Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Φελέκι: Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Posted by sarant στο 18 Φεβρουαρίου, 2009


Τι σχέση έχει το λουλούδι; Διαβάστε ώς το τέλος!

Τι σχέση έχει το λουλούδι; Διαβάστε ώς το τέλος!

Ελπίζω να μη με διαβάζουν μικρά παιδιά, γιατί στο σημερινό σημείωμα θ’ ασχοληθώ με κακές λέξεις -και συγκεκριμένα με την έκφραση Γαμώ το φελέκι μου. Η έκφραση χρησιμοποιείται πολύ περισσότερο σαν βλαστήμια (το φελέκι μου!, συχνά επιτεινόμενο: το φελέκι μου μέσα!) παρά σαν βρισιά (το φελέκι σου!), αλλά το γεγονός είναι ότι οι περισσότεροι τη χρησιμοποιούν χωρίς να έχουν ιδέα τι είναι το φελέκι. Για να προλάβω τους ευαίσθητους: το σημείωμα δεν θα αναλωθεί στα κακέμφατα και μάλιστα θα τελειώσει με εξωτικά άνθη και με θρησκευτικούς συμβολισμούς. Οπότε, μείνετε μαζί μας.

Οι βλαστήμιες συνήθως λείπουν από τα γενικά λεξικά, υπάρχουν όμως σε ειδικά λεξικά, όπως της αργκό. Περιέργως, στο Λεξικό της Πιάτσας του Ζάχου η λέξη δεν υπάρχει (ενώ το λεξικό καταγράφει βλαστήμιες), ούτε στο παλιότερο Λεξικό της Πιάτσας του Καπετανάκη (που δεν έχει βλαστήμιες). Την έχει όμως το γενικό λεξικό του Μπαμπινιώτη, το μεγάλο, και την ετυμολογεί σωστά, ενώ δεν την έχει το λεξικό του ιδρύματος Τριανταφυλλίδη ίσως από σεμνότητα.

Λοιπόν, όπως σωστά (αν και διατηρώντας επιφυλάξεις) λέει το λεξικό Μπ., το φελέκι έρχεται από το τουρκικό felek που σημαίνει την τύχη· άρα την τύχη του βλαστημάει κανείς όταν μελετάει το φελέκι του, κι ας μην το ξέρει. Παρόμοια βλαστήμια έχουν κι οι Τούρκοι: kahpe felek, που θα πει, κοκκινίζω που το λέω, πουτάνα τύχη. Το καχπέ έχει περάσει και στα ελληνικά, θαρρώ. Θα μπορούσαμε να σταματήσουμε εδώ, αλλά τι ιστορία θα ήταν αυτή; Οπότε συνεχίζω.

Συνεχίζω, πρώτα, με την ετυμολογία της λέξης. Το felek προέρχεται από το αραβικό falak που σημαίνει «ουράνια σφαίρα» (η έννοια της τύχης αναπτύχθηκε δευτερογενώς, μέσω της αστρολογίας). Όσοι ενδιαφέρονται για την περαιτέρω ετυμολογία, ας ανατρέξουν στην Εγκυκλοπαίδεια του Ισλάμ, στο λήμμα falak, αν τη βρουν πουθενά· δυστυχώς οι σημειώσεις που έχω κρατήσει είναι μπερδεμένες και δεν θέλω να γράψω πράγματα ασύστατα.

Ωστόσο, δεν τελειώσαμε. Στο διήγημά του «Ο ξεπεσμένος δερβίσης», που μπορείτε όλο να το διαβάσετε εδώ, ο άγιος Παπαδιαμάντης βάζει τον ήρωα του διηγήματος να επαναλαμβάνει κάθε τόσο Μπου ντουνιά τσαρκ φιλέκ, που το μεταφράζει, μέσα στο διήγημα: Αυτός ο κόσμος είναι σφαίρα και γυρίζει. Η παροιμία έχει και δεύτερο μισό, που επίσης ακούγεται στο ίδιο διήγημα: Ασκ ολσούν τσιβιρινέκ, που ο Ππδ. το μεταφράζει Χαρά σ’ εκείνον που ξέρει να τον γυρίζει. Στο γλωσσάρι της κριτικής έκδοσης των Απάντων (επιμ. ΝΔ Τριανταφυλλόπουλου) υποδεικνύεται η σωστή μορφή της τουρκικής παροιμίας: Bu dünya çarkifelek tir, aşk olsun çevirene, που θα το μεταφράζαμε: Αυτός ο κόσμος είναι τροχός της τύχης, καλότυχος όποιος ξέρει να τον γυρίζει. Τσαρκ είναι ο τροχός· η τηλεοπτική εκπομπή Τροχός της τύχης (Wheel of Fortune) έχει στα τουρκικά τον τίτλο çarki felek.

Στις παροιμίες του Λιβισιού και της Μάκρης (από τη Λυκία της Μικρασίας), της Καλλιόπης Μουσαίου-Μπουγιούκου, διασώζεται η μορφή: Η κόσμους είγιν τσαρκουφιλλέκιν, κι αύχια τ’ όποιους τουγ γυρίσει, με τη μετάφραση: Ο κόσμος είναι τροχός κι εύγε του όποιος τον γυρίσει.

Ανακεφαλαιώνω: φελέκι σημαίνει τύχη, είναι λέξη αραβικής προέλευσης με αστρολογικό και κοσμολογικό περιεχόμενο. Στον τόμο «Φώτα ολόφωτα» με δοκίμια για τον Παπαδιαμάντη, που εξέδωσε το ΕΛΙΑ, υπάρχει ολόκληρη ανάλυση για τη βρισιά «το φελέκι σου», κάτω από αυτό το πρίσμα. Δεν μπορώ να παραθέσω, διότι δεν έχω πρόχειρο τον τόμο, αλλά κάπως υπερβολική τη βρίσκω την όλη ανάλυση, κυρίως διότι εμείς που χρησιμοποιούμε τη βρισιά ούτε είμαστε μουσουλμάνοι ούτε ξέρουμε την ετυμολογία και τη σημασία της λέξης, οπότε δεν στέκει ότι η βρισιά παίρνει τη μορφή βαριάς κατάρας, όπως υποστηρίζεται εκεί.

Όμως, στα τούρκικα υπάρχει και λουλούδι που λέγεται επίσης carki feleki, και όχι όποιο κι όποιο. Είναι το «λουλούδι του πάθους» να το πω έτσι αδόκιμα –δηλαδή, το λουλούδι που φρούτο του είναι το «φρούτο του πάθους», το passion fruit ή αν προτιμάτε τα ισπανικά το maracuya, το εξωτικό φρούτο που το χρησιμοποιούμε σε κοκτέιλ, σερμπέτια, χυμούς και αλλού. Το λουλούδι αυτό στα αγγλικά λέγεται passion flower και στα γαλλικά grenadille. Στο παλιό γαλλοελληνικό λεξικό του 1845, ο Σκαρλάτος Βυζάντιος αποδίδει το γαλλικό grenadille ως «τσάρκι-φελέκι», δηλαδή με την τουρκική ονομασία. Ωστόσο, υπάρχει και ελληνική.

Οι ελληνικές ονομασίες του «λουλουδιού του πάθους» είναι πασιφλόρα ή ρολογιά ή παθανθές. Να διευκρινίσω ότι τα περισσότερα απ’ όσα γράφω από δω και πέρα, τα άντλησα από μια εξαιρετικά μεστή συζήτηση που έγινε στο φόρουμ Λεξιλογία, όπου συχνάζω, εγώ κι άλλοι μερακλήδες μεταφραστές (και μεταφράστριες, βεβαίως).

Από ένα άλλο φυτό της ίδιας οικογένειας παράγεται και η πασιφλορίνη, το ήπιο ηρεμιστικό που μας έδιναν καμιά φορά οι μανάδες μας για να κοιμηθούμε ήρεμα αν είχαμε υπερένταση στις εξετάσεις.

Εδώ θέλει προσοχή· το «πάθος» που εμφανίζεται στην ονομασία και του λουλουδιού και του φρούτου, δεν είναι ερωτικό πάθος όπως είμαι βέβαιος ότι σκέφτηκε το πονηρό μυαλό σας, αλλά παραπέμπει στα πάθη του Χριστού. Πώς και γιατί; Το παθανθές αυτό, που πίστευαν ότι φυτρώνει στη ρίζα του Σταυρού, έχει τους εξής συμβολισμούς:

Η κορόνα συμβολίζει το αγκάθινο στεφάνι, οι στύλοι τα καρφιά της Σταύρωσης, οι πέντε στήμονες τα σφυριά που χρησιμοποιήθηκαν (ή, κατ’ άλλους, τις 5 πληγές του Χριστού) και τα 5 σέπαλα και τα 5 πέταλα τους 10 αποστόλους (εξαιρουμένων του Ιούδα που πρόδωσε τον Χριστό και του Πέτρου που τον αρνήθηκε τρεις φορές την ημέρα της δίκης).

Τα φυτά αυτά είναι του Νέου Κόσμου· στην Ευρώπη τα έφεραν οι Ισπανοί, και καλόγεροι Ισπανοί είναι που έβγαλαν αυτούς τους συμβολισμούς. Στα μάτια του λαού μας, το πανέμορφο αυτό λουλούδι πιο πολύ θυμίζει ρολόι, γι’ αυτό το είπαμε ρολογιά, ενώ οι γείτονες Τούρκοι, που τους θύμισε τον τροχό και το ουράνιο στερέωμα, το είπαν τσαρκι-φελέκ.

Θάλασσα απέραντη η γλώσσα: από το φελέκι της βλαστήμιας περάσαμε στον ξεπεσμένο δερβίση, στον τροχό της τύχης, σε εξωτικά λουλούδια και καρπούς, στα πάθη του Χριστού και σε ρολόγια, για να γυρίσουμε στον τροχό, κάνοντας έναν τεράστιο κύκλο.

29 Σχόλια to “Φελέκι: Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία”

  1. abdal said

    Στην Τουρκία υπάρχει και το (αρκετά κοινό, σε Τουρκάλες και Κούρδισσες -κάπως λιγότερο κοινό σε Τσερκέζες κλπ.) γυναικείο όνομα Φελεκνάζ (Feleknaz), «χαριτωμένο νάζι της τύχης».

  2. abdal said

    Ας συμπληρώσω ότι και το σκέτο Φελέκ είναι όνομα (και επώνυμο).

  3. mt said

    Ναι, αλλά και «πασιφλόρα» ή «πασιφλορίνη» δεν ακούγονται ελληνικά. Ή μήπως κάνω λάθος.

  4. Είναι η αγαπημένη μου «βρισιά» -ήξερα ότι έχει να κάνει με την τύχη, αλλά όχι όλα τα άλλα 🙂

    Και είναι επίσης ενδιαφέρον αυτό για το λουλούδι.
    Πραγματικά, Θάλασσα απέραντη η γλώσσα!

  5. sarant said

    Ευχαριστώ για τα καλά λόγια.

    Το πασιφλόρα δεν είναι ελληνικό στην καταγωγή, βέβαια, αλλά είναι μία από τις ονομασίες που χρησιμοποιούνται στην ελληνική γλώσσα -αυτό εννοούσα τουλάχιστον.

    Και στα ελληνικά έχουμε επώνυμο Φελέκης.

  6. dmast said

    Εγώ θυμάμαι το «Μπούρδα Καραβάγγο το φελέκι σου» στην ταινία «Η γυνή να φοβείται τον άνδρα». Επιτέλους! Έμαθα τι σημαίνει.

  7. Ανεκδοτολογικά για το καλορίζικο: ο Γιάννης Φελέκης, ο γνωστός αγωνιστής της αριστεράς, είχε παλιά στο μαγαζί του μία λάμπα στρόγγυλη από την Τουρκία που έγραφε «Felek Dunya».

  8. sakafiora said

    wow! Χίλια μπράβο. Πολύ καλή δουλειά!

  9. aerosol said

    Πολύ καλό!
    Το τσαρκ πέρασε σε μας ως τσέρκι, φαντάζομαι.

  10. sarant said

    @aerosol:
    Πολύ εύλογο αυτό που λες, αλλά όχι. Το τουρκικό çark είναι περσικής αρχής, ενώ το τσέρκι είναι cerchio, ιταλικό (από το λατινικό circus, που συγγενεύει με το ελλ. κίρκος/κρίκος. Δεν ξέρω αν έχουν σχέση απώτερη οι λέξεις, τα λεξικά είναι ελαφρώς ομιχλώδη επ’ αυτού.

  11. Μαρία said

    Το «ασκ ολσούν τσεβιρενέ» το έλεγε κι η γιαγιά μου, χωρίς να ξέρει τούρκικα, και έπινε και πασιφλορίνη.(Εμένα με ποτίσανε μια φορά μόνο, παραμονή εξατάσεων, όπως λες) Πολύ συγκινήθηκα.

    Αλλά τη βρισιά «γαμώ το φελέκι μου» στη βόρεια Ελλάδα δεν την άκουσα ποτέ. Την ξέρω φιλολογικά που λέμε. Ξέρεις από πότε περίπου χρησιμοποιείται;

  12. Μπουκανιέρος said

    Με αφορμή το σχόλιο του/της Mt (αφορμή μόνο, δηλ. δε μου φταίει σε τίποτα), θα έλεγα ότι με κουράζει η αναγνώριση διαβατηρίου ή υπηκοότητας και η ανίχνευση του «αίματος» στις λέξεις. Όπως και στους ανθρώπους.
    Κατά τη γνώμη μου, «ελληνικές λέξεις» είναι (καταρχήν και κυρίως) όσες λέξεις χρησιμοποιούνται στη σημερινή ελληνική γλώσσα.
    Κι η ιστορία με τα αντιδάνεια μου θυμίζει λιγάκι (για να συνεχίσω την αναλογία) τους ομογενείς ποδοσφαιριστές της δεκαετίας του ’70, τύπου Ντεμέλο ή Πολέτι, που υποτίθεται ότι είχαν κάποια ελληνίδα προγιαγιά.
    (Και με το συμπάθιο στον οικοδεσπότη για την ξώφαλτση κριτική.)

  13. mt said

    Το ιστολόγιο μιλάει για «λέξεις που έχουν τη δική τους ιστορία», ευκαιρία ήταν λοιπόν για διευκρίνιση αν είναι ιταλική, λατινική και από πότε χρησιμοποιείτε στα ελληνικά. Τίποτα το πονηρό σε όλα αυτά. Εμένα με συνάρπαξε η ιστορία του «φελέκι» πάντως. Πρώτη φορά ακούω αυτή την λέξη, βρισιά ή όπως αλλιώς πείτε το.

  14. Μπουκανιέρος said

    Mt μην παρεξηγιέσαι, τίποτα το προσωπικό σ’ αυτά που έγραψα (όπως προσπάθησα να εξηγήσω σε παρένθεση), αφορμή έψαχνα για να πω τα δικά μου. Ή, το πολύ-πολύ, να ήθελα να τσιγκλήσω λίγο το νοικοκύρη. Κι εν πάση περιπτώσει, αν ενοχλήθηκες συμπάθα με.
    Κι εγώ πάντως δεν είχα ακούσει τη λέξη μέχρι το 1989. Εκείνη τη (βρώμικη, λέει) χρονιά, ένας φίλος που δουλεύαμε μαζί στα φορτηγά έτυχε να γαμήσει μπροστά μου το φελέκι του. Εγώ το φελέκι δεν το ήξερα, όπως είπα, ήξερα όμως το Φελέκη (που αναφέρθηκε παραπάνω), οπότε μου φάνηκε πολύ αστείο κι έβαλα τα γέλια.
    Ο φίλος δεν ήξερε να μου πει τι είναι το φελέκι – «έτσι λέμε άμα βρίζουμε», μου εξήγησε.

  15. Μαρία said

    Μπουκανιέρος, εγώ το 89 πρωτοπήγα στο μπαρ του Φελέκη… και δεν ήξερα ακόμη τη βρισιά.Ο τότε ντιτζέη του πάντως υπήρξε άτυχος: πέθανε πριν λίγους μήνες.

  16. sarant said

    Ο νοικοκύρης έχει υπόψη του ότι τα αντιδάνεια είναι λιγάκι σαν τον Ντεμέλο, αλλά τ’ αρέσουν. Κι ο Ντεμέλο, άλλωστε, καλός παίχτης ήταν.

  17. Μούτρο said

    Χμμμμ… Τώρα που διαβάζω την ανάρτησή σου, Νίκο, θυμήθηκα πως εδώ στην Κρήτη υπήρχε κάποιος που το παρατσούκλι του ήταν «Τσακ Φελέκ». Είχε, μάλιστα, και μια βιοτεχνία αναψυκτικών που την ονόμαζε έτσι: Τσακ Φελέκ…

  18. ηλε-φούφουτος said

    Θάλασσα η γλώσσα, θαλασσοπόρος ο Σαρτανάκος (για να μάθεις, να με λες «ηλε-τέτοιο»!)!
    Άξιος θαλασσοπόρος, έχουμε να το λέμε, κι ας του ρίχνει «με μπομπάρδες τρικάταρτες» ο Μπουκανιέρος 🙂

    Πάντως αυτά τα ταξίδια και οι αναζητήσεις προελεύσεων ήταν κυρίως που με τράβηξαν (συγγνώμη για το γαλλισμό!) στη γλωσσολογία, δεν τα βρίσκω κουραστικά, και νομίζω ότι αυτά κάνουν και κάθε φιλοπερίεργο άνθρωπο να γλωσσολογεί, ακόμη κι αν δεν τον τράβαγαν «τα φιλολογικά» στο σχολείο.
    Άλλωστε σε κάθε λαό μαζί με τις παραδόσεις, τα παραμύθια, τις παροιμίες του βρίσκουμε και τις λαϊκές ετυμολογίες («παρετυμολογίες» αν προτιμάτε), πράγμα που για μένα δείχνει ότι πρόκειται για κάτι πηγαίο, κι όχι απλώς ασχολία των λογίων.

  19. ηλε-φούφουτος said

    Τη βρισιά «το φελέκι σου!» την ήξερα ανεξαρτήτως Καραβάγγου (“Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα”) αλλά εκείνο που δεν καταλαβαίνω είναι πώς βρέθηκε να έχει το φυτό αυτό το εξωτικό λαϊκή ονομασία στα Ελληνικά. Ξέρεις κάτι, Νίκο, επ’ αυτού;
    Τα «φρούτα του πάθους» εγώ πρώτη φορά τα άκουσα με την εισβολή του λαϊφστάιλ από μια διαφήμιση γιαουρτιών, αν δεν κάνω λάθος. Σαν την άλλη που διαφήμιζε γιαούρτια με φρούτα του δάσους και κομμάτια μπλούμπερι, κι εμένα μού θύμιζε Ζούμπερι, που πηγαίναν παλιά εκδρομές οι πρόσκοποι.

  20. sarant said

    Η εντύπωσή μου είναι πως υπάρχουν πολλές ποικιλίες του φυτού αυτού, μία από τις οποίες είναι η εδώδιμη. Η καταγωγή ολονών είναι σαφώς από τον Νέο Κόσμο (Βραζιλια;) αλλά οι μεν διακοσμητικές έχουν ευδοκιμήσει και στον Παλιό, η δε εδώδιμη όχι ή τουλάχιστο όχι μέχρι πρόσφατα. Οι διακοσμητικές ποικιλίες είναι γνωστές. Η κόρη μου, βλέποντας τη φωτογραφία στο μπλογκ αναφώνησε «α, ρολογιά!»

  21. Eleni said

    Το φελέκι με ενθουσίασε, αλλά διάβασα το άρθρο επειδή είδα το λουλούδι!
    Οι ποικιλίες με καρπούς χρειάζονται τροπικά κλίματα με πολλές βροχές και λίγα κρύα. Εγώ είχα ένα «διακοσμητικό» στον κήπο μου, αναρριχώμενο, μεγαλώνει πολύ γρήγορα, τα λουλούδια είναι πανέμορφα, και το βασικότερο: δεν πέφτουν πολλά φύλλα, δεν κάνει σκουπίδια. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα. Όταν το αγόρασα, μου είπαν ότι το λένε pasionaria και μου φάνηκε πολύ επαναστατικό! Βέβαια ένας γνωστός μου γεωπόνος/προληπτικός μου εξήγησε ότι φέρνει κακοτυχία (είδες που ξανασυναντιέται με το φελέκι;)

  22. sarant said

    Πασιονάρια; Δεν το ήξερα!

  23. ein Steppenwolf said

    Τράβα μπρος και μη σε νοιάζει
    Μια νυχτώνει μια χαράζει
    Και ο κόσμος είναι σφαίρα
    Που γυρίζει νύχτα μέρα

    Μη λυπάσαι δεν αξίζει
    Τίποτα μη σε φοβίζει
    Τράβα μπρος και μη σε νοιάζει
    Σφαίρα είναι και γυρίζει

  24. Felekis said

    Εγώ ονομάζομαι Φελέκης και ειλικρινά διασκέδασα διαβάζοντας το αρθρο. Γνώριζα περί της τύχης – μοίρας όπως μου είχε μεταφερθεί- αλλά αγνοούσα περί του λουλουδιού.

  25. sarant said

    Καλημέρα, χαίρομαι που σας άρεσε!

  26. ein Steppenwolf said

    Fortùne e càzze en gùle biàte à ce l’àve (Tradotto letteralmente: Fortuna e cazzo in culo beato a chi ce l’ha, cioè, essenzialmente, vuol dire Beato a chi ha fortuna in tutto)
    Αναρωτιέμαι αν:
    1) η τουρκική παροιμία είναι αραβικής προέλευσης·
    2) η παροιμία μεταδόθηκε μέσω των Αράβων στην Απουλία·
    3) το «càzze en gùle» είναι παρανόηση/παραφθορά κάποιας αραβικής λέξης ή έκφρασης·
    4) το «e» («και») ήταν αρχικά «è» («είναι»).
    Η παροιμία υπάρχει επίσης στον Κρότωνα:
    Fortuna e cazzi in culu viatu chini ni tena.
    Fortuna e cazzi in culo beato chi ne ha.
    Senza fortuna e amicizie non si conclude niente.
    καθώς και στην Καμπανία:
    Furtuna e cazzi nculu viat’a chi l’ave: furtuna a mmè e cazzi nculu a ttè
    (fortuna e cazzi in culo beato chi li ha: fortuna a me e cazzi in culo a te)
    Lo si dice dei fortunati che grazie alle “spintarelle” riescono a far carriera nella vita.
    Η τελευταία παραλλαγή περιέχει και απόπειρα ερμηνείας του «cazzo in culo»: η καλή τύχη του ενός είναι η κακή τύχη του άλλου.

    Στα σημερινά περσικά, charkh o falak (چرخ و فلک) είναι η ρόδα του λούνα παρκ ή ο μύλος της παιδικής χαράς!

  27. sarant said

    Λύκε, δεν βλέπω πολλή ομοιότητα της καλαβρέζικης παροιμίας με την αραβική και οι παραλλαγές που δίνεις από βορειότερα μέρη δείχνουν ότι δεν είναι παραφθορά αραβικής λέξης.

    Ωραίο το περσικό!

  28. sarant said

    Ψοφιογραμμή, καλό! (Όποιος την πατήσει τι παθαίνει; )
    Καλημέρα!

  29. ΣοφίαΟικ said

    22: καθυστερημένο σχόλιο: Πασιονάρια είναι στα ισπανικά η πασιφλόρα, βεβαίως εμείς το ξέρουμε σαν λογοτεχνικό ψευδώνυμο της Ντολόρες Ιμπάρουρι, όπως υπογραφανε οι νεάνιδες στα δικά μας Αμαρυλλίς κλπκλπ. Βεβαίως δεν ξέρω αν είχε καμια αρθρογράφο Αμαρυλλίδα ο Ριζοσπάστης ή αν οι δικές μας προτιμούσαν πιο επαναστατικά ψευδώνυμα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: