Χριστουγεννιάτικο Λερναίο

Για να λέμε την αλήθεια, χριστουγεννιάτικο δεν είναι, είναι παλιότερο, και το έχουμε κιόλας συζητήσει εδώ, αν και όχι σε δικό του θέμα παρά στα σχόλια άλλης δημοσίευσης. Ωστόσο, χτες μού το έστειλε ένας φίλος, που μου είπε ότι το πήρε από μια ηλεκτρονική λίστα συζητήσεων την οποία παρακολουθεί. Ποια λίστα, θα σας το πω μετά.

Το μήνυμα συνδυάζει ένα πραγματικό γεγονός (την πρόταση Ματσάκη) με έναν μύθο (της δήλωσης Κίσινγκερ) και σερβίρει το σύνολο με μπόλικη σάλτσα γλωσσικής κινδυνολογίας. Θα έλεγα μάλιστα ότι και το πραγματικό γεγονός έτσι όπως παρουσιάζεται σήμερα αρχίζει να παίρνει διαστάσεις μύθου. Αλλά ας δούμε περί τίνος πρόκειται, αν και πάω στοίχημα ότι οι περισσότεροι θα το έχετε ήδη δει:

Βραβεία Πορτοκάλος: εκτός συναγωνισμού νικητής

Όταν είχαμε συζητήσει τα βραβεία Πορτοκάλος είχαμε αναφέρει διάφορους ερευνητές της γλώσσας που θα μπορούσαν να τα διεκδικήσουν με μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας. Ήδη, τα δεδομένα ανατρέπονται διότι ο μελετητής που θα παρουσιάσω σήμερα, μπορεί, με το έργο που έχει καταθέσει στο Διαδίκτυο, να κερδίσει  όλα τα βραβεία σε όλες τις κατηγορίες. Επειδή όμως η συντριπτική υπεροχή ενός αθλητή σκοτώνει την ευγενή άμιλλα (πόσο ενδιαφέρον θα είχε ένας μαραθώνιος αν ο νικητής τερμάτιζε μία ώρα νωρίτερα από τους άλλους;) προτείνω να ανακηρυχτεί ο πάτερ Απόστολος (διότι πρόκειται περί ιερωμένου) νικητής εκτός συναγωνισμού.

Μια παράκληση μόνο: επειδή ο πάτερ Απ. είναι χειμαρρώδης προσωπικότητα και πιθανόν να ξέρει από Διαδίκτυο, σας παρακαλώ στα σχόλια να μην αναφέρετε πολλά “γκουγκλίσιμα” στοιχεία του, διότι αν μας επισκεφτεί εδώ θα μας κατατροπώσει -ούτε ψύλλος στον κόρφο μας. Για τον ίδιο λόγο έχω «ανωνυμοποιήσει» τα λινκ προς το έργο του. Μ’ άλλα λόγια, δείξτε αυτοσυγκράτηση!

Δεν έχει ασχοληθεί μόνο με τη γλώσσα ο πολυσχιδής ιερωμένος, ο οποίος είναι επίσης εκπαιδευτικός, μέλος του Δ.Σ. της Ενώσεως Συγγραφέων Ευρώπης και ιδρυτής του  Αυτόνομου και Ανεξέλεγκτου Εργαστηρίου Γεωπολιτικών Ερευνών και Συστηματικών Τεκμηριώσεων για τις Εξωγήινες Δραστηριότητες και τις Ανθρώπινες Σχέσεις. Αν ψάξετε στο Διαδίκτυο θα βρείτε επίσης και μια ιστορική του μελέτη, στην οποία αποδεικνύεται ότι η ψευτοελληνική επανάσταση του 1821 έθαψε τον ελληνισμό και τη ρωμιοσύνη «ανοίγοντας το δρόμο για τον διαμελισμό όλων των μεγάλων αυτοκρατοριών για λογαριασμό διαφόρων κρυπτοεβραϊκών οργανώσεων υπό την ποδηγεσία των Ρότσιλντς». Αλλά εμείς δεν ιστοριογραφούμε, λεξιλογούμε. Οπότε, παρουσιάζω, με αρκετές περικοπές, ένα απόσπασμα από ένα βιβλίο του πάτερ Απόστολου, στο οποίο αποδεικνύεται ότι τα ελληνικά είναι η μοναδική αληθινή γλώσσα και ότι οποιαδήποτε  ελληνική λέξη έχει γεννήσει όλες τις αντίστοιχες όλων των ξένων γλωσσών. Όλο το πόνημα βρίσκεται εδώ: εγώ θα παραθέσω μόνο ένα κομμάτι και μάλιστα με περικοπές. Άλλωστε εξ όνυχος τον λέοντα, ή τον ψύλλο, μια και ο ερευνητής αυτή τη λέξη διάλεξε. Και πάλι, απολαύστε υπεύθυνα:

