Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το Mall, οι μπαλαδόροι και οι μπαλαρίνες

Posted by sarant στο 12 Μαρτίου, 2009


 

 

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην Αυγή της Κυριακής 8 Μαρτίου και το είχα γράψει μια βδομάδα νωρίτερα. Δεν το αλλάζω, αλλά προσθέτω κάτι στο τέλος.

 

Καθώς γράφω αυτές τις γραμμές δεν είναι γνωστή η απόφαση της ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, αλλά έτσι κι αλλιώς μια από τις λέξεις της επικαιρότητας τον τελευταίο καιρό είναι το Μολ, το εμπορικό κέντρο που θέλει αμέτι μουχαμέτι να χτίσει ο Μπάμπης Βωβός στον Ελαιώνα εκμεταλλευόμενος το γήπεδο του Παναθηναϊκού. Συνήθως το γράφουμε λατινικά, Mall, ίσως για να θυμίζει πως θα πληρώσουμε στον Βωβό τα μαλλ-ιά της κεφαλής μας· και επειδή έχουμε πια μάθει αμερικάνικα, το προφέρουμε «σωστά», Μολ, ενώ τα τσιγάρα τα Pall-Mall, αν θυμάμαι καλά, τα λέγαμε «Παλ Μαλ» τότε που δεν είχαμε μάθει ξένες γλώσσες. Τα τσιγάρα δεν τα ανέφερα τυχαία: η ονομασία τους έχει σχέση με τη λέξη mall. Ας δούμε λοιπόν την ιστορία της λέξης.

 

250px-pall_mall_-_project_gutenberg_etext_14315Πριν από τετρακόσια περίπου χρόνια στη Δυτική Ευρώπη ήταν πολύ της μόδας ένα παιχνίδι στο οποίο έπρεπε να χτυπάς μ’ ένα σφυρί ένα ξύλινο μπαλάκι και να το περάσεις μέσα από ένα μεταλλικό στεφάνι που ήταν κρεμασμένο στην άλλη άκρη του γηπέδου. Το παιχνίδι αυτό μάλλον γεννήθηκε στην Ιταλία, όπου ονομάστηκε palla maglio (palla η μπάλα, maglio το σφυρί, σφυρόσφαιρα θα το βάφτιζαν οι λόγιοι οι δικοί μας), ενώ στη Γαλλία το είπαν paillemaille και στην Αγγλία pall mall. Στο Λονδίνο, ένα διάσημο γήπεδο όπου παιζόταν αυτή η… σφυρόσφαιρα ονομάστηκε επίσης Pall Mall, και όταν το παιχνίδι σταμάτησε να είναι της μόδας και να έχει παίχτες (αντικαταστάθηκε από το κροκέ) το γήπεδο αυτό μετατράπηκε σε μακρύ ωραίο δρόμο περιπάτου, που επίσης ονομάστηκε Pall Mall (υπάρχει ακόμα, και από εκεί πήρε την ονομασία της και η μάρκα τσιγάρων που λέγαμε πριν) και έτσι σιγά-σιγά mall ονομάστηκαν οι πεζόδρομοι και μετά τα εμπορικά κέντρα, σκεπαστά ή όχι, και μετά τα μεγαθήρια σαν κι αυτό που θέλει να φορέσει στον Ελαιώνα ο Βωβός.

 

Με αυτό που έγραψα ίσως σκεφτεί κανείς πως δικαιώνω έστω και λίγο τον μπετοφρενή δήμαρχο Αθηναίων, που υποσχέθηκε πως θα γίνει Νικηταράς αλλά στην πορεία αποδείχτηκε Ομέρ Πριόνης, διότι ετυμολογικά, το Mall έχει κάποια σχέση με τη μπάλα. Να προσέξουμε όμως ότι το μπαλάκι του pall mall ήταν μικρό και ξύλινο, επομένως ελάχιστη σχέση έχει με τη μπάλα του ποδοσφαίρου και πολύ περισσότερο παραπέμπει στο γκολφ· άλλωστε, έτσι κι αλλιώς η λέξη mall από το malleus (σφυρί) ετυμολογείται. Πάντως, η λέξη μπάλα στα ελληνικά είναι μεσαιωνικό δάνειο (έτσι έλεγαν και τις οβίδες του κανονιού) από τα ενετικά και ανάγεται όπως είπαμε στο ιταλικό palla, το οποίο, λένε τα λεξικά, είναι γερμανικής αρχής. Πολύ κοντά στη μπάλα, ηχητικά εννοώ, είναι ο μπάλος και το μπαλέτο, αλλά η ομοιότητα είναι επιφανειακή -πρόκειται για μία από τις πάμπολλες περιπτώσεις όπου ομόηχες ή περίπου λέξεις έχουν εντελώς διαφορετική ετυμολογία. Ο μπάλος και το μπαλέτο ανάγονται στο αρχαίο ελληνικό βαλλίζω, που σήμαινε χορεύω. Στις ελληνικές κατωϊταλικές διαλέκτους, υπήρχε ο τύπος βάλλω, με την ίδια σημασία. Από εκεί η λέξη πέρασε στα λατινικά της ύστερης αρχαιότητας, στο ρήμα ballare που σήμαινε ‘χορεύω’ και που διαδόθηκε σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες. Έτσι επέστρεψαν και στα ελληνικά, ως αντιδάνεια, ο μπάλος και το μπαλέτο, η μπαλαρίνα και η μπαλάντα, ο μπαλαντέρ και η μπαλαντέζα, λέξεις που είναι όλες τους της ίδιας ρίζας, ακόμα και η μπαγιαντέρα (ελαφρώς αγνώριστη, από τα πορτογαλικά). Από την άλλη έχουμε τα σκέτα δάνεια, τη μπάλα και το μπαλόνι, το μπαλάκι και τον μπαλαδόρο, ενώ το μπάλωμα είναι ακραιφνώς ελληνικό, από το «εμβάλλω».

 

Αν και μοιάζουν ηχητικά, οι μπαλαδόροι και οι μπαλαρίνες δεν πολυταιριάζουν. Μάλιστα, όταν ο Παναθηναϊκός πριν από λίγο καιρό δεν κατάφερε να κερδίσει τον Πανσερραϊκό για το Κύπελλο, ο μεν προπονητής κατηγόρησε τους παίχτες ότι έπαιξαν σαν πριμαντόνες, εννοώντας ότι έπαιξαν υπεροπτικά και υποτίμησαν τον αντίπαλό τους, ο δε Πατέρας πρόεδρος θεώρησε σωστό να υπερθεματίσει: «Παίξατε σαν μπαλαρίνες», τους είπε, αποδεικνύοντας ότι ούτε μπάλα ξέρει. Γιατί η μπαλαρίνα είναι βαριά κουβέντα για έναν μπαλαδόρο, αφού, κακά τα ψέματα, ο κόσμος της μπάλας δεν έχει πολλά κοινά με τον κόσμο του μπαλέτου. Με μια εξαίρεση: όταν κάποιος μαέστρος της μπάλας ξεσηκώνει την εξέδρα με τις τρίπλες του, τότε οι κινήσεις του χαρακτηρίζονται χορευτικές -να θυμίσω πως ο μέγιστος Βασίλης Χατζηπαναγής είχε κερδίσει το τιμητικό παρατσούκλι «Νουρέγιεφ». Ότι οι παίχτες του Παναθηναϊκού είναι μπαλαδόροι το αποδείξανε τις προάλλες, που παραλίγο να κερδίσουνε μέσα στην Ισπανία τη Βιγιαρεάλ. Κρίμα δεν είναι τέτοια ομάδα να γίνεται πιόνι στα χέρια μπετοφρενών και κερδοσκόπων;

