Ο τίτλος του άρθρου άλλαξε πολλές φορές. Καταρχάς (ή καταρχήν) είχα σκοπό να ασχοληθώ με “μεζεδάκια”, δηλαδή μαργαριτάρια γλωσσικά ή μεταφραστικά από τις εφημερίδες. Όμως είχα και μια απορία, που ελπίζω να τη λύσει η συλλογική σοφία των επισκεπτών του ιστολογίου. Κι επειδή αν έβαζα την απορία στο τέλος θα την έτρωγε το σκοτάδι, αποφάσια να τη βάλω στην αρχή και μετά να γράψω τα μεζεδάκια. Όμως, το πρώτο μεζεδάκι έπιασε αρκετό χώρο, οπότε αποφάσισα να το σταματήσω εκεί, διότι δεν προλαβαίνω να γράψω τα υπόλοιπα. Αλλά για να μην διαμαρτυρηθείτε για τη συντομία, πρόσθεσα κι ένα υστερόγραφο.
Η απορία είναι, από ποιο ποίημα του Παλαμά προέρχεται το τετράστιχο
Πέρασε μια πλατιά πνοή
πνοή χαλάστρα
κι έσβησε όλα τα τραγούδια
κι όλα τ΄ άστρα
Αν γκουγκλίσετε, θα βρείτε μόνο ότι οι λέξεις “πνοή χαλάστρα” υπάρχουν σε τραγούδι χιπχόπ των Άκτιβ Μέμπερ, ενώ θα βρείτε και το τετράστιχο, που είναι προμετωπίδα σε διήγημα του Θ. Λασκαρίδη, δημοσιευμένο σε περιοδικό του 1921. Για τον Λασκαρίδη θα τα ξαναπούμε, αν και διστάζω να σας συστήσω να διαβάσετε το διήγημα που έχω ανεβάσει, όχι μόνο επειδή τα αντιπολεμικά του είναι πολύ ανώτερα, αλλά και επειδή η δημοσίευση στο περιοδικό έχει φριχτά τυπογραφικά λάθη που αλλάζουν το νόημα και που πολύ κακώς δεν έχω διορθώσει στο δημοσιευμένο κείμενο.
Λοιπόν, όποιος μπορεί να βρει για ποιο ποίημα του Παλαμά πρόκειται, θα αξίζει πολλά συγχαρητήρια. Τέλος της (εισαγωγικής!) παρένθεσης, πάμε στο μεζεδάκι που μετατράπηκε σε κυρίως και μοναδικό πιάτο.
Το μαργαριτάρι αυτό θα μπορούσα (αν ανήκα στην ΕΛΕΤΟ) να το ονομάσω διορθωσιγενές, οπότε θα θαυμάζατε την απαράμιλλη πλαστικότητα της ελληνικής γλώσσας. Πρόκειται για λάθος που γεννήθηκε (υποθέτω) κατά τη διόρθωση του κειμένου, σαν κάτι αρρώστους που παθαίνουν ιατρογενείς λοιμώξεις. Διαβάζω στην Ελευθεροτυπία της 18 Αυγούστου μεταφρασμένο άρθρο για τα πυρηνικά στη Β. Κορέα (http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=18/08/2009&id=73746, για κάποιο λόγο δεν μπορώ να βάλω λινκ κανονικά), όπου γίνεται λόγος για “διαπραγματεύσεις Εξι Ημερών”.
Όμως, Έξι Ημερών ήταν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολη. Διαπραγματεύσεις Έξι Ημερών δεν υπάρχουν, ούτε στην Κορέα ούτε αλλού. Στην Κορέα γίνονται Εξαμερείς Συνομιλίες, αγγλιστί Six-Party talks (συμμετέχουν οι δυο Κορέες, ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Ιαπωνία).
Τι συνέβη; Προφανώς ο συντάκτης μετέφρασε άκομψα “διαπραγματεύσεις έξι μερών”. Μετά, αυτό το “έξι μερών” το είδε ο διορθωτής, που νόμισε ότι το “μερών” αναφέρεται στις μέρες και όχι στα μέρη, φρικίασε φρίκη μεγάλη και ευπρέπισε το μαλλιαρό “μερών” σε “ημερών”. Μόνο που η μέρα ήταν μέρος, κι έτσι προέκυψε το μαργαριτάρι, διορθωσιγενές.
Και πριν κλείσω, υστερογραφικώς, μια φράση που διάβασα την τελευταία μέρα του Αυγούστου και μου έκανε εντύπωση:
Δεν φταίει η Αριστερά για τον σκολιό δρόμο της ανθρωπότητας, φταίει εντούτοις για τον εναγκαλισμό της με τα μαγνάδια της εξουσίας και την ενασμένισή της απέναντι στα φιλελεύθερα φληναφήματα.
Δεδομένου ότι μαγνάδι είναι το πέπλο, η μπόλια, το κάλυμμα της κεφαλής, το λεπτό και αραχνοΰφαντο πανί (λένε τα λεξικά), και δεδομένου ότι “ενασμένιση” δεν θα βρείτε στα λεξικά που να χτυπιέστε κάτω, τι θέλει να πει ο ποιητής;
Δεν φταίει η Αριστερά για τον σκολιό δρόμο της ανθρωπότητας, φταίει εντούτοις για τον εναγκαλισμό της με τα μαγνάδια της εξουσίας και την ενασμένισή της απέναντι στα φιλελεύθερα φληναφήματα.