Καθώς τά συνομωτικά σχέδια ενάντια στήν ελληνική γλώσσα λαμβάνουν υπόσταση ξανά, ύστερα από ενασχόληση 25 ετών, σκέφτηκα ότι ήρθε η ώρα νά αντεπιτεθούμε εμείς πλέον, όσοι δέν είμαστε προδότες σέ όσους εργάστηκαν καί ΔΟΥΛεύουν γιά τήν επιτυχία τών ανθελληνικών σκοτεινών σχεδίων. Ξεκινώ λοιπόν, παίρνοντας μικρά, ασήμαντα, απλοϊκά παραδείγματα, όπως η λ. ψύλλος, καθημερινές λέξεις όπως: σχολείον, μικρός, τίγρις, σαπούνι, λαρυγκισμούς όπως τό ούστ!, ακόμα καί λέξεις εκκεντρικές, όπως: σκατά καί κέρατο, γιά νά δείξω ότι όλοι οι βάρβαροι, ακόμα κι αυτές τίς τόσο απλές λέξεις δέν τίς είχαν στίς ψευτογλώσσες τους καί τίς πήραν από τά ελληνικά, αφού τίς διαστρέβλωσαν.

Δημοφιλείς, ανθεκτικοί μύθοι

 

Στη σημερινή κυριακάτικη Καθημερινή δημοσιεύεται άρθρο της κ. Λίνας Γιάνναρου, με τίτλο “Οι πιο δημοφιλείς, ανθεκτικοί μύθοι”, το οποίο εξετάζει τους γνωστότερους μύθους που κυκλοφορούν τα τελευταία χρόνια με ηλεμηνύματα, δηλαδή: Hellenic Quest, 6 εκατομμύρια λέξεις, φράση Κίσινγκερ, Μεγάλη Βρετανία και Ντε Γκωλ, επίσημη γλώσσα των ΗΠΑ παρά μία ψήφο. Αναζητώντας υλικό για το άρθρο της, η κ. Γιάνναρου βρήκε το ιστολόγιό μας και μετά επικοινώνησε μαζί μου και μερικά κομμάτια από τη συζήτηση πέρασαν και στο άρθρο. Το βρίσκω εξαιρετικά θετικό που μια εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας ασχολείται με το θέμα, χωρίς να έχω την αυταπάτη ότι αρκεί αυτή η μία δημοσίευση για να ξεριζωθούν μύθοι που πολλοί θέλουν να τους πιστεύουν όσες αποδείξεις κι αν διαβάσουν περί του αντιθέτου, ενώ κάποιοι επιτήδειοι τους διαδίδουν ενγνώσει της αναλήθειάς τους.

Όμως η σημερινή μέρα (που έχει τρία ντέρμπι το βράδυ: στο ποδόσφαιρο, στο μπάσκετ και στο ξυλίκι) έχει κι άλλες δημοσιεύσεις γλωσσικού ενδιαφέροντος στις εφημερίδες. Έτσι, πάλι από την Καθημερινή, νέα συνέντευξη του Εμμ. Κριαρά μετά τη χτεσινή στα Νέα. Αν αναρωτιέστε πώς αυτό το ενδιαφέρον για τον άγιο Κριαρά, η απάντηση είναι απλή, χτες είχε τα γενέθλιά του. Μην του ευχηθείτε να τα εκατοστήσει, μπήκε στα 104 (γεννημένος 28.11.1906)!

Εσμός σχολιαστών… αδολεσχίζει απεγνωσμένως

Μου το έστειλαν χτες και στην αρχή σκέφτηκα να μην το δημοσιοποιήσω, γιατί είδα έντρομος πως ξεσκεπάστηκαν οι ανομολόγητες και σκοτεινές επιδιώξεις μου, ύστερα όμως σκέφτηκα πως θα’ ταν εγωιστικό να σας στερήσω τέτοιο διαμάντι.

Εννοώ ένα δημοσίευμα από το ελληνοχριστιανικό ιστολόγιο “Στις επάλξεις της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού” το οποίο παρεμβαίνει στον επιστολοπόλεμο που είχε ξεκινήσει μετά τους εξωφρενικούς ισχυρισμούς του Ακαδημαϊκού κ. Κουνάδη, ξεσκεπάζοντας, επαναλαμβάνω, τους σκοτεινούς κύκλους που βυσσοδομούν -ή μάλλον αδολεσχίζουν. Θα μου πείτε, η ιστορία αυτή, ή τουλάχιστον η πρώτη φάση της, ξεκίνησε την άνοιξη και έληξε τον Σεπτέμβριο. Όμως το δημοσίευμα στις Επάλξεις είναι πολύ πρόσφατο, από τις 14 Νοεμβρίου. Φαίνεται πως το καλό πράγμα αργεί να γίνει.

Οι δύο συγγραφείς του άρθρου λοιπόν καταγγέλλουν τον εσμό σχολιαστών που αντέδρασαν στην ομιλία του κ. Κουνάδη (τον 0ποίο παινεύουν αφειδώς) και λένε ότι οι σχολιαστές προέταξαν… τους τίτλους των με έμφασι, στοχεύοντας να εντυπωσιάσουν, να προκαταλάβουν, να δικαιολογήσουν εν τέλει την ημιμάθειά τους ή την έλλειψι γνώσεως, για την παγκόσμια αναγνώρισι υπεροχής της ελληνικής Γλώσσης, έναντι όλων των άλλων γλωσσών. Άλλως τε, δια της τεθλασμένης πάντοτε, οραματίζονται όλοι οι επίβουλοι να πραγματοποιηθή ο διακαής τους πόθος, ο οποίος είναι ένας και μοναδικός: Με τον υποβιβασμό της Ελληνικής Γλώσσης (παντί τρόπω) και την προβολή της Αγγλικής, να επιτευχθούν τελικώς, οι βλέψεις, αντικαταστάσεως της πρώτης, από την δευτέρα! (Σημείωση: το πρωτότυπο είναι φυσικά σε πολυτονικό με βαρείες, αλλά γράφω από μηχάνημα που δεν έχει δυνατότητα να παρουσιάζει μυγάκια και σκουληκάκια).

Καθηγήτρια του Λερναίου;

Πριν από κάμποσον καιρό, σε ένα νήμα που είχε ξεκινήσει από τις λαθροχειρίες του Άδωνη Γεωργιάδη, η συζήτηση, όπως συνήθως συμβαίνει στα ιστολόγια, ξεστράτισε σε άλλα θέματα, όχι όμως πολύ: είχαμε τότε συζητήσει για άλλες προσωπικότητες της, χμ, ελληνοκεντρικής σκηνής, όπως την κ. Τζιροπούλου, και ο αγαπητός Στάζιμπος είχε κάνει λόγο για ένα συνέδριο που έγινε το 2006 στους Δελφούς, με θέμα την αναβίωση της δελφικής ιδέας. Σε σχόλιό μου (σχ. 36 στο παραπάνω) είχα παραθέσει μέρος του προγράμματος του συνεδρίου: “Know Thyself: The Anatomy of the Soul Revealed Through the Greek language,” by Alpine University Professor of Historical Greek Literature, Anna Efstathiou Tziropoulou. Her talk will examine the value and usefulness of the Greek language, which is the only “notional” language in the world (a language is notional when the name of a word has an original, protogenic relationship with its meaning). Professor Georgia Xanthaki-Karamanou of Athens University will present the topic, “The Reception of Greek in English.” Dr. Nors S. Josephson will analyze, “The Greek Linguistic Elements in the Polynesian Languages.” και είχα αναρωτηθεί “τι δουλειά έχει η κυρία Ξανθάκη, κανονική καθηγήτρια κανονικού πανεπιστημίου, πρόεδρος των ελλήνων φιλολόγων, σύζυγος του γγ του ΥΠΕΠΘ, ανάμεσά τους”.

Τότε, δεν είχα ψάξει περισσότερο το θέμα του δελφικού συνεδρίου. Χτες όμως, χάρη σε ένα άλλο ιστολόγιο, βρήκα το κείμενο της ομιλίας της κ. Ξανθάκη-Καραμάνου. Και δυστυχώς, παρατηρώ ότι επαναλαμβάνει (αγγλιστί) κάμποσες από τις αντιεπιστημονικές απόψεις, τις αναλήθειες και τα ψέματα του “Λερναίου κειμένου”.  Ολόκληρη τη δελφική, ή ίσως λερναία, ομιλία της κ. Ξ.-Κ. μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ, εγώ θα μεταφέρω δυο-τρία χαρακτηριστικά αποσπάσματα.

Η ελληνική γλώσσα και ο αποτρόπαιος Κίσινγκερ!

Πριν από καμιά εικοσαριά μέρες είχα παρουσιάσει στο ιστολόγιο ένα άρθρο που απεύθυνε έκκληση “να διαφυλάξουμε ως κόρην οφθαλμού την υπέροχη ελληνική γλώσσα μας“. Το είχε δημοσιεύσει, στην “Ελεύθερη Ώρα”, ο κ. Σωτήρης Ζαφειρακόπουλος και είχα τότε επισημάνει ότι το κείμενο δεν ήταν Λερναίας κοπής αλλά πρωτότυπη πνευματική δημιουργία. Πρόσφατα, ο κ. Ζαφειρακόπουλος ξαναχτύπησε. Το νέο άρθρο, που το αναδημοσιεύω ολόκληρο διότι είναι σχετικά σύντομο, εμπνέεται μεν από τη Λερναία παράδοση αλλά την παντρεύει δημιουργικά με τον μύθο για τη δήλωση Κίσινγκερ. Απολαύστε υπεύθυνα:

Ως κόρην οφθαλμού να διαφυλάξουμε την υπέροχη ελληνική γλώσσα μας, χωρίς μπ, γκ και ντ!

Επειδή η πολλή δουλειά τρώει τον αφέντη, βάζω ένα αστείο γλωσσικό άρθρο “επί των επάλξεων” που θα έλεγε κι ο Γιάννης Χάρης, που μου το έστειλαν. Δεν είναι Λερναίας κοπής, είναι πρωτότυπη πνευματική εργασία. Δημοσιεύτηκε στην Ελεύθερη Ώρα και υπογράφει ο κ. Σωτήρης Ζαφειρακόπουλος:

Η (σωστή) Ελληνική Γλώσσα, συνιστά το προαιώνιο, αδαμάντινο, ακρογωνιαίο λίθο, όχι μόνον του εθνικού μας οικοδομήματος, αλλά και ολοκλήρου της ανθρωπότητος. Ως κόρην οφθαλμού πρέπει να την υπερασπίζουμε, να την προστατεύουμε άπαντες. Διότι, τονίζουμε, διά της Ελληνικής, το ανθρώπινο πνεύμα επιτυγχάνει την καλλιτέρα λειτουργία του και εν ταυτώ την αναγωγή του σε θαυμαστό επίπεδο επικοινωνίας με τον παλμό του Σύμπαντος, με την ίδια την Φύσι, χωρίς να υπερβάλλουμε δε, θα λέγαμε, ακόμη και με τον ίδιο τον Δημιουργό μας!

Φαντάσου να υπερβάλλαμε κιόλας τι θα λέγαμε, κύριε Σωτήρη μας!

Πού το βρήκατε το δίβατον, κύριε Μαύρε μας;

Έλεγα τις προάλλες ότι μέχρι στιγμής δεν είχε βρεθεί κανείς να επαναλάβει την ανοησία για ελληνική ετυμολογία του ντιμπέιτ, από το δίβατον ή το δίβημα. Βιάστηκα. Στη συζήτηση που έγινε μεταξύ μεγαλοδημοσιογράφων αμέσως μετά το μικρό ντιμπέιτ (εκείνο με τους δυο μετεξεταστέους, που για τιμωρία τους είχαν βάλει να στέκονται όρθιοι), προκειμένου να μας πουν τι ακριβώς είδαμε, το δίβατον ξαναχτύπησε.

Ένας φίλος του ιστολογίου είχε δει την επίμαχη σκηνή, αλλά δεν θυμόταν καλά τα πρόσωπα. Τελικά βρέθηκε η εκπομπή και το κείμενό της. Όπως είπα, συμμετείχαν μεγαλοδημοσιογράφοι και ο εκλογολόγος κ. Δ. Μαύρος. Οπότε, σύμφωνα τον απομαγνητοφωνημένο διάλογο που βρίσκω στην ιστοσελίδα του ΠΑΣΟΚ, έγινε ο εξής διάλογος:

Σ. ΦΥΝΤΑΝΙΔΗΣ: (…) Το άλλο που θέλω να παρακαλέσω να μην το λέμε debate.

Κ. ΖΟΥΛΑΣ: Να το λέμε αναμέτρηση.

Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΡΕΑ: Τηλεμαχία μας αρέσει.

Σ. ΦΥΝΤΑΝΙΔΗΣ: Συζήτηση.

Δ. ΜΑΥΡΟΣ: Κύριε Φυντανίδη είναι ελληνική λέξη.

Σ. ΦΥΝΤΑΝΙΔΗΣ: Από το ΔΙΒΑΤΟΝ.

Δ. ΜΑΥΡΟΣ: Από το ΔΙΒΑΤΟΝ.

Σ. ΦΥΝΤΑΝΙΔΗΣ: Ναι το ξέρω γιατί το λέμε όμως debate εμείς;

Δ. ΜΑΥΡΟΣ: Ας το λέμε ΔΙΒΑΤΟΝ λοιπόν.

Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΡΕΑ: Ποιος θα το καταλάβει;

Σ. ΦΥΝΤΑΝΙΔΗΣ: Όμως για να είμαι ειλικρινής πιο πολύ έχουμε monologues στην Ελλάδα παρά debate.

Φ. ΚΑΡΖΗ: Που είναι και πιο ελληνική λέξη.

Απάντηση σε έναν λεβέντη

Ένα ακόμα επεισόδιο στο σίριαλ για τον αριθμό λέξεων της ελληνικής, που ξεκίνησε πριν από 4-5 μήνες, όταν σε δημόσια εκδήλωση της Ακαδημίας ο ακαδημαϊκός Αντ. Κουνάδης διατύπωσε τον ισχυρισμό ότι η ελληνική γλώσσα έχει 5 εκατ. λέξεις, όπως βεβαιώνει το βιβλίο Γκίνες. Το θέμα σχολιάστηκε εδώ και κάποιοι φίλοι του ιστολογίου στείλαμε επιστολή στην Ακαδημία και στην Ελευθεροτυπία. Ύστερα, εμφανίστηκε ο κ. Θ. Ανδρεάκος συμπαραστάτης του κ. Κουνάδη, άνοιξαν νέα ζητήματα, η άνοιξη έγινε καλοκαίρι και το καλοκαίρι κοντεύει να τελειώσει, αλλά η ανταλλαγή επιστολών καλά κρατεί.

Στο αμέσως προηγούμενο επεισόδιο, ο κ. Ανδρεάκος, κατά δήλωσή του λεβέντης, είχε στείλει επιστολή στην Ελευθεροτυπία που μπορείτε να τη δείτε εδώ, ενώ παρόμοια επιστολή έστειλε και στο Βήμα. Στο μεν Βήμα απαντήσαμε συλλογικά, αν και ακόμα δεν έχει δημοσιευτεί η απάντησή μας. Στην Ελευθεροτυπία έστειλα εγώ μια επιστολή, αλλά δεν δημοσιεύτηκε επειδή ήταν μεγάλη. Ύστερα από συνεννόηση με τον αντικαταστάτη του υπεύθυνου της αλληλογραφίας, αναγκάστηκα να τη συντομεύσω στις 230 λέξεις. Προφανώς, σε 230 λέξεις ήταν αδύνατο να απαντηθούν όλα τα σημεία που έθιγε ο κ. Θ.Α. στη δική του επιστολή (των 400 λέξεων!).  Η συντομευμένη επιστολή δημοσιεύτηκε στο σημερινό φύλλο της Ε και μπορείτε να τη δείτε εδώ.

Λερναίος Σκάι

Η τηλεόραση έπαιζε απόψε, κάτι έγραφα πιο πέρα και την παρακολουθούσα με το ένα αφτί, χωρίς να έχω οπτική επαφή. Ήταν ένα ντοκιμαντέρ του Σκάι, από εκείνα τα μεταγλωττισμένα του BBC, και είχε για θέμα, αν κατάλαβα καλά, το “αποτύπωμά” μας στον πλανήτη. Παναπεί, από τη στιγμή που γεννιόμαστε ως τότε που θα πεθάνουμε, θα καταναλώσουμε τόσα μπουκάλια γάλα, τόσα κιλά κρέας (τέσσερα βόδια και κάμποσα γουρούνια, αν άκουσα καλά, και πολύ περισσότερα κοτόπουλα) και ούτω καθεξής.

Πρόσεξα ότι μας αναλογούν 1694 μπουκάλια κρασί (κατά μέσον όρο) και 530 βιβλία. Ήδη την ποσόστωσή μου σε κρασί την έχω εξαντλήσει, ενώ από βιβλία χρωστάω μέχρι και τρισέγγονα. Όμως δεν είναι αυτό το θέμα μου. Σε κάποιο σημείο, στις 9.20 η ώρα (το πρόσεξα), ενώ είχε φτάσει να λέει για την επικοινωνία μας με άλλους ανθρώπους που γίνεται μέσω της γλώσσας, το ντοκιμαντέρ είπε ότι ο μέσος άνθρωπος έχει 25.000 λέξεις στο λεξιλόγιό του, αριθμός πολύ μικρός αν σκεφτούμε ότι η αγγλική γλώσσα έχει μισό εκατομμύριο λέξεις, ενώ η ελληνική έχει 6 εκατομμύρια λέξεις!

Ωπ! Λερναίοι στο BBC; Δεν το θεωρώ πολύ πιθανό. Είμαι κατά 99,9999% πεπεισμένος ότι το αγγλικό κείμενο είχε απλώς την πληροφορία για το πλήθος των λέξεων της αγγλικής γλώσσας και ότι η φράση για τα 6 εκατ. λέξεις της ελληνικής είναι προσθήκη της μεταγλώττισης. Προφανώς, κάποιος (ο μεταγλωττιστής; η εταιρεία; ο Σκάι;) θεώρησε πατριωτικό καθήκον να αποκαταστήσει την κατ’ αυτόν αλήθεια και πρόσθεσε το Λερναίο ψέμα.

Σαν μεταφραστής που είμαι, θεωρώ το ατόπημα βαρύτατο, πολύ περισσότερο που η εγκυρότητα του BBC προσδίδει επιπρόσθετο κύρος στον μύθο. Δεν ξέρω αν η χάλκευση έγινε από τον Σκάι ή από την εταιρεία της μεταγλώττισης ή από τον μεταγλωττιστή με προσωπική πρωτοβουλία.

Δυστυχώς, ο νόμος του Μέρφι επιβεβαιώθηκε για μιαν ακόμα φορά’ ενώ περίμενα υπομονετικά για να ακούσω στο τέλος της εκπομπής τους συντελεστές της μεταγλώττισης, εκείνην ακριβώς την ώρα έτυχε να έρθουν να μας πάρουν για βραδινή έξοδο, με φωνές και γέλια, κι έτσι δεν άκουσα παρά ένα “Ευάγγελος τάδε” κι ένα στούντιο “Σιέρα ποστ”, που μπορεί κιόλας να μην τα άκουσα καλά. Επιπλέον, επειδή (ως γνωστόν) είμαι με αργή ιντερνετική σύνδεση, δεν μπορώ να αναζητήσω βιντεάκι της εκπομπής, αν υποθέσουμε κιόλας πως θα το έχει ανεβάσει κανείς καλοκαιριάτικα. Ούτε ξέρω τον τίτλο της, πάντως παίχτηκε Δευτέρα 24/8, ώρα 21.00-22.00.

Επειδή έχω σκοπό να διαμαρτυρηθώ στον διευθυντή της τηλεόρασης του Σκάι, αν κάποιος μπορεί να με βοηθήσει με τον τίτλο της εκπομπής ή με άλλα στοιχεία, θα του χρωστώ χάρη. Επίσης, αν ξέρει κανείς πώς βα βρούμε το πρωτότυπο ντοκιμαντέρ, ώστε να βεβαιωθούμε ότι έγινε χάλκευση στη μετάφραση. Εννοείται ότι θα ζητήσω συγνώμη δημόσια στην (απίθανη πάντως) περίπτωση που το πρωτότυπο μιλάει για 6 εκατ. ελληνικές λέξεις!

ΥΓ Πάντως πρόκειται για εξαιρετική σύμπτωση, τη στιγμή που έχουμε τον διάλογο με τον λεβέντη κ. Θ.Α. για το ίδιο θέμα!

Προσθήκη: Τελικά, χάρη στην πολύτιμη βοήθεια ενός “αφανούς θαμώνα” του ιστολογίου από Αγγλία, επιβεβαιώθηκε αυτό που υποψιαζόμουν. Όπως θα δείτε στο σχόλιο αριθ. 4, το αγγλικό κείμενο έλεγε άλλα, διαφορετικά και περισσότερα: “The language we have at our disposal is pretty vast. The average vocabulary is around 25,000 words. Impressive as that sounds, it pales into insignificance when you learn that it is a mere 4% of the full 616,500 word Oxford English dictionary.” Και ο μεταγλωττιστής (ή κάποιος άλλος συντελεστής της εκπομπής) φρόντισε να δώσει την εθνικώς συμφέρουσα εκδοχή, προσθέτοντας την λεβέντικη και ακαδημαϊκή αρλούμπα για τα 6 εκατ. λέξεις της ελληνικής.

Επιστολή στο Βήμα

Το ξέρω βέβαια πως ο κόσμος  -ή τουλάχιστον η μισή Αττική- καίγεται, αλλά το ιστολόγιο αυτό δεν σχολιάζει την επικαιρότητα αν δεν έχει να προσθέσει κάτι παραπάνω. Έτσι, δεν θα γράψω για τις ολέθριες πυρκαγιές του σαββατοκύριακου, πολύ περισσότερο που δεν είμαι στην Αθήνα κι έτσι αναγκαστικά τα όσα γίνονται τα πληροφορούμαι από την τηλεόραση. Θα μπορούσα να ανεβάσω ένα παλιό μου άρθρο, που διερευνά την έκφραση “στάχτη και μπούρμπερη”, αλλά είναι γραμμένο για άλλη συγκυρία κι έτσι προτιμώ απλώς να βάλω σύνδεσμο.

Ενώ όμως δεν το θέλω και πολύ, επιβάλλεται να δοθεί απάντηση στα όσα έγραψε ο κ. Θ. Ανδρεάκος στο Βήμα (την επιστολή, που δημοσιεύτηκε στις 19/8, μπορείτε να τη δείτε εδώ). Όχι μόνο και όχι κυρίως για να μη μείνουν αναπάντητοι οι ιταμοί υπαινιγμοί για την ομάδα που μειώνει και διασύρει την ελληνική γλώσσα, αλλά περισσότερο για να εμφανιστούν και στις στήλες αυτής της εφημερίδας μερικά σωστά πράγματα -και όποιος τα προσέξει. Παρεμπιπτόντως, έχω απαντήσει προσωπικά στην επιστολή που έστειλε ο λεβέντης κ. Θ.Α. στην Ελευθεροτυπία, μια και εκεί έχει αρκετές αναφορές επί προσωπικού.

Στο προηγούμενο ποστ είχα παρουσιάσει ένα προσχέδιο επιστολής και είχα ζητήσει από όποιον φίλο θέλει να τη συνυπογράψει -αφού ο κ. Θ.Α. μιλάει για ομάδα, ομαδική πρέπει να είναι η απάντηση, σκέφτομαι. Τώρα παρουσιάζω το “σχεδόν τελικό” κείμενο της επιστολής, που θα σταλεί μεθαύριο το βράδυ, ώστε να έχουν την ευκαιρία να την υπογράψουν κι άλλοι που θα γυρίσουν σήμερα από τις άδειες.

Λεβέντικες επιστολές

Νέο επεισόδιο ήρθε να προστεθεί στο αλληλογραφικό σίριαλ για τον αριθμό των λέξεων της ελληνικής γλώσσας, που ξεκίνησε, αν θυμάστε, την άνοιξη, όταν ο ακαδημαϊκός κ. Κουνάδης, σε επίσημη εκδήλωση, έκανε λόγο για 5 εκατομμύρια λέξεις της ελληνικής, και κάποιοι φίλοι του ιστολογίου στείλαμε επιστολή στην Ακαδημία και στην Ελευθεροτυπία. Ύστερα, εμφανίστηκε ο λεβέντης κ. Ανδρεάκος συμπαραστάτης του κ. Κουνάδη, άνοιξαν νέα ζητήματα, η άνοιξη έγινε καλοκαίρι και το καλοκαίρι κοντεύει να τελειώσει, αλλά η ανταλλαγή επιστολών καλά κρατεί.

Την νέα επιστολή του λεβέντη κ. Ανδρεάκου προς Ελευθεροτυπία μπορείτε να τη δείτε εδώ. Τον αποκαλώ “λεβέντη” επειδή στην τελευταία παράγραφο της επιστολής γράφει: Μετά τις διευκρινίσεις και τη διαφαινόμενη πλέον σύγκλιση απόψεων εκατέρωθεν, πιστεύω, αν ο κ. Ν.Σ. είναι Μανιάτης όπως το επώνυμό του δηλώνει, να έχει τη λεβεντιά που έχουμε οι Μανιάτες, αυτός και η ομάδα του να αναμορφώσουν τα όσα με τόσο πάθος, άγνωστον πόθεν ορμώμενοι, διέδιδαν σε βάρος της γλώσσας μας, ενημερώνοντας την ιστοσελίδα τους και τους αποδέκτας επιστολών τους σχετικά με το θέμα αυτό. Αν δεν το πράξουν, θα είναι έκθετοι στην κοινή γνώμη.

Επειδή το θέμα γίνεται προσωπικό, θα απαντήσω στην Ελευθεροτυπία κι εγώ προσωπικά. Σωστά μάντεψε ο κ. Ανδρ. ότι είμαι Μανιάτης, όμως δεν πιστεύω ότι έχουν οι Μανιάτες μονοπώλιο στη λεβεντιά ή την παλιανθρωπιά. Μανιάτης ήταν ο λεβέντης Σωτήρης Πέτρουλας, υπήρξαν όμως και πολλοί Μανιάτες, κάθε άλλο παρά λεβέντες, που έσπευσαν να στελεχώσουν τον κρατικό μηχανισμό επί χούντας.

Επιστολές για τη γλώσσα, συνέχεια

Όσοι παρακολουθείτε το αλληλογραφικό σίριαλ που ξεκίνησε με τον εξωφρενικό ισχυρισμό του ακαδημαϊκού Αντ. Κουνάδη για 5.000.000 λέξεις της ελληνικής γλώσσας, θα θυμάστε ότι είχαμε μείνει σε επιστολή του κ. Θ. Ανδρεάκου, που δημοσιεύτηκε στο φύλλο της Ελευθεροτυπίας στις 2/7. Στο προηγούμενο ποστ επί του θέματος είχα πει πως θα απαντούσα, όπως και έκανα. Μετά, έφυγα για διακοπές, όπου δεν είχα εύκολη πρόσβαση ούτε στο Διαδίκτυο ούτε σε αθηναϊκές εφημερίδες.

Επιστρέφοντας σήμερα, διαπιστώνω με χαρά ότι στη σημερινή Ελευθεροτυπία δημοσιεύεται η απάντησή μου στην τελευταία επιστολή του κ. Θ. Ανδρεάκου για τον αριθμό λέξεων της ελληνικής (και διάφορα άλλα θέματα). Η ικανοποίησή μου μετριάζεται από το γεγονός ότι οι αρμόδιοι της εφημερίδας παρέλειψαν την τελευταία παράγραφο της επιστολής μου (τη σημειώνω με κόκκινα εδώ) και κυρίως από το ότι στο δημοσιευμένο κείμενο υπάρχουν δύο ενοχλητικά τυπογραφικά λάθη.

Συγκεκριμένα, στη δεύτερη παράγραφο, το Μινχάουζεν έγινε “Μιχνάουζεν”, μικρό το κακό, ενώ στην τρίτη παράγραφο, το “άσχετη η παρατήρησή του” έγινε “άσχετη η παρατήρησή μου”, που είναι σαφώς πιο ενοχλητικό διότι αλλάζει λίγο το νόημα.

Το λεξικό του βαρόνου Μιγχάουζεν και η γνωστή ομάδα

Ενημέρωση: Επειδή καθώς έγραφα το σημείωμα υπήρξε κι άλλη επιστολή, σ’ άλλη εφημερίδα, που ίσως χρειάζεται απάντηση, άλλαξα τον τίτλο και πρόσθεσα στο τέλος του σημειώματος αρκετά ακόμη. Πρόσθεσα επίσης την προτομή του Μιγχάουζεν, που τη βρήκα στη Λεξιλογία.

Όπως ίσως θα θυμάστε, την περασμένη Τρίτη (23.6) είχε δημοσιευτεί στην Καθημερινή επιστολή του ακαδημαϊκού Αντ. Κουνάδη, που περιείχε τον εξωφρενικό ισχυρισμό ότι, σύμφωνα με τον Diels, ένα πλήρες λεξικό της ελληνικής θα είχε 120 τόμους. Φυσικά, ο Ντιλς δεν έλεγε για Λεξικό, παρά για Θησαυρό, που είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα, όπως αναλυτικά προσπάθησα να εξηγήσω στο προηγούμενο σημείωμα (12ο τόμοι κατακέφαλα, το είχα πει).

Η επιστολή του κ. Κουνάδη ξαναδημοσιεύτηκε την Κυριακή (28.6), πράγμα που με παρακίνησε να στείλω, μαζί με τον Νίκο Λίγγρη, μια απαντητική επιστολή, έτσι για να μη μένουν οι μύθοι χωρίς αντίκρουση. Βέβαια, η επιστολή ήταν λακωνική για να έχει ελπίδες να δημοσιευτεί. Και για να μην καθυστερήσουμε, δεν επιδιώξαμε  συλλογή υπογραφών από πολλούς, όπως στο προηγούμενο εγχείρημα προς Ελευθεροτυπία. (Εδώ μπορεί και να έκανα λάθος).

Η επιστολή δημοσιεύτηκε χτες, 1.7.2009. Την αναδημοσιεύω εδώ ολόκληρη:

Η ελληνική γλώσσα

Κύριε διευθυντά

Σε επιστολή του ακαδημαϊκού κ. Αντ. Κουνάδη που δημοσιεύτηκε στην «Καθημερινή» στις 28/6/2009, προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι ο Diels είχε υπολογίσει πως ένα πλήρες λεξικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας θα είχε έκταση 120 τόμων. Δεν είναι ακριβές αυτό, και ένα τέτοιο λεξικό μόνο ο βαρόνος Μιγχάουζεν θα μπορούσε να το φανταστεί. Ο Diels αναφερόταν όχι σε λεξικό, αλλά σε «Θησαυρό» – Thesaurus Graecus, όπως τον ονομάζει. Ενας Θησαυρός, όπως εκείνος που είχε κατά νου ο Diels, περιλαμβάνει μία προς μία όλες τις εμφανίσεις κάθε λέξης, σε όλους τους λεκτικούς της τύπους, μαζί με τα συμφραζόμενά τους. Ετσι, ο Θησαυρός έχει πολλαπλάσια, ίσως και εκατονταπλάσια έκταση από ένα πληρέστατο λεξικό.

Στην εποχή του Ντιλς ήταν αδύνατο να εκδοθεί αυτό το έργο, αλλά σήμερα τέτοιος Θησαυρός υπάρχει σε ηλεκτρονική μορφή: είναι ο Thesaurus Linguae Graecae (TLG), όπου έχουν καταγραφεί όλα τα διασωθέντα έργα της αρχαίας γραμματείας, αλλά και της βυζαντινής. Από ειδικούς τού TLG υπολογίζεται ότι το λεξιλόγιο (τα λήμματα, όπως θα αναγράφονταν σε ένα λεξικό) της ελληνικής γραμματείας από τον Ομηρο έως την Αλωση είναι συνολικά γύρω στις 210.000 λέξεις.

ΝΙΚΟΣ ΛΙΓΓΡΗΣ, λεξικογράφος-μεταφραστής
ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ, συγγραφέας-μεταφραστής