Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Γενικομανία – Ελληνικούρα, σημειώσατε Χ

Posted by sarant στο 22 Φεβρουαρίου, 2009


Διαβάζω στην κυριακάτικη Καθημερινή, άρθρο του Τ. Καμπύλη με τίτλο «Μπάχαλοι με κουκούλες σπέρνουν τον τρόμο στα ΑΕΙ». Δεν θέλω να μπω στην ουσία του άρθρου· για τα γεγονότα και την καταδίκη τους δεν χωράει συζήτηση, για την ανάλυση ομολογώ ότι έχω διαβάσει πιο διεισδυτικές σε ιστολόγια (και αυτό δεν το λέω για να παινέψω τη μπλογκόσφαιρα στην οποία εδώ και λίγο καιρό ανήκω).

Όμως θα σταθώ στην κατακλείδα του άρθρου, που θέλει να είναι επίσημη και αποστομωτική -αυτό που οι Γάλλοι λένε lapidaire- αλλά περιέχει δυο κοτσάνες που την κάνουν μάλλον κωμική, τουλάχιστον στα μάτια τα δικά μου. Μιλάει για τους μπάχαλους (τα έντονα στοιχεία δικά μου):

Οι απαντήσεις τους δεν αντέχουν κριτικής. Ο λόγος τους είναι κενός πολιτικής γι’ αυτό και πληρώνεται από τη βία.

Πρώτη κοτσάνα, το γενικομανές δεν αντέχουν κριτικής το οποίο, ειλικρινά, δεν αντέχεται. Έτσι, το «αντέχω» προστίθεται στον κατάλογο των γενικοπαθών ρημάτων (επιδέχομαι, επιμελούμαι, αποποιούμαι, μετέρχομαι και τα λοιπά) δηλαδή των ρημάτων που τώρα τελευταία άρχισαν να τα συντάσσουν με γενική οι διάφοροι νεοκαθαρευουσιάνοι για να ξεχωρίσουν από την πλέμπα, διότι βλέπετε η γενική έχει μια αρχοντιά, ένα στυλ που η αγοραία αιτιατική όσο και να πεις δεν το έχει. Κι όμως,. σύμφωνα με όλα τα λεξικά της νέας ελληνικής (Μπαμπινιώτη, Τριανταφυλλίδη) το αντέχω συντάσσεται με αιτιατική. Οι απαντήσεις τους δεν αντέχουν στην κριτική, στην προκειμένη περίπτωση.

(Και μη μου πείτε ότι στα αρχαία ελληνικά το «αντέχω» συντασσόταν και με γενική και με δοτική, διότι αυτό είναι μεν σωστό αλλά αφενός οι κανόνες της αρχαίας είναι άλλοι και αφετέρου η συγκεκριμένη σημασία του ρήματος και τότε αιτιατική ήθελε: αντέχειν καμάτους βρίσκω στο Λίντελ Σκοτ).

Αλλά φαίνεται ότι επηρεάστηκε ο αρθρογράφος από το βαρύ κι επίσημο «κενός πολιτικής», το οποίο, θαρρώ, τον χαντάκωσε. Από τη μια τον επηρέασε να βάλει τη γενική στο «αντέχω» κι από την άλλη τον έσπρωξε στην καταληκτική ελληνικούρα, ότι ο κενός λόγος των μπαχαλάκηδων «πληρώνεται» από τη βία.

Το οποίο, βέβαια, δεν είναι ακριβώς λάθος, αλλά παραβιάζει έναν θεμελιώδη νόμο της γλώσσας, τον νόμο της προφύλαξης. Θέλω να πω, ο αναγνώστης που το διαβάζει σκέφτεται πρώτα το «πληρώνω», βέβαια, όχι το «πληρώ» και, έστω και στιγμιαία, κάνει τον συνειρμό ότι κάποιοι «πληρώνουν» τους μπάχαλους!

Μιαν επίσημη διατύπωση πήγε να χρησιμοποιήσει ο αρθρογράφος, και το πλήρωσε ακριβά.

21 Σχόλια to “Γενικομανία – Ελληνικούρα, σημειώσατε Χ”

  1. Μαρία said

    Νίκο, το πληρώνεται είναι λάθος, λαθάρα, βαρβαρισμός: πληρούται είναι ο σωστός τύπος. Μάλλον θα ήταν, μια και το πληρώ δε χρησιμοποιείται πια με την έννοια του γεμίζω αλλά του εκπληρώνω κλπ. Πράγματι το «κενός» του την έκανε τη ζημιά. Μόνο οτι τα κενά μας τα καλύπτουμε και όταν δεν τα «πληρούμε», τα πληρώνουμε.

  2. sarant said

    Δίκιο έχεις Μαρία. Αβλεψία μου είναι, σκέφτηκα το «πληρώθηκαν» όπου οι τύποι συμπίπτουν (αν και πάλι, για προφύλαξη πρέπει να πούμε ‘επληρώθησαν’).

  3. Μαρία said

    Υπάρχει περίπτωση κανονικός ομιλητής να χρησιμοποιήσει παθητική σύνταξη, π.χ. Δεν πληρώθηκαν οι προϋποθέσεις…; Ε, δε λέει.

    Και με την κατάχρηση του «μπάχαλος» τι γίνεται; Θα εκτοπίσει τον τραμπούκο;
    Είναι ο τραμπούκος με κουκούλα; Είναι ο τραμπούκος που θεωρεί τον εαυτό του επαναστάτη;

  4. κατάλαβα, δε μας έφτανε το σάιτ, τώρα και με το μπλογκ δε θα μείνει ψίχουλο για μας 🙂

    δευτερευόντως βάλε κι ένα ορθογραφικό, στου Καμπύλη τώρα αλλά κοινό, για τη ρημάδα την «ώσμωση» που όλο με -ο τη γράφουν

  5. Μαρία said

    Πώς να την γράψουν με -ω, αφού τη λέξη
    τη μάθανε απο τα αγγλικά, άντε κι απο τα γαλλικά (osmosis, osmose) κατευθείαν με τη μεταφορική της σημασία. Πού να θυμούνται τη σχολική φυσική!
    Το φαινόμενο μπορούμε να το ονομάσουμε ορθογραφικό αντιδάνειο.

  6. sarant said

    Μαρία, ίδιο είναι ο μπάχαλος με τον τραμπούκο; Στη συμπεριφορά ίσως, αλλά δεν έχουν διαφορές; Ο τραμπούκος συχνά μισθοδοτείται από κάποιον, ας πούμε.

  7. Μαρία said

    Ο τραμπούκος με την ευρεία έννοια(«κατ’ επέκταση» που λένε και τα λεξικά) ούτε πούρα παίρνει ούτε άλλα μπακσίσια.

  8. χαρη said

    εδω αγγιζεις πραγματα που μέ πληγωνουν και μέ «πληρούν» (απο αποψη μαλλον επαγγελματικης διαστροφης) Νικο, και δεν μπορω να πω πολλα, γιατι θα γραψω κατεβατα. Ας πω ενα γενικο μονο συμπερασμα (δικο μου): όλοι αυτοι οι δημοσιομιλουντες πρεπει να φερουν οπωσδηποτε (την αποσταση που τους χωριζει απο τους υπόλοιπους) και στη γλωσσα – ετσι κατακαιρους εφευρισκουν διαφορα: η δικια μου θεωρια ειναι οτι το ζητημα ειναι απλως να διαφερουν απο την πλεμπα. Αν ολοι αρχιζανε να τους μιμουνται δηλαδη στη γενικη, ειμαι σιγουρη οτι θα ξεχναγανε τη γενικη και θα επαναφερανε τη δοτικη, – παει λεγοντας
    Ισως εκει βρισκεται η «αντοχη» τής καθαρευουσας στον καιρο μας, και σε τιποτ’ αλλο ουσιαστικα,
    προκειται για ψυχολογικοκοινωνικο δηλαδη προβλημα και, περιπου, καθολου γλωσσικο

  9. Μπουκανιέρος said

    Αφού είχα διαβάσει κάνα-δυο φορές το ποστ και τα σχόλια, είχα την κακή ιδέα να πάω να δω και το άρθρο του Καμπύλη. Και τότε τρόμαξα πραγματικά. Με το συμπάθιο δηλ., αλλά δεν κατάλαβα γιατί ακριβώς μιλάει, ούτε πώς συμβιβάζει στο μυαλό του τα όσα αντιφατικά λέει.
    Το μόνο που κατάλαβα είναι ότι δύο είναι οι καταραμένες περίοδες -ουπς, περίοδοι- της νεοελληνικής ιστορίας, οι «δύο πρώτες δεκαετίες της Μεταπολίτευσης» και τα «γεγονότα του Δεκεμβρίου» – ο Θεός να μας φυλάει!
    Συγγνώμη για όλ’ αυτά τα άσχετα, αλλά μάλλον η τελική χαριτωμένη φράση επιβεβαιώνει την αρμονία της μορφής και του περιεχομένου.

  10. To Ιδεολογικό κενό που ανοίχτηκε απο τα Γεγονότα του Δεκέμβρη δεν αντέχεται
    για αυτό και πληρουται(ή πληρώνεται ..μπερδευτηκα ) με Γενικολογιες περι μπαχαλακηδων , τραμπουκων και αλλων Γενικοτητων…(σόρρυ για το ατονικον)

  11. Εν τω μεταξύ περαν των γενικοτητων περι Τραμπουκων , μπαχαλακηδων και αλλων εδωδιμων και αποικιακών
    Υφιστανται δυστχώς ακόμη οι Αυυθεντικοι φασιστες με τις Χειροβομβιδες που επιτιθενται κατα των μεταναστων

    http://nefelikas.wordpress.com/2009/02/25/immigrantgrenade/#comment-2595

  12. sarant said

    Και αν δεν είχαν διπλό τζάμι θα είχαμε θρηνήσει θύματα…

  13. δυστυχώς το παρακρατος ζει και βασιλευει..
    εν τω μεταξύ φιασκο και ο Αλβανος που ειχε συλλαβει η αστυνομία για την Κουνεβα …

    Και κανεις (σχεδόν ) δεν λεει κουβεντα για ολα αυτά τα μαλλον φοβερά …

  14. χαρη said

    @ νοσφερατος: ε βεβαια, αφου κανανε μηνα, και βάλε, ν’ αρχισουν να ψαχνουν, τωρα παν να τα ριξουνε στους αλβανους, κι αφου στην αρχη πηγανε κουτοπονηρα να μάς πεισουν οτι προκειται για «φιλο», τωρα δεν μενει παρα να μάς πουν οτι το ‘κανε και «συναδελφος». Αλλά η αναξιοπρεπεια και το θρασος τους (αστυνομιας πολιτικων και ολων ενγενει αυτων τών κυρίων) ειναι τοσο γνωστα… Παντως εμένα το κουραγιο αυτης τής γυναικας μού δινει κουραγιο – για να πω κατι ελαχιστο…

  15. Απλώς Κουραγιο;
    Το οτι αρνηθηκε εκεινη τη θεση στο ευρωψηφοδελτιο που το πάς;

    Αξιοπρεπεια …
    Η Αβασταχτη Αξιοπρεπεια της Κωνσταντινας Κούνεβα ..

    Αβασταχτη για το πολιτικό μας »ηθος» Για τον Κυνισμό μας )

  16. χαρη said

    @Νοσφεράτος: σωστό, όσο δεν παίρνει… Ειδικά αυτό με τά ευρωψηφοδέλτια τό χάρηκα όσο, τί να σού πω… Χρειαζόταν μια αρχαιολόγος από τή βουλγαρία (και καθαρίστρια) για να καθαρίσει τήν κοπριά εδωπέρα και να τούς κάνει και ρεζίλι (τούς πολιτικάντηδες)… Είδες τί ωραία που τό έθεσε; (Τό είπε η Κατερίνα Μάτσα νομίζω): «Όταν πήγαινα να τούς ζητήσω συμπαράσταση (στον αγώνα μας) υγιής, δεν μού δίναν σημασία – τώρα όλοι (έτσι που ‘γινα) θέλουν να μέ ξέρουν». Μαθήματα αξιοπρέπειας από τά λίγα…

  17. για να καθαρίσει τήν κοπριά εδωπέρα και να τούς κάνει και ρεζίλι (τούς πολιτικάντηδες)…

    ειδικάαυτους τους.. Δαιλάκηδες που επειδή κερδισαν για ενα τεταρτο μια δημοσιοτητα θεωρουν οτι μου γιναν επωνυμοι και πολιορκουν τα κομματα για μια θεση στα Ψηφοδελτια και οταν παιρνουνε (τα κομματα) χαμπαρι περι του Ποιον τους΄ή κανουνε για ολιγον τον Τζαμπα μάγκα και αποχωρουν αλλα επιθυμουν να ξαναγυρισουνε κιολας , τοτες … βαζουνε την Μπεζεντάκου για μέσο»Αχ παρτετον κυριε Προεδρε ειναι απο καλή ..οικογενεια» )

    Μαθηματα αξιοπρεπειας απο την καθαριστρια ..Και μακάρι να μας ταρακουνησει – καθαρισει και λίγο …Ιδιαιτερα μερικούς μερικούς

  18. Με την ευκαιρια θαθελα να γνωρισω τον Νικο Σαραντακο ή καποιον απο τους γνωστες σχολιαστες …

    Αληθευει το οτι ο Μ Γλεζος μαζί με τον Αποστολο Σάντα κατεβασαν την Γερμανικη σημαια απο την Ακροπολη το 1941;
    Η προκειται για μύθο οπως λεει καποιος (αγνωστος σε μένα ) σχολιαστής σε….. γνωστο Επωνυμο Μπλογκ…
    Αν προκειται για μυθο και τον αποδομησαν ετσι (δι της μεθοδου του σχολιασμου)ε τοτε ..μπραβο τους ..
    (αρκει βεβαια να το αποδειξουν ..Αν οχι θα προκειται και πάλι για μια απο τις γνωστες μεθοδους προπαγάνδας )

  19. sarant said

    Νοσφ, επειδή ταξιδεύω δεν μπορώ να παρακολουθήσω και δεν ξέρω τι είπε άλλος σχολιαστής σε άλλο ιστολόγιο. Το τι έκανε ο Γλέζος και ο Σάντας, το ξέρουμε όλοι και το ξέρεις καλά, άλλωστε ζουν κι οι δυο, να τους έχει γερούς ο Γιαραμπής. Δεν θα κερδίσουμε τίποτα αν σχολιάζουμε εδώ τι είπαν ή τι δεν είπαν αλλού.

  20. Απλώς φοβαμαι μη Δημιουργηθει ξανά καμμια Βρωμια απο τους Του Λάος τυπου »Λερναιου Κειμένου » Ξερεις 😉 …

    Το Κόλπο ειναι Γνωστο ..Καποιος σπερνει μια Βρωμια υπο μορφή σχολιου ..
    Ο Ιδιοκτητης του Μπλογκ δεν αντιδρα σβηνοντας το….ή το περνά στου ντούκου
    το σχολιο επαναλαμβανεται επ’ απειρον
    και παρουσιαζεται μετα ως αυταπόδεικτη αλήθεια ..

    το εργο το εχουμε δει απειρες φορες …

    και ο στοχος παντα ο ιδιος : η Αριστερα ,οι ..»κουκουλοφοροι» , οι αντεθνικά δρωντες που υποστηριζουν τους κακους »Σκοπιανους » ,οι οικολογοι που δηθεν βαζουν φιδια και ψυλλους στα δαση , η Ασυμμετρη απειλή(οι ναρχικοι βαζουν τις φωτιες ,
    και τωρα ο Γλεζος…

  21. Τελος παντων ..Καθησα κιεγραψα στα γρηγορα ενα ποστ ..
    Γελιουνται οι Λασπολογοι της εθνικής αντιστασης αν νομιζουν οτι με »Λερναια» αναπαραγομενα κειμενα θα αμαυρώσουν ετσι μια απο τις ηρωικες πραξεις της εθνικής μας αντιστασης ..Γελιουνται οι Δεξιοι αναθεωρητες της νεωτερης ιστοριας μας:
    http://nosferatos.blogspot.com/2009/02/blog-post_9347.html

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: