Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το αντίπαλο δέος: Η Στρατιά των Αγνώριστων

Posted by sarant στο 10 Απριλίου, 2009


Για τη Στρατιά των Ανύπαρχτων έγραψα με την ευκαιρία του δαιμόνιου Πολωνού Πράβο Γιάζντι. Στο ποστ αυτό μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για το πώς δημιουργήθηκε αυτή η ένδοξη στρατιά, το καύχημα της Νομανσλάνδης, αλλά αν βαριέστε να το πούμε πολύ σύντομα: Ανύπαρχτος είναι κάποιος που δεν γεννήθηκε από πατέρα και μητέρα αλλά από μεταφραστική γκάφα. Έτσι, βλέπει ο μεταφραστής, στα απομνημονεύματα του Σοστακόβιτς, I never liked the Bohemian way of working, αγνοεί ότι οι άγγλοι γράφουν με κεφαλαία και τα γεωγραφικά επίθετα, κι αντί να μεταφράσει «ποτέ δεν μ’ άρεσε ο μποέμικος τρόπος εργασίας» (πράγμα που ταιριάζει άλλωστε με όσα λέει ο συνθέτης αμέσως μετά, ότι δηλαδή ξυπνάει κάθε πρωί και στρώνεται στη δουλειά σαν να ήταν υπάλληλος), που είναι το σωστό, φαντάζεται ότι αυτό το Bohemian, για ν’ αρχίζει με κεφαλαίο, πρέπει ντε και καλά να είναι κύριο όνομα, κι έτσι μεταφράζει «ο τρόπος εργασίας του Μποχεμιάν» κι έτσι γεννιέται ο ανύπαρχτος Μποχεμιάν, αρμενικής ασφαλώς καταγωγής συνθέτης που έγραψε, λέω εγώ, και τον εθνικό ύμνο της Νομανσλάνδης.

Ωστόσο, υπάρχει κι άλλο ένα είδος μεταφραστικής γκάφας, που όμως δεν γεννά Ανύπαρχτους, αλλά περιλαβαίνει υπαρκτά πρόσωπα και τα αλλάζει έτσι που να γίνουν αγνώριστα. Στο φόρουμ Λεξιλογία είχε γίνει μια πρώτη συζήτηση, και, σε αντιστοιχία με τους Ανύπαρχτους, αυτοί ονομάστηκαν Αγνώριστοι. Κι έτσι σκεφτήκαμε να φτιάξουμε μια δεύτερη στρατιά, ένα είδος αντίπαλο δέος στη στρατιά των Ανύπαρχτων, τη Στρατιά των Αγνώριστων. Ο Φλάβιους Ζοζέφ, που μας απασχόλησε εδώ πριν από λίγο καιρό, ήταν τρανό παράδειγμα. Αγνοώντας η δημοσιογράφος (και καθηγήτρια, θαρρώ) ότι ο εβραίος συγγραφέας της ρωμαϊκής εποχής Flavius Josèphe λέγεται στα ελληνικά Φλάβιος Ιώσηπος, τον μετέγραψε σαν να ήταν σύγχρονος Γάλλος. Με την ευκαιρία εκείνου του άρθρου, είχα δώσει την υπόσχεση ότι «πριν από το Πάσχα, η στρατιά των Αγνώριστων θα εκστρατεύσει». Οπότε τώρα υλοποιώ την υπόσχεση.

Για να γραφτεί κανείς στη Στρατιά των Αγνώριστων, δεν αρκεί βέβαια να έχει γραφτεί λάθος το όνομά του σε κάποια μετάφραση. Τη Σάρα Πέιλιν (Palin) δεν θα τη βάζαμε στους Αγνώριστους επειδή πολλοί τη γράψανε «Πάλιν». Πολλές «λάθος» προφορές έχουν άλλωστε σχεδόν καθιερωθεί , ενώ άλλες είναι πολύ συχνές. Έτσι, ο Κίρκεγκαρντ ή ο Κίρκεγκααρντ δεν γράφονται, προς το παρόν τουλάχιστον, στη Στρατιά, ούτε γίνεται αγνώριστος ο Jean-Marc Reiser αν τον γράψουμε Ρεζέ (που δεν είναι σωστό). Για να γραφτεί κανείς στη Στρατιά το λάθος πρέπει να είναι τέτοιο που να αλλάζει όλη την εικόνα που έχουμε στο νου μας για τον άνθρωπο. Βέβαια, εδώ χωράει μπόλικος υποκειμενισμός: αν έχεις άχτι κάποιον, το να γράψει «Μαρί Σετόν» τη Marie Seton (τη δημοσιογράφο που έγραψε για τον Αϊζενστάιν, όχι τη σκοτσέζα αριστοκράτισσα του 16ου αιώνα) αντί για Σίτον, είναι έγκλημα καθοσιώσεως και αξίζει να συμπεριληφθεί σε επιτελική θέση στη Στρατιά (το παράδειγμα δεν είναι φτιαχτό, έχει συμβεί σε διάσημο καβγά μεταξύ λογίων εδώ και 25 χρόνια). Αν δεν τον έχεις άχτι, μάλλον προσπερνάς το λάθος χωρίς σχόλια.

Τα περισσότερα παραδείγματα που θα δούμε στα επόμενα, προέρχονται από συζήτηση στη Λεξιλογία.

  • Η  μετάφραση του ντοκιμαντέρ μας πληροφορεί ότι «το τείχος του Χάντριαν χώριζε την Αγγλία από τη Σκωτία». Μεγάλε και δοξασμένε Χάντριαν ! Να υποθέσουμε ότι ο μεταφραστής δεν περνά και συχνά από την πύλη του Αδριανού;
  • Σύμφωνα με τον υποτιτλισμό ενός ντοκιμαντέρ που είχε προβληθεί κάποια χρόνια πριν σε κρατικό κανάλι, ο αδελφός του Κάστορα ονομαζόταν Πόλαξ! (Pollux – Πολυδεύκης)
  • Από τους πρώτους, πάντως, που θα καταταγούν στη Στρατιά των Αγνώριστων (και με βαθμό στρατηγού τουλάχιστον) είναι και ο περίφημος «Σολούκας», του οποίου την ύπαρξη μας έκαναν γνωστή οι ελληνικοί υπότιτλοι στον «Αλέξανδρο» του Όλιβερ Στόουν. Το «Σέλευκος» μάλλον τους φάνηκε μπανάλ…
  • Το βιβλίο «Ένας τάφος για τον Μπορίς Νταβίντοβιτς» του Ντανίλο Κις έχει κάμποσους Αγνώριστους. Μερικοί είναι και άγνωστοι, οπότε θα καταταγούν τελευταίοι στη στρατιά, σαν τον ζωγράφο Μπουρνικέλοφ (Μπουρνικέλ λέγεται, αλλά οι σέρβοι κλίνουν τα κύρια ονόματα, ιδιοτροπία για την οποία δεν είχαν ενημερώσει τη μεταφράστρια). Τμήμα της στρατιάς όμως θα στρατοπεδεύει στο Ντασό. Ναι, καλά σκεφτήκατε, γι’ αυτό το στρατόπεδο πρόκειται.
  • Και καλά ο Μπουρνικέλ, που δεν τον ήξερε κανείς και εξακολουθούν να τον αγνοούν οι περισσότεροι. Αλλά σε ντοκιμαντέρ πριν από μερικά χρόνια, γινόταν λόγος για έναν ανερχόμενο Αμερικανό πολιτικό με περίεργο όνομα. Φανταστείτε πόσο αστείο είναι να βλέπουμε σήμερα στους υποτίτλους τον… Μπαρόκο Μπάρμα.
  • Μια ειδική περίπτωση Αγνώριστων είναι όταν η μεταφραστική επέμβαση περιλαμβάνει και αλλαγή φύλου: όταν ο άντρας γίνεται γυναίκα και το αντίστροφο. Τρανό παράδειγμα, ο φυλακισμένος ηγέτης της Βιρμανίας Ms Aung-San Su Xi, σε έργο του Χόμπσμπομ, όπου η μεταφράστρια επέλεξε να το αφήσει αμετάγραπτα τα κύρια ονόματα, αλλά πού να φανταστεί ότι το Ms σημαίνει «κυρία» και δεν είναι τυπικό βιρμανικό μικρό όνομα;
  • Ποια θα είναι η ονομασία της Χώρας των Αγνώριστων, το αντίστοιχο της Νομανσλάνδης, δεν το ξέρω. Πάντως, σημαντικός της ποταμός είναι ο Ρόνος (Rhône, Ροδανός στα ελληνικά), που οι πηγές του βρίσκονται στα όρη Φογκέζεν (Βόσγια ελληνιστί).
  • Και το ευαγγέλιο της Αγνωριστοχώρας (προσωρινή ονομασία) πρέπει να είναι το βιβλίο «Η αυγή των μάγων», σε παλιά έκδοση του Κάκτου, όπου υπομονετικός Λεξιλόγος ψάρεψε ολόκληρο τάγμα από Αγνώριστους (και καναδυό λόχους Ανύπαρκτων). Ιδού τα καλύτερα στιγμιότυπα:
  • O Ερμής ο Τρισμέγιστος αποδίδεται «Ερμές Τριζμεζίστ».
  • Ο «διάσημος ατομικός Νίελς Μπορχ» γίνεται… αυτό που διαβάσατε.
  • Ο Όμηρος ανέφερε όντως την «μυθική Σερίφ»;
  • Ο «μετρητής Γκέικερ» μου άρεσε ιδιαίτερα.
  • Το «Μαουτζάουζεν» μου θυμίζει το Ντασό!
  • Ο Λάβκραφτ βαφτίζεται «Λόβερκραφτ»…
  • …ενώ το βιβλίο του Τσέστερτον «The man who was Thursday» ονομάζεται «Νομέ Ζεντί».
  • Μαθαίνουμε πως οι δορυφόροι του Άρη είναι ο «Φόμπος και ο Δείμος».
  • Το βιβλίο Χαλδαϊκή Μαγεία τιτλοφορείται «Μαγεία Καλντεέν».
  • Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς γίνεται Κλημέντιος.
  • Τα Βάφεν Ες Ες ήταν… «Φάβεν» -γι αυτό και ηττήθηκε η Γερμανία, εξάλλου!
  • Ο ήρωας των αρχαίων Σουμερίων ήταν ο «Ζιλγαμές».

Φυσικά, αυτά σε μια παλιά έκδοση, σε μια εποχή όπου το μέσο επίπεδο των μεταφράσεων ήταν πολύ χειρότερο.

Σήμερα, ευτυχώς η ποιότητα έχει συνολικά ανεβεί, όμως και οι απαιτήσεις μας, των αναγνωστών εννοώ, το ίδιο. Αγνώριστοι εξακολουθούν να παράγονται πολλοί, συν τοις άλλοις επειδή η ποσότητα των μεταφράσεων έχει αυξηθεί κατακόρυφα. Έτσι, η Στρατιά δεν κινδυνεύει, δυστυχώς, να μείνει χωρίς νεοσύλλεκτους. Μάλιστα, σήμερα έμαθα ότι χτίζει καινούργιο στρατόπεδο στο Αγριγέντο, όπως φαντάστηκε τον Ακράγαντα ο μεταφραστής αγγλικού βιβλίου για την ύστερη αρχαιότητα (το μαργαριτάρι το επισημαίνει στην Ελευθεροτυπία ο Στάντης Αποστολίδης σήμερα).
Θα κλείσω με τα σοφά λόγια εκλεκτού Λεξιλόγου, που τα έγραψε με αφορμή έναν όχι και πολύ γνωστό Αγνώριστο (αλλά βέβαια σε έντυπο που δεν θα έπρεπε να έχει καθόλου τέτοια λάθη), όταν στο περιοδικό «Μετάφραση», σε μετάφραση γαλλικού κειμένου στα ελληνικά, ο Λατίνος Αύλος Γέλλιος είχε παραμείνει Γάλλος, Aulu-Gelle.

Όσο λιγότερο γνωστοί είναι όλοι αυτοί, τόσο περισσότερο το ολίσθημα μπορεί να συμβεί στα καλύτερα σπίτια. Η μετάφραση είναι κουραστική δουλειά, απαιτεί συνεχή εγρήγορση, και κανείς μας δεν είναι τέλειος.

Advertisements

113 Σχόλια to “Το αντίπαλο δέος: Η Στρατιά των Αγνώριστων”

  1. π2 said

    Μα τον Ερμές Τριζμεζίστ, γέλασα μέχρι δακρύων. Μ’ άρεσε όμως και η κατακλείδα. Errare humanum est, κι όποιος έχει την ψευδαίσθηση ότι δεν έχει κάνει –κι ότι δεν θα κάνει και στο μέλλον– τη μεταφραστική κοτσάνα του, μικρή η μεγάλη, είναι μακριά νυχτωμένος.

  2. Μαρία said

    Πράγματι ο τριζάτος Ερμής γίνεται πιο ερμητικός.
    Μια που αναφέρθηκες και σε τοπωνύμια μου ήρθε πρόχειρα το ακρωτήριο Δαβίδ (Τι καπ τι καμπ) κι αυτό σε παλιά μετάφραση.

  3. Υπέροχη ανθολογία! αλλά δεν τελειώνει ποτέ… Πρόχειρα θυμάμαι έναν Μάρκο Ωρέλιο από έναν παλιό υποτιτλισμό του «Τέλους της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας», και (αλλά αυτό δεν ανήκει στη Στρατιά) την ατάκα της Σκάρλετ Ο’Χάρα «Ήταν το μόνο μου δέντρο» (He was my only dream, ο υποτιτλιστής άκουσε tree). Αλλά μπροστά σε όσα διάβασα, είναι πταίσματα βέβαια.

  4. Μαρία said

    Τον Ερίκο πάντως Χόμπσμπαουμ τον έμαθα, όταν μεταφράστηκε το βιβλίο του «οι ληστές» το 75 – τότε ακόμα γράφανε τα ξένα ονόματα στα ελληνικά.
    Άλλωστε κι ο ίδιος εξηγεί σε κείνη τη… συναρπαστική μετάφραση οτι η Εγγλέζοι απο ασχετοσύνη του αλλάξανε το au σε aw.

  5. sarant said

    Πράγματι. Το όνομά του τελικά είναι Φρουτόδεντρος (Obstbaum).

  6. Βικυ Παπ said

    Τώρα, εγώ, που από μετάφραση ιδέα δεν έχω, πρέπει να ντρέπομαι που γελάω τόσο;

  7. ppan said

    Έχω κι εγώ έναν΄, θύμα όχι μεταφραστή αλλά διορθωτή που μάλλον έμενε στο Παγκράτι. «Όπως είπε και ο Τρούμαν, κάποτε, …». Όπου ο Τρούμαν Καπότε μεταμφιέζεται σε Χάρι Τρούμαν σε χρόνο απροσδιόριστο.

  8. nickel said

    Ξέχασες να προσθέσεις (ή, για την ακρίβεια, ξέχασα να κοπιάρω εγώ στη Στρατιά των Αγνώριστων) τον Μπόχα του Ακρόιντ! Για να μην κατηγορούμε μόνο μεταφραστές.

    http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?p=4433#post4433

  9. Μπουκανιέρος said

    Δεν ξέρω αν περιλαμβάνεται εδώ το έργο «Βοσκός του Ερμή» (πρόκειται για τον «Ποιμένα» του Ερμά) και το έργο «Γεωργικά» (πρόκειται για τον «Αγρικόλα» του Τάκιτου).
    Υπάρχει βέβαια κι ο Pliny (όπως έχω γράψει κι αλλού), αλλά προς το παρόν έχουμε γλιτώσει τον Livy.
    Η «Τζέιν Χιέμπιτερν» (προκειμένου για τη γαλλίδα γυναίκα του Μοντιλιάνι, κι αυτό από κουλτουριάρη στην Ελευθεροτυπία) σου φαίνεται πολύ εξεζητημένο;

  10. Μαρία said

    Αμάν, την αυτοκτόνησε για δεύτερη φορά. Για βάλε λίνκι για μένα την κουτσομπόλα.

  11. Μαρία said

    Στην Ελευθεροτυπία τη βρίσκω σε βελτιωμένη έκδοση κουλτουριάρας ως Ζαν Χεμπουρτέν.

  12. SophiaΟικ said

    Αυτό το Ντασό χρειάστηκε να το σκεφτω λίγο, τι σόι στρατόπεδο είναι αυτό και τι σχέση εχει με την Ντασσώ (αλλά και με την Τασσώ Καββαδία). Μετά κατάλαβα ότι είναι το στρατόπεδο οπου οι Φάβεν έστελναν τους Μποχεμιάν. Η Σερίφ ακόμα με προβληματιζει…

    Ξέχασες όμως και τη χώρα της Βαλτικής, τη Λατβία. Αν δεν ήταν τόσο κοινό θα ήταν υποψηφιότητα για την ονομασία της χώρας των Αγνωριστων.

    Ο δε διάσημος ατομικός Νίελς Μπορχ (ξαδερφος του που μετανάστευσε στη νότια Αμερική και εκλατινίστηκε, ο Μπόρχες) όχι μόνο είναι αγνώριστος αλλα έχει και αγνώριστο επάγγελμα. Ατομικός, δηλαδή σε αντίθεση με το δημόσιος;

    Ο Λόβερκραφτ κυκλοφορει με Χόβερκραφτ, αυτό μου θυμίζει μια γνωστή μου που σπούδαζε στο LSE κι η γιαγιά της όλο καμάρι έλεγε ότι η εγγονή της σπουδάζει στο Ελ-Ες-Ντι.

    Οι απωανατολίτες έχουν και το επίθετο Νγκ, οπότε γιατί όχι και όνομα Μς (προφέρεται όπως το διακριτικό φτάρνισμα).

    Ο Μπαρόκος Μπαμιας είναι σίγουρα ελληνικής καταγωγής, απόδειξη ότι όλοι οι σπουδαίοι είναι Έλληνες.

  13. Μαρία said

    Το Ντασό το σκέφτηκες; Μια Γαλλία σου χρειάζεται για να στρώσεις 🙂

  14. SophiaΟικ said

    Ασε, είναι οι κακές συνήθειες, έχω δυο σουβερ στο γραφείο, το ένα δειχνει ένα τανκς και δύο στρατιωτες οπλισμένους σαν αστακούς με στολή ερημου και το άλλο δείχνει μαχητικά αεροπλάνα σε σχηματισμό. Με τέτοιες παραστάσεις οι συνειρμοί ειναι καταδικασμένοι. Βλέπω Ντασό, σκέφτομαι Μιράζ.

  15. neostipoukeitos said

    SophiaΟικ: Το Σερίφ με προβληματίζει κι εμένα: με δεδομένο ότι ο Όμηρος τη Σέριφο δεν την αναφέρει ποτέ, αναρωτιέμαι μήπως πρόκειται για παρανάγνωση της Σχερίης. Ίσως μπορεί να μας φωτίσει ο νοικοκύρης. Όσο για τη γιαγιά της φίλης σου, μάλλον θα είναι η ίδια που είπε «ο καημένος έχει σκλήρυση καζαμπλάνκας». Λίγο καλύτερη τύχη είχε ο άλλος που έπασχε από «αλγερινό άσμα» (δηλαδή ένα τραγούδι απ’ τ’ Αλγέρι).

    Ένα all-time favourite μαργαριτάρι που έχω βρει σε μετάφραση είναι οι Ινδιάνοι που σκότωσε, λέει, ο Διόνυσος σύμφωνα με τα «Διονυσιακά», έπος του πέμπτου αιώνα μ.Χ. Από τότε φαντάζομαι τον Διόνυσο με καουμπόικο καπέλο και λάσο.

  16. sarant said

    Παιδιά, ευχαριστώ για τις προσθήκες -οι Ινδιάνοι είναι υπέροχος αναχρονισμός, όπως άλλωστε και το καλαμπόκι που καλλιεργούσαν οι Σουμέριοι και διάφοροι άλλοι αρχαίοι (βλέπει ο άλλος corn, ξέρει το ποπ-κορν, άντε να τονε πείσεις ότι δεν είναι καλαμπόκι αλλά γενικώς σιτηρά).

    Νίκελ, ο Μπόχας είναι ιδιαίτερη περίπτωση -για άλλο ποστ, ίσως; Μαζί με κάτι άλλα για τον Σαΐντ, ξέρεις εσύ.

    Τιπούκειτε, δεν το ήξερα ότι ο Όμηρος δεν έγραψε για Σέριφο, οπότε το θέμα μπερδεύεται -και δεν έχω και το βιβλίο, η συλλογή αυτών των μαργαριταριών έγινε από άλλον Λεξιλόγο, που όμως παρακολουθεί και το εδώ κατάστημα και ίσως διευκρινίσει.

  17. Μπουρνικέλ- Ο Μπουρνικελ.
    Μπουρνικελοφ- του Μπουρνικελ! Και μάλιστα κάτι αρσενικού γένους που ανήκει στην Μπουρνικέλ.
    ΑΝ ήταν θηλυκού γένους αυτό που άνηκε στον Μπουρνικελ τότε θα γράφαμε Μπουρνικελοβα, πχ η μαμά του μπουρνικελ= μπουρνικελοβα μάμα.
    Αν κάτι, αρσενικού γένους, ήταν δικό μου επειδή είμαι κορίτσι θα γραφαμε Παρτιζάνιν. Αν ηταν θηλυκου θα γραφαμε Παρτιζανινα.
    Έτσι προκύπτουν τα επίθετα σε -οφ (ή -οβ, όπως καμιά φορά το γράφουμε στα ελληνικά) αλλά το αν είναι ή όχι επίθετο το καταλαβαίνουμε από την πρόταση. πχ. Μπουρνικέλοφ βοζ γε κρένουο= το τραίνο του Μπουρνικέλ ξεκινησε. Αν με λέγαν Μπουρνικέλοφ απο την αρχή, τότε θα γραφαμε Μπουρνικελοβα βοζ γε κρένουο ή ΜπουρνικέλοβΟΦ= το τραίνο του Μπουρνικέλοφ ξεκινησε.
    Δεν είναι δύσκολο!

  18. sarant said

    Παρτιζάνα, καλωσόρισες!
    Σ’ευχαριστώ θερμά για τις διευκρινίσεις. Καθώς εγώ δεν ξέρω σέρβικα δεν θα μπορούσα να τις παραθέσω.
    Επομένως, δεν δικαιολογείται η μεταφράστρια που έκανε σλάβο τον Μπουρνικέλ.

  19. sh said

    Ως εναλλακτικές τοποθεσίες για τη στρατοπέδευση της στρατιάς θα ήθελα να προτείνω τη Λάτβια (που είδα σε υπότιτλους ντοκιμαντέρ της Nova – γενικά ο υποτιτλισμός αυτών των ντοκιμαντέρ είναι άθλιος) και το Μόλδοβα. Το τελευταίο μάλιστα τα είδα γραμμένο σχεδόν παντού (με αφορμή τις πρόσφατες εκλογές που έγιναν εκεί) που άρχισα να αναρωτιέμαι αν το Μολδαβία που έλεγα και διάβαζα τόσα χρόνια είναι λάθος! Υποθέτω ότι θα πρέπει να αρχίσω να λέω λέω τους Μολδαβούς ΜολδΟβούς.

  20. περαστικός said

    Μικρός, μην έχοντας ιδέα πως προφέρεται ένα γαλλικό όνομα (ακόμα δεν έχω), πρόφερα τον Reiser Ράιζερ. Αργότερα μου είπαν ότι προφέρεται Ρεζέ. Δε μου καλοπήγαινε, είναι η αλήθεια, είχα συνηθίσει το Ράιζερ. Τώρα μαθαίνω ότι και το Ρεζέ είναι λάθος. Πως προφέρεται τελικά; Είναι από τους αγαπημένους μου κομίστες και πρέπει να μάθω. Το ίδιο πρόβλημα είχα και με τον Vullemin (Βιγιεμέν;).

  21. tortila said

    Μια ερώτηση: στη στρατιά μπορούν να ξανακληθούν για φρεσκάρισμα οι παλιοκαραβάνες
    Βακουνίνος,
    Έγελος,
    Κάντιος,
    Βασιγκτώνας,
    Ευλήρος,
    Κόδριγκτων μετά της οδού του, Κοδριγκτώνος,
    Κάνιγξ μετά της πλατείας του, Κάνιγγος,
    κ.λπ.;

    Ή αυτοί έχουνε πάρει λευκό φύλλο πορείας;

  22. kukuzelis said

    Για στάσου όμως: Αν το «Bohemian way of working» αναφέρεται, λόγου χάρη, στον Μάλερ (η μουσική του οποίου, έχω διαβάσει, άρεσε στον Σοστακόβιτς), τότε μπορεί η σωστή μετάφραση να είναι «ο τρόπος εργασίας των Βοημών»(ή κάτι άλλο ανάλογο, αφού ο Μάλερ ήταν από τη Βοημία).

    Δεν καταλαβαίνω τι σημαίνουν οι φράσεις «αγνοεί ότι οι άγγλοι γράφουν με κεφαλαία και τα γεωγραφικά επίθετα, κι αντί να μεταφράσει «ποτέ δεν μ’ άρεσε ο μποέμικος τρόπος εργασίας» […] που είναι το σωστό». Αφού το «μποέμικος» δεν είναι γεωγραφικό επίθετο…

    Από κάπου χάνω λάδια;

    *

  23. sarant said

    Sh, η πρόταση θα διαβιβαστεί στην επιμελητεία της Στρατιάς!

    Περαστικέ, για την προφορά του Reiser είχα γράψει κάτι εδώ:
    http://www.sarantakos.com/asteia/reiser/reiserel.htm
    όπου υποστηρίζω ότι ο συγκεκριμένος προφερόταν Ρεζέρ, ενώ άλλοι Reiser που μπορεί να έχουν επίγνωση της γερμανικής προέλευσης του ονόματός τους μπορεί να προφέρονται Ραϊζέρ. Το τελικό r πάντως, είχα πει, δεν προφέρεται.
    Αλλά τώρα έχουμε κιάλλους γαλλοτραφείς και βάλε (Νικολά, εσένα λέω) οπότε περιμένω επιβεβαίωση ή αντίκρουση.

    Τορτίλα, νομίζω ότι ο Έγελος και η παρέα του ανήκουν σε αλλη Στρατιά!

    Κουκουζέλη, όταν λέω γεωγραφικά επίθετα εννοώ ότι εμείς το ελληνικός, βοημικός τα γράφουμε με μικρό αρχικό γράμμα αλλά οι άγγλοι γράφουν Greek, Bohemian. Το μποέμικος έχει γεωγραφική προέλευση από τους Βοημούς > μποέμ και στα αγγλικά είναι η ίδια λέξη, βοημικός και μποέμικος: Bohemian. Στην προκειμένη περίπτωση, ο Σοστακόβιτς μιλούσε για άλλους συνθέτες σοβιετικούς που είχαν ακατάστατα ωράρια εργασίας.

  24. kukuzelis said

    Σωστά. Να που έμαθα κάτι σήμερα: Βοημία… τσιγγάνοι… La Vie de Bohème.

  25. sapere aude said

    Και ο εθνικός δρυμός των Πυρηναίων;
    Θα μπορούσε να ανήκει κι αυτός στην Αγνωριστοχώρα;
    http://tinyurl.com/d857cc

  26. sofistis said

    Ασχετο
    κύριε Σαραντάκο περιμένουμε εναγωνίως από εσάς μια καθαρά φιλολογική ανάλυση στο θέμα που προέκυψε με το Σολωμό και τον Εθνικό μας ύμνο.. Ευχαριστώ εκ των προτέρων.. Σοφιστής.

  27. Sapere, μιλάμε για το Πιρίν;! (και έχει εντελβάις;) Κάπου διάβαζα επίσης για τα Απαλλάχια, μεταφρασμένα έτσι που τρόμαξα να τα καταλάβω… αλλά τόσο πολύ, που το έχω ξεχάσει.

  28. ἄ καλά, τὰ ὀνόματα εἶναι τὰ πλέον πολύπαθα σὲ ὑποτιτλισμοὺς ταινιῶν καὶ μεταφράσεις βιβλίων. ἡ Ξένη γίνεται Ζήνα, ἡ σύζυγος τοῦ Μωυσῆ Σεπφώρα γίνεται Ζαφόρα, ὁ Χάλεβ γίνεται Κάλεμπ σὲ δὲ μυθιστόρημα ποὺ ἀναφέρεται στὴν μεσοβυζάντινὴ περίοδο ἐμφανίζεται κάποιος Ἑλληνόφωνος μὲ τὸ ὄνομα Ντιντύμους(!) λὲς καὶ ὁ μεταφραστὴς δὲν μποροῦσε νὰ γράψῃ «Δίδυμος». άὐτὰ τὰ τραγικὰ ἀφοροῦν κυρίως σὲ ταινίες σχετικὲς μὲ τὴν ἑλληνορρωμαϊκὴ ἀρχαιότητα ἢ τὴν Βίβλο.

  29. προσθέτω:
    Σακεσπῆρος
    Οὑιστίνος Κυρκίλος (τὸ ἔχω δεῖ γιὰ τὸν Τσῶρτσιλ)

  30. SophiaΟικ said

    Δεν αντέχω, έχω ξελιγωθεί στα γέλια μεσημεριάτικα…

  31. Μαρία said

    Τιπού: μάλλον θα είναι η ίδια που είπε «ο καημένος έχει σκλήρυση καζαμπλάνκας». Αυτή είναι η θεία μου, που έλεγε δικιολογημένα και τζιπ κιλότ. Τέτοια παραφθορά όμως δεν έχω ξαναδεί, να αντικαθιστάς κάτι άγνωστο με κάτι εξίσου άγνωστο (Την ταινία ούτε που την είχε ακούσει). Βλέπω τώρα οτι δεν ήταν η μόνη.

    Νίκο, επειδή βλέποντας τα περί Μπόχα διάβασα και τα παραπάνω εσχατολογικά και επειδή έχω το βιβλίο, περιμένω εναγωνίως τη συνέχεια.

  32. Μαρία said

    Τορτίλα, το 19ο αι. ήταν μόδα να εξελληνίζονται τα ξένα ονόματα. Δες πρόχειρα τα προλεγόμενα του Ροΐδη στην Πάπισσα Ιωάννα, όπου και το αστείο σήμερα Πασχάλης.

    Ο Έγελος ακούγεται και σήμερα.

  33. δηλώνω ὁπαδὸς αὐτῆς τῆς μόδας καὶ προτείνω:

    Δαστῖνος Χοφμάνος
    Θωμᾶς Χάνκος
    Ἰουλία Ῥοβέρτου
    Ριχάρδος Γκήρης
    Βράνδος Πήτης
    Ίωάννης Κλαύδιος Μπελμόνδος
    Θωμᾶς Κροῦσος
    Ιωάννης Ντέππης
    Ρωμανός Πολάνσκιος
    κλπ
    δὲν εἶναι ἀστεῖο, ὅλα εἶναι θέμα συνήθειας.

  34. Μαρία said

    Ιωάννης Παύλος, σαν το πάπα.
    Αλλά στη θέση του Τομ όλοι θα σκέφτονται τον Ροβινσώνα

  35. tortila said

    A Κορνήλιε,
    όχι Μπελμόνδος, ακούγεται πολύ βαρβαρικό – Βελεμόνδιος είναι το σωστό! 🙂

    Κι εγώ πάντως είμαι οπαδός αυτής της μόδας. Μπορεί να δώσει πολύ καύσιμο σε λεπτότατου χιούμορ γραφές, όπως το κάνει άλλωστε γενικά η καθαρεύουσα: και μόνον η αντίφαση ανάμεσα στη μορφική επίφαση επισημότητας της καθαρεύουσας με τα λαϊκά περιεχόμενα που μπορεί να δώσει κανείς, ανασταίνει και νεκρούς καμιά φορά … αν και φοβάμαι ότι πρέπει να έχει κανείς περάσει τα 50 για να το «πιάσει».

    Γενικά είμαι υπέρ ΟΛΩΝ των εκδοχών μιας γλώσσας, ακόμα και των πιο τεχνητών.

  36. Μαρία (αρ. 32) ο φίλος μου ο Πασχάλης δεν ξέρω αν θα συμφωνούσε μαζί σου…
    Κορνήλιε, αν θυμάμαι καλά έτσι έχει εξελληνίσει τα ονόματα (όχι τα επώνυμα) των καλλιτεχνών που διασκευάζει ο Σαββόπουλος στο «Ξενοδοχείο» (Ιανός Άντερσον, κλπ.), υποθέτω υπονοώντας τη διαδικασία της διασκευής-μετάφρασης.

  37. ηλεφούφουτος said

    Έχω να προτείνω όνομα για τη Χώρα των Αγνωρίστων. Το είχα ακούσει σε αθλητική μετάδοση: ο αθλητής από τη Μπέλα Ρούσια!!!!
    (όπως λέμε «πιτσαρία λα Μπέλα Ιτάλια»).

    Απορία: Οι υποτιτλιστές, με κείμενο δεν δουλεύον πλέον; Γιατί κάνουν λάθη τύπου άλλα λέει η γιαγιά μου άλλα ακούν τ αφτιά μου; Μάλιστα καμιά φορά δεν βλέπουν καν την ταινία που υποτιτλίζουν με αποτελέσματα απολαυστικά, όπως να βλέπεις τον άνθρωπο να ανοίγει τη στρόφιγγα του γκαζιού (robinet) και ν’ ανάβει σπίρτο, ενώ ταυτόχρονα διαβάζεις «ανοίγουμε τη βρύση»!

    Οικοδεσπότα, ασφαλώς τα λάθη είναι ανθρώπινα, τι γίνεται όμως με τους θρασείς κι αδιόρθωτους του κλάδου που κάνουν το λερωμένο τους βρακί παντιέρα και, όταν τους επισημαίνεις «μα έτσι το λέμε ελληνικά», σου λένε με ύφος «ΕΓΩ δεν το ξέρω» ;

  38. Μαρία said

    Δύτη μου, έχω χάσει και τ’ αυγά και τα πασχάλια με τον Βλέζιο.

  39. Pygoskelis Monotonisticus said

    @Κορνήλιο: Αν είναι να καθαρεύετε, να μην κάνετε μισές δουλειές

    Ριχάρδος Γέρος ή Γήρος.
    Ιωάννης Δέππιος.
    Βράνδιος Πήττας.

    Και να προτείνω επίσης:
    Αικατερίνη Βινσελέτου
    Μονίκκη Βελούσιου
    Χριστίνη Ακουιλλερία (η Αετία για σκληροπυρηνικές καταστάσεις)
    Βριττονή Σπήρου.
    Αγγελική Ιόλη.
    Ραλφιος Φινεύς.

  40. Mindkaiser said

    Εμένα ο αγαπημένος μου ήταν ο Λόβερκραφτ. Τον σκέφτομαι καβάλα σε ένα χόβερκραφτ να συγγράφει το νέο αριστούργημά της μυθολογίας Κθούλου (ή όπως αλλιώς μεταφράζεται ο Cthulhu). Θα μου πεις, το πρόλαβε; Ε, ποιητική αδεία…

  41. SophiaΟικ said

    Αχ, μισές δουλέιες και δεν εχω χρόνο αυτή την ωρα…

    Η Μόνικα είναι και στα Ελληνικά (και μάλιστα στα ελληνιστικά) Μόνικα κι όχι Μονίκη, επί τη ευκαιρία Πυροσκελή. Η Αγία Μόνικα, μητέρα του ιερού Αυγουστίνου (τιμάται 15 Ιουνίου)
    http://www.saint.gr/562/saint.aspx

    Αλαλ όχι απλή μεταφορά, εγώ θέλω και μετάφραση.
    Οπότε καλος ο Θωμάς Κρούσος, αν και μοιάζει με τον Ροβινσώνα, αλλλά καλύτερη η Αγγελικη η Ωραία που για πολλούς είναι όνομα και πραμα (αυτό ακούγεται όπως η Ιωάννα η Τρελλή η μητέρα του Λουδοβίκου, δεν θυμάμαι ποιού). Ή για μεγαλυτερη πιστότητα στην ντοπιολαλιά, η Αντζουλίνα (προφανώς από τη Ζάκυνθο).

  42. Μαρία said

    Ο Mario Gianluigi Puzo ή ο Alfonso Munio πώς θα εξελληνιστούν;

  43. tortila said

    Ω SophiaOik,
    το Μόνικα είναι λατινικό – Μοναχή θα πει στα ελληνικά.

    Μοναχή Βελούδη θα την μετέφραζα εις δόξαν και της βελούδινης (υποθέτω) επιδερμίδας της!

    :-))))

  44. SophiaΟικ said

    H εκλησία όμως τη λεέι Μόνικα (βλ. και το λινκ που έδωσα), κι αφού αυτοι που λένε το Γιοχάνεσμπουργκ Ιωαννούπολη λένε Μόνικα, τι άλλο να πω;

  45. SophiaΟικ said

    Το Μπέλα Ρούσια μου αρέσει κι εμένα, αλλά έχουμε τόσες πολλές χώρες στους αγνωριστους που μαλλον για ολόκληρη ηπειρο πάμε

  46. Ἐδουάρδος Νόρτων
    Γόρδων Βράων
    Νικόλαος Σαρκόζιος
    Θωμάς Βλαίριος
    Γεώργιος Βούσιος
    Ἰώσηπος Βέρντης
    Λουδοβίκος Βετοβίνος
    Ἀντώνιος Χοπκῖνος
    Στέφανος Σπιλβέργιος (κατὰ τὸ Ἰωάννης Γουτεμβέργιος)

    τώρα ὰν θέλετε καὶ μετάφρασι καὶ ὄχι ἁπλὸ ἐξελληνισμό:

    Θεόμοιος (Μιχαὴλ) Ἰάξων
    Θεαίτητος (Σαμουὴλ) Βεκέτιος
    Νικήτας (Σιγισμοῦνδος) Φροΰδος κλπ

    δηλαδὴ καλύτερο εἶναι τὸ Ἔρασμος ἢ τὸ Καρτέσιος ἢ τὸ Νεύτων ἢ τὸ Δάντης ἢ τὸ Δαρβῖνος;

  47. aerosol said

    Ειδικά ο Θεόμοιος Ιάξων και η Αγγελική Ιόλη με… εφόνευσαν!

    Η φευγαλέα Σερίφ δεν θυμάμαι ακριβώς με ποιό τρόπο αναφέρεται στο κείμενο απ’όπου την ψάρεψα. Νομίζω πως ήταν στα πλαίσια θρυλικών περιοχών, χωρίς πολλές διευκρινήσεις. Κάτι σαν: «[…] όπως η μυθική Σερίφ που αναφέρει ο Όμηρος».

    Ο πολύπαθος Λόβερκραφτ ή Λόβεκραφτ (στην πραγματικότητα Χάουαρντ Φίλλιπς Λάβκραφτ) σκαρφίστηκε την Μυθολογία Κθούλου. Οι ελληνικές μεταφράσεις σκαρφίστηκαν τον Κθούλχου, Κθλούλου και τον αγαπημένο μου Κθλχθλου -καλός αγνώριστος δεν είναι; Αν αρχίσω να καταγράφω τις εγκληματικές αποδόσεις λέξεων στο έργο του θα ξημερωθούμε. Δυο χαριτωμένα μόνο:
    Κάποια τερατώδη όντα που ζουν στα βάθη της θάλασσας, οι Deep Ones (που, νομίζω, ταιριαστά μετάφρασε ο Γ.Μπαλάνος «Αβυσσαίοι») έχουν αποδοθεί αλλού «Απύθμενοι». Αν δεν κάνω λάθος, σαν να μην έχουν οι ίδιοι πυθμένα, πάτο ή και πισινό!
    Κάποιον ήρωα τον κυνηγούν οι εχθροί του. Βρίσκονται στην πόλη Albany, στην πολιτεία του Βέρμοντ. Αυτοί οι εχθροί είναι από το Albany, δηλαδή είναι Albanians. Καταλαβαίνετε πως, ξαφνικά, ο ήρωάς μας απόκτησε «Αλβανούς εχθρούς»…

  48. SophiaΟικ said

    Ποιός έιναι ό Θωμάς Βλαίριος; Είναι συγγενής του (Αν)τώνη Βλάιριου;

    Όσο για τον Βέρντη, μαθάινω ότι υπαρχει ελλην αοιδός (της αηδους σκυλοπόπ) με αυτό το όνομα. Μάλιστα με είχε ρωτήσιε κάποιος αν ακούω Βέρντη (για να μου γράψει κανα σιντι) καινόμισα οτι με ρώταγε ανμου α΄ρεσει π.χ. η Τραβιάτα. Παλιότερα τα ίδια είχα πάθει με κάποιους που είπαν ότι πηγαν να δουν Πλούταρχο, κι αναρωτήθηκα μηπως ανακαλύφθηκε καμιά τραγωδία του Πλούταρχου, σε κανέναν ξεχασμενο πάπυρο στο Άγιο Όρος π.χ.
    Μάλον φταίει η ξενητειά. Χάνω επεισόδια. Πριν πολλά χρονια κάτι Χριστούγεννα, ξυπνάω ένα πρωί κι ανοίγω τηλεόραση κι ήταν η εκπομπή της Ρουλας κι είχε έναν νέο καλλιτέχνη, τον Σάκη Γουβά, που με το που εμφανίζεται αρχιζει το ακροατήριο να παραληρέι και κάτι κοριτσακια λιποθυμάνε κλπ κλπ κι εγώ κάθομαι και παρακολουθώ την υστερία και αναρωτιέμαι πως ελπίζει αυτός ο καλλιτέχνης ναπαέι μπροστά με τέτοιο επίθετο.

  49. Μαρία said

    Ο αοιδός Βέρτης, παραλίγο Βέρντι.
    Πώς σου ξέφυγε ο Δάντης, μέγας αοιδός κι αυτός.

  50. ppan said

    Πάντως αν και διασκεδαστικά αυτά που δίνετε είναι ακριβώς το αντίστροφο από τους αγνώριστους. Κάνεις το Άμστερνταμ Αμστελόδαμο και τον Ερασμους Έρασμο διότι θέλεις να τον κάνεις πιο οικείο και να τον εντάξεις στο κλιτικό σύστημα των ελληνικών. Αντίθετα αν γράφεις τον Γεώργιο τον Σύγγελο Ζωρζ Σανσελ θες να τον κρατήσεις όσο πιο μακριά γίνεται από την ελληνική γλώσσα, να τον κρατήσεις ατόφιο έτσι όπως τον αντίκρισες (για πρώτη φορά φαντάζομαι στην ζωή σου). Η υπέρτατη έκφραση μάλιστα αυτής της νοοτροπίας είναι να γράψεις Georges Syncelle.

  51. ΕΧΕΙΣ ΔΙΚΑΙΟ, ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΙΡΙΟΣ, ΑΚΟΥ ΘΩΜΑΣ, ΠΩΣ ΜΟΥ ΗΡΘΕ!!!

  52. Εχμ… το παραστρατήσατε λίγο αλλά τώρα θυμήθηκα στα νιάτα μου, τα μαθήματα «Κοινωνικής Οικονομικής» που κάναμε στο ΕΜΠ (αρχές ’80ς μιλάμε!). Και στο βιβλίο αναφερόταν ξανά και ξανά ένας κάποιος Λούις Αλθύσερ… Για να αναφέρεται τόσο συχνά πρέπει να ήταν σοβαρός επιστήμων. Άρα η στρατιά των αγνώριστων αποκτά και τον ιδεολογικό της καθοδηγητή.

  53. Ε, τότε κι ο πρώην αρχηγός της Μητροπόλιταν Πολίς, που λέγεται ότι ήρθε να συμβάλει στην αναμόρφωση της ΕΛ.ΑΣ. θα πρέπει (και λόγω δουλειάς) να λέγεται σερ <a href=»Λούις Αλθύσερ«>Ιανός Πολεμοφύτιλος Βλαίριος, ε;

  54. Ε, τότε κι ο πρώην αρχηγός της Μητροπόλιταν Πολίς, που λέγεται ότι ήρθε να συμβάλει στην αναμόρφωση της ΕΛ.ΑΣ. θα πρέπει (και λόγω δουλειάς) να λέγεται σερ <a href=»Λούις Αλθύσερ«>Ιανός Πολεμοφύτιλος Βλαίριος, ε;

  55. Λάθος τα δύο προηγούμενα! Τι βλάκας σκύλος που είμαι! Εννοούσα τον σερ Ιαν Γουόργουικ Μπλαιρ http://en.wikipedia.org/wiki/Ian_Blair

  56. SophiaΟικ said

    Αποριες: ΤΟ μάθημα της Κοινωνικής Οικονομικής Σκύλε, έτσι λεγόταν; Δεν του λέιπεικάτι; Κοινωνικής Οικονομικης μηχανολογίας π.χ. μιαπυ ήτναστο ΕΜΠ; Ρωτάω γιατι το μάτι μου έχει παρει και το μάθημα της Γεωργικής Οικονομικής και η σκεψη μου ήταν της Γεωργικής Οικονομικής τι;
    Σημ. Γνωστός μου που είχε κάνει πάντως Agricultural Economics άμα τον ρώταγες σου έλεγε ότι είχε κανει αγροτική οικονομία.

    Ασχετο με το θεμα μας, αλλά το λέω γιαίτ βλέπω ότι η λέξη Οικονομική που χρησιμοποιείται για να αποδωσει το Economics (που άλλοι το λένε σκέτα Οικονομία ή έστω Οικονομολογία) στα (κακά) ελληνικά που μιλάω εγώ ήταν, είναι και θα έιναι επίθετο και δε στεκεται μόνο του.
    Οικιακή Οικονομία κάναμε στο σχολείο. Τώρα υποθέτω θα λέγεται Οικιακή Οικονομική 😉

    Μαρία: όταν πρωτοεμφανίστηκε ο Δάντης ήμουν ακόμα στην Ελλάδα, οπότε τον ήξερα. Ο Βέρ(ν)της, ο Πλουταρχος κλπ είναι μεταγενεστεροι.

    ΣΒΚ: το Πολεμοφύτιλος πάει και στον Αντώνιο Βλαίριο.

    tortila να μη σε απογοητεύσω αλλά από κάποια ηλικία και μετά η βελουδινη επιδερμίδα ειναι εφικτη μόνο με Φωτοσόπ.

  57. Μηχανικότέτοιο δεν είχε τίποτε, φίλη ΣοφίαΟικ. Μόνο Κοινωνική Οικονομική. Αυτό και ένα άλλο, που το δίδασκε ο σχωρεμένος ο Νιάνιας (διετέλεσε και Υπ.Πο.), που ποτέ δεν κατάλαβα γιατί διδασκόταν. Όχι πως κατάλαβα τα υπόλοιπα, απλά αυτά τα πέρασα παπαγαλιστί, τα άλλα τα εγκατέλειψα και κατήντησα ένας σκύλος.

  58. sarant said

    Σκύλε ΒΚ, κουνήσου από τη θέση σου, ο Νιάνιας ζει και βασιλεύει!

  59. Ναι; Μπράβο το τσακαλάκι!

  60. ἐδῶ ζῇ ὁ Κριαρᾶς, τί λέμε τώρα!

  61. ppan said

    Ή ο Κλωντ Λεβί-Στρως.

  62. Καὶ ὁ Καντιώτης.

  63. Μπουκανιέρος said

    Έλειψα λίγες μέρες κι έχασα τ’αυγά και τα πασκάλια (του Βλάση). Βλέπω ότι η παρέα έχει ατέλειωτο κέφι.
    @Μαρία 10: για την Ιωάννα την Εβυτερινή (με δασεία παρακαλώ), δυστυχώς δεν έχω λίνκι, το είχα δει πριν κάτι χρόνια. Φαίνεται όμως πως το όνομά της υποφέρει διαχρονικά και ποικιλοτρόπως.
    @15 περί Ινδιάνων:
    Σε μυθιστόρημα από το χώρο της Καραϊβικής οι Ινδοί των Αντιλλών έχουν γίνει Ινδιάνοι. Λογικό λάθος βέβαια, σου λέει τι δουλειά έχουν οι Ινδοί στις Αμερικές;
    Και μια σχετική παρατήρηση: όταν ζούσα στο Λονδίνο είχα προσέξει ότι οι ντόπιοι Έλληνες μιλούσαν π.χ. για ινδιάνικα εστιατόρια ή φαγητά (υπάρχει λοιπόν αντικειμενική βάση για συγχύσεις).
    @41: Σοφία, η Ιωάννα η Τρελή ήταν μαμά του Κάρολου Κουίντου (ή του Ε΄, αν προτιμάς).

  64. Nicolas said

    Καλώς σας ξαναβρήκα με τα γέλια!
    @ 20 και 23
    Reiser [ʀεzε:ʀ] όπως το misère (γιατί οι καλύτεροι φεύγουν πρώτοι)
    «Jean-Marc Reiser dit Reiser, qui a signé à ses débuts Jean-Marc Roussillon, est un scénariste et dessinateur de bande dessinée, né à Réhon (Meurthe-et-Moselle) le 13 avril 1941 et décédé à Paris le 5 novembre 1983 des suites d’un cancer des os. Il fut l’époux de Michèle Reiser, réalisatrice de télévision et membre du CSA, auteur du livre Dans le creux de la main.»
    Vullemin [vylmε] (το ε με ~ επάνω, το λέμε με τη μύτη)
    Για τους εξελληνισμούς, τώρα: δεν πρόκειται για εξελληνισμούς! απλώς επιστροφή στην αγκαλιά της μάνας γλώσσας. Όλες οι λέξεις είναι ελληνικές. Και αν τυχόν υπάρχει αμφιβολία, παραθέτω τον χρησμό του Ελληνοτρίβη:
    «Όστις δε παρά τα τεκμήρια ταύτα αλλότρια έτυμα αντεπικαλείται, δήλον ότι κακόβουλος ανθέλλην και μισέλλην εστί και ανάξιος στήναι υπό την τζιροπούλειον αιγίδα».
    Άντε, άντε, μην πω καμιά κουβέντα μεγαλοβδομαδιάτικα (κι είμαι και άθεος!)

  65. Μαρία said

    Μπουκάν, αντικειμενικότατη βάση. Εδώ οι ντόπιοι Άγγλοι, Γάλλοι και λοιποί δε τους ξεχωρίζουν, θα τους ξεχωρίσουν οι μετανάστες;
    Εμένα μου έχει μείνει το κουσούρι και λέω ακόμα στις Ινδίες.

  66. ppan said

    Αυτό το έχετε δει; http://i43.tinypic.com/sdfe2w.jpg

  67. Παναγιώτης said

    Τώρα που μαζεύτηκαν αρκετοί στη στρατιά νομίζω ότι πρ΄πει να θεσπίσουμε και παρασημα για τους ήρως της στρατιάς. Δεν έιμαι σίγουρος αν είναι για αυτή ή την άλλη των ανυπάρχτων…
    Στη σελίδα του Δήμου Σπετσών (http://spetses.gr/content/view/31/54/lang,english/) διαβάζουμε στο ξενόγλωσσο βιογραφικό του Δημάρχου:
    «During his military service as Officer of Judiciary he was honored with:
    -The Cross of Battalion of Price
    -The Cross of Palm (distinguished titles)»

    Φαντάζομαι ότι ο τουρίστας που θα επισκευθτέι το νησί θα εκτιμήσει ότο ο Δήμαρχος έχει τιμηθεί με το σταυρό μιας στρατιωτικής μονάδας της τιμής προϊοντος και με το σταυρό μιας άλλης του φοινικόδεντρου… Για ένα τουριστικό νησί νομίζω ότι οι διακ΄ρισεις αυτές πρέπει να αναφέρονται.

    Αν ο υπάλληλος που έκατσε να το μεταφράσει δεν το έβαζε στο μεταφραστήρι αλλά έψαχνε λιγάκι στη σελίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας (http://www.presidency.gr/en/tagmata.htm) θα έυρισκε ότι λέγονται Grand Cross of the Order of Honour και Grand Cross of the Order of Phoenix αντίστοιχα.

    Με το order θυμήθηκα και κάτι παρόμοιο που νομίζω ότι πρ΄πει να το αναφέρω για τα στρατιωτικά οχήματα της στρατιάς. Στο στρατό θυμάμαι ότι κάθε στρατιωτικό όχημα έπρεπε να είχε ένα βιβλίο (ανάμεσα στα άλλα) που λε΄γοταν «Διαταγή Λιπάνσεως». Μία φορά που το άνοιξα να δψ τι γράφει ανακάλυψα ότι ήταν το βιβλιο που αναφερόταν οι αλλαγές λαδιώς και γραφόταν η ημερομηνία που έγιναν ανάλογα με τα χιλιόμετρα. Στην ερώτηση στος μόνιμους μήπως ο τίτλος ήταν κακή μετάφραση του Lubrication Order και ορδερ δεν σημάινει μόνο διαταγή έλαβα την αφολ\πλιστική απάντηση ότι έτσι πρέπει να λέγεται αφού είναι η διαταγή (από ποιόν;) για να γίνονται οι αλλαγές των λαδιών… Είναι κι αζυτό μια άποψη…

  68. Τώρα εγώ θα γίνω κακός αν πω ότι αυτό το Cross of Palm μου φέρνει σε παράσημο της (ανοιχτής) παλάμης;

  69. Φαροφύλακας said

    Συζητούσα με τον φίλο Γλωσσολάγνο για το απίθανο ενδεχόμενο να υπάρχει πραγματικά τελικά αυτός ο Μποχεμιάν και αναζητώντας στο διαδίκτυο κάναμε ενδιαφέρουσες ανακαλύψεις!!!

    Για κάντε κλικ εδώ: Levon Bohemyan

    (όλα αυτά με κίνδυνο να θεωρηθούμε υπεύθυνοι και για το «με λες».. εκεί πραγματικά δεν ήμασταν εμείς.. :^) )

  70. Μαρία said

    Φαρό, σατανικό. Λες να το εμπνεύστηκαν απ’ την ελληνική μετάφραση.
    Ωραίος ο κεμεντζές που υπνωτίζει το ακροατήριο.

  71. Γλωσσολάγνος said

    Τώρα θα πρέπει σιγά σιγά ν’ αρχίσουμε να βρίσκουμε και CD με έργα του στο …

  72. Γλωσσολάγνος said

    Ουπς! Εννοούσα: στο amazon.com!

  73. sapere aude said

    > «Bohemyan committed suicide at the dawn of March 18th, 1939, using a well-sharpened butcher’s knife, just a few minutes after he had finished composing his swan-song, the symphonic poem Knives of Grief. His signature on the autograph score was written with his own blood – a unique and very grim case in the history of music.»

    Σημειωτέον ότι η νοσηρή του εμμονή με τα χασαπομάχαιρα, εμμονή που θα απέβαινε τελικά μοιραία, είχε ήδη αρχίσει να διαφαίνεται 11 χρόνια πριν τον τραγικό του θάνατο:

    > «Some of Bohemyan’s most characteristic works are:
    […] Death of a Butcher (opera), op. 46 (1928)»

  74. Φαροφύλακας said

    @ Sapere Aude
    Πίστευα πως η όπερα αυτή είναι μια εκδίκηση, πως δηλ. με αυτήν σκότωνε τον φονιά τής μάννας του. Ενδιαφέρουσα όμως η ερμηνεία σου.

    Ίσως τελικά ο Μποχεμιάν έχει επηρεάσει περισσότερο απ’ ότι φανταζόμαστε την σύγχρονη μουσική καθώς και το «Bohemian Rhapsody» των Queen φαίνεται πως αποτελεί αναφορά σε αυτόν και την μουσική του.

    @ Μαρία,
    είμαι σίγουρος πάντως πως είναι εμπνευσμένα άτομα :^ρ

  75. sarant said

    Μιλάμε γελάω πέντε λεπτά με το ρολόι, άψογο!
    Εξαιρετικά καλογραμμένο!

    (Αν σε πέντε-δέκα χρόνια η αρμενική κοινότητα διοργανώνει συνέδρια για τον Μποχεμιάν, ξέρουμε ποιος θα φταίει 🙂

  76. Πω-πω! μόλις τώρα το κατάλαβα… χτες νόμιζα ότι ήταν φοβερή σύμπτωση. Πολύ καλό (ακόμα και το χ>γκ στη ρώσικη απόδοση), μπράβο σ’όποιον το έφτιαξε! (παρεμπιπτόντως, το Πάσχα διάβασα επιτέλους την περίφημη αρχέτυπη μετάφραση της αυτοβιογραφίας. Όντως η χειρότερη μετάφραση όλων των εποχών, ίσως μαζί με το Βάινλαντ του Πύνσον).

  77. Μαρία said

    Δύτη, διάβασε και το Φρέντι Μέρκιουρι (δια της ραψωδίας)

  78. Το διάβασα… η κρυφή αναφορά στον Μπους… τι να πω.

  79. Η έγνοια μας ήταν ο μεταφραστής διότι, φίλε Νίκο… το πίκρανες το παιδί! Αν θέλει Μποχεμιάν, ας έχει Μποχεμιάν. Αυτά είναι πράγματα που λύνονται εύκολα.

    Πραγματικά χαίρομαι που σας άρεσε. Ο Γλωσσολάγνος κι εγώ πάντως το διασκεδάσαμε :^D

  80. Μαρία said

    Μη μου πεις οτι το σοφίστηκε κάποιος απο σας;

  81. Βρε Μαρία, βουλωμένο γράμμα διαβάζεις!!! :^ρ

  82. ηλε-φούφουτος said

    Φαροφύλακα, έσκασα (από ζήλια)! Καιρό τώρα ήθελα να φτιάξω κάτι ανάλογο για άλλο πρόσωπο, κι όλο το ανέβαλλα!

    Πολύ καλή δουλειά όμως! Ειδικά με την εργογραφία, έσκασα στα γέλια!

  83. Μπράβο, θερμά συγχαρητήρια!

  84. Γλωσσολάγνος said

    Μόλις ανακάλυψα και μία αναφορά που δικαιολογεί την επίμαχη ελληνική μετάφραση των Απομνημονευμάτων του Σοστακόβιτς! Δείτε το άρθρο της Ακυκλοπαίδειας για τον συνθέτη, στην δεύτερη παράγραφο της ενότητας Composition.

    http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Dmitri_Shostakovich

    Χαίρομαι κι εγώ πολύ που το διασκεδάσατε 🙂

  85. Φαροφύλακας said

    Ίσως είναι λίγο απαιτητικό χιούμορ και χαίρομαι που το πιάσατε.

    Φίλε Ηλε-φούφουτε, ελπίζω πως μερακλωμένος τώρα θα στρωθείς στην δουλειά. Αν χρειαστείς κάποια βοήθεια μην διστάσεις να μας ζητήσεις. Όπως βλέπεις έχουμε διατηρηθεί ευχάριστα ανόητοι ακόμη και σε αυτήν την ώριμη ηλικία.

    ( Σημείωση: από εδώ και πέρα προσέξτε τον τονισμό σας: δε Μποχεμιάν Ράψωδη… )

    Ε, και διαβάζοντας για τον Σοστακόβητς νοιώθω πως λύθηκαν πια όλα…

  86. Το άρθρο για τον Ντ.Σ. με στεναχώρησε λίγο, γιατί μ’αρέσει. 🙂

  87. Γλωσσολάγνος said

    Δύτη, κι εμένα μου αρέσει ο «Σόστι», πάρα πολύ, αλλά εγώ έγραψα μόνο το β’ μισό της παραγράφου που έλεγα παραπάνω. Τα υπόλοιπα ανήκουν σε άλλους τρελαμένους (απίστευτη η ρήση του Όσκαρ Ουάιλντ…) 😀

  88. ηλε-φούφουτος said

    Φαροφύλακα, πώς να έρθω σε επαφή μαζί σου για τα τεχνικά;

    έτσι κι αλλιώς η δουλεία θα γίνει απ τη μεθεπόμενη βδομάδα.

    Τη βδομάδα που μας έρχεται θα στερηθώ την παρέα σας και τα ιντερνέτια.

    Θα κάνω ρεσάλτο στο νησί του Μπουκάν!

    Όχι τη Μαρτινίκα! Όχι την Τζαμάικα! Το άλλο 😉

  89. Φαροφύλακας said

    farofylakas παπάκι κι είμαι στο gmail κομ… (τί κάνει ένας άνθρωπος για να κρύψει την ηλεδιεύθυνσή του από τις μηχανές…)

  90. Νομίζω ότι η στρατιά απόχτησε και «Διεύθυνσή Εκκλησιαστικού» σαν τον ΕΣ με στρατιωτικό ιερέα όχι όποιον κι όποιον αλλά ολόκληρο …πάπα. Το πάπα Ζαν-Πόλ ΙΙ (κάτι μεταξύ Μπελμοντώ και όνομα πλοίου μου φέρνει) στην χτεσινή (17-10-2009) Ελευθεροτυπία http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=92928 .

    Προφανώς ο συτάχτης δεν άκουσε ποτέ του καμιά 25αρια χρόνια για τον πάπα Ιωάννη Παύλο το δεύτερο στα ελληνικά ΜΜΕ.

  91. ppan said

    Αμ η «canonisation του ΠΑΤΗΡ Νταμιάν»;;;;;;;

  92. Rogerios said

    # 90, 91
    Φοβάμαι ότι θα γίνει σφαγή για τη θέση του διευθυντή στη Δνση Εκκλησιαστικού της Στρατιάς των Αγνώριστων, γιατί λίγο πιο κάτω στο άρθρο ακολουθεί και «ο πάππας Μπενουά XVI».

    Τέλος, αναρωτιέμαι αν μόνο εμένα με ενοχλεί το «φλαμανδικό Βέλγιο» του συντάκτη. Θαρρώ πως η «βελγική Φλάνδρα» ή έστω η «Φλάνδρα του Βελγίου» θα ήταν πολύ καλύτερα.

  93. Ελένη said

    Δεν διάβασα το άρθρο, αλλά έτσι όπως το ακούω το φλαμανδικό Βέλγιο, δε με ξενίζει. Υπάρχει και μια ειδοποιός διαφορά (νομίζω).

    Βελγική Φλάνδρα μοιάζει σα να υπάρχουν κι άλλες Φλάνδρες εκτός Βελγίου. Επιπλέον υπάρχει όντως φλαμανδικό Βέλγιο, όχι μόνο η διοικητική περιοχή της Φλάνδρας αλλά και (θεωρητικά) όλη η επαρχία των Βρυξελλών.

  94. sarant said

    Παναγιώτη, φοβερό εύρημα, το άρθρο είναι περιβόλι.

    Ελένη, υπάρχει Φλάνδρα και στη Γαλλία. Αν και το φλαμανδικό Βέλγιο δεν μ’ ενοχλεί.

    Ppan, η φράση «Την περασμένη Κυριακή οι βελγικές τηλεοράσεις μετέδωσαν την ειδική λειτουργία στην «Αγία Ρώμη» της canonisation του πατήρ Νταμιέν.» είναι όλα τα λεφτά. Και αμετάφραστη canonisation, και του πατήρ και ξεκάρφωτη γενική και πλήρης τρικυμία.

    Αυτό το «του πατήρ Νταμιέν» έχει γούστο. Εικάζω πως για να μην πει «του πάτερ Νταμιέν», που είναι ο σωστός λαϊκός ελληνικός τύπος, επειδή κάπου έχει ακούσει ότι θα βγουν οι μπαμπινιωτικοί να τον πουν αγράμματο, το… διορθώνει.

  95. ppan said

    Πάντως μου κάνει εντύπωση διότι όλο το άρθρο μοιάζει να είναι γραμμένο νύχτα, στο γονατο και με τα πόδια: η διαδικασία της αγιοσύνης, η καθολική διαδικασία, η καθολική αγιοποίηση, και ξανά μανά «τον πατήρ» κλπ. Ο ανταποκριτής όμως είναι παλιός στο επάγγελμα -τις προάλλες νομίζω έγραφε ότι πήρε ή θα πάρει σύνταξη-, οπόταν υποθέτουμε ότι ξέρει τουλάχιστον να κλίνει τον πατέρα.
    Μήπως τόδωσε να του το γράψει κανένας ρεπατζής;

  96. Ηλεφούφουτος said

    Όντως όλα τα λεφτά αυτό το άρθρο! Τι να πρωτοθαυμάσεις;!
    Τώρα, αν παρατηρήσω ότι ούτε το «Νταμιέν» είναι σωστό, αφού ο μακαρίτης ήταν Φλαμανδός και όχι Γαλλόφωνος, θα με σφαλιαρίσετε;
    Πάντως, Νικοδεσπότα, να σου υπενθυμίσω ότι ο Μπαμπ είχε βρεθεί στόχος λαθολόγων, επειδή στο Λεξικό του αναγνώριζε την άκλιτη προσφώνηση «πάτερ». Είχε φτάσει να αποκαλέσει «γλωσσαμύντορα» εκείνον που τον είχε κατηγορήσει γι αυτό.

  97. sarant said

    Δεν θυμάσαι καλά, Ηλεφού. Ο Μπαμπ. είχε πράγματι κατηγορηθεί από έναν επιστολογράφο ότι αναγνωρίζει την άκλιτη προσφώνηση «πάτερ», όμως άδικα. Στο λεξικό του γράφει καθαρά ότι είναι εσφαλμένη αυτή η χρήση.

    Δες και:
    http://www.sarantakos.com/language/pater.html

    όπου ο Μπαμπινιώτης, αντί να πει στον γλωσσαμύντορα επιστολογράφο ότι κακώς τον ενοχλεί ο τύπος «ο πάτερ Νικόδημος» συμφωνεί ότι είναι σολοικισμός.

  98. Μ΄αυτά και με τούτα η ιρλανδική τροχαία κέρδισε φέτος το βραβείο Ig Nobel στον τομέα της λογοτεχνίας (Literature, το λέει Νικοδέσποτα) επειδή έκοψε πενήντα κλήσεις στον Prawo Jazdy. Λινκ. Βάλατε κι εσείς το χεράκι σας!

  99. Ηλεφούφουτος said

    σχ. 97, όντως λάθος θυμόμουν! Εμπιστεύομαι υπερβολικά το μνημονικό μου τελευταία και δεν ανατρέχω στα γραπτά.
    Αυτό το «γλωσσαμύντορες» του Μπαμπ με έκανε να πιστεύω ότι είχε αναγνωρίσει και το «πάτερ». Τελικά, ;γιατί τον χαρακτήρισε γλωσσαμύντορα;, αναρωτιέμαι. Δεν είναι γλωσσαμύντορας κάποιος που απλώς δεν έχει διαβάσει τι γράφεις.

  100. glaukus said

    Γέλασα απίστευτα και με το άρθρο και με τα σχόλια #12 κ #90 😉
    Ξεκίνησα από το χθεσινό ποστ και έφτασα σε ποστ του 2009, από λινκ σε λινκ.
    Μα τι ωραίο blog για να αρχίζεις την μέρα σου…!

  101. sarant said

    Σ’ ευχαριστώ και καλώς ήρθες!

  102. Immortalité said

    Και πάνω που αναρωτιόμουν πότε προλάβατε και γράψατε 101 σχόλια είδα ότι είναι περσινό 🙂
    Εχω σκάσει στα γέλια!
    Αλλά το Ντασό δεν το κατάλαβα 😦

    Άκου Λούις Αλθύσερ! (έπρεπε να υπάρχει μια φατσούλα που πέφτει κάτω και κρατάει την κοιλιά της!)

  103. sarant said

    Ντασό είναι το Νταχάου αν διαβαστεί γαλλοπρεπώς (Dachau)

  104. Immortalité said

    Τώρα εξηγούνται όλα…

  105. Έστω και αργά, τιμή και δόξα στους σχολιαστές όλου του Παγκόσμιου Ιστού:

  106. Να μην ξεχνάμε και τον «ιερακομορφο» αρχαίο αιγυπτιακό θεό Χορούς.

    Βασιλική ερώτηση:
    Μέχρι κάποια εποχή είχαμε τις βασίλισσες Ελισάβετ, Βεατρίκη, Μαργαρίτα, τον Βασιλιά Κάρολο Γουστάβο κλπ.
    Ποτε και γιατί περάσαμε στην Diana (αντί για Αρτέμιδα), στους πρίγκηπες William και Harry (αντί για Γουλιέλλμο και Ερρίκο), αλλα και στην Kate Middleton, αντί για Αικατερίνη Mεσοπολεως ( ; ) ; Επίσης, ενώ όπως είπαμε κάποτε ίσχυε γενικά ο εξελληνισμός, γιατί ο Ιωάννης Κάρολος τη γλύτωσε και λεγόταν από την αρχή Juan Carlos ;

  107. sarant said

    Καλή ερώτηση, αλλά δεν ξέρω την απάντηση -όμως δεν είναι ίδια περίπτωση η Νταϊάνα, αν «μεταφραζόταν» θα τη λέγαμε Διάνα μάλλον. Ο Χουάν Κάρλος ανέβηκε αργά στον θρόνο, to 1975.

  108. Ενδεχομένως, μια ερμηνεία που θα μπορούσαμε να δώσουμε για τον Juan Carlos είναι ότι μπήκε γαμπρός στην οικογένεια, έτσι υπήρχε η οικειότητα να τον καλούμε με το όνομα του, παρα με την επίσημη θεσμισμένη μετάφραση του ονόματος του. Υποθέτω κιόλας ότι αυτή η οικειότητα δημιουργούσε ενδεχομένως αισθήματα ταύτισης και στο τέλος υποστήριξης προς τον θρόνο. Όπως η Σοφια παντρεύτηκε τον Juan Carlos, έτσι και η X άγνωστη Ελληνίδα θα μπορούσε να περιμένει τον δικό της. Η θεσμισμένη μετάφραση δεν θα επέτρεπε την δημιουργία τέτοιων ψευδαισθήσεων.
    Γενικότερα τώρα ενδεχομένως η μετάφραση των ονομάτων να επέτρεπε την διάκριση μεταξύ διαφορων τύπων δυσδιάκριτων στα ελληνικά. Πχ διαφορα μεταξύ «mp» και «b» που στην μεταγραφή στα ελληνικά αναγκαστικά γράφονται και τα δυο με «μπ».
    Πάντως πέρα από τα κυρια ονόματα των ανθρώπων είναι και τα ονόματα των πόλεων πλέον, που υπάρχει τάση να μην ελληνοποιούνται . Ταξιδεύουμε στην Νέα Υόρκη, αλλα το Γιόρκ είναι πόλη του Ηνωμένου Βασιλειου.

  109. Για να μην ελληνικοποιούμε και/ή μεταφράζουμε (μήπως να το λέμε ελληνοφράζουμε όπως ευελφάλεια;) μόνο τους ηθοποιούς, προτείνω και την τεκίλα Ιωσήφ Κόραξ (José Cuervo).

    Επίσης, το αγαπημένο μου είναι η Σεμιραμίδη, το οποίο διάβασα στο περιοδικό Ντόναλντ (ναι, το άβαταρ δεν είναι τυχαίο) πρίν από μερικά χρόνια, δυστυχώς δεν σημείωσα πουθενά το νούμερο, αλλά έχω όλα τα τεύχη, οπότε κάποια στιγμή θα τα ψάξω και θα το σκανάρω. Και πρόκειται βέβαια για τη Σεμίραμι, που προφανώς μεταγράφηκε από το ιταλικό Semiramide (το 95% της παραγωγής γίνεται στην Ιταλία από ιταλούς συγγραφείς και σχεδιαστές).

    Σκύλε της Β.Κ. εγώ στο ΕΜΠ εκείνη την εποχή θυμάμαι Οικονομική των Επιχειρήσεων. Στα Κοινωνικά του πρώτου εξαμήνου είχαμε να διαλέξουμε μεταξύ Κοινωνιολογίας και ενός άλλου που δεν θυμάμαι το όνομά του. Θα φταίει που εγώ αυτό είχα επιλέξει, το πέρασα με 5 στην πρώτη εξεταστική, και είναι σχεδόν το μόνο μάθημα που πέρασα τα πρώτα δύο χρόνια στη σχολή!

  110. Τώρα που το ξαναδιαβάζω, σαμιαμίδι μου θυμίζει.

  111. sarant said

    Πράγματι, Σεμιραμίδη θυμίζει σαμιαμίδι!

  112. Ανακάλυψα καινούργιον Αγνώριστο!

    Ίσως βέβαια να ταίριαζε και στο σχόλιο για τον Φλάβιους Ζοζέφ*, έχουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο κοινή τη Ρώμη: στην ιστοσελίδα http://el.lipsum.com/ διαβάζουμε στις τελευταίες παράγράφους για το «»de Finibus Bonorum et Malorum», γραμμένη από τον Σισερό (Cicero) το 45 π.Χ.»!

    * πιο σωστά δεν θα ήταν Φλαβιούς;

  113. […] στη στρατιά των ανύπαρχτων ή των αγνώριστων πάει ο ο Ιταλός αστροναύτης της […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: