού του μύθου. Μέχρι να διαβάσω το παρόν ήξερα κι εγώ, χωρίς να διανοούμαι ότι επρόκειτο για λερναίο, την εκδοχή με το βαλς, φανταζόμουνα μάλιστα ότι ο ποιητής είχε επιλέξει το συγκεκριμένο χορό λόγω αψβούργικης κληρονομιάς (τα βαλς του Δούναβη, κλπ.).

    Το σχ. 14 “Αυτό πάντως δε σημαίνει ότι ο Ρίτσος δε θα μπορούσε να γράψει ποίημα για τα τανκς της Πράγας.” μου θυμίζει αντιδρασεις σε ανάλογες ανασκευές λερναίων από το Νικοκύρη, όπως για το ίδιο το Λερναίο (“ναι, αλλά η ελληνική γλώσσα είναι όντως ξεχωριστή, και την έχει υμνήσει και ο ξένος καθηγητής Πανεπιστημίου Μαντζαφασόλια…”) ή για τον ψευδοϊσοκράτη (“Ναι, αλλά θα μπορούσε να το είχε πει αφού στο τάδε απόσπασμα λέει κάτι για την έκπτωση των ηθών”).

    Με όλο το θάρρος, να δραχθώ της ευκαιρίας (δράξου, δράξου!) να ρωτήσω τη φιλολογική ομήγυρη για ένα μικρό χαζό λογοτεχνικό μυστήριο που απασχολεί, καιρο τώρα, εμένα;
    Τι σόι δέντρο είναι η πιπεριά;
    Αρκετές φορές σε βιβλία παλιότερης λογοτεχνίας (π.χ. “Αργώ”, “Μεθυσμένη Πολιτεία”) βρίσκω να περιγράφεται μία ρομαντική κατά το μάλλον ή ήττον σκηνή “κάτω απ’ τις πιπεριές”. Υπάρχει και το παιδικό ποιηματάκι “ανέβηκα στην πιπεριά να κόψω ένα πιπέρι…” (αντίστοιχο του α-μπε-μπαμπλόμ).
    Οι πιπεριές που ξέρω εγώ όμως και τις βρίσκω και στις εγκυκλοπαίδειες είναι στην καλύτερη περίπτωση θαμνώδεις και μόνο λιλιπούτειοι μπορούν να φιληθούν από κάτω τους.
    Έχετε κάποια εξήγηση; Υπήρχε μήπως παλιά η γλωσσική συνήθεια να ονομάζουν “πιπεριά” κάποιο δέντρο που κανονικά έχει άλλο όνομα;

  34. sarant said

    32: Όλα πια υπάρχουν στο γιουτούμπι (εκτός όταν τα κατεβάζουν οι έχοντες δικαιώματα);

  35. ppan said

    Μα και ο Ρίτσος δεν μιλάει για τις “πιπεριές της Λεωφόρου¨; Κι εγώ την έχω την απορία.

  36. ppan said

    Γκούγκλαρα κι έπεσα πάνω στον Νικοκύρη (http://www.sarantakos.com/kibwtos/mazi/Nirvanas-Apomnimoneumata.htm) κι η λεωφόρος είναι, εκεί τουλάχιστον, η Αμαλίας

  37. Ηλεφούφουτος said

    Ναι, ειδικά οι “πιπεριές” των κεντρικών λεωφόρων της Αθήνας δίνουν και παίρνουν στη λογοτεχνία.

  38. ppan said

    Έλα, http://users.sch.gr/kassetas/zzzzTREES11.htm
    Κι ο Σεφέρης λέει. Για τον Ρίτσο μάλλον λάθος κάνω, ανάμνηση από γιορτή Πολυτεχνείου στο σχολείο, ποιος ήταν άραγε ο ποιητής;

  39. gpoint said

    #36, 37
    Δένδρα που κάνουν σπόρους μαύρους στρογγυλούς σαν το άτριφτο πιπέρι

  40. Νέο Kid Στο Block said

    Ππαν στο 29. φοβάμαι πως δεν μπορώ να βοηθήσω σημαντικά. Αλλά και τι ακριβώς ζητάς; Φαντάζομαι όχι έναν τεχνικό όρο για την άτρακτο των (αερο)σκαφών. Ή μήπως αυτό ακριβώς;

  41. ppaιn said

    Α, ήρθες! Για την επιστήμη του τέλους του 19ου τι ακριβώς ήταν αυτό που στα ελληνικά το είπαν άτρακτο; Στην αεροναυτική πάει; Είμαι άσχετη

  42. #11 Αν και εν προκειμένω θαρρώ πως ο Νικοκύρης δεν είχε ο ίδιος τη δυνατότητα σκαναρίσματος, επίτρεψέ μου να διορθώσω, για λόγους εγκυρότητας: ceteris paribus, τα αρχεία png είναι μεγαλύτερα σε μέγεθος, καθώς, αντίθετα με τα jpeg, προκύπτουν με μη απωλεστική συμπίεση. Μόνο με μικρότερο βάθος χρώματος θα μπορούσαν να βγουν μικρότερα, αλλά τότε συγκρίνουμε πορτοκάλια με μήλα.

  43. #11, #42 Και φυσικά, ακριβώς, εξαιτίας της μη απώλειας δεδομένων κατά τη συμπίεση, έχουν και την υψηλότερη δυνατή πιστότητα – ποιότητα.

  44. Νέο Kid Στο Block said

    Η άτρακτος πάει στην ναυπηγική γενικά. Η άτρακτος του πλοίου ή του αεροσκάφους (δηλ. ο σκελετός,ο κορμός).
    Ο φέρων οργανισμός, θα λέγαμε εμείς οι μπετατζήδες ,αλλά δεν χρησιμοποιούμε την άτρακτο σαν όρο δόκιμο για το σκελετό μιας στατικής κατασκευής. Επίσης οι μηχανολόγοι σαν άτρακτο(=αδράχτι) νοούν έναν περιστρεφόμενο άξονα που εκτός από αξονική δύναμη και ροπή κάμψης ,μπορεί να φέρει και στρέψη. Ελπίζω να σε ψιλοφώτισα.

  45. Νέο Kid Στο Block said

    το 44. πάει προφανώς στην Ππαν(41.)

  46. Μιχαλιός said

    36: http://fytosymvoules.blogspot.gr/2011/04/blog-post_23.html

    Ακόμα υπάρχουν, θαρρώ, στη σειρά απέναντι από την είσοδο του Ζαππείου.

  47. ppaιn said

    Το fuselage να πούμε; Μερσι και συγνώμη για την άσχετη παρεμβολή

  48. Νέο Kid Στο Block said

    47. Nαι. Ή γερμανιστί Flugwerk ή Zelle (Το Zelle έχει και τη γενικότερη έννοια του κελύφους / θόλου).
    Στα γαλλικά δεν μπορώ να βοηθήσω.

  49. ppaιn said

    Ίδιο όπως στα αγγλικά, ευχαριστώ πολύ!

  50. Νίκος Μαστρακούλης said

    47 κλπ: Εμένα πάλι το μυαλό μου πήγε στην άτρακτο (teardrop shape) ως σχήμα στη ρευστοδυναμική (βλ. τη δεύτερη εικόνα στο λινκαρισμένο). Η άτρακτος (fuselage) του αεροπλάνου από αυτό το σχήμα πήρε το όνομά του.

  51. Μιχαλιός said

    Και εδώ σε πρόσφατη φωτογραφία:

    http://www.plantsdb.gr/en/blog/390-spring-in-athens

    Απ’ το Περού λέει έρχεται:

    http://www.plantsdb.gr/el/component/content/article/178-schinus-molle

  52. Μιχαλιός said

    Η πιπεριά, όχι η άτρακτος.

  53. ppaιn said

    Ευχαριστώ Νίκο!

  54. Νίκος Μαστρακούλης said

    53: Αν βοήθησα, η χαρά είναι δική μου! :)

  55. Ηλεφούφουτος said

    Αα, ψευτοπιπεριά. Ψεύτικοι κι οι όρκοι και τα φιλιά!
    Έτσι εξηγείται λοιπόν που τα ειδύλλια που πλέχτηκαν από κάτω τους δεν άντεξαν!

  56. @ 32. Έχω τη γνώμη, ότι το κάθε γεγονός πρέπει να το βλέπουμε μέσα στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής που συνέβη. Λέτε:”Μόνο ένας ποιητής θα μπορούσε να δει κάτι το χορευτικό σε μια πομπή με μηχανές παραγωγής θανάτου”. Όμως το 1977, υπήρχε ΝΑΤΟ (το οποίο δυστυχώς υπάρχει ακόμα), υπήρχε και το Σύμφωνο της Βαρσοβίας.
    (Κοπιποστάρω από Βίκι): Το Σύμφωνο της Βαρσοβίας (επίσημα Συνθήκη της Φιλίας, Συνεργασίας και Αμοιβαίας Βοήθειας), ήταν μια στρατιωτική συμμαχία αμυντικού χαρακτήρα των κομμουνιστικών κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Ιδρύθηκε στις 14 Μαΐου του 1955 και ένα μήνα μετά, στις 14 Ιουνίου υπογράφηκε στη Βαρσοβία της Πολωνίας. Κύρια αφορμή του συμφώνου αυτού, όπως υποστήριξε η Σοβιετική Ένωση, θεωρώντας πιθανή απειλή από τη συμμαχία του NATO, ήταν η προ πενθημέρου της ίδρυσης, ένταξη της “επαναστρατικοποιημένης” Δυτικής Γερμανίας στο NATO στις 9 Μαΐου του ίδιου έτους (1955), δια της επικύρωσης των Συνθηκών Ειρήνης του Παρισιού….

    Για ένα κομμουνιστή λοιπόν, που αγωνιζόταν για τη διεθνή ύφεση και ειρήνη, μοναδικός σκοπός αυτών των όπλων ήταν να προασπίσουν τις κατακτήσεις της Οκτωβριανής Επανάστασης. Ήσαν όπλα καθαρά αμυντικά. Δεν μπορούσε να τα δει ως όπλα παραγωγής θανάτου. Αν τα έβλεπε έτσι, δεν θα ήταν σε καμιά περίπτωση κομμουνιστής.

  57. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα νεότερα και για το μυστήριο της πιπεριάς που λύθηκε!

  58. Εδώ ξεκινά η παρέλαση των λικνιζομένων αρμάτων, προστατών των λαϊκών δικαιωμάτων.
    Δεν βρήκα τον Ρίτσο στο βίντεο
    εδώ μιλάν Αγκολέζος, Αγκολέζα, και μετά ένας Γερμανός. Δεν σώθηκε αρχείο από την βράβευση τουλάχιστον;

  59. freierdenker said

    15, να θέλεις έναν καλύτερο κόσμο δεν λέει τίποτα από μόνο του, το ζήτημα είναι πως βλέπεις αυτό το καλύτερο. Επαναλαμβάνοντας ένα χιλιοειπωμένο και κάπως ενοχλητικό επιχείρημα, αυτό που γράφεις προς υπεράσπιση του Ρίτσου θα μπορούσε να γραφτεί και προς υπεράσπιση φιλοναζιστών καλλιτεχνών, π.χ. τηςΤασούλας Καραϊσκάκη.

    Είναι η κριτική στους φιλοσταλινικούς καλιτέχνες άδικη και αντιιστορική επειδή τους κρίνει με σημερινά κριτήρια? Εγώ νομίζω ότι θα μπορούσαν να αποφύγουν τις πολιτικές τους περιπέτειες αν τιμούσαν κάποιες αξίες πολύ γνωστές στην εποχή τους, όπως ελευθερία λόγου, ανεξαρτησία σκέψης, σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου ανεξάρτητα από το πόσο ψηλά ή χαμηλά βρίσκεται.

    Κάποτε είχαν ρωτήσει τον Τζόυς τι έκανε στον Μεγάλο Πόλεμο (ήταν ανυπότακτος) και αυτός απάντησε, έγραψα το Ulysses εσείς τι κάνατε? Στην Ελλάδα έχουμε νομίζω τον Νίκο Καβαδία που μπορεί να πει, στον Εμφύλιο έγραψα το Πούσι, εσείς τι κάνατε? Κι ας μη ξεχνάμε ότι ο Καβαδίας ίσως πλήρωσε μεγαλύτερο κόστος για την πολιτική του ανεξαρτησία από τους περισσότερους στρατευμένους.

  60. ppaιn said

    59: Άντε πάλι με τον Νικ Νόλτε…. Τόσο της μόδας πια;

  61. gbaloglou said

    33

    αυστηρώς παιδικό

  62. cronopiusa said

    Η ΣΟΝΑΤΑ ΤΟΥ ΣΕΛΗΝΟΦΩΤΟΣ – ΡΙΤΣΟΣ – ΜΕΡΚΟΥΡΗ 1 http://www.youtube.com/watch?v=FwlyBxoXSFo&feature=relatedΗ ΣΟΝΑΤΑ ΤΟΥ ΣΕΛΗΝΟΦΩΤΟΣ – ΡΙΤΣΟΣ – ΜΕΡΚΟΥΡΗ 2 http://www.youtube.com/watch?v=8lWwKeP83Dc

  63. Η Πράγα και η Προύσα είναι ανάλογο φαινόμενο με το αγάπαγα/αγαπούσα που λέγαμε τις προάλλες; :-)

  64. cronopiusa said

    Ο ΔΡΟΜΑΚΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΙΠΕΡΙΑ ΡΑΒΑΝΗΣ-ΡΕΝΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ

  65. 10β,
    Ο γαλλισμός του trop…pour ενισχύεται, υποθέτω, και από τον γνωστό αντίστοιχο αγγλισμό (που αναφέρεις) του too…to, όπως, ξερωγώ, στο Too old to rock and roll ή Too big to fail.

  66. Τραχύ τραγούδι στων τρακτέρ τα πλήκτρα κρούει κραταιά κι αδρά
    το ροζιασμένο, το ζεστό, τ’ αδελφικό σου χέρι∙
    μες στα σοβχόζ, μες στα κολχόζ, ο ειρηνικός στρατός σου δρα –
    σπέρνει σε κάμπους άμετρους το ρόδο καὶ τ’ αστέρι!

    http://poetry-in-greece.blogspot.gr/1997/05/1909-1990.html

    59 Σίτσα όχι Τασούλα.
    Μήπως οι εθνικοσοσιαλιστές οροματίστηκαν ειρηνικό μέλλον για όλους τους λαούς της γης; μόνο για το έθνος και τη φυλή τους, οπότε, δεν χωράει σύγκριση.
    Από την άλλη η δίκαιη και πολυεπίπεδη κριτική επιβάλλεται ως εμπειρία για το μέλλον.

  67. cronopiusa said

    Η ΣΟΝΑΤΑ ΤΟΥ ΣΕΛΗΝΟΦΩΤΟΣ -ΡΙΤΣΟΣ – ΜΕΡΚΟΥΡΗ 3

    Tiffany Poon plays Beethoven Moonlight Sonata

  68. ppaιn said

    63: :)

  69. sarant said

    63: :)

    65: Προφανώς.

  70. Δημήτρης Μ. said

    Να προσέχω τι γράφω, πώς και πότε το γράφω. Έγραψα βιαστικά και βγήκα έξω και τώρα πρέπει να αποδείξω ότι σέβομαι τους ποιητές και ότι δεν εκτρέφω νερόφιδα στις όχθες της Λέρνης…

    1. Γνωρίζω ότι ο Ρίτσος δεν είπε για χορούς των τανκς στην Πράγα. Τα όσα γράφει ο Νικοκύρης τα ήξερα από τότε που προέκυψαν. Θυμάμαι καλά τη συνέντευξη, που μου είχε φανεί υπερβολικά γλυκερή, και την κριτική που έγινε στο Ρίτσο. Όταν λέω ότι θα μπορούσε να έχει γράψει ποίημα για τα τανκς στην Πράγα, εννοώ ότι ο Ρίτσος αποδεχόταν άνευ όρων την πολιτική και τις θέσεις του ΚΚΕ, άρα και τη «διεθνιστική βοήθεια στο λαό της Τσεχοσλοβακίας». Προς τα έξω αυτό έβγαινε. Το τι σκεφτόταν από μέσα του δεν το ξέρει κανείς. Επίσης δεν πιστεύω ότι ο Ρίτσος είπε αυτά που είπε, λόγω Βραβείου Λένιν. Όχι. Δεν ήταν φτηνός. Θα τα έλεγε έτσι κι αλλιώς.
    2. Δε μιλάω για το ΄56, ούτε, καν, για το ΄68. Δεν κατηγορώ κανέναν για τα ποιήματα που έγραψε για τον Στάλιν, ή τον Ζαχαριάδη. Οι συνθήκες ήταν τέτοιες. Τόσα ήξεραν και με αυτά που ήξεραν έπρεπε να διαλέξουν στρατόπεδο (και, κατά τη γνώμη μου, διάλεξαν το σωστό στρατόπεδο). Μιλάω για τη Μεταπολίτευση. Μετά τη Μεταπολίτευση, λοιπόν, και το ΚΚΕ (το 1989) και το ΚΚΕ Εσωτερικού (πρωτύτερα αυτό, το 1977) εκπαραθύρωσαν τις νεολαίες τους. Δε θυμάμαι, ούτε τον «σταλινικό» Ρίτσο, ούτε τους «ανανεωτικούς» που αναφέρει η Ppan, να υπερασπίζονται το δικαίωμα αυτών των νεολαιών στην πολιτική άποψη (Προσοχή. Δεν λέω ότι δε συμφώνησαν με τις νεολαίες. Ήταν δικαίωμά τους να μη συμφωνήσουν. Υπεράσπιση της ελευθερίας της γνώμης ζήτησα.). Το ίδιο ισχύει και για την επίθεση που δέχτηκε η «Πολιτιστική» (κάτι θα ξέρει ο Νικοκύρης επ΄ αυτού), επειδή έκανε κριτική στον «Αριόστο» του Ρίτσου.
    3. Εν ολίγοις υποστηρίζω ότι οι περισσότεροι καλλιτέχνες της Αριστεράς είχαν μια διπλή ευαισθησία. Για τα όσα συνέβαιναν εκτός κόμματος η ευαισθησία λειτουργούσε θαυμάσια. Εντός των τειχών η ευαισθησία υπολειτουργούσε και υπερλειτουργούσε η κομματικότητα. Γνωρίζω και εκτιμώ και το «Κιβώριο» και την «Επιθεώρηση Τέχνης» και όλα τα υπόλοιπα. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί τη γενική μου εκτίμηση, η οποία, επαναλαμβάνω, δεν αναιρεί την καλλιτεχνική αξία τους και τις θυσίες τους.
    4. Και δυο διαφορετικά παραδείγματα. Παράδειγμα πρώτο: Πάντα ξέραμε τη γνώμη του Θεοδωράκη. Είτε συμφωνούσα, είτε διαφωνούσα δεν του είχα εμπιστοσύνη. Αλλά δε με περιφρονούσε, κρατώντας τη γνώμη του για τον εαυτό του. Έλεγε αυτό που νόμιζε και το έλεγε στις μάζες και όχι στους κοντινούς του. Παράδειγμα δεύτερο: Ο Δημήτρης Χατζής. Τέθηκε εκτός Κόμματος νωρίς, επιβίωσε χάρη στους Ούγγρους και Γερμανούς Ελληνιστές, δε συμβιβάστηκε με τους αντιπάλους, έμεινε με τη γνώμη του και το έργο του και δε δοξάστηκε, όσο θα του έπρεπε.

  71. λαχανοντολμάδες said

    Eπιτρέπεται να αποκαλέσει κάποιος τον Ρίτσο “μαλάκα ολκής”; Αν ναι, ας καταγραφεί ως άποψή μου.

  72. ppaιn said

    71: Με το μαλακό, αυτά τα πράγματα γκελάρουν.

  73. λαχανοντολμάδες said

    Καλέ πού γκελάρουν; Στην πορτοκαλί γούνα με την οποία κυκλοφορούσε, γέρος άνθρωπος; Στο βαμμένο μαλλί; Στο ρίμμελ; Ίδιος τα ποιήματά του είχε καταντήσει, μια θλιβερή φτιασιδωμένη μπούρδα.

  74. Δημήτρης Μ. said

    Είπε τότε ο λαχανοντολμάς…

  75. ppaιn said

    Στον απέναντι τοίχο και σκάνε στα μουτρα σας. Εκτός από ντολμάς βλέπω είστε και ομοφοβικός, και σ΄ανώτερα.

  76. Alfred E. Newman said

    @71

    http://www.youtube(τελεία)com/watch?v=-tyX8Ok6cQ0

  77. λαχανοντολμάδες said

    Σιγά μην είμαι και χρυσαυγίτισσα.

  78. ppaιn said

    Ε, μην απελπίζεστε, κι αυτό θα γίνει.

  79. λαχανοντολμάδες said

    Ένα είναι βέβαιον: ο Ρίτσος θα έχει ξεχαστεί ως ασήμαντος πριν εγώ γίνω χρυσαυγίτισσα. Θα είχε ξεχαστεί ήδη, αν δεν τον είχαν χώσει στα σχολικά βιβλία διάφοροι διψώντες για εύσημα αριστερής νομιμοφροσύνης.

  80. freierdenker said

    66, Η παγκόσμια ειρήνη είναι σίγουρα ένα όραμα για το οποίο αξίζει τον κόπο να αγωνιστεί κανείς. Αλλά αντιλαμβάνεσται πιστεύω την ειρωνία όταν σχολιάζουμε την κριτική που έγινε σε έναν καλλιτέχνη για την αγαλίασση που ένιωσε παρακολουθώντας τα τανκς σε αυτό που εκείνη την εποχή ήταν η μεγαλύτερη στρατιωτική παρέλαση στον κόσμο.

  81. λαχανοντολμάδες said

    Με βάση αυτά που διαβάζω εδώ, μάλλον θα τον συνήρπασε το κεντρικό πυροβόλο.

  82. ΄Θέλει ο ντολμάς να κρυφτεί, μα το λάχανο δεν τον αφήνει.

  83. Δημήτρης Μ. said

    Έξεστι λαχανοντολμάδαις μαλακίζεσθαι.

  84. ppaιn said

    80: η μεγαλύτερη στρατιωτική παρέλαση ενός στρατού που έχει ελευθερώσει την Ευρώπη το 45. Δεν μπορεί ούτε ο Ρίτσος ούτε κανένας κομμουνιστής το 1977 να μην έχει στο μυαλό του αυτό. Δεν λέω πως συμφωνώ, λέω τι αντιπροσώπευε αυτός ο στρατός τότε για κάποιον σαν τον Ρίτσο. Ο σοσιαλισμός ξέρετε, γιατί τόχετε λίγο μπερδέψει, δεν ήταν ανθρωπισμός να υπηρετεί αξίες όπως “ελευθερία λόγου, ανεξαρτησία σκέψης, σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου”, αλλού ήταν το βάρος, ειδικά σε συνθήκες όπως της ιστορικής συγκυρίας έτσι όπως την ερμήνευε ο μαρξισμός. Δεν -ξανά-λέω πως συμφωνώ, αλλά έτσι ήταν.

    Εξάλλου η στρατιωτική παρέλαση για τους Έλληνες ήταν μέχρι πρόσφατα εντελώς χαλαρά συνδεμένο με τον πόλεμο, κυρίως ήταν με τον μπακαλιάρο σκορδαλιά.

  85. ppaιn said

    Σε σχέση με την ντολμαδοφοβία που παρατηρώ: προτείνω να λέμε σαρμά αυτόν που τρώγεται, να τον ξεχωρίζουμε από τούτον δω, τον ολκής.

  86. λαχανοντολμάδες said

    Δεν αντέχετε την αντίρρηση, ε; Από πάντα έτσι ήσασταν. Το ευχάριστο είναι ότι ποτέ δεν γίνεται το δικό σας. ΠΟ-ΤΕ. Και αυτό σας κάνει να λυσσάτε ακόμα πιο πολύ.

  87. sarant said

    70β: Όχι Αριόστο, αλλά κατά τα άλλα κάτι θυμάται. Δεν είχε ένας δίκιο σ’ εκείνο τον καβγά.

    85: :)

  88. Δημήτρης Μ. said

    Κάθε άλλο. Απλώς κάνουμε μια συζήτηση στο επίπεδο που όρισες, μιλώντας για “μαλάκα όλκής”.
    Και τώρα άντε να λουστείς στο αυγολέμονο, γιατί έτσι δεν τρώγεσαι με τίποτα.

  89. Δημήτρης Μ. said

    Το 88 στο 86 και όχι στο 87, προφανώς.

    87 Δε μιλησα για δίκιο, αλλά για το ότι ξαφνικά, εν ονόματι της κομματικότητας, βρέθηκαν οι άνθρωποι να υποστηρίζουν τα εντελώς αντίθετα από αυτά που θα περίμενε κανείς.

  90. Δημήτρης said

    Μ….ς προφανώς και δεν ήταν ο Ρίτσος, αλλά ότι έχει γράψει και πολλές μ….ς δεν χωράει αμφιβολία.

  91. λαχανοντολμάδες said

    Τον “Επιτάφιο” π.χ., που τον μελοποίησε ο άλλος παραδόπιστος.

  92. panayacht said

    50: Το fuselage πράγματι είναι η άτρακτος. Το teardrop shape όμως είναι το σχήμα που δίνει την μικρότερη αντίσταση και γι’αυτό χρησιμοποιείται με κάποιες τροποποιήσεις ανάλογα με την χρήση σε πλήθος εφαρμογών που έχουν να κάνουν με δυναμική ρευστών (αεροδυναμική/υδροδυναμική).
    Αν μιλάμε για αεροπλάνα, το καλύτερο παράδειγμα στην εφαρμογή του σχήματος σταγόνας(περίπου) είναι η τομή ενός φτερού(wing) και όχι τόσο η άτρακτος.

    Δεν ξέρω γιατί λέμε άντωση στην αεροδυναμική και άνωση στην υδροδυναμική.

  93. ppan said

    Φχαριστώ Παναγιώτ :)! Βασικά με ενδιαφέρει να μην είναι αναχρονισμός ο όρος fuselage σε ένα κείμενο του 1903

  94. freierdenker said

    84, αν υποθέσουμε οτι διαφωνείτε με την πολιτική κρίση του Ρίτσου (τουλάχιστον δεν λέτε οτι συμφωνείτε), πρέπει να δικαιολογήσουμε το λάθος του σαν κάτι αναπόφευκτο στις συνθήκες εκείνης της εποχής? Εγώ πιστεύω οτι τέτοια λάθη αποφεύχθηκαν από ανθρώπους (πολιτικούς, επιστήμονες, καλλιτέχνες αλλά και απλούς ανθρώπους) που εκτίμησαν περισσότερο κάποιες ανθρωπιστικές αξίες που όντως όπως λέτε δεν είχαν μεγάλη σχέση με το σοσιαλισμό εκείνης της εποχής.

  95. spiral architect said

    Χάσαμε τα αλλενάκια, αλλά κερδίσαμε λαχανοντολμάδες!
    (ωραίο πράμα) :)
    Ωραία λοιπόν (πιθανόν να) ήταν … γκέης. So what? Επί του θέματος έχεις να πεις κατιτίς;
    (γρήγορα όμως για θα μού κόψει το αυγολέμονο) :P

  96. gpoint said

    Προσωπικά δεν έχω γνωρίσει κάποιον μη ομοϊδεάτη του Ρίτσου που να τον θεωρεί σπουδαίο ποιητή. Το αν έγινε γνωστός γιατί ήταν στρατευμένος ή αν θα έγραφε καλύτερα αν δεν ήταν, δεν θα το μάθουμε ποτέ. Το μόνο σίγουρο είναι πως ο Καβαδίας θα αρέσει και σ’ άλλες γενιές ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων, κάτι που δύσκολα θα ισχύει για τον Ρίτσο.

  97. ppan said

    Άλλοι άνθρωποι, άλλες επιλογές. Σε αντίθεση με σας, δεν με απασχολεί καθόλου μα καθόλου κι ούτε βέβαια έχω δικαίωμα να ορίζω το σωστό και το λάθος, ειδικά για ανθρώπους που έκαναν πράξη αυτό που πίστευαν με θυσίες προσωπικές. Αλλά μπορώ να μιήσω για συνέπεια, όχι μόνο με την ηθική έννοια, αλλά και περιγραφικά. Ο Ρίτσος ήταν συνεπής, έτσι όπως το αντιλαμβανόταν, με αυτό που πιστευε, σε έναν κόσμο που άλλαζε και έθετε σε δοκιμασία τις αξίες του, αλλά η συνέπεια το έχει αυτό το ζόρι.

  98. ppan said

    το 97 στο 94.

  99. spiral architect said

    Βλαδιμήρος (Βολόντια) Μαγιακόφσκι: Σύννεφο με παντελόνια

    Τη σκέψη σας που νείρεται
    πάνω στο πλαδαρό μυαλό σας
    σάμπως ξιγκόθρεφτος λακές
    σ’ ένα ντιβάνι λιγδιασμένο,
    εγώ θα την τσιγκλάω
    επάνω στο ματόβρεχτο κομμάτι της καρδιάς μου.
    Φαρμακερός κι αγροίκος πάντα
    ως να χορτάσω χλευασμό.

    Εγώ δεν έχω ουδέ μιαν άσπρη τρίχα στην ψυχή μου
    κι ουδέ σταγόνα γεροντίστικης ευγένειας.
    Με την τραχιά κραυγή μου κεραυνώνοντας τον κόσμο,
    ωραίος τραβάω, τραβάω
    εικοσιδυό χρονώ λεβέντης.

    Εσείς οι αβροί!
    Επάνω στα βιολιά ξαπλώνετε τον έρωτα.
    Επάνω στα ταμπούρλα ο άξεστος τον έρωτα ξαπλώνει.
    Όμως εσείς,
    θα το μπορούσατε ποτέ καθώς εγώ,
    τον εαυτό σας να γυρίσετε τα μέσα του όξω,
    έτσι που να γενείτε ολάκεροι ένα στόμα;
    Ελάτε να σας δασκαλέψω,
    εσάς τη μπατιστένια απ’ το σαλόνι,
    εσάς την άψογο υπάλληλο της κοινωνίας των αγγέλων
    κι εσάς που ξεφυλλίζετε ήρεμα-ήρεμα τα χείλη σας
    σα μια μαγείρισσα που ξεφυλλίζει τις σελίδες του οδηγού μαγειρικής.

    Θέλετε
    θα ‘μαι ακέραιος, όλο κρέας λυσσασμένος
    -κι αλλάζοντας απόχρωση σαν ουρανός-
    θέλετε-
    θα ‘μαι η άχραντη ευγένεια
    -όχι άντρας πια, μα σύγνεφο με παντελόνια.

    (Μετάφραση: Γιάννης Ρίτσος)

  100. Δημήτρης Μ. said

    Ο Ρίτσος είναι τεράστιος ποιητής. Αδίκησε τον εαυτό του σε δύο πράγματα: α) Θεώρησε ότι πρέπει να γράφει συνεχώς, με αποτέλεσμα το τεράστιο, σε έκταση, έργο του να χάνει κάποιες φορές σε ποιότητα και να γίνεται φλύαρο και β) Θεώρησε υποχρέωσή του να γράφει επετειακά ποιήματα, ακόμη και όταν δεν είχε έμπνευση. Αν δεν έκανε αυτά τα δύο λάθη, θα ήταν ακόμη μεγαλύτερος. Θα μείνει και στις επόμενες γενιές, αλλά οι προβολέις θα στραφούν σε άλλα του έργα και όχι στα επετειακά, για τα οποία έγινε γνωστός τα τελευταία του χρόνια.

  101. 92 – Panayacht

    Η άνωση είναι στατικό φαινόμενο, την υφίσταται και ένα ακίνητο σώμα μέσα σε ακίνητο υγρό. Παράδειγμα ο Αρχιμήδης. Η άντωση είναι δυναμικό φαινόμενο. Ένα ακίνητο σώμα δεν μπορεί να δέχεται αντίσταση (προς τα πίσω και επάνω) εκτός και το αέριο κινείται.

    Γιάννης

  102. Επ’ ευκαιρία να ψάξουμε πού δήλωσε το 1956
    ο Καζαντζάκης για ελευθερωτή σοβιετικό στρατό στη Βουδαπέστη.

  103. panayacht said

    101: Ευχαριστώ! :-)

  104. Theban said

    @PPan
    Μπορείς να παραθέσεις λίγο περισσότερο κείμενο γιατί «τεχνικό επίτευγμα, ανάλογο της άκαπνης πυρίτιδας και του ηλεκτρισμού» δεν μπορεί να είναι απλώς η άτρακτος του αεροπλάνου εκτός αν είναι μια μεταφορά για τα αεροπλάνα γενικότερα.
    Σε αυτή την περίπτωση το έτος δεν κολάει. Το 1903 είναι το έτος της πρώτης πτήσης και δύσκολο μου φαίνεται να είχε η άτρακτος αυτό το νόημα.

  105. τυφλος σαμουραϊ said

    ο ρενος αποστολιδης ειχε ρωτησει καποτε τον ριτσο: “γιατι γραφετε αυτα τα αθλια ποιηματα?” (εννοουσε τα στρατευμενα) και ο ριτσος απαντησε: “για να με αφηνουν, ρενο, να γραφω τα αλλα που σου αρεσουν”!

    (καπως ετσι θυμαμαι την στιχομυθια τους να την διηγειται ο αποστολιδης σε καποια εκπομπη του – υπαρχει στο γιουτουμπ αλλα βαριεμαι να την ψαξω! ειχε κανει αρκετες εκπομπες για τον ριτσο ο αποστολιδης οπου λεει κι αλλα για την ψυχοσυνθεση και τη μοναξια του.)

  106. ppan said

    Ευχαρίστως (104).
    “Είναι η εποχή του ατμού και του ηλεκτρισμού, εποχή των ατράκτων και της ακάπνου πυρίτιδος” 1902 τελικά. Ψάχνω από το πρωί,πριν τους Ράιτ προσπάθησε κι αυτός ο Γερμανός γύρω στο 1896 νομίζω, κι ο Ιωακείμ Παυλίδης που γράφει τα αποπάνω είναι γερμανοσπουδασμένος.

  107. Αν Γερμανό λες τον Ότο Λίλιενταλ, αυτός δεν χρησιμοποιούσε ατράκτους. Μήπως όμως λέει για ατράκτους υποβρυχίων, στυλ Ναυτίλος του Βερν; ή -μήπως- για πηδαλιουχούμενα αερόστατα;

  108. Theban said

    106 Πιο πιθανό μου φαίνεται να αναφέρεται σε αδράχτια, με την έννοια των υφαντουργίων, της βιομηχανίας γενικά ή σε ατράκτους – άξονες πάλι σαν μεταφορά για την βιομηχανία.

  109. sarant said

    102: Αυτό δεν το ήξερα! Αλλά ο Κ. έχει πει και γράψει πολλά αντικρουόμενα.

  110. ppan said

    107-108: ευχαριστώ και πάλι. Αυτά με απασχολούν κι εμένα και λύση δεν βρίσκω :( Αυτό για το αδράχτι πιο παλιό δεν είναι; Αναφέρεται στην άκαπανη πυρίτιδα που είναι πρόσφατη. Θα μου πεις και στον ατμό…

  111. Δημήτρης Μ. said

    Μήπως η άτρακτος είναι και κάποιο εξάρτημα των μηχανοκίνητων αργαλειών;

  112. Δημήτρης Μ. said

    108. Με πρόλαβες.

  113. panayacht said

    56: Όλα τα τανκς, όπως άλλωστε όλα τα όπλα, θεωρώ ότι είναι ακριβώς το αντίθετο της ποίησης. Είναι καταστροφή και όχι αισθητική.
    Ο ήχος τους, το βάρος τους, το υλικό τους, το καυσαέριό τους, το φορτίο τους, η όψη τους, το πάτημά τους, ο σκοπός τους…
    Ακόμα και με τον πιο ταλαντούχο χειριστή τους στο τιμόνι, είναι αδύνατον να με γοητεύσουν. Είναι τερατώδη κατασκευάσματα ενός τερατώδους κόσμου που ακόμα και όταν δεν καταστρέφουν, σπαταλούν ενέργεια, πόρους και χώρους που θα προτιμούσα να χρησιμοποιούνταν για κάτι πιο χρήσιμο από την διαχείριση των φόβων μας. Σέβομαι τις απόψεις σας σχετικά με την όποια αναγκαιότητα της κάθε ιστορικής εποχής, αλλά δεν μπορώ να τα δω σαν χαριτωμένα εργαλεία ή ως αντίποδα στην βαρβαρότητα.

    Με αγάπη.

    Συνιστώ 2 ταινίες με τανκς:
    http://www.imdb.com/title/tt0091251/ Idi i Smotri του Elem Klimov. Μία από τις καλύτερες ταινίες που έχω δει.
    http://www.imdb.com/title/tt1483831/ Lebanon του Samuel Maoz. Γυρισμένη ως επί το πλείστον μέσα σε τανκ(ς;).

    ΥΓ(Γενικό): Παρακαλώ, διορθώνετέ με όπου κάνω λάθη. Δεν θα προσβληθώ.
    Δεν ήμουν και ο καλύτερος μαθητής του σχολείου…
    Ευχαριστώ! ;-)

  114. ppan said

    111: Μα μπορεί να το αναφέρει ως κορυφαίο επίτευγμα; Οι μηχανικοί αργαλειοί εμφανίζονται τον 18ο αιώνα, και πες οτι τους αναφέρει, ειδικά το αδράχτι θα ανέφερε;

  115. Άτρακτοι πηδαλιουχούμενων αεροστάτων: http://fr.wikipedia.org/wiki/Ballon_dirigeable
    Άτρακτοι υποβρυχίων, τέλη 19ου αιώνα: http://en.wikipedia.org/wiki/Submarine#Mechanically_powered_submarines.2C_late_19th_century

  116. Δημήτρης Μ. said

    Όχι ειδικά το αδράχτι. Κάποιο εξάρτημα των αργαλειών που μπορεί να μεταφράζεται έτσι, ή να μοιαζει, ή…, ή…

  117. τυφλόμυγα said

    Σοβιετικά τάνκς, Πράγα, 1968

    http://tinyurl.com/8fnyv9z

    Η ταινία Λίβανος είναι σοκαριστική.
    Συμφωνώ με όσα αναφέρονται στο #113α.

  118. ppan said

    Παιδιά χίλια ευχαριστώ. Μάλλον αυτό του υποβρυχίου θα είναι

  119. Μιχαλιός said

    Ππαν, προφανώς μιλάς για το παρακάτω κείμενο:
    “Κλείσατε εις τα μοναστήρια τους Γραμματικούς ημών, και εις τα σανατώρια τους ποιητάς· η εποχή είναι εποχή του ατμού και του ηλεκτρισμού, εποχή της ατράκτου και της ακάπνου πυρίτιδος. Αφήσατε εις τον έναν την θεωρητικήν επιστήμην, και σύρατε τους χιλίους εις την τέχνην, εις τας εφηρμοσμένας θετικάς επιστήμας! Πυρπολήσατε τα θλιβερά σχολεία της θεωρητικής και σχολαστικής ψευδοπαιδείας, και αναγείρατε ανάκτορα Πρακτικής και Τεχνικής εκπαιδεύσεως…Μόνον τότε δύναται να σωθή η Ελλάς έλεγεν, όταν καταλάβη τους Έλληνας όλους μανία προς τας φυσικάς και μαθηματικάς επιστήμας και την εφαρμογή αυτών, και προς άλλας θετικάς και πλουτοπαραγωγικάς γνώσεις”.

    Η “εποχή” εδώ δεν φαίνεται να είναι ειδικά το 1902, αλλά η βιομηχανική εποχή γενικότερα. Και η άτρακτος (spindle) χρησιμοποιείται, φαντάζομαι, ως μετωνυμία της κλωστικής μηχανής, που είναι από τα γνωστότερα σύμβολα της βιομηχανικής επανάστασης. Με αυτό το πνεύμα είναι γραμμένο και το λήμμα “άτρακτος” στον Ελευθερουδάκη.

  120. #96 Γνώρισες εμένα!

  121. Ο Ρίτσος μ’ αρέσει και για έναν άλλο λόγο. Στο έργο του δε διστάζει να δώσει και στοιχεία της Ορθοδοξίας, έστω και σαν στοιχεία του πολιτισμού μας, ανεξάρτητα αν πίστευε ή όχι. Και δεν ξέρω τι γνώμη θα είχαν στο κόμμα γι’ αυτό.

  122. Δημήτρης Μ. said

    121. Δεν υπάρχει κανένα απολύτως πρόβλημα. Στην πραγματικότητα αυτό ακριβώς ήθελε το Κόμμα από τον Ρίτσο. Να περνάει μια θρησκευτικού τύπου αφοσίωση στο Κόμμα. Πράγμα που, όπως παρατήρησες, ο Ρίτσος το έκανε πολύ καλά. Δε μιλάω για συναλλαγή, εξαπάτηση και τέτοια πράγματα. Αυτό που νομίζαν και ο μεν και οι δε για μαρξισμό ήταν μια μεταφυσική.

  123. Νίκος Μαστρακούλης said

    118: Το etymonline δίνει χρονολογία πρώτης καταγραφής για το (αγγλικό) fuselage το έτος 1909:
    fuselage (n.)
    1909, from Fr. fuselage, from fuselé “spindle-shaped,” from O.Fr. *fus “spindle,” from L. fusus “spindle.” So called from its shape.

    Συμφωνώ με τον Μιχαλιό του 119.

  124. cronopiusa said

    1968… Primavera de Praga http://www.youtube.com/watch?v=P76FtHq7mL4&feature=related

  125. cronopiusa said

    Prague spring 1968 – Soviets tanks in Praha (Pražské jaro – kronika.) http://www.youtube.com/watch?v=ciYceY3Wsuk&feature=related

  126. Η άποψη ότι όποιος έχει γράψει πολλά έργα, δεν είναι καλός ποιητής, είναι ανιστόρητη. Ο κορυφαίος των τραγικών μας ποιητών, ο Αισχύλος, είναι και ο πολυγραφότερος όλων των μεγάλων τραγικών. Σύμφωνα με το Σουΐδα, έχει γράψει 92 θεατρικά έργα, ήτοι 23 τετραλογίες. Έργο ασύλληπτο σε όγκο. Όσο για την ποιότητα, κέρδισε στους τραγικούς αγώνες 12 νίκες όσο ζούσε και 24 νίκες τα έργα του, μετά το θάνατό του.Ελπίζω ότι δε χρειάζεται να επιχειρηματολογήσω εγώ, για την ποιότητα του Προμηθέα Δεσμώτη, της Ορέστειας κλπ.

    Ο Ρίτσος έχει γράψει 7 τόμους ποίηση. Πολλοί που “κριτικάρουν” την ποιότητα της ποίησής του, δεν έχουν διαβάσει ούτε μια αράδα. (Δεν αναφέρομαι σε τρολ-ντολμάδες βέβαια. Για αισθητική μιλάμε εδώ κι όχι για ομοφοβία και κομπλέξ).
    Τεράστιο λάθος κάνουν, όσοι από έλλειψη ενημέρωσης, σκοπιμότητας ή φανατισμού, λένε ότι με το έργο του Ρίτσου, ασχολούνται μόνο οι κομμουνιστές. Ούτε ο Δημήτρης Μαρωνίτης είναι κομμουνιστής, ούτε τα πανεπιστήμια της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Γερμανίας κλπ. έχουν καταληφθεί από το φάντασμα του Ζντάνοφ. Στην Ισπανία, έχει γίνει έκδοση ποιημάτων του Ρίτσου, με το γραφικό του χαρακτήρα στα ελληνικά και τα ισπανικά, κεντημένα από ανυφάντρες με βελόνι, πάνω σε υφασμάτινες σελίδες. Είναι έργο τέχνης η ίδια η έκδοση. Μοναδική!

    Το τι θα μείνει στο μέλλον, από το ογκώδες έργο του Ρίτσου, δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε αυτή τη στιγμή. Αλλά για να διατυπώνουμε άποψη, εμείς σήμερα, υπάρχει μια αναγκαία προϋπόθεση: να έχουμε διαβάσει τουλάχιστον ένα μικρό μέρος του έργου του. Αλλά μερικοί αρκούνται να τον κρίνουν απ’ το ποίημα – που δεν έγραψε ποτέ – για το βαλς των τανξ στους δρόμους της Πράγας.

    Τελειώνοντας, θέλω να θυμίσω, ότι (μέσω του ήρωά του Αρίοστου – που μπορεί να σημαίνει Άριστος αλλά και Αόριστος-), ο Ρίτσος αρνήθηκε να γίνει Άγιος, κι έτσι από κει που βρίσκεται, βγάζει τη γλώσσα του στους ανόητους επικριτές του, που δεν τον διάβασαν ποτέ.

  127. Κατερίνα Περρωτή said

    Ο Ρίτσος της εφηβείας μου είναι άλλος απ’ αυτόν της… ωριμότητας(!)
    Όμως – καθώς φαίνεται –
    όσο εύκολα είναι τα προσκυνήματα,
    άλλο τόσο είναι και οι αφορισμοί .

    Το βραβείο της Σοβιετίας ας πάει …στην ευχή!

    99. Ο Μαγιακόφσκι είναι τόσο ωραίος!!!
    Κρίμα τον ντελικανλί, κρίμα!

  128. Κατερίνα Περρωτή said

    Ένα τραγούδι κι ένα ποίημα χρειάζεται…!!!

    Δεν γνωρίζω αν έχει μελοποιηθεί η Πόλις του Καβάφη…
    Αδυναμία της έχω μεγάλη!
    (Ίσως λόγω των συχνών μεταθέσεων!)

    Η Πόλις
    Είπες· «Θα πάγω σ’ άλλη γή, θα πάγω σ’ άλλη θάλασσα,
    Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη από αυτή.
    Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή·
    κ’ είν’ η καρδιά μου — σαν νεκρός — θαμένη.
    Ο νους μου ως πότε μες στον μαρασμό αυτόν θα μένει.
    Οπου το μάτι μου γυρίσω, όπου κι αν δω
    ερείπια μαύρα της ζωής μου βλέπω εδώ,
    που τόσα χρόνια πέρασα και ρήμαξα και χάλασα».

    Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες.
    Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς
    τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς·
    και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις.
    Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού — μη ελπίζεις —
    δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.
    Ετσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ
    στην κώχη τούτη την μικρή, σ’ όλην την γή την χάλασες.

    Κωνσταντίνος Π. Καβάφης (1910)

    Ευχαριστούμε Νίκο!

    Τι μπορώ να κάνω εγώ?

    Άντε, θα σου χαρίσω τη βασίλισσά μου!

  129. cronopiusa said

    Kalemine saglik Κατερίνα Περρωτή http://www.youtube.com/watch?v=0u7PT7heg6o “Να το λοιπόν γιατί δεν καταδέχουμαι
    να υψώσω το κεφάλι στ’ αστροφώτιστα διαστήματα.” http://www.youtube.com/watch?v=mTPOxtUUEbw&feature=player_embedded
    Νεκρός μετανάστης από ρατσιστική επίθεση τα ξημερώματα της Κυριακής στο κέντρο της Αθήνας. Ομολογία χρυσαυγίτη στο facebook ότι συμμετείχε χθες στην ομαδική δολοφονία του Ιρακινού μετανάστη (indymedia)
    Ο 19χρονος Ιρακινός
    “;ένα άγαλμα
    που τείνει μάταια σαν τσαμπί σταφύλι τ᾿ αναπόδεκτα κλειδιά ενός παραδείσου.”
    Drama Köprüsü http://www.youtube.com/watch?v=NyiXxQUUWOo&feature=related

  130. ppan said

    119: Ως μετωνυμία της εκβιομηχάνισης της υφαντουργίας θα χρησιμοποιούσε το αδράχτι; Περίεργη επιλογή. “Ζούμε στην εποχή της άκαπνης πυρίτιδας και του αδραχτιού” :). Θέλει πολύ φαντασία για να σου έρθει στο μυαλό η βιομηχανία και επίσης το να ξέρει όσα ξέρουμε εμείς για την σημασία των υφαντικών μηχανών στην βιομηχανική επανάσταση. Αν έλεγε τουάχιστον ξέρωγω μηχανικό αδρλάχτι ή κάτι τέτοιο.

    Όταν την ίδια εποχή -γιατί παρακολουθεί την τεχνολογία από κοντά- η άτρακτος στη ναυπηγική δίνει νέα ώθηση στην πολεμική βιομηχανία, με τα υποβρύχια.

  131. sarant said

    128: Καλημέρα

    Η καβαφική Πόλις έχει μελοποιηθεί τουλάχιστον μία φορά που θυμάμαι, στην Τετραλογία του Μούτση.

  132. Costas said

    Πολύ ωραίο το άρθρο!

    Ο Ρίτσος μ’ αρέσει, είναι πολύ ωραίος ποιητής και φυσικά μένω σ’ αυτά που μ’ αρέσουν, και μου αρκούν (απ’ τον κάθε άνθρωπο κρατάς τελικά το καλύτερό του). Το ότι βλέπει ποιητικά τα τανκς μου φαίνεται απολύτως φυσιολογικό από αισθητική άποψη, όχι όμως από πολιτική τα συγκεκριμένα τανκς. Δυστυχώς ένα αλληγορικό ποίημα σαν τη Χαμένη Υπερβόρειο δεν αρκεί ως κριτική προερχόμενη από έναν στρατευμένο κομουνιστή. Άλλωστε πόσο βάρος έχει, όταν 8 χρόνια μετά πηγαίνει στη Μόσχα να βραβευτεί από τους Χαμένους Υπερβόρειους και να παρακολουθήσει την παρέλαση της πολεμικής τους μηχανής;

    Γαλλισμός: καλύτερο το “παραείναι μεγάλη”, αλλά το λέμε όταν δεν υπάρχει ρήμα για να κολλήσουμε το παρα- (όπως στο “Πολύ σκληρός για να πεθάνει” που ανέφερες, Νίκο).

    Τέλος πάντων, οι διακοπές κορυφώνονται μεθαύριο και άρα προλαβαίνετε να πεταχτείτε στη Δήλο για να συναντήσετε τη Λαοδίκη και την Υπερόχη!

  133. Νέος Τιπούκειτος said

    Μέρος από την Πόλη του Καβάφη έχει μελοποιήσει και ο Θεοδωράκης στην Τρίτη Συμφωνία:

  134. ppan said

    Πω πω, έγραψα “πολύ φαντασία”, με απασχολούσε όλη την ώρα που ήμουν στο μετρό :)
    Ωραία τα λέει ο Ορεσείβιος γι αυτούς που δεν έχουν διαβάσει τίποτε από Ρίτσο, άντε λίγο στο σχολείο.

  135. panayacht said

    128: Πολύ ωραίο ποίημα. Έχει μελοποιηθεί από πολλούς(Μ.Θεοδωράκης, Β.Παπαθανασίου, Θ.Μικρούτσικος) κατά την γνώμη μου όχι και τόσο επιτυχημένα.

    Αυτή η εκδοχή είναι ίσως η πιο γνωστή με τους στίχους της πόλης: http://www.youtube.com/watch?v=ML8pAsE4rk8 (Δ.Μούτσης -Β.Μοσχολιού). Στην αρχή του βίντεο απαγγέλει το ποίημα η Έλλη Λαμπέτη.

    Αυτή η εκδοχή μου φαίνεται η πιο ταιριαστή: http://www.youtube.com/watch?v=mn8gdyOV8No&feature=related (Κ.Εκλεκτός- ;;;)

  136. Γιώργος Πρίμπας said

    Τα σοβιετικά τανκ ήταν τανκ όπως όλα και μάλιστα το 53 (Α. Γερμανία), 56 (Ουγγαρία) και 68 (Τσεχοσλοβακία) χόρευαν αποτελεσματικά απέναντι σε εργάτες και φοιτητές.
    Ο Ρίτσος ήταν πολύ μεγάλος ποιητής, μας έχει προσφέρει εκπληκτικά ποιήματα (όπως η σονάτα του σεληνόφωτος ή ο επιτάφιος), αλλά, όφειλε να γνωρίζει ό,τι τα γεγονότα των 53-56-68 μπορεί μεν να χρησιμοποιήθηκαν από τη δυτική προπαγάνδα αλλά ήταν αποτέλεσμα του αυταρχικού σοβιετικού καταπιεστικού καθεστώτος και όφειλε να το γνωρίζει γιατί είχε καταγγελθεί από μεγάλους αριστερούς διανοητές (Καστοριάδης) οι οποίοι είχαν αναλύσει τα πράγματα.
    Πιθανόν κάποια από τα τανκ που τα είδε να χορεύουν να είχαν πατήσει, πριν 9 χρόνια στην Πράγα, ανθρώπους και μάλιστα εργάτες και φοιτητές που διαδήλωναν διεκδικώντας.

    Η αποκατάσταση της αλήθειας δεν αλλάζει κάτι στην ουσία και στο σχόλιο 56 (πρώτη παράγραφος), κατ΄ εμέ, ειπώθηκαν όσα έπρεπε να ειπωθούν.

  137. Γιώργος Πρίμπας said

    *σχόλιο 113

  138. Νέο Kid Στο Block said

    Kαλημέρα!
    Ππαν, με βάση τον ακριβή χρονικό προσδιορισμό του κειμένου και τα σχετικά ωραία σχόλια, τείνω προς το οτι ο συγγραφέας αναφερόταν στον στροφαλοφόρο άξονα (ή στροφαλοφόρο άτρακτο ή σκέτο στρόφαλο , με σημερινή ορολογία). Στα γερμανικά Kurbelachse ή σκέτο Κurbel, στα αγγλικά κάτι με spindle…I suppose :-)

    Δηλαδή η διάταξη : έμβολα – στρόφαλος της ατράκτου που μετατρέπει την ευθύγραμμη περιοδική (παλινδρομική κίνηση) του εμβόλου ενός κινητήρα σε περιστροφική του στροφάλου (και αντιστρόφως) , επαναστατική εφεύρεση των 1880-90’s , πρέπει να είχε μεγαλύτερη σημασία στα 1900-05 ,από τα -σε σπαργανώδη κατάσταση ακόμη -Flugwerke των πτητικών μηχανών.
    Νομίζω ότι αν ένα γλωσσικό ληξιαρχείο επιβεβαίωνε οτι η πολλή κοινή και καθιερωμένη σήμερα λέξη “στρόφαλος” είναι μεταγενέστερη της “άτρακτος”, θα ήταν επιβεβαιωτικό.

  139. Ηλεφούφουτος said

    Η εξέλιξη των σχολίων εξακολουθεί να έχει κάτι από αντιδράσεις για τον ψευτο-Ισοκράτη, τύπου “δεν έχει σημασία αν είναι χαλκευμένο, σημασία έχει ότι αυτοκαταστρεφόμαστε και ο Ισοκράτης έχει πει κάτι για τη δημοκρατία και κάτι για την έκλυση ηθών”.

    Πολύ εύστοχη η επιλογή Μαγιακόφσκι στο 99, και μάλιστα το συγκεκριμένο απόσπασμα. Μεταξύ άλλων οι δυο ποιητές είχαν και αυτό το κοινό. Και οι δύο βλέπουν τον ποιητή όχι αποκομμένο από τανξ και πάντως όχι σαν κάτι παραδεισένιο μακριά από αυτά.
    Ο Μαγιακόφσκι δεν το ‘χε για κακό του να γράφει ούτε διαφημιστικά στιχάκια.

  140. ppan said

    138: Ωραίος!
    139: Ε ναι, λες κι ο Ρίτσος θα μπορούσε ή θα έπρεπε να γράφει σαν την Κική Δημουλά.

  141. Alfred E. Newman said

    119, 130, 138
    Με πλήρη συναίσθηση του κινδύνου θέλω να εισφέρω δύο παρατηρήσεις.

    Πρώτη. Πάντα όταν θελουμε να αποδώσουμε κάτι είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε όλα τα συμφραζόμενα. Έγιναν κατά τη γνώμη μου άστοχες προσπάθειες να μεταφραστεί η λέξη “άτρακτος” γιατί δεν είχαμε το πλήρες κείμενο. Ο Μιχαλιός ευτυχώς επισήμανε το αρχικό κείμενο (το οποίο προφανώς για να μη βαρύνει την ανάρτησή της είχε αποφύγει να παραθέσει η αγαπητή Ppan) και σε μένα τουλάχιστον έγινε απόλυτα κατανοητό ότι η αναφορά δεν γινόταν σε αεροσκάφη ή υποβρύχια.

    Δεύτερη. Ο Μιχαλιός έκανε και την εύλογη διασταύρωση στο λεξικό Ελευθερουδάκη και κατά τη γνώμη μου ξεκαθάρισε απόλυτα το θέμα. Η διασταύρωση έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί το Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ελευθερουδάκη κυκλοφόρησε το 1927, δηλαδή περίπου 25 χρόνια μετά από τον αφορισμό του Παυλίδη. Δηλαδή ενώ είχε προχωρήσει η αεροπορία κλπ. το αδράχτι/άτρακτος (spindle, broche) αποτελούσε την κυρίαρχη έννοια.
    Ας επισημανθεί ότι στο λήμα του λεξικού γίνεται συνοπτική αναφορά στη ναυτική ορολογία με μνεία α. ατράκτου της αγκύρας, β. ατράκτου του εργάτου, γ. ατράκτου της μηχανής προκειμένου για ατμόπλοια και τέλος τμήμα του ιστού των ιστιοφόρων ονομαζόμενο και ηλακάτη.

    Κατόπιν αυτών έχω δυσκολία να καταλάβω γιατί δεν έχει πεισθεί η Ppan όπως μοιάζει από το 130.

  142. Alfred E. Newman said

    Επικουρικά στο 141
    Στο λήμμα αεροπλάνον ή αερόπλανον το Λεξικό Ελευθερουδάκη το περιγράφει: “Το αεροπλάνον συνίσταται εξ ιχθυοειδούς κατασκευάσματος όπερ καλείται σώμα, άτρακτος ή γέφυρα.”
    Άρα γνώριζαν το fuselage.

  143. Ιχθυοειδούς! ε, αυτό δεν θα το φανταζόμουνα :)

  144. Νέο Kid Στο Block said

    Kάτσε τώρα ρε κουμπάρε Αλφρέδε, το 142. ήταν επικουρικό ή αναιρετικό του 141. ;
    Ααα, την απομπερδέψαμε την κοπέλα μού φαίνεται. :lol:

  145. Νέο Kid Στο Block said

    142. Α, mea culpa! Τώρα αντιλαμβάνομαι το σκεπτικό σου. Ότι αν και 20 τόσα χρόνια μετά, η κύρια έννοια του “ατρακτος” είναι ακόμη το spindle και όχι το fuselage.
    Logisch! :-)

  146. ppan said

    Αλφρεντ, δηλαδή για σένα η άτρακτος είναι εδώ το αδράχτι -που πρέπει χωρίς καμιά άλλη ενδειξη να το θεωρήσουμε μηχανικό-; Καλά καταλαβαίνω; Το αδράχτι σκέτο, αυτό του αργαλειού, όχι οι υφαντουργικές μηχανές, ως σύμβολο, “μετωνυμία” του εκσυγχρονισμού ; Σοβαρά το λες; :)
    Μπαίνουμε και λιγο στο κλίμα της περιόδου. Από τον Τρικούπη και δώθε, και ειδικά μετα το 1897, η τεχνολογική και οικονομική πρόοδος νοείται σχεδόν πάντα με αναφορά στην επέκταση των συνόρων του κράτους, η οποία με την σειρά της εξυπηρετεί ακριβώς την ανάπτυξη.

  147. Alfred E. Newman said

    @146
    Μα το βρίσκω εύλογο (για να μη γράψω προφανές). Υποθέτω ότι μπορεί να έχεις πρόσβαση στο Λεξικό Ελευθερουδάκη. Ο Παυλίδης δεν έγραψε “αδράχι” έγραψε “άτρακτος”. Η επικρατούσα έννοια της ατράκτου (ακόμα και 25 χρόνια μετά) ήταν “το όργανον του μηχανήματος το οποίον στρέφει το νήμα τη βοηθεία του περιστροφέως ή του πτερού κλπ κλπ” Ο τύπος ου γίνεται γενική χρήσις σήμερον είναι ο των λεγομένων ευλυγίστων ατράκτων (flexible spindle) κλπ κλπ”.
    Και φυσικά θα το θεωρησουμε μηχανικό γιατί ο Παυλίδης υπερτονίζει τη σημασία της μηχανολογίας και της τεχνολογίας και πιέζει για την ανάπτυξη τεχνικής εκπαίδευσης.

  148. Alfred E. Newman said

    @146
    Και με την ευκαιρία σε ευχαριστώ γιατί με έκανες να ανατρέξω στο βιβλίο του μακαρίτη φίλου μου Αλέξη όπου υπάρχει το τεκμήριο και η εκτίμηση ότι κατά κάποιο τρόπο ο Παυλίδης επηρέασε την ανάπτυξη της τεχνικής εκπαίδευσης.

  149. ppan said

    Μα αυτό είναι άλλο απο αυτό που λέει ο Μιχαλιός. Σα να λέμε, ας πούμε η εποχή του γραναζιού ή ξέρω γω του ιμάντα κίνησης, οκ, το δέχομαι. Αυτό ή κάτι τέτοιο λέει κι ο Κιντ στο τελευταίο του.
    Αλλά όχι της ατράκτου ως “μετωνυμίας της κλωστικής μηχανής” του Μιχαλιού που προφανώς εμπνεύστηκε απο τον Μπόυλ και την έναρξη των Ολυμπιακών .. ;)

    Την επηρέασε λες; Σα να μου φαίνεται ότι άργησε πάρα πολύ να επηρεαστεί.

  150. ppan said

    Ποιος είναι ο μακαρίτης;

  151. Alfred E. Newman said

    @149 Ppan
    Δεν είμαι ιστορικός της παιδείας και δεν το είπα εγώ ότι επηρέασε. Έκανα σαφή βιβλιογραφική αναφορά. Ιδού και η σχετική φράση της πηγής μου:

    Όπως κάθε φορά που διαπιστώνονται τα μειονεκτήματα του εκπαιδευτικού συστήματος έτσι και αυτή την εποχή σημειώνεται αυξημένο ενδιαφέρον για τους κλάδους του εκείνους που ξεφεύγουν από τη μοναδική κλίμακα που οδηγεί από το δημοτικό σχολείο στην ανώτατη εκπαίδευση. Οι φωνές της διαμαρτυρίας όπως αυτή του Ιωακείμ Παυλίδη ακολουθούνται από συγκεκριμένες ενέργειες της πολιτείας. Ο νόμος ΒϡϟΑ΄ ‘Περί συστάσεως εμπορικών σχολών της 18 Ιουλίου 1903 οφείλεται ασφαλώς σε τέτοια διάθεση.”

  152. ppan said

    Μα ο μακαρίτης;

  153. Alfred E. Newman said

    Αλέξης Δημαράς

  154. ppan said

    Πότε πέθανε; Ειλικρινά δεν είχα ιδέα. Το είχα δει τον Απρίλη ή τον Φλεβάρη…

  155. Alfred E. Newman said

    Τον Ιούνιο.

  156. ppan said

    Συλλυπητήρια αφού ήταν φίλος σου. Είχα εντυπωσιαστεί από τους ρυθμούς με τους οποίους δούλευε ακόμη, αλλιώς ό,τι και να πω είναι λίγο. Π¨ως και δεν γράφτηκε κάτι εδώ μέσα; Μόνο από δω πληροφορούμαι την επικαιρότητα.

  157. Νίκος Μαστρακούλης said

    138: Το Kurbel(achse) είναι στα αγγλικά crank (axle) ή crankshaft. Αν η γενικευμένη του χρήση από τα τέλη του 19ου αιώνα προκάλεσε έκρηξη στη χρήση ατμοκινητήρων, πάντως ως μηχανισμός είναι γνωστός από την αρχαιότητα (και μάλλον αδιάλειπτα, αν δεν κάνω λάθος). Άλλωστε, π.χ. ποδήλατα (ίδια αρχή) υπήρχαν πολύ πριν τις ατμομηχανές.

    Εκτός αυτού, ακόμη και αν ο στροφαλοφόρος ήταν τότε γνωστός ως άτρακτος μεταξύ των μηχανικών (αμφιβάλλω), είμαι σχεδόν βέβαιος ότι δεν είχε τέτοια συμβολική σημασία στο ευρύτερο κοινό. Και ο Παυλίδης μοιάζει να χρησιμοποιεί εμβληματικά σύμβολα της τεχνικής εξέλιξης της βιομηχανικής εποχής. Ιδίως δε επειδή η άτρακτος ήταν παραδοσιακά συνδεδεμένη με τον αργαλειό και την κλωστοϋφαντουργία, θα περίμενε κανείς (έστω, θα περίμενα) κάποιον ειδικότερο προσδιορισμό αν εδώ την χρησιμοποιούσε ως έμβλημα κάποιου ασύνδετου τεχνικού επιτεύγματος.

  158. Νίκος Μαστρακούλης said

    155: Και από μένα συλλυπητήρια. Επίσης δεν το γνώριζα.

  159. ppan said

    157: Ναι βρε Νίκο, αυτό λέω κι εγώ για το αδράχτι.

  160. Alfred E. Newman said

    @156
    Πράγματι τουλάχιστον σαράντα χρόνια και διετέλεσε και δάσκαλος των παιδιών μου. Ευχαριστώ.
    Τώρα είναι τιμητικό για το Νίκο αλλά ίσως δεν θάπρεπε να στηρίζεις την ενημέρωσή σου μόνο στο παρόν ιστολόγιο.

  161. ppan said

    160: Α δεν το κάνω από εμπιστοσύνη στο ενημερωτικό περιεχόμενο του μπλογκ, ακριβώς αντίστροφοι είναι οι λόγοι. Αποφεύγω συνειδητά κάθε επαφή με την πολιτική και κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα. Εννοώ κάθε επαφή που μπορώ να αποφύγω, γιατί μας πιάνει από το λαιμό η πραγματικότητα τώρα. Αν γίνει κάτι πολύ ας πούμε σπουδαίο, πχ χρεωκοπήσουμε, λέω ότι αφού μπαίνω εδώ μέσα κάτι θα μάθω. Ό,τι γλιτώσω.

  162. Alfred E. Newman said

    157, 159
    Αν υπάρχει μεταθανάτια ζωή και επειδή λογικά θα πάω εκεί πρώτος, σημειώνω να ζητήσω από τον Ιωακείμ Παυλίδη την αυθεντική ερμηνεία της παραγράφου του. Στη συνέχεια θα φροντίσω να σας την στείλω με κάποιον τρόπο. :grin:

    Όταν η λέξη άτρακτος καταλαμβάνει περίπου ένα τέταρτο σελίδας στο Λεξικό του Ελευθερουδάκη 25 χρόνια μετά, με την έννοια της προόδου της κλωστοϋφαντουργίας τι χρεία άλλων αποδείξεων ότι η άτρακτος (όχι η λέξη αδράχτι) ήταν επαρκώς συμβολική;

  163. Νίκος Μαστρακούλης said

    159: Αν κατάλαβα καλά, λες ότι δεν σε πείθει η άτρακτος ως σύμβολο της μηχανικής κλωστοϋφαντουργίας. Λέω, αντιθέτως, ότι δεν μπορεί να είναι σύμβολο για κάτι άλλο, γιατί αν ήταν θα χρειαζόταν ειδικότερο προσδιορισμό. Χωρίς προσδιορισμό, μόνο την κλωστοϋφαντουργία μπορεί (νομίζω) να συμβολίζει.

    Με άλλα λόγια, συμφωνώ με το 162 του Αλφρέδου από άλλο σημείο εκκίνησης.

  164. ppan said

    Νίκησε με πτώση ο Κιντ. Πρόγραμμα ναυτικών και εμπορικών σχολών, 1882, μάθημα: Ατμομηχανικά, “Η άτρακτος και οι στρόφαλοι αυτής” και παρακάτω “Αρμοζειν την έλικα μετά της ατράκτου”. Εκτός δηλαδή αν πλέκαν τα προικιά τους οι δόκιμοι :)

  165. sarant said

    Αμάν αυτή η άτρακτος!

  166. spiral architect said

    Άτρακτος στην κλασσική μηχανική είναι ο οποιοσδήποτε περιστρεφόμενος άξονας.
    Στην αεροναυπηγική, το κυρίως σώμα του αεροπλάνου.
    Στον αργαλειό το αδράχτι λέγεται και άτρακτος. (λόγια έκφραση)

    Το λύσαμε; :roll:

  167. ppan said

    Συγνώμη :)
    Πάντως κολάει κάπως στον Ρίτσο, όχι; Υμνητής κι αυτός της τεχνολογικής προόδου.

  168. Alfred E. Newman said

    Υπόσχομαι τελευταία αναφορά στην άτρακτο όχι για τίποτα άλλο γιατί μοιάζει να μιμούμεθα το γνωστό διάλογο:

    – Αναβαίνομεν;» («Μυστηριώδης Νήσος» – αρχή).
    – Ουχί! τουναντίον! καταβαίνομεν!
    – Ακόμα χειρότερα, κύριε Κύριε! Πίπτομεν!

    Ένσταση: Πώς μπορεί να νίκησε και μάλιστα με πτώση ο Κιντ αφού στο 141 ανέφερα:
    >Ας επισημανθεί ότι στο λήμα του λεξικού γίνεται συνοπτική αναφορά στη ναυτική ορολογία με μνεία α. ατράκτου της αγκύρας, β. ατράκτου του εργάτου, γ. ατράκτου της μηχανής προκειμένου για ατμόπλοια και τέλος τμήμα του ιστού των ιστιοφόρων ονομαζόμενο και ηλακάτη.<

    Κερασάκι στην άτρακτο. Μη μου πείτε ότι δεν είναι χαριτωμένη η ονοματοδοσία του ιστού ως "ηλακάτη", άμεση σύνδεση με τον αργαλειό;

    Σημ. Η άτρακτος μεταβλήθηκε σε ατραξιόν όπως θα έλεγε ο Πωλ Νορ.

  169. ppan said

    Γιατί έπιασε το νόημα, και άφησε απέξω το πλέξιμο.

  170. Alfred E. Newman said

    :lol:

  171. Νίκος Μαστρακούλης said

    164: Δίκιο, αν (και μόνο αν) ο Παυλίδης απευθυνοταν αποκλειστικά/κυρίως σε μηχανικούς. Το πρόγραμμα μαθημάτων χρησιμοποιεί σκέτη, απροσδιόριστη την άτρακτο μέσα στο δεδομένο πλαίσιο της Ατμομηχανικής. Νομίζω λοιπόν ότι κρίσιμο ρόλο παίζει το κοινό στο οποίο απευθυνόταν το κείμενο του Παυλίδη.

    Δεν αποκλείω, βέβαια, εκείνη την εποχή η άτρακτος να ήταν το σύμβολο της μηχανής γενικότερα, και όχι ειδικά της κλωστοϋφαντουργικής μηχανής. Αλλά με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, η επιλογή (έτσι ή αλλιώς) είναι μάλλον θέμα διαίσθησης παρά ισχυρών ενδείξεων.

    168: Μου άρεσε πολύ η ηλακάτη!

  172. sarant said

    168: :)

  173. ppan said

    171: Σε γενικό κοινό, και πάντως όχι σε εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας.

  174. Eίσαι απίθανος! αυτό έχω μόνο να πω.
    Κατά τα λοιπά, ως γνωστόν, ούτε η Ιστορια γράφεται με το “αν” ούτε και μπορείς να κρίνεις το χθες με τους όρους του σήμερα

  175. sarant said

    174: Σ’ ευχαριστώ Αγγελική!

  176. Αν πάντως η άτρακτος αναφερόταν πράγματι στο αδράχτι και τους αργαλιούς, όπως φαίνεται, έχει ενδιαφέρον το ότι η αντίστοιχη λέξη στα αγγλικά (spindle) εμφανίζεται σε δύο ιστορικές εξελίξεις των αρχών του 20ού αιώνα τουλάχιστον εξίσου (αν όχι περισσότερο) σημαντικές με την βιομηχανοποιημένη υφαντουργία: Την έναρξη της σύγχρονης εποχής του πετρελαίου στο Τέξας, και της εποχής των υπολογιστών (για την ακρίβεια, μηχανικής επεξεργασίας δεδομένων), που ακόμα διανύουμε.

    – Για το πετρέλαιο, το τεράστιο κοίτασμα του Spindletop στο Μπώμοντ του Τέξας – που ακόμα παράγει κάτι λίγο – έγινε αφορμή να ξεκινήσουν γύρω στο 1900 διάφορες εταιρείες, που εξελιχτηκαν τελικά σε μεγάλες πολυεθνικές, όπως η Texaco. Η συγκεκριμένη εταιρεία ξεκίνησε από κάποιον Betamillion Gates (καμμία σχέση με τον σύγχρονο Μπιλ) ο οποίος επένδυσε στο πετρέλαιο την περιουσία που είχε αποκτήσει πουλώντας συρματόπλεγμα. Το τελευταίο ήταν σπουδαία εφεύρεση της εποχής, καθότι μπορούσε να κρατήσει μαντρωμένα μεγάλα κοπάδια από γελάδια – σημαντικότατο για την χώρα των καουμπόηδων – , τα οποία διαφορετικά έσπαγαν κάθε άλλου είδους φράχτη που είχε χρησιμοποιηθεί. Κι όπως λένε, the rest is history (που περιγράφεται ωραία στο βιβλίο του Daniel Yergin, και σειρά του PBS, The Prize).

    – Οι μηχανικοί αργαλιοί του Ζακάρ (το λέμε ακόμα για σχέδια σε πουλόβερ;), που ύφαιναν περίτεχνα σχέδια, αποτέλεσαν έμπνευση για τον Χόλεριθ που επινόησε τεχνολογία κατάλληλη για επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων (της απογραφής των ΗΠΑ) και ίδρυσε σχετική εταιρεία, γνωστή τελικά ως IBM. H ιστορία, μαζί με πολλές άλλες ιστορίες χαοτικής διασταύρωσης ιδεών και γεγονότων, περιγράφεται στην ωραία σειρά Connections του James Burke (την είχα δει στην ΕΡΤ αρχές 80, αν θυμάμαι καλά).

  177. Η συγκεκριμένη εταιρεία ξεκίνησε από κάποιον Betamillion Gates

    Νόμισα όταν το είδα πως ήταν Βηταμύριος (κατά τα απιθανομύρια του Σκρουτζ ΜακΝτακ) αλλά τελικά, βλέπω, είναι bet-a-million. Κάποτε λέει στοιχημάτισε (και έχασε) ένα εκατομμύριο δολλάρια στο ποια από δύο σταγόνες σε ένα τζάμι θα πέσει πρώτη.
    (δεν μπορώ να ανοίξω τον λίκνο του Μιχάλη, οπότε ίσως επαναλαμβάνω αυτά που γράφει…)

  178. Πάντως, ο (άλλος) μακαρίτης που έγραψε τη μυστηριώδη λέξη έχασε μια ευκαιρία να τορνεύσει μια ωραία φράση. Πόσο πιο συμμετρικά θα ηχούσε, χωρίς να προδώσει το νόημα, αν έλεγε «η εποχή είναι εποχή του ατμού και του ηλεκτρισμού, της νιτρογλυκερίνης και της ακάπνου πυρίτιδος»! Δύο πηγές ειρηνικής ενέργειας, δύο πηγές εκρηκτικής ενέργειας, και όλες εφευρέσεις του 19ου αιώνα. Αφού αναρωτιέμαι μήπως η “άτρακτος” είναι τυπογραφικό λάθος ή παρανάγνωση του χειρογράφου και ο συγγραφέας είχε στο νου του κάποιο όπλο ή πυρομαχικό (αν και δεν μπορώ να φανταστώ ποιο).

  179. sarant said

    176: Ωραίο όνομα!

  180. 177, 179,
    Πράγματι έτσι λέει η παράδοση!
    Αυτές τις ιστορίες τις άκουγα πριν από χρόνια από έναν τύπο (Jeff Carroll) που είχε μια ολιγόλεπτη εκπομπή στο ράδιο κάθε πρωί, την ώρα που πήγαινα τα πιτσιρίκια μου στον παιδικό σταθμό. Με έντονο τεξανικό twang, ήταν ιδιαίτερα παραστατικός.

  181. 178,
    Ειρηνικές ή πυρηνικές λύσεις είναι πολύ κοντά…

  182. ΒΑΣΙΛΗΣ said

    Κε Σαραντάκο, η απόδειξη ενός αρνητικού ισχυρισμού (“δεν πήγα χτές σινεμά”, “ποτέ δεν έγραψα τις λέξεις αυτές”, κτλ) θεωρείται στη Λογική αδύνατη, εκτός εάν έχεις ένα πεπερασμένο πεδίο αναφοράς, πχ τα συγκεκριμένα και συνολικά (και όχι άλλα) ποιήματα του Γ. Ρίτσου. Κάθε φορά που βλέπω ισχυρισμό ότι απεδείχθη ένας αρνητικός ισχυρισμός, το ενδιαφέρον μου κεντρίζεται διότι ο εντοπισμός πεπερασμένων πεδίων αναφοράς είναι κομματάκι δύσκολο πράμα – αυτή είναι η μόνη αιτία αυτού του σχολίου.
    Συγχαρητήρια κι ευχαριστώ.

  183. sarant said

    Καλά τα λέτε. Είναι πράγματι αδύνατο να αποδειχτεί ότι κάτι δεν έγινε. Οπότε, για μας που ασχολούμαστε με τους μύθους και την ανασκευή τους, η μόνη ελπίδα είναι να βρούμε τον κόκκο της αλήθειας. Βέβαια, όπως κι εσείς λέτε, αν περιορίσουμε το πεδίο αναφοράς κάτι γίνεται. Το “Ο Ρίτσος δεν έγραψε τον στίχο Χ.” είναι αδύνατο να αποδειχτεί -αλλά το “Στο εκδομένο έργο του Ρίτσου δεν υπάρχει ο στίχος Χ.” μια χαρά αποδεικνύεται. Ίδιο πρόβλημα είχαμε τις προάλλες με το Γαργάλατα του Αθάνα (που δεν το έγραψε στο πεπερασμένο πεδίο που λέγαμε).

  184. ΑΓΗΣ said

    Το προφανές απ’ το ποστ πάντως είναι ότι η φημολογία γύρω από τον σχετικό στίχο του Ρίτσου οικοδομήθηκε με τη μορφή “χαλασμένου τηλέφωνου” από τη φράση του για τα τανκς στην παρέλαση της κόκκινης πλατείας όπου παραβρέθηκε.

    Ωραίο πάντως είναι και το ποίημα του Μπρεχτ:

    ΜΟΝΑΔΑ ΤΕΘΩΡΑΚΙΣΜΕΝΩΝ, ΧΑΙΡΟΜΑΙ

    Μονάδα τεθωρακισμένων, χαίρομαι να βλέπω

    να γράφεις και να κάνεις για την ειρήνη προπαγάνδα.

    Και χαίρομαι που εσείς, γράφοντας

    και κάνοντας για την ειρήνη προπαγάνδα, θωρακίζεστε.

  185. 182 πάντως στα κατάλοιπα του ποιητή, εκδομένα και ανεκδοτα, δεν υπάρχει τέτοιος στίχος (έχω επιμεληθεί το αρχείο αυτογράφων έργων του στο μουσείο μπενάκη). Καθώς, δε, συνήθειά του ήταν να κρατά ό,τι έγραφε, ακομη και τα αποτυχημένα ή ημιτελή που τα “αποστράτευε” όπως έλεγε, θεωρώ πως δεν γραφτηκε. γενικώς, όμως, έχετε δίκιο.

  186. ΒΑΣΙΛΗΣ Σ. said

    183.sarant είπε
    “Ίδιο πρόβλημα είχαμε τις προάλλες με το [στίχο] Γαργάλατα του Αθάνα (που δεν το έγραψε στο πεπερασμένο πεδίο που λέγαμε).”

    Με στεναχωρήσατε τώρα διότι η ανάγνωση αυτού του στίχου (η προτροπή δηλ. της γυναίκας προς τον εραστή της να της γαργαλήσει τα στήθια) ηταν από τα πρώτα δυνατά πνευματικά ερεθίσματα για τον υποφαινόμενο, ως 11χρονο, τότε.

    Τώρα μαθαίνω ότι είναι κατασκεύασμα – κάτι αντίστοιχο τού να θαυμάζομε σήμερα μία γυμνή φωτογραφία της τάδε νεαρής κι όμορφης στάρ και μετά να μάς λένε ότι είναι photoshopped.

  187. otinanai said

    #29
    Όταν παρουσιάστηκε η ραπτομηχανή μαζικά στις νοικοκυρές, τη θεωρούσαν ένα θαύμα της μηχανικής εφάμιλλο της εφεύρεσης της ρόδας ή του μπαρουτιού. Ακόμα και σήμερα θέλει πολύ προσπάθεια να καταλάβεις πως λειτουργεί, ακόμα και αν είσαι ένας έμπειρος μηχανικός. Η άτρακτος (ίσως να) είναι το shuttle που κρατά τη μπομπίνα και περνά το νήμα γύρω από τη μπομπίνα. http://home.howstuffworks.com/sewing-machine1.hhhtm

  188. Νίκος Μαστρακούλης said

    186: Εμμ… μα φυσικά και εννοείται ότι θα είναι photoshopped…

  189. Νοικοκύρη
    έρχομαι πολύ καθυστερημένος λόγω απουσίας.
    Πάντως ευχαριστώ, διότι είσαι δίκαιος.
    Ομολογώ ότι όταν τον γνώρισα στο Ιπποκράτειο δε μου φάνηκε καθόλου συμπαθητικός. Ένας υπερόπτης, απαιτητικός, απορριπτικός και αντιπαθητικός γέρος ήτανε, αλλ’ αυτό δε σημαίνει πως δεν έγραψε και μεγάλη ποίηση. Αλλά έγραψε και μικρή, και βλακείες.

  190. Γς said

    186: >(η προτροπή δηλ. της γυναίκας προς τον εραστή της να της γαργαλήσει τα στήθια) ηταν από τα πρώτα δυνατά πνευματικά ερεθίσματα για τον υποφαινόμενο, ως 11χρονο, τότε.

    Μικρός μικρός στα βάσανα. Μεγάλε!

  191. sarant said

    189: Δεν δυσκολεύομαι να το πιστέψω, αλλά και η αρρώστια δεν μας κάνει συμπαθητικούς -εσύ βέβαια θα ξέρεις περισσότερα.

  192. [...] στην κόκκινη πλατεία, όπως είπε ο ποιητής, που ο σαραντάκος θέλει σώνει και καλά να τόν βγάλει λάδι, γιατί δεν τό [...]

  193. ππαν said

    Νικοκύρη, γράφε τα πιο απλά. Άλλα διαβάζουν οι Πάσχοι κι άλλα καταλαβαίνουν!

  194. sarant said

    Άλλα θέλουν να καταλάβουν, οπότε…

  195. […] http://sarantakos.wordpress.com/2012/08/12/ritsostanks/ […]

  196. Μαρία said

    Κώττη

    http://many-books.blogspot.gr/

    εναντίον
    Βλαβιανού

    http://www.booksreview.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=262:2013-09-02-13-37-41&catid=76:-43–2013&Itemid=55

  197. sarant said

    Το πρώτο λινκ να το βάλουμε έτσι που να διατηρηθεί:

    http://many-books.blogspot.gr/2013/10/blog-post.html

  198. ππαν said

    Τι άλλο θα διαβάσουμε ακόμη… Δειλός και μάλιστα “ως γνωστόν”…

  199. Νέο Kid Στο Block said

    Ουπςς..παρντόν! Eίδα σχόλιο Ππαν στο “Ρίτσο” και είπα μήπως είαμε καμιά εξέλιξη στα της ατράκτου. :-)
    Tηνγκανά λοιπόν, και ξαναπαρδόν!

  200. ππαν said

    Τι θυμήθηκες, θηρίο!

  201. 197 Μ’ άρεσε στο υστερόγραφο και το σύστημα Τζέσε Τζαίημς με τις παραπομπές, που λέγαμε και πρόσφατα :)

  202. ππαν said

    Το “Indeed”; Κι εγώ αυτό σκέφτηκα :)

  203. sarant said

    201-202: Ναι, έγινε σχολή :)

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 7,881 other followers

%d bloggers like this: