Ο δωδέκατος πιο βρόμικος αρνητής και άλλα μουστάκια

Είχα γράψει πριν από καιρό για τα δημοσιογραφικά «μουστάκια στην Αριστερά», δηλαδή για τα ελληνικά ρεπορτάζ που έγραφαν Der Linke το όνομα του γερμανικού αριστερού κόμματος (αντί Die Linke), διότι, σου λέει, αφού είναι Γερμανοί θα θέλουν ντερ, λες και θα τους έπεφτε η μύτη να γράψουν Αριστερά ή Αριστερό Κόμμα.

Τώρα ανεβήκαμε ένα σκαλί παραπέρα: όχι μόνο μουστάκι αλλά και μάσκα, διότι στο κυριακάτικο ρεπορτάζ για τις νέες πρωτοβουλίες του Αλέκου Αλαβάνου, κάποιοι έγκυροι κύκλοι περιγράφουν μια εισήγηση με πνεύμα συγκρουσιακό προς τον δεξιό ευρωπαϊσμό, η οποία φλερτάρει με κινήσεις που κινούνται στο τόξο της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας και ιδίως με το γερμανικό κόμμα της αριστεράς (DER LINGE). Τα ελληνικά του άρθρου δεν θα τα σχολιάσω, πάντως το γερμανικό δεν είναι der, αφού η αριστερά είναι γένους θηλυκού, άρα die, και δεν είναι linge (όπως είναι τα ασπρόρουχα στα γαλλικά) αλλά Linke. Die Linke, όχι der Linge –και απορεί κανείς, αφού δεν το ξέρουν γιατί δεν το αφήνουν στα ελληνικά που το καταλαβαίνουμε όλοι; Τόση όρεξη για φιγούρα πια;

Μια παράκληση, αναγγελίες και άλλα μεζεδάκια

Δεν έχω μεγάλο άρθρο για σήμερα, μόνο μερικά πράγματα σκόρπια, μεζεδάκια δηλαδή. Στην αρχή σκέφτηκα να βάλω καμιά αναδημοσίευση ή κάνα άρθρο απ’ αυτά που έχω στο συρτάρι, αλλά τελικά είπα να γράψω πολλά και διάφορα, διότι έχω και μια παράκληση προς το εκλεκτό κοινό του ιστολογίου.

* Κι ας ξεκινήσω από την παράκληση. Τις προάλλες σκέφτηκα (με αφορμή κάτι που έγραψε ο αγαπητός Άγγελος) το τραγουδάκι του Γαβριά από τους Αθλίους του Ουγκώ. Το συνθέτει και το τραγουδάει ενώ μαζεύει πυρομαχικά από τους σκοτωμένους στα οδοφράγματα κι ενώ γύρω του σφυρίζουν οι σφαίρες. Τελικά, μια σφαίρα τον βρίσκει -και με την τελευταία του πνοή λέει μια τελευταία στροφή. Να το δούμε ολόκληρο στα γαλλικά:

Ούτε μπάλα ξέρει -και άλλα μεζεδάκια

* Περιμένει εδώ και μέρες το Λάος, να σημειωθούν τα προαναγγελθέντα «έκτροπα» για να σπεκουλάρει. Και ο μεγάλος επιτελικός νους του, ο μπαρουτοκαπνισμένος Κ. Αϊβαλιώτης, δήλωσε:

“Στο ποδόσφαιρο όταν κάποιος ‘ανοίγεται’ είναι ευκαιρία να ‘βγάλει’ γκολ. Τώρα που ‘ανοίγονται’ οι αντιεξουσιαστές λόγω των ημερών, η οργανωμένη Πολιτεία πρέπει να εκμεταλλευθεί την ευκαιρία και να τους αποκλείσει, άπαξ και δια παντός, απ’ τη κοινωνική ειρήνη“.

Όπου αποδεικνύεται ότι ο πολέμαρχος Αϊβαλιώτης ούτε μπάλα ξέρει. Διότι βέβαια, όταν κάποιος ανοίγεται είναι ευκαιρία να δεχτεί γκολ, όχι να βγάλει ή να βάλει.

1003 πρόβατα και λίγα μεζεδάκια

Λίγα απ’ όλα για σήμερα, μια και δεν ξέχασα την υπόσχεση που έδωσα (μην τάξεις σ’ άγιο κερί…) να γράψω για τον Κίσινγκερ αλλά δεν το έχω ακόμα έτοιμο.

Κι ας ξεκινησουμε από κοτσάνες εφημερίδων. Η προχτεσινή κοτσάνα του Χρ. Μιχαηλίδη είναι τόσο κοινό λάθος που απορώ πώς δεν έτυχε να γράψω νωρίτερα γι΄αυτό. Μεταφράζει τους στίχους κάποιου ροκ τραγουδιού ο Χ.Μ.:

Τώρα, ο δορυφόρος είναι μπερδεμένος/ Γιατί το βράδυ του Σαββάτου/ τα τηλεοπτικά κύματα ήταν γεμάτα από συμπόνια και φως/ και η από σιλικόνη καρδιά του/ ζεστάθηκε από το θέαμα δισεκατομμυρίων κεριών που έκαιγαν/ Ω ναι. Το κύμα γυρίζει. Αλήθεια, το κύμα γυρίζει.

Ο Τρωικός πόλεμος από μιαν άλλη σκοπιά

Στο προηγούμενο ποστ για το Παλιό μας το τεφτέρι έγινε αναφορά σε ένα ασεβές ποίημα του Εύβουλου για τον Τρωικό Πόλεμο. Σκέφτηκα λοιπόν να το αναβαθμίσω σε ποστ για να πω και δυο λόγια ακόμα. Καταρχάς, πρόκειται για άρθρο που είχε δημοσιευτεί πριν από καμιά δεκαριά χρόνια στο σατιρικό, κουλτουριάρικο και φωταδιστικό περιοδικό Φιστίκι που έβγαζε (και βγάζει) ο πατέρας μου ο Δημήτρης Σαραντάκος στην Αίγινα (μότο: το αράπικο είναι μεγαλύτερο αλλά το αιγενήτικο είναι νοστιμότερο).

Συγγραφέας είναι ο Μ.Μ. -δεν θα τον αποκαλύψω, μόνο θα πω ότι είναι ο ίδιος που σε επόμενα τεύχη του Φιστικιού επιδιδόταν στην αλιεία μαργαριταριών από τους λόγους των τοπικών αρχόντων της αυτοδιοίκησης, με το ψευδώνυμο Ζούργκα (που παραπέμπει στην όπερα του Ντελίμπ).

Ο Μ.Μ. στο άρθρο του κάνει κι έναν υπαινιγμό για την “άσεμνη” παραλλαγή της Ιλιάδας (Εχάθηκα Αγαμέμνονα, μου κλέψαν το Λενάκι…). Λινκ για την παραλλαγή δεν βάζω, διότι όσες βρήκα στο Διαδίκτυο είχαν φοβερά μετρικά λάθη. Ωστόσο, να επισημάνω ότι καθώς ο Μ.Μ. πήγαινε (εξατάξιο) γυμνάσιο στη δεκαετία του ‘60 έχουμε ένα τέρμινους-πώς-το-κβεν για την παρωδία.

Ωστόσο, η μετάφραση του Εύβουλου είναι εξαιρετική, ενώ ενδιαφέρον έχει και το αρχαίο απόσπασμα καθαυτό. Οπότε σταματάω εδώ και σας αφήνω να τη χαρείτε -ή μάλλον, αν σας άνοιξε η όρεξη για σκαμπρόζικες μεταφράσεις, έχει κι ο Τιπούκειτος κάτι, εντελώς διαφορετικό αλλά πάντα γουστόζικο.

Τι θα γίνει με σένα, ρε γιατρέ; Ακόμα ζεις;

Την είδηση την διάβασα στον σημερινό (κυριακάτικο) Ριζοσπάστη και ομολογώ ότι δίνει έναυσμα για ποικίλες σκέψεις. Παράλληλα, επειδή το κουσούρι δεν ξεχνιέται, η είδηση είναι επιπλέον διαφωτιστική για την αξία της καλής μετάφρασης.

Αντιγράφω από την εφημερίδα:Όταν ο δρ Εντι Πάουελ έχασε και τα δύο του πόδια εξαιτίας μίας ενδονοσοκομειακής λοίμωξης, βρέθηκε σε τρομακτικά δύσκολη οικονομική κατάσταση. Χρειαζόταν απεγνωσμένα χρήματα για να μπορέσει να εξακολουθήσει να ασκεί το επάγγελμά του και να διατηρήσει το ιατρείο του, καθώς και να στηρίζει τα τρία του παιδιά που σπούδαζαν ιατρική. Η απόγνωση τον οδήγησε στο να πουλήσει την ασφάλεια ζωής του, όπως αναφέρει πρόσφατο ρεπορτάζ του τηλεοπτικού δικτύου «ABCNews»: «Για ένα ασφαλιστήριο ζωής αξίας ενός εκατομμυρίου δολαρίων έλαβα μερικές εκατοντάδες χιλιάδες» θα δηλώσει ο δρ Πάουελ.

Μουστάκια στην Αριστερά και άλλα προεκλογικά μαργαριτάρια

Προεκλογικά, αλλά όχι δικά μας. Κύμα εκλογών σαρώνει την Ευρώπη, αφού την Κυριακή που μας έρχεται ψηφίζουν στη Γερμανία και την Πορτογαλία.

Αλλά θα με ρωτήσετε, ποια μουστάκια. Τη λέξη την πήρα από τα μουστάκια που βάζουν κάποιοι γλαφυροί σε θηλυκά επαγγελματικά ουσιαστικά και λένε, ξερωγώ, η εκπαιδευτής. Λοιπόν, στα ρεπορτάζ του για τις γερμανικές εκλογές στα Νέα, ο Περικλής Δημητρολόπουλος φοράει μουστάκια στον τίτλο του αριστερού κόμματος, και μάλιστα γερμανικά μουστάκια, αφού συνεχώς το αναφέρει «το Ντερ Λίνκε». Και όχι μόνο σε ένα άρθρο:

Ντερ Λίνκε στις 18/9, Ντερ Λίνκε στις 22/9, Ντερ Λίνκε και σήμερα.

Φυσικά, η Αριστερά είναι θηλυκού γένους και στα γερμανικά, κι έτσι λέγεται Ντι Λίνκε (Die Linke). Πού βρήκε το Ντερ ο κ. Δημητρολόπουλος αγνοώ (μήπως από τη γενική πτώση, που πράγματι είναι ‘ντερ’;)

Ο Γκετς Άλι σε… ανυπέρβλητη μετάφραση

Το σημερινό σημείωμα το οφείλω στον φίλο μου τον Γιάννη, που πήρε να διαβάσει το βιβλίο του Γκετς Άλι (Götz Aly) «Το λαϊκό κράτος του Χίτλερ», που κι εγώ ήθελα να το διαβάσω γιατί φαίνεται ενδιαφέρον το θέμα του. Μόνο που κατά πάσα πιθανότητα εγώ θα το διαβάσω στα αγγλικά ή στα γερμανικά.

Βλέπετε, ο φίλος μου έφριξε με την ελληνική μετάφραση του βιβλίου και μού έστειλε με ηλεμήνυμα μερικά δείγματα. Τα είδα κι εγώ και μου σηκώθηκε η τρίχα· κι επειδή δυσκολεύτηκα να πιστέψω πως ένας σοβαρός εκδοτικός οίκος, σαν τον Κέδρο είχε αφήσει να κυκλοφορήσουν τόσο άσχημα ελληνικά σε μετάφραση, αγγάρεψα τον φίλο μου τον Γιάννη να μου σκανάρει τις σχετικές σελίδες και να μου τις στείλει. Μόνο αν το δω θα το πιστέψω, του είπα. Το είδα και το πίστεψα.

Ο ανθρωπάκος από το Αρχαγγελσκ

Τα αστυνομικά μυθιστορήματα συνηθίζονται για το καλοκαίρι –άλλες χρονιές μάλιστα συνήθιζα να διαβάζω στις διακοπές τρία ή τέσσερα ή και περισσότερα του ίδιου συγγραφέα· μια χρονιά όλες τις Φιντέλμες, την άλλη κάμποσα του Καμιλέρι κτλ. Φέτος αγόρασα τον «ανθρωπάκο από το Αρχαγγελσκ» του Σιμενόν, αν και δεν είχα σκοπό να εξαντλήσω την εργογραφία του, ξέρουμε δα ότι ο δημιουργός του Μεγκρέ έγραψε εκατοντάδες βιβλία. Τελικά, με απασχόλησαν άλλα διαβάσματα και το βιβλίο το άφησα στην άκρη. Το έπιασα προχτές και το τελείωσα σε δύο καθισιές.

Κι όμως, δεν είναι συναρπαστικό με την ντετεκτιβιστική έννοια, δεν υπάρχει δολοφόνος να βρεθεί, ούτε καν έγκλημα. Ούτε αστυνόμος Μεγκρέ υπάρχει. Ο ήρωας είναι ένας ανθρωπάκος, δειλός και μύωπας, σαραντάρης, παλαιοβιβλιοπώλης και μανιακός φιλοτελιστής, με μαγαζί και σπίτι πλάι σε μια πολύβουη αγορά. Έχει γεννηθεί στο Αρχανγκέλσκ, πέρα στον ρώσικο βορρά, αλλά από δύο χρονών βρέθηκε σε μια μικρή γαλλική πόλη, όπου εκτυλίσσεται η ιστορία. Οι γονείς του επιχείρησαν να γυρίσουν στη σοβιετική πια Ρωσία και έκτοτε αγνοείται η τύχη τους. Ο ανθρωπάκος αυτός έτυχε και παντρεύτηκε την κοπέλα που του καθάριζε το σπίτι, μια εκρηκτική εικοσπεντάχρονη, που, κατά την κομψή διατύπωση του οπισθοφύλλου «δεν εθεωρείτο πρότυπο ηθικής». Και μια μέρα, η Τζίνα φεύγει –από εκεί ξεκινάει το μυθιστόρημα.

Είναι άφταστος ο τρόπος με τον οποίο ο Σιμενόν περιγράφει την αξιόπρεπα μίζερη ζωή του ήρωα και τους μικρούς ανθρώπους που τον περιτριγυρίζουν. Όμως εγώ δεν θα μιλήσω για τις λογοτεχνικές αρετές του βιβλίου, αλλά για τη μετάφραση –είπαμε, επαγγελματικό κουσούρι. Όπως κάθε βιβλίο των εκδ. Άγρα, η έκδοση είναι προσεγμένη και η μετάφραση της Αργυρώς Μακαρώφ επαρκής και χαμηλών τόνων, ταιριαστή με τις θερμοκρασίες του βιβλίου.

Πόσο αξίζει ένα τραγούδι;

Πόσο αξίζει ένα τραγούδι; Εξαρτάται. Αν είναι σουξέ, πολλά. Αν ο τραγουδιστής είναι φάλτσος, πληρώνεις για να σταματήσει να τραγουδάει.

Στη στήλη του στη σημερινή Ελευθεροτυπία, ο Χρ. Μιχαηλίδης διέπραξε ένα πολύ γουστόζικο μεταφραστικό φάλτσο. Κάνω λόγο για “φάλτσο” και όχι για “μαργαριτάρι”, επειδή δεν αποκλείω το ενδεχόμενο να το έκανε συνειδητά. Συγκεκριμένα, παραθέτοντας αποσπάσματα από έναν κατάλογο (του Νιούσγουικ) με τους πιο άπληστους όλων των εποχών, αναφέρει για τον Κράσσο ότι όταν έπιανε πυρκαγιά στη Ρώμη, πλησίαζε τους ιδιοκτήτες των σπιτιών που καίγονταν και τους έπειθε “να το ανταλλάξουν για ένα τραγούδι”.

Φυσικά, αυτά δεν είναι ελληνικά. Είναι κατά λέξη μετάφραση της αγγλικής έκφρασης “to buy something for a song”, το οποίο στα ελληνικά σημαίνει “αγοράζω κάτι για ένα κομμάτι ψωμί” ή μισοτιμής, ή κοψοχρονιά. (Και μάλιστα δεν είναι καν κατά λέξη μετάφραση, διότι το αγγλικό κείμενο έλεγε to buy the burning property for a song, ενώ εδώ έχει γίνει “να το ανταλλάξουν για ένα τραγούδι”).

Τόσο χοντρό είναι το λάθος, που δεν μπορώ να πιστέψω ότι ο ΧΜ μετέφρασε το for a song χωρίς να υποψιαστεί τι σημαίνει. Πιθανότερο θεωρώ να ήξερε ότι το for a song σημαίνει μισοτιμής αλλά να πίστευε πως η έκφραση ήδη υπάρχει στα ελληνικά. Ή,  ίσως, να σκέφτηκε ότι αφού υπάρχει η έκφραση στα αγγλικά, χρέος του είναι να την δημιουργήσει και στα ελληνικά.

Φυσικά, όλα αυτά ισχύουν υπό τον όρο ότι έχω δίκιο όταν λέω ότι δεν υπάρχει ελληνική έκφραση “αγοράζω κάτι για ένα τραγούδι”. Τα λεξικά συμφωνούν μαζί μου, αλλά ποτέ δεν ξέρει κανείς. Αν παρ’ ελπίδα τέτοια έκφραση υπάρχει, ο ΧΜ δικαιώνεται κι εγώ βρίσκομαι “με το αυγό στη φάτσα μου” για να μεταφράσω μιαν άλλη αγγλική έκφραση.

Λοιπόν, υπάρχει έκφραση “για ένα τραγούδι”;

Πνοή χαλάστρα διορθωσιγενής και ενασμενιζόμενη

Ο τίτλος του άρθρου άλλαξε πολλές φορές. Καταρχάς (ή καταρχήν) είχα σκοπό να ασχοληθώ με “μεζεδάκια”, δηλαδή μαργαριτάρια γλωσσικά ή μεταφραστικά από τις εφημερίδες. Όμως είχα και μια απορία, που ελπίζω να τη λύσει η συλλογική σοφία των επισκεπτών του ιστολογίου. Κι επειδή αν έβαζα την απορία στο τέλος θα την έτρωγε το σκοτάδι, αποφάσια να τη βάλω στην αρχή και μετά να γράψω τα μεζεδάκια. Όμως, το πρώτο μεζεδάκι έπιασε αρκετό χώρο, οπότε αποφάσισα να το σταματήσω εκεί, διότι δεν προλαβαίνω να γράψω τα υπόλοιπα. Αλλά για να μην διαμαρτυρηθείτε για τη συντομία, πρόσθεσα κι ένα υστερόγραφο.

Η απορία είναι, από ποιο ποίημα του Παλαμά προέρχεται το τετράστιχο

Πέρασε μια πλατιά πνοή
πνοή χαλάστρα
κι έσβησε όλα τα τραγούδια
κι όλα τ΄ άστρα

Αν γκουγκλίσετε, θα βρείτε μόνο ότι οι λέξεις “πνοή χαλάστρα” υπάρχουν σε τραγούδι χιπχόπ των Άκτιβ Μέμπερ, ενώ θα βρείτε και το τετράστιχο, που είναι προμετωπίδα σε διήγημα του Θ. Λασκαρίδη, δημοσιευμένο σε περιοδικό του 1921. Για τον Λασκαρίδη θα τα ξαναπούμε, αν και διστάζω να σας συστήσω να διαβάσετε το διήγημα που έχω ανεβάσει, όχι μόνο επειδή τα αντιπολεμικά του είναι πολύ ανώτερα, αλλά και επειδή η δημοσίευση στο περιοδικό έχει φριχτά τυπογραφικά λάθη που αλλάζουν το νόημα και που πολύ κακώς δεν έχω διορθώσει στο δημοσιευμένο κείμενο.

Λοιπόν, όποιος μπορεί να βρει για ποιο ποίημα του Παλαμά πρόκειται, θα αξίζει πολλά συγχαρητήρια. Τέλος της (εισαγωγικής!) παρένθεσης, πάμε στο μεζεδάκι που μετατράπηκε σε κυρίως και μοναδικό πιάτο.

Το μαργαριτάρι αυτό θα μπορούσα (αν ανήκα στην ΕΛΕΤΟ) να το ονομάσω διορθωσιγενές, οπότε θα θαυμάζατε την απαράμιλλη πλαστικότητα της ελληνικής γλώσσας. Πρόκειται για λάθος που γεννήθηκε (υποθέτω) κατά τη διόρθωση του κειμένου, σαν κάτι αρρώστους που παθαίνουν ιατρογενείς λοιμώξεις. Διαβάζω στην Ελευθεροτυπία της 18 Αυγούστου μεταφρασμένο άρθρο για τα πυρηνικά στη Β. Κορέα (http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=18/08/2009&id=73746, για κάποιο λόγο δεν μπορώ να βάλω λινκ κανονικά), όπου γίνεται λόγος για “διαπραγματεύσεις Εξι Ημερών”.

Όμως, Έξι Ημερών ήταν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολη. Διαπραγματεύσεις Έξι Ημερών δεν υπάρχουν, ούτε στην Κορέα ούτε αλλού. Στην Κορέα γίνονται Εξαμερείς Συνομιλίες, αγγλιστί Six-Party talks (συμμετέχουν οι δυο Κορέες,  ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Ιαπωνία).

Τι συνέβη; Προφανώς ο συντάκτης μετέφρασε άκομψα “διαπραγματεύσεις έξι μερών”. Μετά, αυτό το “έξι μερών” το είδε ο διορθωτής, που νόμισε ότι το “μερών” αναφέρεται στις μέρες και όχι στα μέρη, φρικίασε φρίκη μεγάλη και ευπρέπισε το μαλλιαρό “μερών” σε “ημερών”. Μόνο που η μέρα ήταν μέρος, κι έτσι προέκυψε το μαργαριτάρι, διορθωσιγενές.

Και πριν κλείσω, υστερογραφικώς, μια φράση που διάβασα την τελευταία μέρα του Αυγούστου και μου έκανε εντύπωση:

Δεν φταίει η Αριστερά για τον σκολιό δρόμο της ανθρωπότητας, φταίει εντούτοις για τον εναγκαλισμό της με τα μαγνάδια της εξουσίας και την ενασμένισή της απέναντι στα φιλελεύθερα φληναφήματα.

Δεδομένου ότι μαγνάδι είναι το πέπλο, η μπόλια, το κάλυμμα της κεφαλής, το λεπτό και αραχνοΰφαντο πανί (λένε τα λεξικά), και δεδομένου ότι “ενασμένιση” δεν θα βρείτε στα λεξικά που να χτυπιέστε κάτω, τι θέλει να πει ο ποιητής;

Δεν φταίει η Αριστερά για τον σκολιό δρόμο της ανθρωπότητας, φταίει εντούτοις για τον εναγκαλισμό της με τα μαγνάδια της εξουσίας και την ενασμένισή της απέναντι στα φιλελεύθερα φληναφήματα.

Πόσο θα κόστιζε ένας μεταφραστής;

Στο φόρουμ της Λεξιλογιας, η αγαπητή Αλεξάνδρα (γιόρταζε και προχτές), που πέρασε τις διακοπές της στο νομό Μεσσηνίας, ψάρεψε από μια τοπική εφημερίδα μερικά τρανταχτά μαργαριτάρια σε κείμενο που, υποτίθεται, θέλει να ενημερώσει τους ξένους τουρίστες για τα όσα γίνονται στην περιοχή. Έτσι, ο αλλοδαπός τουρίστας διαβάζει, ας πούμε, ότι

The entire good world will pass from Kalamata this summertime!

(Ναι, καλά το καταλάβατε: Όλος ο καλός ο κόσμος θα περάσει από την Καλαμάτα αυτό το καλοκαίρι, αυτό λέει το ελληνικό κείμενο).

Και για να δώσουμε ένα πιο ολοκληρωμένο δείγμα γραφής, ταιριάζει η είδηση για τη Γιορτή Πατάτας που έγινε στην Αλαγονία:

For 22nd year, will be the Potato Feast, Saturday 22 August in the square of Alagonia. The feast will begin at 9p.m, in which will be offered free potatoes cooked with various ways, while it will exist traditional music.

Το οποίο αποτελεί μετάφραση στα αγγλικά του:

Για 22η χρονιά, θα γίνει η Γιορτή της Πατάτας, το Σάββατο 22 Αυγούστου στην πλατεία της Αλαγονίας. Η γιορτή θα ξεκινήσει στις 9μ.μ, στην οποία θα προσφέρονται δωρεάν πατάτες μαγειρεμένες με διαφόρους τρόπους, ενώ θα υπάρχει και παραδοσιακή μουσική.

Ίσως να είμαι υπερβολικά αυστηρός, βέβαια. Στο κάτω-κάτω, για ένα τζάμπα έντυπο πρόκειται, κι αν ο αναγνώστης έχει παράπονα μπορεί να ζητήσει τα λεφτά του πίσω. Χαρακτηριστικό πάντως είναι ότι το αντίστοιχο γερμανικό κείμενο είναι στρωτό, χωρίς προφανή λάθη. Εξήγηση; Ο εκδότης του εντύπου δεν ήξερε γερμανικά, οπότε πλήρωσε κάποιον να το μεταφράσει. Αγγλικά όμως, «ήξερε».

Εσείς, πόσες εκατοντάδες τσιμπημάτων χρειάζεστε;

Δυο καλοκαιρινά μεζεδάκια από την έντυπη και ηλεκτρονική δημοσιογραφία:

Το πρώτο από τη σημερινή (21-7) Ελευθεροτυπία και από άρθρο για σφήκες και μέλισσες και τα τσιμπήματά τους: Ευτυχώς στην πλειονότητα των περιπτώσεων τα τσιμπήματα αυτού του είδους δεν είναι επικίνδυνα και οι περισσότεροι από τους ενηλίκους χρειάζονται αρκετές εκατοντάδες τσιμπημάτων τον ίδιο χρόνο για να κινδυνεύσουν.

Όλο το άρθρο είναι περιβόλι, με εντυπωσιακές καθαρευουσιανιές (το δηλητήριο που ενίεται!) και δυσκοίλιο γράψιμο, αλλά ξεχώρισα το παραπάνω απόσπασμα, αφενός για τη σύνταξη τ0υ αριθμητικού με γενική που συνοδεύεται από ένα καθαρά λαϊκό ουσιαστικό, κάτι σαν φράκο με σαγιονάρες, και αφετέρου για το “χρειάζομαι”, που είναι όχι μόνο λάθος, αλλά και κωμικό. Αν τουλάχιστον το έβαζε απρόσωπο (χρειάζονται εκατοντάδες τσιμπήματα για να κινδυνέψει ένας ενήλικος) θα ήταν πιο στρωτό.

Το δεύτερο μεζεδάκι, από τη zougla.gr, είναι παρμένο από μια είδηση που σε άλλα ιστολόγια θα έδινε τροφή για συζήτηση επί της ουσίας. Κι εδώ μπορεί να συζητηθεί η απόφαση των αγγλικών αρχών,  αλλά εγώ στάθηκα στη διατύπωση. Ο λόγος για έναν 22χρονο αλκοολικό, του οποίου η αίτηση για μεταμόσχευση ήπατος απορρίφθηκε επειδή κρίθηκε ότι είναι αθεράπευτα εθισμένος:

*Με το σκεπτικό ότι ο 22χρονος ήταν βαθύτατα εθισμένος, για να σταματήσει να πίνει έπειτα από τη μεταμόσχευση, η οποία ήταν απαραίτητη για να διατηρηθεί στη ζωή, το αίτημά του για εξεύρεση μοσχεύματος απερρίφθη.

Εδώ έχουμε το γνωστό αγγλικό σχήμα too X to Y (ή γαλλικό: trop X pour Y), το οποίο έχει βέβαια περάσει και στα ελληνικά (π.χ. πολύ σκληρός για να πεθάνει), αλλά εξακολουθεί να δημιουργεί προβλήματα κατανόησης όταν το χρησιμοποιούμε άγαρμπα όπως παραπάνω. Εδώ πρέπει, θαρρώ, να αλλάξουμε σύνταξη: με το σκεπτικό ότι ήταν τόσο πολύ εθισμένος, που δεν θα σταματούσε να πίνει έπειτα από τη μεταμόσχευση, το αίτημά του απορρίφθηκε.

Εσείς βρίσκετε αποδεκτά τα δύο αποσπάσματα που με ενόχλησαν;

Ο κατηχητής της Στρατιάς των Ανύπαρκτων

Η Στρατιά των Ανύπαρκτων, για όσους άνοιξαν τώρα τα ραδιόφωνά τους, απαρτίζεται από όλους εκείνους που γεννήθηκαν όχι από μάνα και πατέρα, όχι από τη φαντασία συγγραφέα, έστω, αλλά από την επιπολαιότητα του μεταφραστή (ή του διορθωτή ή του επιμελητή). Τους φαντάζομαι να προχωρούν στο σούρουπο, σ’ ένα δρόμο χωρίς τέρμα, σαν την άδικη κατάρα, αιώνια, μέχρι κάποιος να τους διορθώσει και να τους ξαναστείλει πίσω στην ανυπαρξία όπου ανήκουν.

Για τα προηγούμενα κατορθώματα της Στρατιάς, διαβάστε το παλιό μου σημείωμα για τον Πράβο Γιάζντι που έχει και τους απαραίτητους συνδέσμους σε άρθρα του ιστοτόπου μου. Πρόσφατα, κρίνοντας μια κάκιστη νέα μετάφραση του Μαγιακόφσκι, αναφέρθηκα στον γενναίο (αλλ’ ανύπαρκτο) Ρεβινστίκντ, προστάτη των διωκομένων. Τόσον καιρό, η Στρατιά είχε επίλεκτα στελέχη, πολιτικούς, στρατιωτικούς, ακόμη και προστάτη άγιο (τον Άγιο Γκράαλ, βεβαίως) αλλά δεν είχε έναν κατηχητή, κάποιον να κηρύξει τον λόγο του Κυρίου, να γράψει έστω την εκκλησιαστική ιστορία της Νομανσλάνδης. Το κενό αυτό ευτυχώς καλύφθηκε.