 Η προσθήκη που έλεγα έγινε σε συζήτηση που ξεκίνησε από τον Νίκο Λίγγρη στο φόρουμ Λεξιλογία. Φαίνεται λοιπόν ότι το mall στα αγγλικά έχει δυο αποδεκτές προφορές, (môl, ml), αλλά η μάρκα των τσιγάρων προφέρεται, και στις δυο όχθες του Ατλαντικού, Πελ-Μελ. Εμείς, άραγε τα λέμε ακόμα Παλ Μαλ;

Advertisements

78 Σχόλια to “Το Mall, οι μπαλαδόροι και οι μπαλαρίνες”

  1. SophiaΟικ said

    Ωπα, Νίκο, ως κάτοικος Λονδίνου και φυσικά με κοινωνική ζωή στις αριστοκρατικές συνοικίες (όχι παίζουμε!) έχω βρεθεί πολλές φορές στο Παλ Μαλ κι έχω δώσει ραντεβού εκεί με βέρους Άγγλους, αποφοίτους ελιτίστικων σχολείων και μέλη των λεσχών που βρίσκονται όλες δίπλα δίπλα στο Παλ Μαλ και σε διαβεβαιώνω ότι ο δρόμος, απ’όπου και τα τσιγάρα πηραν το όνομά τους, λέγεται όπως τον γραφω πιο πάνω: Παλ Μαλ. Σίγουρα τα μέλη που συχνάζουν στις λέσχες ξερουν καλύτερα.

    Μάλιστα οι Άγγλοι κοροιδευουν τους αμερικανούς που λένε «μολ» το εμπορικό κέντρο στα αμερικάνικα (αγγλιστί shopping centre) και τους Αμερικανούς τουρίστες που προφέρουν το δρόμο πολμολ. Αντίστοιχα έχω ακούσει άγγλους να λένε ότι πήγαν σε ένα «μαλ» στο προήγουμενο ταξίδι τους στις ΗΠΑ «δηλαδή σε εμπορικό κέντρο».

    Το Longman Pronunciation Dictionary μου, έκδοση του 1990, λέει ότι η φράση Pall Mall προφέρεται στην νεοάγγλικη γλώσσα pæl ‘mæl, όπου æ είναι το ίδιο α που έχει κι η λεξη γάτα cat. Στα ελληνικά αυτό είναι αλφα. Το ίδιο λεξικό στο λήμμα Pall λέει ότι η προφορά είναι πολ και στο λήμμα Mall λέει ότι όταν προκειται για τοπωνύμιο είναι πάντα μαλ, αλλιώς στην αγγλική γλώσσα είναι μολ ή μαλ με επικρατεστερο το πρώτο και στην αμερικανική είναι μολ. Δηλαδή οι αμερικανοί κερδίζουν και τους Αγγλους σιγά σιγά, αλλά τα τοπωνυμια πεθαίνουν τελευταία.
    Οπότε καλά τα λέμε τα τσιγάρα στην Ελλάδα.
    Τώρα… παλιότερα, μέχρι τη δεκαετία του ’50 π.χ. οι άγγλοι μιλούσαν λίγο διαφορετικά, ειδικά στην προφορά του α που η καλή κοινωνία το ελεγε ε, και τότε ο δρόμος λεγόταν Πελ Μελ, σχεδόν δηλαδή όπως κι η λέξη pell- mell που σημαίνει ότι και το γαλλικό pele mele (με περισπωμένες, έχω βγάλει τη γαλλική γραμματοσειρά) την ακαταστασία.
    Στο ραδιόφωνο το 1940 η τότε διάδοχος Ελισάβετ λέει χέπι (happy), κομπένιονς (companions), έφρικα (Africa), γκέλαντ (gallant) κλπ κλπ.

  2. P.Konidaris said

    Γνώριζα την προέλευση του Mall και του pall-mall, μα από τα όσα θυμάμαι από το μοναδικό ταξίδι μου στο Λονδίνο, είμαι αναγκασμένος να συμφωνήσω πλήρως με τη SophiaΟικ. Χου κέρς, θα μου πεις…

  3. sarant said

    Σοφία, πολύ χρήσιμα τα όσα γράφεις, θα διαβιβαστούν αρμοδίως. Πάντως τα τσιγάρα πράγματι παλιότερα προφέρονταν Πελ Μελ.

  4. Μαρία said

    Να περιμένουμε γκρουπ στο φέισμπουκ: «Παλ Μαλ» ή «Πελ Μελ» -Η δικαίωση;

  5. konidaris said

    Ή ίσως κάτι σαν: «Πιλ- Μιλ και η ανασκευή Μπαμπινιώτη».

  6. sarant said

    Χωρίς Μπαμπινιώτη στον τίτλο, δεν στεριώνει γκρουπ!

  7. Ας μην είμεθα άδικοι. Ας δώσομε μιαν ευκαιρία και στον κύριο Βερέμη, το όνομα του οποίου στα τούρκικα βλέπω ότι σημαίνει κάτι από φυματίωση…

  8. Σοφία said

    Ως υιοθετημένη αγγλίδα, θα συμφωνήσω κι εγώ με την SophiaΟικ ότι το Pall Mall προφέρεται Παλ Μαλ, με κοφτό α όπως λέμε cat. Το λεξικό (Oxford 1995) δίνει ως εναλλακτική προφορά pεl mεl με ε όπως bed. Εγώ πάντως Πελ Μελ δεν το έχω ακούσει ποτέ.

  9. Με το Παλ Μαλ δεν εχω κανενα ενδοιασμο να συμφωνησω με την Σοφια.

    Με την αναγραφομενη ομως στο κειμενο «μπαλαρινα» θα διατυπωσω σοβαροτατες ενστασεις. Δεν λεγεται μπαλαρινα αλλα μπαλερινα εκ του μπαλετου. Αντιθετως εκ του μπαλαρε προερχεται η/ο μπαλαδορος/α .

    Η Μαργοτ Φοντευν, η Ναταλια Μακαροβα, η Μαια Πλισετσακαια και ολες οι χορευτριες του κλασικου μπαλετου αναγραφονται, αποκαλουνται και προσφωνουνται ως μπαλερινες.

    Περιεργα θεματα ανακαλυπτει κανενας στη μπλογκοσφαιρα….

  10. sarant said

    Ένη, σας δίνω το λόγο μου ότι όλα τα λεξικά που έχω πρόχειρα (Μπαμπινιώτη, Τριανταφυλλίδη, ΤεγόπουλουΦυτράκη) λημματογραφούν μόνο μπαλαρίνα. Ballerina είναι στα ιταλικά, αλλά μπαλαρίνα στα ελληνικά, ίσως επειδή το δανειστήκαμε από τη Βενετία. Το γκουγκλ δίνει 39.800 μπαλαρίνα και 499 μπαλερίνα. Και έχω δυο κόρες που κάνουν μπαλέτο εδώ και 8 χρόνια, έχω πάει σε χιλιάδες εκδηλώσεις, πάντα για μπαλαρίνα μιλάνε και προσφωνούν. Τι να πω, σηκώνω τα χέρια ψηλά, ας μιλήσει και κανείς άλλος, μπορεί εγώ να πηγαίνω ανάποδα.

  11. Sarant
    Στη διεθνη ορολογια, στις κριτικες των παραστασεων, στα προγραμματα διεθνων συγκροτηματων οι χορευτριες κλασικου μπαλετου αναφερονται ως ballerinas. (dictionery of ballet by G.B.L. WILSON – CASSEL LONDON)

    σημ. Απο το 1902 στο st.petersburg στο συγκροτημα Maryinsky οι χορευτριες ονομαζοντο ballerinas δλδ. απο ανταμ μπαμπανταμ που λεμε ελληνιστι.

  12. sarant said

    Καμιά αντίρρηση, Ένη, ότι στα αγγλικά λέγονται έτσι που παραθέτεις -αλλά στα ελληνικά, μπαλαρίνες.

  13. Καλημερα,
    Εν ταξει οπως τα λες. Μονο που δεν ειναι μονο δια την αγγλικην αλλα και σε αλλες γλωσσες. Παραδειγμα τις χορευτριες στη «Λιμνη των κυκνων», στο συνολο που ηταν «ετσι κι’ετσι», τις αποκαλουσαν καποτε «ballerines pres de l’eau»δλδ.καπως κρυμενες στο πισω μερος της σκηνης.. Ειναι καθιερωμενος ορος διεθνως. Τωρα βεβαια οι ελληνες εχουμε το δικο μας το χαβα. Τι να κανουμε δεκτον.

    Αληθεια πως τα πανε οι κορες σου στο μπαλετο? Δεν σκεφτονται και τον συγχρονο χορο που επικρατει πλεον ως τεχνικη?

  14. sarant said

    Το σκέφτονται το σύγχρονο, αλλά δεν θέλουν ν’ αφήσουν και το άλλο και η εβδομάδα των εννιά ημερών δεν έχει ακόμα εφευρεθεί…

  15. SophiaΟικ said

    Ένη, στα ισπανικά πάντωw οι χορευτριες λεγονται bailarinas εκ του bailar= χορεύω.

    Οπότε είναι μάλλον μάταιο να μιλάμε για σωστό ή λάθος δίνοντας παραδείγματα από άλλες γλώσσες. Το σωστό είναι το όπως το λέμε στη γλώσσα μας.

  16. ppan said

    στα γαλλικά; στα παριζιάνικα για να είμαι ακριβής, τις λεω μπαλρίν 🙂
    αλλά στα ελληνικά δεν με καταλαβαίνουν και με προγκάνε.

  17. Εν ταξει sophia οιχορευτριες σε καθε χωρα εχουν την ονομασια τους. Και η ριζα ασφαλως ειναι εκ του balare. Αυτο που επεσημανα ειναι οτι διεθνως οι χορευτριες του ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΜΠΑΛΕΤΟΥ αποκαλουνται ballerinas η balerinas.

    Ppan
    Δεν τις γραφεις «μπαλριν» τις αποκαλεις ετσι στη γαλλικη. (και στην Ελλαδα οι γαλλομαθεις ετσι τις αποκαλουν, προς τι το προγκηγμα?).

    Sarant
    Οπως υπηρχαν καποτε τα μπαιν-μιξτ ετσι υπαρχουν και mixed dance classess.Δυο φορες την εβδομαδα μπαλετο μια φορα συγχρονο.

    Μπα, πολυ μπλεχτηκαμε με το χορο και τις χορευτριες.
    ,

  18. ppan said

    όσο ακόμη υπάρχουν οι εθνικές γλώσσες ας τις χρησιμοποιούμε. μπαλαρίνες, ωραιότατη αφομοίωση. το μπαλέτο του μπαλέτου τα μπαλέτα. επίσης. άσε που δεν χρειάζεται ν΄αλλάξεις και πληκτρολόγιο.

  19. Καταντησαμε επιμονοι. Λοιπον οι εθνικες γλωσσες καλο ειναι να χρησιμοποιουνται λεει ο/η Ppan. Σωστα. Εν προκειμενω ελληνιστι εχουμε τη λεξη «χορευτρια». Οι μπαλαρινες μπαλερινες ειναι αλλου παπα ευαγγελιο.Η ριζα ballare δεν μας αφορα.

    Ομως εδω προκειται για μια ειδικη περιπτωση χορευτριων αυτων του κλασικου μπαλετου (σημ η Ελλαδα δεν ειχε ιστορικα καμια σχεση με το αντικειμενο).

    Συνεπως εν Ελλαδι για να ειμαστε συνεπεις στην εθνικοτητα μας λεμε «χορευτριες του κλασικου μπαλετου «που αλλου αναφερονται ως μπαλερινες.

    Ουφ, ελπιζω να τελειωσαμε το σοβαρο αυτο θεμα και μαλιστα εν μεσω παγκοσμιας οικονομικης κρισης!!!!!

  20. SophiaΟικ said

    Εγώ προτιμώ να είμαι αμόρφωτη και να τις λέω μπαλαρινες γιατι το μπαλερίνες μου θυμίζει «περιπεράστε περικαλώ», δηλαδή κωμική σκηνή.

    Πέρα από αυτό, αυτό που μάλλον μας κινεί την περιέργεια και ξεχνάμε την οικονομική κρίση, (πιθανόν λεγοντας ας παέι και ο παλιάμμπελο) η επιμονή να διορθώθει το δήθεν λάθος.

    Υποθέτω Ένη είσαι από αυτούς που φωνάζουν «μπράβα!» στην όπερα όταν επευφημείς τις τραγουδίστριες.

  21. ppan said

    όσοι λένε «μπράβα» λένε και «chοκολάτα» και «αgενdα», όπως η λιάνα κανέλλη όταν υπερασπιζόταν τη εληνική γλώσσα παρέα με τον μπαμπινιώτη.
    σοφία οικ, πες μου κάτι. αυτό που με εντυπωσιάζει είναι που οι αγαπημένοι μου γιαπωνέζοι, που έχουν τα κατακάνα για τις εισαγόμενες λέξεις (υποθέτω και για την μπαλαρίνα), πράγμα που ήδη εμένα με πεθαίνει, για το ταμπάκο έκαναν την υπέρβαση που θάλεγε κι ο χχνικολάου και του δώσαν γιαπωνέζικη ιθαγένεια, δηλαδή το γράφουν με ιδεόγραμμα. υπάρχουν άλλα τέτοια παραδείγματα;

  22. SophiaΟικ said

    Πού να ξέρω ππαν; Έχω κα΄τι φίλους Γιαπωνέζους αμ το θυμνθώ θα τους ρωτήσω.
    Πάντως βρήκα κα΄τι ενδιαφέρον αλλού: σε Ισπανικό κείμενο περί σινεμά αναφέρονταν συνέχει ασοτν Τζων Μπούρμαν ως John Burman κι οχι John Boorman που είναι στη γλώσσα του. Κανονική φωνητική μεταγραφή δηλαδή. Αυτό επειδή λέγαμε για το λατινικό αλφάβητο και ότι μόνο εμείς πρέει να αλλα΄ζουμε κλπκλπ.

  23. SophiaΟικ said

    Συμπλνρωματικά: δεν ήταν ανορθογραφία ο Μπούρμαν, το έλεγξα.

  24. Με την ευκαιρια εχετε δει την ταινια «let’s dance Mr.Clark?» Εκει η Λοπεζ ηταν χορευτριαρα (ουτε μπαλαρινα ουτε μπαλερινα) του tango. Θα τολμουσε κανεις, αγαπητη Sophia να την αποκαλεσει μπαλαρινα? Ηταν χορευτρια – dancer – danceuse e.g. στις διαφορες γλωσσες.

    Ετσι και ελληνικα λεμε «χορευτριες του κλασικου μπαλετου» και οχι ελληνικα «μπαλαρινες».

    Αυτο προσπαθω να πω, αλλα φαινεται οτι δεν τα καταφερνω. Mea culpa.

  25. ppan said

    τι πάει να πει ότι δεν έχουμε ελληνικά «μπαλαρίνες»;
    αφού η λέξη υπάρχει στα λεξικά, χρησιμοποιείται συνέχεια κλπ.
    έχω στο μυαλό μου μία διήγηση του σωτήρη κακίση σχετικά με τον ποιητή τάσο δενέγρη νομίζω. ο οποίος δενέγρης έβλεπε το ματς άρτζες πιτέστι (ρουμανική ομάδα)-ΑΕΚ πάρέα με την μητέρα του και κάτι συνομήλικές της και σε κάποια αμφισβητούμενη φάση φώναξε στον δέκτη της τηλεόρασης,
    ουσιαστικά απευθυνόμενος σε παίκτη που δήθεν σφαδαζε στο έδαφος: «σήκω πάνω, πουτ.. μπαλαρίνα». να σημειώσω ότι το περιστατικό συνέβη την δεκαετία του 70, πριν την καθιέρωση του μονοτονικού 🙂

  26. Α! σ αυτο Ppan εχεις απολυτα δικαιο. Στο γηπεδο ειαι αλλιως βεβαια. Προχθες μαλιστα καποιος προπονητης που εγινε εξαλλος με το σκορ των παικτων του τους ειπε «παιξατε σαν μπαλαρινες»!!!
    Ειναι ορος καθιερωμενος διεθνης και στο ποδοσφαιρο ασφαλως πολυ γνωστος δεδομενου οτι τα ματς διεξαγονται σε γηπεδα πολλων ξενων χωρων. Δλδ. βρισκονται σε «διεθνες» περιβαλλον.

  27. ppan said

    το ότι μίλησα για τον ποιητή τάσο δενέγρη (το ότι ήταν φίλαθλος δεν ακυρώνει, φαντάζομαι, την ιδιότητα αυτή), το ξεχνάτε. το ότι η διήγηση περιέχεται σε βιβλίο και μάλιστα του σωτήρη κακίση που αν και φίλαθλος κι αυτός δεν είναι ακριβώς αγράμματος, επίσης. καλά κάνετε, διότι το έγραψα κυρίως γιατί μου αρέσει πολύ αυτή η ιστορία και δεν έχει δα και αποδεικτική αξία.
    αλλά το ότι η λέξη μπαλαρίνα υπάρχει στα λεξικά της νέας ελληνικής απ΄όπου υποψιάζομαι ότι η μπαλερίνα απουσιάζει (είχε γκαλά, συγνώμη gala); είναι κι οι λεξικογράφοι θαμώνες των γηπέδων;

  28. sarant said

    Αγαπητή ppan, oι λεξικογράφοι κι αν είναι θαμώνες των γηπέδων! Δεν θυμάστε τη φασαρία με το λήμμα Βούλγαροι (= παοκτζήδες) του Μπαμπινιώτη;

    (Φυσικά, πλάκα κάνω)

  29. Μαρία said

    Δε το πιστεύω! Δυο μέρες ασχολείστε με τις χορεύτριες! Δείτε και κανένα μπαλαρινέ παπουτσάκι.
    http://www.sportstore.gr/index.php?cPath=1731_1810

  30. SophiaΟικ said

    Τι να κάνουμε Μαρία μου, αφού μπλέξαμε… ωχ, ξέχασα, εδώ είναι ιστολόγιο σαραντάκειο και δεν μπορούμε να πούμε κακές κουβέντες ούτε να προγγίξουμε κόσμο. Αχ, ώρες ωρες αναπολώ τα ιντερνετομάγαζα που λέγαμε τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη! Την εποχή πολύ πριν από τα μπλογκ και τους πολιτισμούς.

  31. SophiaΟικ said

    Ένη, αυτό το danceuse σε ποιά γλωσσα είναι γιατί εγώ ξέρω γαλλικα ότι ειναι danseuse η χορεύτρια, ομοιοκαταληκτει με τη ντιζέζ και τη στηπτιζέζ, αμφότερα επαγγέλματα που με βλέπω να πηγαίνω να κάνω συντομα (θα βγώ από τα ρούχα μου και θα αρχίσω να τσιρίζω).

  32. Μαρία said

    Αχ οι ντιζέζ είναι για μένα κάτι μυθικό. Μου έδειχναν στη δεκαετία του 50 ένα εγκαταλειμμένο μαγαζί και μου έλεγαν οτι «έφερνε τις καλύτερες ντιζέζ και κρίμα που δε το πρόλαβα». Αλλά στη δικιά μου γενιά αφομοιώσαμε τη λέξη και την κάνουμε ντιζικλού κατά το …, για να δηλώσουμε τις τραγουδιάρες.

  33. Sophia
    Ημαρτον.Εχεις δικαιο γαλλικα ειναι οπως το λες. Γραψε ορθογραφικο λαθος ασυγχωρητο.
    Αλλα για πες μου και το «προγγιξουμε» ειναι απο το προγκιζω η απο το προγκαω, αλλα λιγο «μεταλλαγμενο»?
    Και αληθεια μιας και ειμαι καπως «νεοεισαχθεισα» στο μπλογκ ,το σαραντακειο ειναι ενα αξιοπρεπες μπλογκ ενω τα προηγουμενα, οπως λες, ηταν καπως πιο «ελευθεριαζοντα».Αν με ρωτησεις προτιμω το πρωτο, κι ας μην «εκτονωνεται» κανεις ντε και καλα. Και σε οτι αφορα τις ομοικαταληξιες στην γαλλικην δεν φερνουν κι αυτες που αναφερεις?

    Μαρια
    Μπορει να κανω τραγικο λαθος αλλα νομιζω και καπου αλλου εχουμε «συναπαντηθει»?

  34. SophiaΟικ said

    Ένη, το προγκίζω το έγραψα όπωςτο λένε στο χωριό μου, με πολλά Ν.
    Τα προηγούμενα δεν έιναι μπλογκ, είναι φόρα, όπως λεμε όλα στη φόρα. Το δηλώνει άλλωστε η φράση «πολύ πριν τα μπλογκ».
    Για τις ομοιοκαταληξίες άστο, άμα δεντο έπιασες με την πρώτη κρυωσε, δεν είναι για επεξηγηση.

  35. SophiaΟικ said

    Α, ναι, και… αν αυτό είναι το όνομά σου ένη, τότε δεν έχουμε συναντηθεί πουθενά. Αν δεν είναι, ίσως να έχουμε συναντηθεί σε κανένα άλλο μαγαζί.

  36. ηλε-φούφουτος said

    @SophiaΟικ (σχ. 22) Οι Ισπανοί πάντα μου έκαναν εντύπωση για τη γλωσσική τους αυτοπεποίθηση!

    Τώρα θυμήθηκα και το σκάνδαλο πριν κάτι μήνες στο γλωσσικά διαιρεμένο Βέλγιο. Μια εταιρεία με είδη κινητής τηλεφωνίας ονόμασε τα πρατήριά της στο φλαμανδικό κομμάτι «μπουτίκ» και «κιόσκ» (δεν θυμάμαι τι τύπος πρατηρίου ήταν το ένα και τι το άλλο), γράφοντάς τα με την ολλανδική ορθογραφία, δηλαδή boetik και kiosk. Το έλα να δεις έγινε! Εισπράττανε πατσαβούρες κι από τις δύο πλευρές: Οι ευαίσθητοι Φλαμανδοί τούς κατηγορούσανε γιατί ανατρέπανε τις γλωσσικές ισορροπίες εισάγοντας γαλλικές λέξεις, οι θερμοκέφαλοι γαλλόφωνοι τούς έβγαλαν περίπου εθνικιστές και φασίστες επειδή δεν έγραψαν τις (διεθνείς) λέξεις με τη γνήσια γαλλική τους ορθογραφία! Επενέβη και η Commission permanente de contrôle linguistique (υπάρχει αυτό το πράμα, δεν κάνω πλάκα! Σε τι να σας ορκιστώ δηλαδή!)

    Ω ναι, Τερίζα! Τα γλωσσικά καρκατσουλιά ανθούν και θάλλουν και εκτός Ελλάδος! Και στην καρδιά της Ευρώπης άμα λάχει!

  37. SophiaΟικ said

    Οι Ισπανοί έχουν γλωσσική αυτοπεποίθηση γιατί είναι γενικά αμόρφωτοι. Αυτό δεν το λέω για κακό, αντιθέτως περσι στη Γαλικία είχα σοκαριστει που έμαθα ότι μέχρι και τη δεκαετία του 70 πλήρωνες δίδακτρα στο σχολείο και πολλά παιδιά δεν πήγαιναν σχολείο γιατί δεν είχαν να πληρώσουν. Σήμερα βεβαίως ο αναλφαβητισμός έχει εξαφανιστεί, αλλά εξηγει ίσως το ότι δεν τα πάνε καθόλου καλά με τις ξένες γλώσσες, ότι όλες οι ξένες λέξεις προσαρμόζονται στη γλώσσα τους αμέσως κλπκλπ.
    Εμέις από την άλλη περασαμε απο το στάδιο του βλαχοδημαρχισμού και της ξενομανίας. Ίσως γιαίτ δεν είχαμε αυτοκρατορία.
    θυμάμαι που μου ειχε πει ένας ανατολικοευρωπαίος κάποτε ότι ο λόγος που όλα τα δυτικά προιόντα αναγραφονται με κυριλλικό αλφάβητο είνα γιατί δεν ξέρει ο κόσμος το λατινικό καλά (υποθέτω το ξέρανε όσο κι οι έλληνες τη δεκαετία του ’50). Ε, κι ο Ισπανός για να πεί τον Μπούρμαν με ου θέλει να ειναι ου της γλώσσας του.

  38. SophiaΟικ said

    Α, ναι και συμπληρωματικά, οι Γερμανοί πλένουν με Τίντε. Τουλάχιστον πριν είκοσι χρόνια, ΄τωρ αμπορεί ναπλένουν με Τάιντ.

  39. ppan said

    δεν υπάρχει σύγκριση, εκεί υπάρχει παρελθόν βαρύ και παρόν τρομακτικό, η γλώσσα είναι στίβος μίσους όπως αλλού η θρησκεία.
    να, http://www.youtube.com/watch?v=RHfOJm2xpfs

    ίσως το χειρότερο τραγούδι του μπρελ αλλα οι στίχοι είναι, ντρέπομαι να το πω, έστω μου φαίνονται συγκλονιστικοί. και για να μην υπάρχει παρεξήγηση, οι «flamingants» δεν είναι οι «ευαίσθητοι φλαμανδοί» είναι οι εθνικιστές βελγιοδιώκτες.

  40. ηλε-φούφουτος said

    Περίεργο αυτό για τον Μπρελ. Απ’ ό,τι ξέρω ήταν σχεδόν δίγλωσσος.

    Αυτό που ξέρω εγώ για τη Γαλικία της δεκαετίας του ’70 είναι ότι η μητρική τους γλώσσα ήταν υπό απαγόρευση.
    Τέλος πάντων, σίγουρα κάθε η αυτοπεποίθηση κάποιες αιτίες θα έχει αλλά νομίζω ότι η αγραμματοσύνη δεν δημιουργεί αυτοπεποίθηση. Μάλλον στην αυτοκρατορία θα το τοποθετούσα. Στη Βαρκελόνη μουσεία κάτσε καλά, όπως το Μουσείο Πικάσο, σε δύο γλώσσες μόνο τις είχαν τις ετικέτες: στα Καταλανικά και στα Καστιλιάνικα! Όσο αγράμματοι και να ‘τανε έναν χριστιανό να τα μεταφράσει σε τίποτα αγγλικούλια μπορούσαν να έβρισκαν.

    Όσο για τους κυριλλικούς, και σήμερα στη Ρωσία, μετά από τη δεκαετία ’90 της απόλυτης δυτικολιγούρας, που ο νεόπλουτος πήγαινε στην όπερα με αθλητική φόρμα για επίδειξη επειδή ήταν αντίντας, ακόμη και σήμερα λοιπόν όλες οι επιγραφές είναι στα κυριλλικά με μόνη εξαίρεση την ΙΚΕΑ (ένα γράμμα έτσι κι αλλιώς είναι η διαφορά).

  41. ppan said

    δίγλωσσος όπως πρέπει. ξαναλέω ότι τα βάζει με τους φλαμανδούς εθνικιστές, όχι με όλους τους φλαμανδούς.

  42. Μαρία said

    με τους φλαμανδούς εθνικιστές… τους ναζί στους πολέμους και καθολικούς στο ενδιάμεσο κατά το άσμα.

    Όσο για τα γαλικιανά δε ξέρω αν διδάσκονταν στα σχολεία αλλά δε νομίζω ν’ απαγορευόταν να τα μιλάς (βλ. το δικό μας ρετσινόλαδο). Γνώρισα στη Γαλλία παιδιά οικονομικών μεταναστών απο Γαλικία που δεν ήξεραν ισπανικά αλλά μόνο γαλικιανά.

  43. ηλε-φούφουτος said

    Επί Φράνκο τα Γαλικιανά ήταν απαγορευμένα για κάθε επίσημη χρήση διά ροπάλου (καίτοι Γαλικιανός ο δικτάτωρ). Ακόμα και σε ανεπίσημες περιστάσεις μπορούσε να πέσει πρόγκιγμα.
    Στο σπίτι του βέβαια ο καθένας μιλούσε τη γλώσσα του (κι ο Φράνκο γουρούνικα).

  44. SophiaΟικ said

    Μαρία, διδάσκονται στα σχολεία. Κι οι Στα χωριά μας βρίσκεις ανθρώπους μεγάλους πλέον που μιλάνε σωστά ελληνικά χωρίς υπερβολές, ψευτοκαθαρευουσιανιές κλπ. Μάλλον γιαίτ δεν έχουν μεγάλη επαφή με τους γραμματιζούμενους.

    Αυτό με τα μουσεία το είχα παρατηρήσει κι εγώ, αλλά δεν μου έκανε εντύπωση, στη Βαρκελωνη το απέδωσα στο ότι είναι τόσο πολύ κολλημένοι με την ξεχωριστη ταυτότητα τους που δεν τους ενδιαφέρει τιποτ’άλλο. Στα βόρεια ειχε επιγραφές στα αγγλικά σε μουσεία (λίγες) αλλά ήταν αγγλικά κινέζικα.

  45. ppan said

    σε πολλά μέρη του κόσμου οι επιγραφές στα μουσεία είναι αποκλειστικά στην ντόπια γλώσσα. είναι πολύ εκνευριστικό. πρόσφατα ήμουν στη αργεντινή, έχουν ένα πολύ ωραό μουσείο καλών τεχνών, οκ, όλα στα σπανιόλικα. στον γυρισμώ, μέσω μαδρίτης, πάω στο πράδο όπου παρατηρώ ότι εκτός εξαιρέσεων όλα τα ταμπελάκια είναι γραμμένα σε μια μόνο γλώσσα. οπότε ο ιερώνυμος μπος είναι μόνο el bosco κλπ κλπ. δεν έχουν όλοι την δική μας ευγενεια που γράφουμε όλες τις λέξεις στα φραγκολεβαντίνικα, και εκτός μουσείων δηλαδή. ζω και αναπνέω για την ώρα που θα δω «το imprimé φουστάνι».

  46. ppan said

    τον «γυρισμώ» θα μου τον συγχωρέσετε αν του βάλω ξέρω γω υπογεγραμμένη;

  47. Μαρία said

    Σοφία, μ.Φρ. προφανώς διδάσκονται. Οι μετανάστες που γνώρισα εγώ είχαν φύγει τη δεκαετία του 50 και ήταν αναλφάβητοι.
    Ηλεφού, μακάρι και δω επι Μεταξά να υπήρχε μόνο πρόγκα σε ανεπίσημες περιστάσεις.

  48. SophiaΟικ said

    ppan όχι και imprimé φουστάνι, ως γνωστόν τα σταμπωτά υφάσματα φτιάχνουν embrimé φουστάνι
    Κατά το bus class. Είναι η μπασκλάσειος ορθογραφία.

  49. Sophia ειπε 23/3 2.32 «ουτε να προγγιξουμε κοσμο».Στις 6.10 λεει «το εγραψα με πολλα Ν». Που να κρυφτηκαν αραγε αυτα τα Ν?

    Δεν ειναι και προς θανατον να παραδεχθει κανεις τα λαθη του. Η «περιπεπλεγμενη» εξηγηση ομως ειναι «θανατηφορα».

    Μπλογκ και φορα μια χαρα συμβαδιζουν στο ιντερνετ. Μπορεις να γραφεις και στα δυο οπως τυχαινει να γραφω εγω.

    Το να εχουμε συναντηθει αφορουσε τη Μαρια.

  50. Μπουκανιέρος said

    @ppan
    Η ορθογραφική παραδρομή σου («το γυρισμώ») έχει κάποιο ενδιαφέρον. Νομίζω ότι οφείλεται στο «μέσω» που ακολουθεί. Ο «νόμος» του λάθους δηλ. είναι ότι όταν έχουμε να γράψουμε σε κάποια λέξη το σπανιότερο γράμμα (π.χ. για φθόγγο o ή i), εδώ το «ω», βιαζόμαστε να το ξεφορτωθούμε απ’ το μυαλό μας, κατά κάποιο τρόπο, και το βάζουμε στην προηγούμενη λέξη.
    Κάνω κι εγώ, συχνά, τέτοιες ορθογραφικές παραδρομές – έτσι βάλθηκα να τις μελετήσω.
    Έχει την ίδια εξήγηση με το λάθος που λέγεται spoonerism στη μιλιά (γλώσσεψα τη μπέρδα μου). Φταίει δηλ. που η γλώσσα είναι γραμμική, ενώ η σκέψη όχι.
    Έτσι υποθέτω δηλ., δεν είμαι σπουδαγμένος λαθολόγος!

    (Φυσικά, αν σου ξεφύγει κάποια τέτοια παραδρομή ενώ κάνεις μια πολεμική, ο αντίπαλος θα τη φωταγωγήσει με τρομπέτες και ταμπούρλα, και θα αντλήσει από εδώ ακαταμάχητα επιχειρήματα για τη γενικότερη πνευματική σου κατάσταση.
    Αυτό, από μόνο του, δείχνει τι χαζό θέμα για συζήτηση είναι η ορθογραφία.)

    ΥΓ. Πολύ χαριτωμένος ο τρόπος που το αντιμετώπισες, πάντως!

  51. Μαρία said

    Μπουκάν, σα τα χιόνια. Επειδή τα γλώσσεψα τη μπέρδα μου κλπ είναι για τα νήπια, σου χαρίζω μια contrepeterie (και γω δεν έχω τόνους):
    la panne des micro brouille l’ ecoute

  52. sarant said

    ppan, υπογεγραμμένη και περισπωμένη!

    Ηλεφού, αυτό με το boetik είναι κομμάτι για ανθολογία.

  53. Μπουκανιέρος said

    Μαρί (με τη γαλλική, όχι με τη λευκαδίτικη, έννοια), μερσί.
    Εγώ μπορεί να χάνομαι για λίγο, εσύ όμως έχεις μόνιμη υπηρεσία εδώ, μου φαίνεται.

  54. Μαρία said

    Την ηξερες αυτή την κοντρπετρί;
    Το μαρή το κολλήσατε επτανήσιοι πράμα απ’ τους αιτωλίας κα ακαρνανίας;
    Έχω φάει ξύλο μικρή για να το κόψω.

  55. Μπουκανιέρος said

    Για το πρώτο, όχι, δεν την ήξερα.
    Για το άλλο, εμείς οι καλοί και γνήσιοι εφτανήσιοι 🙂 όχι, το κόλλησαν όμως οι Λευκαδίτες, που δεν τηρούσαν τις αποστάσεις (γεωγραφικά μιλώντας).
    Εμείς λέμε π.χ. «ωρή κοπέλα».

  56. Θα μου επιτρεψετε μια μικρη παρενθεση δλδ. τι παρενθεση υπομνηση του αρχικου θεματος και ελπιζω να ειναι και η τελευταια.

    Επειδη λοιπον πολυς προβληματισμος γεννηθηκε για αυτες τις μπαλαρινες και απο ποτε «παρεισεφρησαν» στα ελληνικα λεξικα, δεν αντεξα και ανοιξα το λεξικο του Ελεθερουδακη οπου ναι μεν το μπαλετο (με δυο και ενα λαμδα) υπαρχει), ομως οι μπαλαρινες αφαντες.Σε αλλα λεξικα πολυ παλαια μεχρι και το 1930 επισης αγνοουνται οι μπαλαρινες!!!! Οπως επισης σε αγγλοελληνικα, ελληνογερμανικα (1911) κανενα ιχνος τους.

    Φυσικα στο LAROUSSE οι μπαλερινες πρωτες πρωτες οπως και στο READER’S DIGEST.

    Γενναται λοιπον το ερωτημα ρε μπας και η μπαλαρινα καθιερωθηκε ως λεξη εν Ελλαδι στα γηπεδα απο τους φιλαθλους οταν τους φωναζαν «παιχτε μπαλα ρε και οχι πιρουεττες»!!!!!!!!)

    Eυελπιστω να μην θεωρηθει πολυ μπασκλας (basse) το θεμα.

  57. sarant said

    Ενη, το θέμα δεν είναι μπασκλάς, αλλά μου κάνει εντύπωση πώς επιμένεις σε κάτι στο οποίο, ολοφάνερα, δεν έχεις δίκιο.

    Για το καινούργιο σου σχόλιο: Τις πηγές πρέπει να τις χρησιμοποιείς σωστά και πρέπει να διαλέγεις τις κατάλληλες πηγές. Το λεξικό Ελευθερουδάκη είναι *Εγκυκλοπαιδικό* λεξικό, κι έτσι έχει μόνο τις λέξεις με εγκυκλοπαιδικό ενδιαφέρον. Δεν μπορείς να το πάρεις σαν κριτήριο, διότι, με τη λογική σου, επειδή δεν έχει ούτε τη λέξη μπάνιο το συμπέρασμα είναι πως δεν υπήρχαν μπάνια το 1930 ή δεν τα έλεγαν έτσι. Ούτε το λήμμα «μητέρα» έχει, λες να μην τη λέγαν τότε τη λέξη;

    Το Larousse δεν μας λες σε ποια γλώσσα είναι, μάλλον όχι στα ελληνικά.

    Πάντως, αν σε ενδιαφέρει πότε πρωτοεμφανίστηκε στα ελληνικά ο τύπος μπαλλαρίνα ή μπαλαρίνα, έχω να σου δώσω τα εξής στοιχεία:
    * Υπάρχει στο λεξικό Δημητράκου (περ. 1938)
    * Υπάρχει στην εγκυκλοπαίδεια Δρανδάκη (περ. 1930)
    * Στις 8/3/1927 το θέατρο Κοτοπούλη έπαιξε το έργο «Η νέα μπαλλαρίνα»
    * Στις 31/1/1903 η εφημ. Εμπρός έχει ρεπορτάζ από μπαλ μασκέ του κ. Τρικούπη (όχι του Χαρίλαου, φαντάζομαι, διότι είχε πεθάνει) όπου η δεσποινίς Ελενίτσα Τριανταφυλλάκου εμφανίστηκε ντυμένη μπαλαρίνα.

  58. sarant said

    Να συμπληρώσω:
    Η βρωμούσα! η μπαλλαρίνα! η λεγάμενη! Που είναι βγαλμένο το νάμι της, εδώ και στην Πόλη!
    (Παπαδιαμάντης, Οι κουκλοπαντρειές, 1903)

    Ηρωδιάς χορεύτρια, η κοιμωμέν’ εις κρίνα,
    γυρεύεις επί πίνακος την κάραν του Προδρόμου,
    αλλά κι εγώ προς χάριν σου, Συλφίς και Μπαλαρίνα,
    δεν δυσκολεύομαι πολύ να κόψω το ξερό μου.
    (Σουρής, Ο φασουλής φιλόσοφος, περί το 1890)

    Λες να έπαιζε μπάλα και ο Παπαδιαμάντης;

  59. ppan said

    το μπάνιο τόχετε δει άκλιτο; πχ «δεν υπήρχαν μπάνιο»; διότι το ρολό («να κλείσουμε τα ρολό» ), που εγώ δεν το ξέρω σε άλλη γλώσσα, το έχω ακούσει.
    σοφία οικ, σωστό. αλλά ξέρεις γιατί το γλιτώνουμε το embrimé; διότι είναι λαϊκούρα. τώρα λέμε ότι το ύφασμα έχει πριντς.
    μπουκανιέρε, ευχαριστώ, πολύ ενδιαφέρουσα εξήγηση, μάλλον ισχύει. όχι ότι έχω ανάγκη από τετοια για να χτυπώ αηδίες στο πληκτρολόγιο (κακοπατάω τα διπλά σύμφωνα και όλο κάτι «άλος» γράφω, τα «ακι» και τα «ειανι» τάχω ψυμοτύρι) αλλά αυτό το ω δεν είναι στο ίδιο πνεύμα.

  60. ppan said

    κ. σαραντάκο, αυτό με το «bus class» δεν θα καταλάβαινα που παραπέμπει αν δεν ξενύγταγα χτες διαβάζοντας τα σημειώματα στο άλλο μπλογκ. πέθανα στα γέλια, αυτό με το μπασκλάς και το άλλο με την ουρίτσα με αποτελείωσαν!!! ευχαριστώ!

  61. Sarant
    Ευχαριστω πολυ για τις πολυτιμες πληροφοριες. Ετσι εμαθα απο ποτε αυτες οι μπαλαρινες υπαρχουν στα ελληνικα λεξικα και επισημα στην ελληνικη γλωσσα.

    Το lAROUSSE ειναι εις την γαλλικην εκδοσης 1926.

    Αναγνωριζω λοιπον το λαθος μου, αλλα δεν ξερω ακριβως, ειναι επειδη υποστηριξα το διεθνη ορο ballerinas η επειδη δεν ηξερα απο ποτε και αν υπαρχουν οι μπαλαρινες στην ελληνικη.

    Ppan
    To bus class βρισκεται λιγο πιο πανω (Sophia 23/3 11.47 π.μ.) οπως και τα embrime και αλλα τινα).

    Εν παση περιπτωσει, ευχαριστω για την ολιγοημερη φιλοξενια, να ειστε ολοι καλα και να ταξιδευετε οπως φανηκε και απο τα σχολια σας.

  62. ppan said

    στο μπασκλας της σοφίας οικ αναφερόμουν, μην μυγιάζεστε. ότι δηλαδή δεν ήξερα ότι υπήρξε και δεν είναι υπερβολή.

  63. SophiaΟικ said

    49¨Ένη, αν δε βλέπεις τα Ν στο διπλό γαμμα γ$%^%# τα (ζητώ συγγνώμη για την αθυροστομία, αλλά ο συνειρμός ήταν αναπόφευκτος).

    ppaη: ξέρεις γιατί το γλιτώνουμε το embrimé; διότι είναι λαϊκούρα. τώρα λέμε ότι το ύφασμα έχει πριντς.

    Έχεις δίκιο. Κι οι στένες φούστες πλέον λέγονται pencil -υποψιάζομαι ότι αυτοί που το γράφουν όμως νομίζουν ότι πρόκειται για άλλο είδος φούστας κι οτι στενή φούστα σημαίνει δυο νούμερα μικρότερη. Ενώ η γιαγιά μου η μοδίστρα έλεγε: στενές, ίσιες, εβαζέ, κλός.

    Και τις γόβες τις έχω δει pumps, περιμένω όμως τη μέρα που θα διαβάσω ότι φέτος θα φορεθούν πολύ οι αντλίες με στενο ριγέ (tights αγγλιστί το καλσόν, αμερικανιστί hose). Xμ, μπορεί κανένας άραγε να μπερδέψει και το αμερικάνικο και να μεταφράσει το καλσόν μάνικα π.χ. της πυροσβεστικής; Ασε, καλύτερα να σταματήσω τους συνειρμούς γιατί μπορεί να δώσω ιδέες σε κανέναν.

  64. Μαρία said

    συμπλήρωση σχ. 58 μέρα που ξημερώνει:

    «Ύστερα μας γιομώσετε και φατρίες – ο Ντώκινς μάς θέλει Άγγλους, ο Ρουγάν Γάλλους, ο Κατακάζης Ρούσσους· και δεν αφήσετε κανέναν Έλληνα – πήρε ο καθείς σας το μερίδιόν του· και μας καταντήσετε μπαλαρίνες σας· και μας λέτε ανάξιους της λευτεριάς μας, ότι δεν την αιστανόμαστε.»

    Αλλά αυτός ίσως δε πιάνεται, γιατί ήταν ντιπ καταντίπ αμόρφωτος και ανορθόγραφος.

  65. @ 40: Με αφορμή το σχόλιο για το («την», θέλουν να το λέμε οι ίδιοι οι μαγαζάτορες-κασονάδες, όμως ο περισσότερος κόσμος ουδέτερο το λέει) ΙΚΕΑ, χαζοφυλλομέτρησα λίγο τις ιστοσελίδες μερικών πολυεθνικών στη Ρωσσία.

    Πράγματι, το λογότυπο του ρωσσικού παραρτήματος είναι ΙΚΕΑ, όμως ήδη από το καλωσόρισμα στην αρχική σελίδα (Добро пожаловать в ИКЕА Россия) και παντού στα ενδότερα της ιστοσελίδας, υπάρχει ως ИКЕА.

    Το ίδιο συμβαίνει και με την αλυσίδα ταχυφαγείων: Добро пожаловать в Макдоналдс Россия, και παντού στα ενδότερα Макдоналдс (και κλινόμενο μάλιστα: οι ρώσσοι ενσωματώνουν στο κλιτικό τους σύστημα τα εισαγόμενα ονόματα· πώς λέγαμε εμείς παλιά ο Γλάδστων – του Γλάδστωνος; ε, έτσι).

    Ομοίως και η εταιρία στοιχημάτων του προέδρου (ένας είναι ο πρόεδρος) ИНТРАЛОТ, και οι μεγαλομπακάληδες Карфур (ναι, έχει φτάσει και στη Ρωσσία η χάρη τους).

    Εξαίρεση αποτελεί η αλυσίδα καφέδων. Πουθενά στην ιστοσελίδα τους δεν βρήκα Старбакс.

    Οι ρώσσοι έχουν τις απόψεις τους, όχι μόνο για την κυριλλογράφηση, αλλά και για την απόδοση από πλευράς προφοράς των κυρίων ονομάτων στη γλώσσα τους. Το έχω λίγο σκαλίσει το θέμα. Ίσως, αφορμής δοθέντος και Akismet επιτρέποντος –αν φάω πόρτα και σε αυτό το σχόλιο, ίσως επιστρέψω στη θέση του επισκέπτη· ακούω στο καλό και να μας γράφεις από δω, θα χάσει η Βενετιά βελόνι από κει, μη μου το κάνεις αυτό στο ογδονταεννέα λεπτό από πιο πίσω, όμως είναι λίγο φρουστέιτινγκ να κουρταλείς σε κλειδαμπαρωμένη πόρτα· εδώ δεν παρακαλέσαμε τον πορτιέρη στα Μαμούνια, τον πορτιέρη του WordPress θα παρακαλέσουμε; :-)–, γράψω εν καιρώ καμιά σχετική αράδα.

  66. sarant said

    Μαρία:Και έτσι αποδεικνύεται κι ο ύπουλος ρόλος του Ντώκινς, του άθεου βιολόγου, που βυσσοδομεί εδώ και διακόσια χρόνια κόντρα στον ελληνισμό.

    (Πλάκα κάνω)

    @Καλοπροαίρετε: Το κακό τρίτωσε, το Ακισμέτ σε τσάκωσε και πάλι, και να πεις πως είχες κανένα λίνκι (διότι αυτά τα αντιπαθεί), όχι. Κάνε λίγο υπομονή, πάντως!
    Ξέρει κανείς χριστιανός γιατί επιμόνως το Ακισμέτ δείχνει πόρτα στον Καλοπροαίρετο; Γίνονται δεκταί απαντήσεις και από άλλα θρησκεύματα.

  67. Μήπως γιατί αναγράφει στο πεδίο της ιστοσελίδας, σύνδεσμο προς ένα προφίλ του ανταγωνιστικού προς την wordpress και τρισκατάρατου blogger; Για δοκίμασε ΚΛΠ να ποστάρεις χωρίς το σύνδεσμο προς το προφίλ σου.

  68. ηλε-φούφουτος said

    @Καλοπροαίρετε καλή η παρατήρησή σου για το την/το προκειμένου για ΙΚΕΑ με όλη την αιχμηρότητά της!!!

    Αυτό που μετέφερα στο σχόλιό μου ήταν εντυπώσεις από πράματα που έχουν δει τα μάτια μου στην πραγματική Ρωσία και όχι στη βίρτσουαλ.

  69. @ 67:

    Γάτε, είσαι γάτος με λουστρίνια 😀 Αυτό ήταν η Πανάκεια. (Προσοχή, προπορεύεται γκρίζα διαφήμιση, που θάλεγε και μια ψυχή.) Υπόχρεως! (αττικόκλιτο)

  70. […] και ανεβαίνει στη Νερατζιώτισσα για το Μωλλ (δες κι εδώ). Όχι τα ξασμένα μαλλιά, τα γυαλιά-μύγα, οι φανερές ώρες […]

  71. sarant said

    Προσθέτω εδώ σχόλιο του φίλου Κώστα το οποίο για άγνωστους λόγους το σύστημα απέρριπτε κατ’ εξακολούθηση:

    Μερικές επισημάνσεις ακόμα:

    Όσον αφορά την αναγωγή τής λέξης μπάλα στο ιταλικό palla, ήδη ο Ησύχιος γνώριζε τον τύπο πάλλα τον οποίο και όριζε ως «σφαίρα εκ ποικίλων νημάτων πεποιημένη». Πέραν τής λεξικολογικής αυτής καταγραφής, είναι άλλωστε αρχαιολογικά τεκμηριωμένο ότι το παιγνίδι με τη σφαίρα ήταν όντως γνωστό στην αρχαία Ελλάδα(όπως βέβαια και σε άλλους αρχαίους λαούς).

    Ανεξαρτήτως τούτου, όπως τουλάχιστον τα γερμανικά ετυμολογικά λεξικά αναφέρουν, η λέξη δεν είναι γερμανικής (germanisch/deutsch) προέλευσης, αλλά ανάγεται σε μια ινδοευρωπαΐκή ρίζα που εκφράζει πρήξιμο, φούσκωμα, διόγκωση. Από την ίδια ακριβώς ρίζα προέρχονται φερ’ ειπείν και τα ελληνικά φαλλός και φάλαινα ή τα τευτονικά Bulle και bull «ταύρος» τα οποία οφείλουν το όνομά τους στο ευμέγεθες μόριο τού ζώου!

    Τέλος, όσον αφορά την αναγωγή τής λέξης μπαλαρίνα στο ελληνικό βαλλίζειν ή βάλλειν, ενώ το ετυμολογικό τού Duden συμφωνεί, στο Kluge επισημαίνεται ότι η σύνδεση αυτή λόγω τής απόκλισης στον σχηματισμό τού θέματος θα πρέπει να θεωρείται προβληματική.

  72. william said

    Για μεταφρασταί, είστε πολύ άσχετοι. Δεν έχετε διαβάσει Σακεσπήρο? και τι κάνετε όλη μέρα; Μεταφράζετε ισολογισμούς;
    Λέει ο Ριχάρδος Γ’ πριν τη μάχη του Μποσγουερθ Φιλντ:

    March on, join bravely, let us to it pell mell,
    If not to heaven then hand in hand to hell.

    Δεν σας διαφωτίσω με λεπτομέρειες, να τις ψάξετε μόνοι σας, επαρχιωτόπουλα.

  73. william said

    Α ναι, τώρα το πρόσεξα. Κάποιος δοκησίσοφος έγραψε ότι το Pall Mall είναι ένας «ωραίος μακρύς δρόμος περιπάτου». Μα πού τις φαντάζεστε αυτές τις ανοησίες, γραφικά μου επαρχιωτόπουλα; Αυτό που λέτε είναι το Mall, σκέτο, μπροστα στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ. To Pall Mall είναι AΛΛΟΥ. Να το ξαναγράψω: Pall Mall και The Mall ΕΙΝΑΙ ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ ΔΡΟΜΟΙ. Αλλά όποιος κλάνει και νομίζει ότι μιλάει, εκεί καταλήγει.

  74. SophiaΟικ said

    Γουλιέλμε, μπορέι να ειναι διαφορετικοί δρόμοι, αλλα και το Παλ Μαλ είναι δρόμος για περίπατο- φαρδυ πεζοδρόμιο και δεξια κι αριστερά οι λέσχες και άλλα ιστορικα κτίρια. Και είναι σχετικά πολύ κοντά.

  75. Μαρία said

    Και τι το πέρασες το μπλογκ, ρε φίλε; Τουριστικό οδηγό του Λονδίνου; Η ετυμολογία μας ενδιαφέρει. Εσύ όμως απ’ το πολύ Σακεσπήρο έφτασες να μπερδεύεις το pall mall με το pell mell= γαλλικό pele-mele. Άνοιξε κανένα λεξικό και θα δεις οτι αυτά παθαίνει όποιος νομίζει οτι δε κλάνει.

  76. sarant said

    Προς William (72-73):
    Με την πρώτη σας επίσκεψη στο ιστολόγιο αρχίσατε το βρισίδι, όπως όμως είδατε έχετε εντελώς άδικο και στα δύο θέματα που επισημάνατε. Όμως, δεν σας λέω ότι είστε ανεπιθύμητος, διότι είστε διασκεδαστικός.

    Τέτοιον συνδυασμό κακοπιστίας, αμάθειας και αγένειας δεν βρίσκει εύκολα κανείς και αυτό μας κάνει να ξεχνάμε τα άλλα σας ελαττώματα.

  77. […] προσκυνητών εις τα παντοειδή mall, νεοελληνιστί… σφυροσφαιριστήρια τη σκληρή ώρα του face2face με τον […]

  78. […] προσκυνητών εις τα παντοειδή mall, νεοελληνιστί… σφυροσφαιριστήρια τη σκληρή ώρα του face2face με τον […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: