Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

5 εκατομμύρια λέξεις και λίγη αξιοπρέπεια για χάσιμο

Posted by sarant στο 15 Απρίλιος, 2009


Αν έβγαινε κάποιος φιλόλογος, έστω κι ακαδημαϊκός, και δήλωνε ότι, ξερωγώ, η φραπελιά είναι φάρμακο αποτελεσματικό για τον καρκίνο, κι αν μια εφημερίδα πρόβαλλε τις δηλώσεις του σε περίοπτη θέση, φαντάζομαι ότι θα τις αντιμετωπίζαμε με θυμηδία και θα αναρωτιόμασταν αν ο σεβάσμιος κύριος έχει ακόμα σώας τας φρένας -όσο για την εφημερίδα, θα έχανε την αξιοπιστία της και μπορεί κάποια αρχή να της έβαζε και πρόστιμο -όπως άλλωστε νομίζω ότι έγινε όταν κάποια τηλεοπτική εκπομπή πρόβαλε ακριβώς αυτόν τον ισχυρισμό.

Περιέργως, για θέματα γλώσσας ο καθένας θεωρεί ότι μπορεί να λέει ό,τι του κατέβει στο νου.

Ίσως αυτό να οφείλεται στο ότι τη γλώσσα τη μιλάμε όλοι και τη χειριζόμαστε περίπου με την ίδια επάρκεια (πιο σωστά, έτσι νομίζουμε), άρα είμαστε όλοι εξίσου ειδικοί. Έτσι εξηγείται το ότι ο τραγουδοποιός Διονύσης Σαββόπουλος θεώρησε τον εαυτό του αρμόδιο να αποδείξει την ύπαρξη μακρών και βραχέων φωνηέντων στη σημερινή γλώσσα (τη στιγμή που όλοι δέχονται πως η διάκριση έχει εκλείψει από αιώνες και αιώνες), ενώ, ας πούμε, δεν ισχυρίστηκε ότι η γη είναι επίπεδη και περιβάλλεται από έναν φλεγόμενο δακτύλιο.

Το χειρότερο είναι ότι για τη γλώσσα μπορεί κανείς ανεξέλεγκτα να παραθέσει την πιο απίστευτη παπάρα σαν να ήταν επιστημονικό στοιχείο -και ότι θα το δεχτούν αρκετοί χωρίς να το αμφισβητήσουν.

Αρκεί βέβαια να τους βολεύει να το δεχτούν. Θέλω να πω, αν είστε αγύρτης που προωθείτε την ιδέα ότι όλες οι γλώσσες του κόσμου προέρχονται από τα παλαιοτουρκικά (η θεωρία της Γλώσσας του Ήλιου ή κάπως έτσι), καλά θα κάνετε να την πλασάρετε στη γειτονική χώρα. Αν θέλετε να πουλήσετε με επιτυχία τις μπαρούφες σας στην Ελλάδα, πρέπει να πείτε κάτι σαν κι αυτό που δημοσιεύτηκε σήμερα στην Ελευθεροτυπία με τίτλο 5.000.000 λέξεις για χάσιμο

Με αφορμή την παρουσίαση μιας έρευνας που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Ακαδημίας Αθηνών, το ρεπορτάζ που υπογράφει η κυρία Κοντράρου-Ρασσιά περιλαμβάνει τον εξής τερατώδη ισχυρισμό:

Κι όμως η ελληνική γλώσσα αναφέρεται στο βιβλίο Γκίνες ως η πλουσιότερη γλώσσα του κόσμου με 5 εκατομμύρια λέξεις, ενώ η αγγλική, που χρησιμοποιούμε κατά κόρον, έχει μόνο 490.000 λέξεις και φέρεται να έχει δανειστεί από την ελληνική 41.615 λέξεις (λεξικό Γουέμπστερ).

Η φράση δεν βρίσκεται σε εισαγωγικά, επομένως πρέπει να συμπεράνουμε ότι βγήκε από την πένα (ή έστω το πληκτρολόγιο) της κυρίας Ρασσιά. Αν είναι έτσι, είναι χρέος της κυρίας Ρασσιά να μας πει σε ποιο σημείο ακριβώς, σε ποια σελίδα ποιας έκδοσης του βιβλίου Γκίνες υπάρχει η πληροφορία για τα 5 εκατομμύρια λέξεις, γιατί αλλιώς θα συμπεράνουμε ότι παραπληροφορεί. Είναι όμως χρέος και της Ακαδημίας Αθηνών να καταδικάσει την παραπληροφόρηση, αλλιώς θα είναι συνυπεύθυνη.

Ο φίλος Ν. Λίγγρης είχε πρόχειρη την έκδοση 1985 του βιβλίου και γράφει στο φόρουμ ΛεξιλογίαΤο Guinness Book of Records, μια και όλο το αναφέρουν, λέει ότι το πιο πλούσιο λεξιλόγιο το έχει η αγγλική γλώσσα, με 490.000 λέξεις συν κάπου 300.000 τεχνικούς όρους (αντιγράφω από την έκδοση του 1985 που βρήκα μπροστά μου, θα έχουν αυξηθεί από τότε).

Οπότε; Συνειδητά ψέματα μας παρουσιάζει η κυρία Ρασσιά ή απλώς αναμεταδίδει άκριτα τις φαντασιώσεις του Λερναίου κειμένου και των Γεωργαλάδων; Κατά πάσα πιθανότητα, το δεύτερο -αλλά αυτό δεν την απαλλάσσει από την ευθύνη. Ούτε την κυρία Ρασσιά ούτε την Ελευθεροτυπία που ξαφνικά μετατρέπεται σε παπαγαλάκι των ελλαδεμπόρων και των αγυρτών.

Εκτός αν… Εκτός αν την εκτός εισαγωγικών φράση την έχει πει πράγματι ο ακαδημαϊκός κύριος Κουνάδης. Αυτό αδυνατούσα να το πιστέψω, βλέπω όμως ότι και σε άλλη εφημερίδα υπάρχει ρεπορτάζ από την εκδήλωση, με ακόμα περισσότερες γλαφυρές λεπτομέρειες -και φαίνεται ότι ο κύριος Κουνάδης επανέλαβε όλο το ρεπερτόριο του Λερναίου κειμένου.

Αν είναι έτσι, τότε η κυρία Ρασσιά και η Ελευθεροτυπία δεν έχουν (σχεδόν) καμιά ευθύνη για τη βάναυση παραπληροφόρηση του κοινού, η ευθύνη βαραίνει (σχεδόν) ολοκληρωτικά τον καθηγητή (Στατικής) και ακαδημαϊκό (εφαρμοσμένων θετικών επιστημών) κ. Κουνάδη. Η μόνη ευθύνη της δημοσιογράφου βρίσκεται στην απρόσεχτη χρήση των εισαγωγικών. Ίσως και στο ότι δεν επέδειξε λίγο περισσότερη υγιή δυσπιστία αλλά γιατί να απαιτούμε από μία δημοσιογράφο να δυσπιστεί απέναντι σε κοτζάμ ακαδημαϊκό έστω κι αν αυτός μιλάει για θέμα για το οποίο καμιά ειδικότητα δεν έχει; (θα έλεγα μάλιστα ότι είναι λιγότερο ειδήμων από τη δημοσιογράφο).

Μερικοί μπορεί να πουν: εντάξει, το Γκίνες δεν το γράφει, αλλά δεν είναι πράγματι η ελληνική η πλουσιότερη γλώσσα στον κόσμο; Δεν έχει 5 ή 6 ή 70 εκατομμύρια λέξεις, όπως μας έλεγε ο θεολόγος στο γυμνάσιο (ο λοχαγός στο στρατό / ο συνάδελφος στο γραφείο / μια καθηγήτρια στο κομμωτήριο / ο Μηνάς ο ψυκτικός στο καφενείο);

Καταρχάς, η έννοια «πλούσια» γλώσσα δεν είναι εύκολο να οριστεί. Αν όμως μέτρο του πλούτου νοείται ο αριθμός των λέξεων τότε, λυπάμαι, αλλά η αρχαία ελληνική (διότι αυτήν βέβαια εννοούν ελληνική οι ελλαδέμποροι) δεν είχε ούτε 5 ούτε 6 εκατομμύρια λέξεις. Όπως γράφω αναλυτικά σε παλιό μου σημείωμα και στο βιβλίο μου Γλώσσα μετ’ εμποδίων, ο συνολικός αριθμός των λημμάτων της αρχαίας ελληνικής δεν πρέπει να ξεπερνά τις 150.000 λέξεις, πολύ λιγότερο από την αγγλική ή από τα 5-6-70 εκατ. της εθνικιστικής ονείρωξης.

Πέρα από τη μπαρούφα για τα 5 εκατομμύρια και το βιβλίο Γκίνες, το άρθρο περιέχει και δύο ακόμα σημεία που θέλω να σχολιάσω, τα οποία θα τα χρεώσω χωρίς αμφιβολία στον ακαδημαϊκό κ. Κουνάδη, διότι βρίσκονται μέσα σε εισαγωγικά, σε αντίθεση με τη μπαρούφα. Το ένα, ότι σύμφωνα με έρευνα εταιρείας δημοσκοπήσεων, «το 64,8% των κατοίκων της Αττικής χρησιμοποιεί ξενόφερτες λέξεις». Ή δεν εξήγησε σωστά η εταιρεία τι εννοεί με τη λέξη «ξενόφερτες» ή το 35,2% των κατοίκων της Αττικής είναι ψεύτες, διότι βέβαια δεν νομιζω να υπάρχει κανείς που δεν λέει σπίτι, σκάλα, πατάτες, τρένο, μπάλα –ή ακόμα και μπαμπάς.

Το άλλο, ότι «μηνύματα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μεταβιβάζονται στην ελληνική γραμμένα με λατινικούς χαρακτήρες», λέει ο ακαδημαϊκός. Αφήνω την ελαφρώς τρικυμισμένη σύνταξη και προχωρώ στην ουσία: όσοι ζουν σήμερα στην Ελλάδα ξέρουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ηλεμηνυμάτων γράφονται στα ελληνικά. Η Ακαδημία είναι (μόνο) 8-10 χρόνια πίσω στην εκτίμησή της.

Θα πει κανείς: εντάξει, έγραψε και μια υπερβολή η εφημερίδα, εσείς τι συμφέρον έχετε να την κατακεραυνώνετε με τόσο μένος; Δεν αγαπάτε την ελληνική γλώσσα;

Θα απαντήσω παραφράζοντας ένα σχόλιο του Ν. Λίγγρη: Το μένος με το οποίο αντιτασσόμαστε σ’αυτό το παραμύθι οφείλεται στο ότι λατρεύουμε την ελληνική γλώσσα και την ιστορία της και είναι ντροπή που κάποιοι, με εσκεμμένα ψέματα, δημιουργούν την εντύπωση ενός κομπλεξικού επαρχιωτισμού. Και δεν αγανακτούμε με όσους πιστεύουν το παραμύθι ή όσους ανύποπτους το αναμεταδίδουν, αλλά με εκείνους οι οποίοι το ξεκινούν, τους επαγγελματίες παραμυθάδες.

Σημείωση: Πρόκειται για τη δεύτερη μορφή του άρθρου. Αρχικά πίστευα ότι για την παραπληροφόρηση ήταν υπεύθυνη η δημοσιογράφος της «Ε», φαίνεται όμως ότι τις επίμαχες φράσεις τις είπε ο κ. Κουνάδης. Για το λόγο αυτό έγραψα και δεύτερο άρθρο, που μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Advertisements

70 Σχόλια to “5 εκατομμύρια λέξεις και λίγη αξιοπρέπεια για χάσιμο”

  1. ppan said

    Γράφτα χρυσόστομε! Τα διάβασα κι εγώ τα ρεκόρ γκίνες και μούφυγε η εφημερίδα από τα χέρια…

  2. Χμμμμ… και ο Χρυσός Οδηγός, όπως τον ζυγίζω, πρέπει να περιέχει μερικά εκατομμύρια λέξεις αλλά δεν είναι και το απαύγασμα της σοφίας. Εκτός εάν κάνεις συλλογή από Παπαδόπουλους και Μιχαηλίδηδες, υδραυλικούς και ακτινολόγους!
    Για να μην πούμε πόσα εκατομμύρια λέξεις έχει μία εφημερίδα…

  3. προφανῶς συγχέουν τὶς λέξεις-λήμματα μὲ τοὺς λεκτικοὺς τύπους-μορφήματα.

  4. Μαρία said

    Α χα χαχαχααα Αυτή την κυρία είχε διαλέξει ο Παναγιωτάκης για να της αφηγηθεί τη ζωή του.
    http://www.eleftheriskepsis.gr/product_reviews.php?products_id=34918

  5. ηλε-φούφουτος said

    Αυτό που βλέπω να περνάει απαρατήρητο είναι η δημοσκόπηση! Το φαντάζεστε;

    – Καλημέρα σας! Είμαστε από την εταιρεία «Φούφουτος» και κάνουμε μια δημοσκόπηση για λογαριασμό της Ακαδημίας Αθηνών.
    Χρησιμοποιείτε ξενόφερτες λέξεις;
    – Εεε, να σας πω… Όχι πολύ! Τις αποφεύγω!
    – Αχ, εγώ τις χρησιμοποιώ! Πλάκα έχουνε!

  6. Μαρία said

    Και δε μου φαίνεται και τόσο καημένη. Την έχουν παραλάβει κι άλλοι πριν απο σένα. Δίνει γενικά τροφή…
    http://filopappou.wordpress.com/2007/10/17/12/

  7. Το πιο σύντομο ανέκδοτο που λέγατε… «Ακαδημία Αθηνών». Συναγωνίζεται, τελευταία, με το άλλο, την «Ελευθεροτυπία», όπως έχει καταντήσει.

  8. Νίκο αγαπητέ, θα μπορούσα να δεχτώ ότι η ελληνική έχει έστω 50 εκατομμύρια λέξεις, όμως το ζήτημα που με απασχολεί είναι πόσες και ποιές απ’ αυτές χρησιμοποιεί ό μέσος Έλληνας στην καθημερινή χρήση της γλώσσας, όπως και αν μπορεί να εκφράση δύο απλά νοήματα χρησιμοποιώντας τις καταλληλότερες απ’ αυτές. Εδώ η πραγματικότητα δίνει σαφέστατη την απάντηση τόσο στην κα Ρασσιά όσο και στην κα Τζιροπούλου-Ευσταθίου.

    Αναρρωτιέμαι λοιπόν μήπως θα ήταν προσφορότερο οι θαυμαστές της ψευτοπληθώρας να ξεκινούσαν απ’ αυτή την λεπτομέρεια της ποιοτικής χρήσης της γλώσας, αφήνοντας στην άκρη το ποσοτικό;

    Όμως νομίζω ότι μας διαφεύγει και των δύο η λεπτομέρεια ότι στις εποχές της παρακμής οι άνθρωποι σκέφτονται με αριθμούς και όχι με αξίες, παναπεί πληθωριστικά.

    Καλό Πάσχα σ’ εσένα και όλους τους φίλους μας «κείθε πέρα», όπως και στους περαστικούς και συν-σχολιαστές εδώ.

  9. Μαρία said

    Παιδιά, μας έφαγαν τα εισαγωγικά. Όπως φαίνεται τα περί Γκίνες + λερναίο είναι του Κουνάδη (ομότιμου του ΕΜΠ)
    http://www.paron.gr/v3/new.php?id=39827&colid=&catid=33&dt=2009-04-05%200:0:0

  10. Μαρία said

    Απόψε, ώρα 7.00, στην αίθουσα τελετών του Δημαρχείου Αθηνών, θα γίνει σε επίσημη τελετή η επίδοση του «Βραβείου Αθηνών» στο Ιδρυμα Στ. Νιάρχου για τη συμβολή του στα πολιτιστικά δρώμενα της χώρας. Θα αναγορευθεί επίτιμο μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας ο ομ. καθηγητής ΕΜΠ και ακαδημαϊκός Αντώνης Ν. Κουνάδης για το πολύτιμο έργο του στο πεδίο προάσπισης της ελληνικής γλώσσας. Επίσης θα απονεμηθούν τα ετήσια βραβεία σε Ελληνες και αλλοδαπούς μεταφραστές που κρίθηκαν από την αρμόδια επιτροπή άξιοι αυτής της τιμής για τις λογοτεχνικές μεταφράσεις τους της τελευταίας διετίας. Επίτιμα μέλη της Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας μεταξύ άλλων έχουν ανακηρυχθεί μέχρι σήμερα: ο αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος πρώην Αμερικής Ιάκωβος, ο πρώην πρωθυπουργός Τζαννής Τζαννετάκης, ο ακαδημαϊκός Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, ο Γάλλος λόγιος Roger Milliex, ο σκηνοθέτης Αλέξης Σολωμός κ.ά.

    ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 10/04/2008
    Για κάντε μια σύντομη ενημέρωση για την ΕΜΛ.

  11. sarant said

    Πάντως, όταν ήμουν στο Πολυτεχνείο ο καθηγητής Κουνάδης είχε ένα από τα πιο δύσκολα μαθήματα, τις Στατικές αν θυμάμαι καλά -λέω αν θυμάμαι γιατί εγώ ευτυχώς ήμουν σε άλλη σχολή. Επίσης παλαιότερα ήταν δισκοβόλος με πολύ καλές επιδόσεις (βαλκανιονίκης και βάλε). Με τη γλώσσα δεν ήξερα ότι είχε ασχοληθεί.

  12. Μαρία said

    Αναμοχλευτή, αυτό απασχολεί και τον Κουνάδη και ξέρει και την αιτία. Για όλα φταίει η μεταρρύθμιση του 76, λέει.

  13. Μπουκανιέρος said

    Πήγα να δω το άρθρο στην εφημερίδα και νόμισα προς στιγμή ότι η κυρία στη φωτογραφία ήταν η ελληνική γλώσσα, έτσι όπως την ονειρεύονται.
    Ευτυχώς, ήταν η Ρομιγί!

  14. nickel said

    Για την Ε.Ε.Μ.Λ. θα διαβάσετε εδώ:
    http://www1.ekebi.gr/main12/epidot_gr.html

    Νομίζω, αν κρίνω από τα ευρήματα στο Γκουγκλ, ότι απλώς μοιράζει βραβεία.

  15. Μαρία said

    Και πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ σε δύσκολους καιρούς:
    http://www.olympics.segas.gr/olympics/gr/morph/morph2.asp?morph_ID=28

  16. nickel said

    Πάνε αρκετά χρόνια που κυκλοφορεί το «λερναίο κείμενο» και, έτσι που πάμε, πέντε χιλιάδες χρόνια από σήμερα, θα μιλάμε ακόμα για τον Αδάμ, την Εύα και την «ελληνική ως γλώσσα της πληροφορικής». Πιστεύω ότι έχει γίνει πλήρης και ικανοποιητική ανασκευή του κειμένου, από τον Σαραντάκο και όχι μόνο. Επιτέλους, ας βγει ένας από όλους αυτούς που τόσο εύκολα και ανόητα το αναπαράγουν, ένας Στυλιανίδης, ένας Τσέγκος, ένας Κουνάδης, ένας Γεωργιάδης, και να το στηρίξει με ντοκουμέντα και με επιχειρήματα. Αλλιώς, επειδή είμαι βέβαιος ότι δεν θα το κάνουν διότι δεν μπορούν, ας σταματήσουν πια να περιφέρουν αυτό το μπουκέτο με τα άθλια, κατασκονισμένα ψεύτικα λουλούδια. Είναι αντιαισθητικό πια.

  17. Tο θέμα είναι, όπως λες κι εσύ αγαπητέ Νίκο, ότι, άμα βγει η αφεντιά μου και κάνει διάλεξη περί αντοχής υλικών / κβαντομηχανικής / νανοτεχνολογίας / νονοτεχνολογίας κτλ., θα την πάρουν με τις πέτρες, και δικαίως. Ενώ ο κάθε μηχανικός, ψυχίατρος, μουσικοσυνθέτης, δημοσιογράφος και (κυρίως και προπάντων) ταξιτζής θεωρεί πως έχει το ελεύθερο να ξεστομίζει θέσφατα για τον πλούτο της Τρισχιλιετούς όπου και όπως τού βουληθεί. Και τελοσπάντων, όσο αυτές οι ανοησίες κυκλοφορούσαν μονάχα στα παρακάναλα της trash TV και στους σκοτεινούς διαδρόμους του διαδικτύου, πήγαινε κι ερχόταν. Τώρα όμως παράγινε το κακό, και κοτζάμου υπουργοί παιδείας, ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι ειδικοί περί τα πολιτιστικά (!) αμολάνε ο καθένας το μακρύ του και το κοντό του, χωρίς καν να κάνουν τον κόπο να τεκμηριώσουν στοιχειωδώς ό,τι λένε. Κι αν αυτό είναι μια φορά ασύγγνωστο για υπουργό, είναι δέκα φορές απαράδεκτο για καθηγητή πανεπιστημίου και ακαδημαϊκό. Αν μη τι άλλο, είναι θέμα επιστημονικής δεοντολογίας (για το ηθικό μέρος του ζητήματος, ούτε ψύλλος στον κόρφο τους).

  18. ηλε-φούφουτος said

    Συμφωνώ με τον Τυπούκειτο.

    Η δική μου επιστημονική διαπίστωσις όμως είναι ότι πολυτεχνίτες κι ερημοσπίτες είναι αυτοί που κάνουν τη ζημιά αλλά πολυτεχνίτης είναι και ο Σαραντάκος που τους τρώει, κατά την αρχήν «ο τρώσας και οι άσχετοι».

    Επίσης, δεν ξέρω τι να πρωτοθαυμάσω. Τα κελεπούρια που ψάχνει και βρίσκει η Μαρία ακαταπαύστως ή όσα διαβάζω σ’ αυτά για τα μεγάλα προσώπατα που μαζώχθηκαν διά να ακούσωσιν τον Καραβάγγον να λέει μπούρδας! Έχω μείνει έκπαγλος!

  19. Μαντουβάλα said

    The Perseus Project at Tufts University seeks an individual to supervise the creation of a syntactic database for classical Greece with 1,000,000 words – one of the most promising instruments ever produced for the study of Greek linguistics, literary style, and lexicography.

    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/about/jobs

  20. Μαντουβάλα said

    […]

    The problem with trying to number the words in any language is that it’s very hard to agree on the basics. For example, what is a word? If run is a verb, is the noun run another word? What about the inflected forms ran, runs, and running? What about words with run as a base, such as runner and runnable and runoff and runway? Are compounds, such as man-bites-dog, man-child, man-eater, manhandle, man-hour, man of God, man’s man, and men in black, to be counted once or many times?

    Another question: What is English? The word veal, borrowed from French in the 14th century, seems to be English, as does spaghetti, a 19th-century Italian borrowing. But what about pho, a Vietnamese soup found from the 1930s but only recently common? Or the yet-more-recent banh mi sandwich? What about shurpa, a Bukharian soup, which can apparently be eaten in New York? What about words used by non-native English speakers in Singlish?

    […]

    http://www.slate.com/id/2139611/

  21. Μπουκανιέρος said

    Μαντουβάλα, ελπίζω να αντιλαμβάνεσαι ότι το «1,000,000 words» αφορά το κόρπους της «database»…

  22. @18: Hλεφού, πάλι λάθος με έγραψες! Το σωστό είναι Τυπούκητος, από τον τύπο και το κήτος. Πώς λέμε, «κοίτα αυτόν τον τύπο, σκέτο κήτος είναι»; Ε, κάπως έτσι.

  23. Είστε με το μεταβατικό ή με το αμετάβατο «επικοινωνώ»; Προσωπικά, μου έχουν μάθει το δεύτερο.
    Σχετικό (δείτε την κάρτα): http://piazzadelpopolo.blogspot.com/2009/04/blog-post_6662.html

  24. Μαρία said

    Τυπουτσέτο (κατά το σπαρματσέτο) το πράγμα έχει ξεφύγει απ’ τα σπουπιδοκάναλα και τους τηλεβιβλιοπώλες αλλά η εγχώρια πανεπιστημιακή στρούγκα παραμένει στη μούγγα. Μπορεί βέβαια να μην το πήρε είδηση.
    Όσες φορές μου ήρθε το λερναίο ο αποστολέας είχε και μεταπτυχιακό.
    Το εξαιρετικό κείμενο του Νίκου νομίζω οτι είναι γνωστό κυρίως στους παρεπιδημούντες στα ιντενέτια. Μήπως πρέπει να διαμαρτυρηθούμε για την ξεφτίλα της ακαδημίας λίγο πιο οργανωμένα;(μη σκεφτείς εδώδιμα – αποικιακά)

  25. Nicolas said

    Ευκαιρία και πάλι να πλασάρω τον Ελληνοτρίβη:
    «Όστις δε παρά τα τεκμήρια ταύτα αλλότρια έτυμα αντεπικαλείται, δήλον ότι κακόβουλος ανθέλλην και μισέλλην εστί και ανάξιος στήναι υπό την τζιροπούλειον αιγίδα».
    Με πρόλαβαν, αλλά έχω κι εγώ την ίδια απορία: πως οι Έλληνες, με μία τόόόόόόσο πλούσια γλώσσα, έχουν περιορίσει το λεξιλόγιό τους σε ορισμένες λέξεις που αρχίζουν από μ, από π και ένα ρήμα που αρχίζει από γ;
    Απο τις στατικές στις στατιστικές, αντί για τον αριθμό των λέξεων, θα προτιμούσα να μάθω πόσα βιβλία διαβάζει κάθε άτομο σε μία χώρα, το ποσοστό αναλφάβητων, … και άλλλες τέτοιες μπαρούφες που δεν ενδιαφέρουν ούτε τα πρωτοσέλιδα, ούτε τα πρωινο-μεσημεριανο-απογευματάδικα. Γιατί και η γαλλική έχει κάμποσες λέξεις, αλλά αν ρίξουμε μια ματιά στο διαδίκτυο θα μας σηκωθούν οι τρίχες σαν πράσα στο κεφάλι. Ένα σχόλιο σε μια ηλεκτρονική έκδοση μιας εφημερίδας (ας πούμε Le Monde, που σημαίνει ότι αυτός που διαβάζει έχει κάποιο επίπεδο) τρεις γραμμές, σαράντα λάθη.
    Αν πιάσουμε εκείνο το «η γλώσσα είναι η πατρίδα μου», πολύς κόσμος έχει μείνει άπατρις, αλλά με την κακή έννοια. Και μάλλον καταλήγουμε πάλι σ΄ εκείνα που λέγαμε και σε άλλα σχόλια: καταστροφή του σχολείου (της εκπαίδευσης γενικότερα), των κοινωνικών σχέσεων (καφενεία κλπ.) και φτάνουμε στα πρόβατα που πάνε μόνα τους στο σφαγείο…

  26. Μαρία said

    Σταζύμπιε, αν ο Στυλιανίδης ήταν υπουργός διαδόσεων ή μεταδόσεων και όχι επικοινωνιών, ο κειμενογράφος του θα το ‘γραφε αλλιώς. Όλοι το αμετάβατο ξέρουμε στα ελληνικά. Εκεί που οι Αγγλογάλλοι το χρησιμοποιούν ως μεταβατικό εμείς έχουμε άλλα ρήματα. Πιθανόν να εξαφανιστούν σιγά σιγά αν βοηθήσει λίγο κι ο υπουργός, όπως χάθηκε και το κοινωνιολογώ της μάνας μου.

    Άλλος ιστολόγος έχει αναρτήσει ευχετήρια κάρτα βουλευτή του ΠΑΣΟΚ που μιλάει για το ανέστερο φως της Αναστάσεως.

  27. Κι ο e-aris, κι ένα σωρό άλλοι, ως μεταβατικό το χρησιμοποιεί. Εγώ μαζί σου είμαι, αλλά όπως και με το λερναίο, χρειάζεται να κάνουμε φασαρία, όποτε γίνεται.

  28. Μαρία said

    Ο ‘Αρης τι επικοινωνεί, την αγωνία του; Θα του επικοινωνήσω το παράπονό μου.
    Και βέβαια χρειάζονται κράξιμο. Ο Σεφέρης αυτό το έλεγε επαρχιωτισμό. Λες και μας λείπουν τα ρήματα, τα μαλακισμένα.

  29. sarant said

    Ή μάλλον: και καλά να το λέει ο ασθμαίνων δημοσιόγραφος που έχει μια ώρα πρόγραμμα να μπαζώσει. Ο υπουργός δεν πρέπει να δείχνει το δρόμο; (τι λέω θεέμου!)

  30. ppan said

    Αυτά είναι.. Όταν έχεις 5 εκ. λέξεις πώς να προλάβεις να τις κουλαντρίσεις όλες, να μάθεις πώς συντάσσονται, πώς κλίνονται κλπ.

  31. aerosol said

    Amen brother!
    [Amen, εκ του Αμήν, εκ του ελληνικού «Α, μην πάρω καμιά βρεγμένη σανίδα και μπω στην Ακαδημία», που λέγεται πως είπε ο αρχαίος Έλλην Ορχιδεύς.]

    ΥΓ: Το φως της Αναστάσεως ασφαλώς και είναι ανέστερο. Αφού δεν έχει εστέρες!

  32. j95 said

    Ίσως και στο ότι δεν επέδειξε λίγο περισσότερη υγιή δυσπιστία αλλά γιατί να απαιτούμε από μία δημοσιογράφο να δυσπιστεί απέναντι σε κοτζάμ ακαδημαϊκό έστω κι αν αυτός μιλάει για θέμα για το οποίο καμιά ειδικότητα δεν έχει;

    Τι «γιατί»; Αφού η Ακαδημία έχει σχεδόν μηδενική επιστημονική βαρύτητα. Το κύρος της οφείλεται στο θεσμικό πλαίσιο και όχι στην αξία της. Και τα κυριότερα πεπραγμένα της έχουν να κάνουν με την παροχή «επιστημονικής» τεκμηρίωσης για διάφορα σοβινιστικά ιδεολογήματα.

  33. ο Κουνάδης ήταν ο βασικός εμπνευστής της έκκλησης των 40 ακαδημαϊκών να σώσουμε το ελληνικό αλφάβητο από τα νύχια του λατινικού· έπειτα, πρώτο τραπέζι πίστα στα ιδρυτικά της Ελληνικής Γλωσσικής Κληρονομίας –φυσικά και στις υπογραφές του Χριστόδουλου για τις ταυτότητες

    και χάρισμα τού stazybo horn ένα ωραίο μεταβατικό «επικοινωνώ», πρωθυπουργικό μάλιστα: «ένα είναι σίγουρο, και το λέω, και το επικοινωνώ στον κόσμο»

  34. Μαρία said

    Πολύ βαρύ βιογραφικό ο δισκοβόλος.

  35. «Ειδικοί επιστήμονες της πληροφορικής διεπίστωσαν ότι οι Η/Υ προχωρημένης τεχνολογίας δέχονται ως νοηματική
    γλώσσα μόνο την Ελληνική, διότι η λέξη που είναι το «σημαίνον» και το εκφραζόμενο από αυτήν που είναι το «σημαινόμενον», έχουν μεταξύ τους πρωτογενή σχέση. Τούτο δεν συμβαίνει σε άλλες γλώσσες, οι οποίες θεωρούνται σημειολογικές, διότι δεν υπάρχει αιτιώδης σχέση μεταξύ λέξεως και εκείνου το οποίο αυτή εκφράζει».

    Α. Κουνάδης, Το Βήμα, 22/11/2003

  36. Μαρία said

    Γηγενή, η πηγή του πρέπει να είναι το ενημερωτικό δελτίο του ΤΕΕ που δημοσίευσε το λερναίο το 2003.

  37. Μαρία said

    Εδώ στην πρώτη σελίδα της έγκριτης εφημερίδας «ελεύθερη ώρα»… για να δείτε και τη μούρη του.
    http://www.elora.gr/portal/images/stories/pdfs/2009/04/563-01.pdf

  38. Δεν αντέχω στον πειρασμό να προσθέσω ότι η Νινέτ, που ήθελα να’ξερα ποιος δαίμονας την έβαλε στο πολιτιστικό ρεπορτάζ, είναι σεσημασμένη μπουρδολόγα. Τα άρθρα της είναι συνήθως του τύπου «Βρέθηκε το ανάκτορο του Θησέα / του Ηρακλή / του Άδμητου» (βάλτε όποιον μυθικό ήρωα θέλετε, λίγη σημασία έχει), «βρέθηκε το κεφαλομάντηλο της Λευκοθέας», «βρέθηκε το δεξί κέρατο του Μινώταυρου» και πάει λέγοντας και κλαίγοντας.

    Στη σημερινή Ελευθεροτυπία, ας πούμε, η έξοχη Νινέτ δίνει πραγματικό ρεσιτάλ. (http://www.enet.gr/?i=news.el.texnes&id=35588). Βάλθηκε να παινέψει για άλλη μια φορά το ανφάν γκατέ των ελλήνων δημοσιογράφων, τον ταρατατζούμ αρχαιολόγο Σακελλαράκη (ξέρετε, εκείνον που ανακάλυψε ανθρωποθυσίες στη μινωική Κρήτη). Πάει καλά ώς εδώ, το’χουμε ξαναδεί το έργο άλλωστε. Η Νινέτ όμως θεωρεί καλό να μας πληροφορήσει, μεταξύ πολλών άλλων, ότι σε πρόσφατη «τεράστια», «μεγαλειώδη» (τα επίθετα είναι της ίδιας) έκδοση του ζεύγους Σακελλαράκη μπορεί κανείς να περιπλανηθεί «στα [μινωικά] ανάκτορα, να ανακαλύψε[ι] με τον μίτο της Αριάδνης τα σκοτεινά δώματα του Μινώταυρου, να στρογγυλοκαθήσε[ι] στον πέτρινο θρόνο του Μίνωα και να τρυπώσε[ι] στο μπουντουάρ της Πασιφάης», το οποίο, λέει, «παραπέμπει σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων και βάλε». Ήμαρτον θέ μου και μήστητί μου κύριε, που έλεγε και μια θεια μου.

    Απροπό, λίγο παρακάτω η Νινέτ κάνει λόγο και για τον «πρώτο ευρέτη» (έτσι, με τον τόνο στην παραλήγουσα) της Κνωσού. Αλλά, θα μου πείτε, πέντε εκατομμύρια λέξεις είναι αυτές, πού να θυμάσαι πού τονίζεται η καθεμιά, ε; Άλλωστε, στην επόμενη παράγραφο η Νινέτ κοτσάρει ένα «πέριξ του ανακτόρου» φαρδύ πλατύ και ξηγιέται μόρτικα.

    Αξίζει πάντως να διαβάσετε ολόκληρο το ρεπορτάζ: είναι περιβόλι, όχι μόνο για όσα λέει η Νινέτ, αλλά και για όσα ανήκουστα ξεστομίζουν οι Σακελλαράκηδες.

  39. sarant said

    J95, Γιάννη Χάρη, Μαρία, Τιπούκειτε, ευχαριστώ πολύ για την ουσιαστική συμβολή!

    Γηγενή, το απόσπασμα που παραθέτεις το περιλαμβάνει, όπως βρήκα, ο Βασ.Αργυρόπουλος στην «Αρχαιολατρία», αν και το δίνει ανώνυμα ή μάλλον με περιγραφή (αξιόλογος καθηγητής του Πολυτεχνείου) που θα μπορούσε να ταιριάζει και στον Θ. Τάσιο.

    Νομίζω πως χρειάζεται καινούργιο άρθρο, τώρα που είμαστε σχεδόν βέβαιοι πως τα Λερναία τα εκφώνησε ο κ. Κουνάδης.

    Τιπού, τα μινωικά αλλη φορά, θα έλεγα.

  40. Τα λέμε μεταξύ μας, 50-100 νοματαίοι, και τι έγινε; αυτοί που καθορίζουν το γλωσσικό κριτήριο αλωνίζουν ελεύθεροι…

  41. ηλε-φούφουτος said

    @Τιπού 22, χίλια συγγνώμη! Εγώ νόμιζα ότι έβγαινε από το «τυ» (δωρικό «εσύ») + πουκ- από τον αμάρτυρο ιωνικό τύπο της πόκας (*ποFκ- με αντέκταση) + -τος, για να βγει το ρηματικό επίθετο, και το -ει- έτσι για ομορφιά! Πώς λέμε «εσύ που ιωνοσκοπείς δωρικά»; Κάπως έτσι. Εξηγούμαστε νομίζω. Σου μιλάω όπως ακαδημαϊκός σε ακαδημαϊκό.

    Καλά τώρα σοβαρά, αυτό σού χτύπησε από το σχ. 18; Όλο το υπόλοιπο το βρήκες σόι; Είναι σαν αυτό που λέει:
    – Τι είναι πράσινο κι άμα το πατήσεις κάνει «μπου»;
    – Εε, δεν ξέρω.
    – Η μπριζόλα.
    – Τι, πράσινη είναι η μπριζόλα;
    – Γιατί; Άμα την πατήσεις κάνει «μπου»;

    Ακαδημαϊκά μιλάω πάντα!

  42. @ stazybo horn, που είπε: «Τα λέμε μεταξύ μας, 50-100 νοματαίοι, και τι έγινε; αυτοί που καθορίζουν το γλωσσικό κριτήριο αλωνίζουν ελεύθεροι»

    μη μαυρίσουμε κι ολότελα, μεγαλοβδομαδιάτικα, τη γλωσσομπουρδολογία ορίζουν, το γλωσσικό κριτήριο ευτυχώς όχι: ακόμα κι ένας ταξιτζής που σεληνιαζόταν τις προάλλες πως ούτε οι Άγγλοι δεν έχουν δασεία και περισπωμένη, και «ίππος» πρέπει να λέμε κι όχι «άλογο», άλογο έλεγε εντέλει 🙂

    κι έπειτα, δεν είναι λίγο που τα λέμε, έστω «50-100 νοματαίοι» (που πάντως μόλις χτες ούτε τόσοι δεν ήμασταν, και προπάντων δεν είχαμε τη δυνατότητα να τα λέμε κάπου), αλλά να ξέρουμε πως δεν τα λέμε για να ακυρώσουμε στερεότυπα και κυρίαρχες ιδεολογίες –που ούτε ακυρώνονται αλλά ούτε και πειράζει ουσιαστικά

    βρε αισιοδοξία που τη βρήκα, φτου μου

    και @ οικοδεσπότη μας: φίλε Νίκο, έτσι πολυγράφος και παντογράφος που είσαι 🙂 σκανδαλιζόμαστε, άγιες μάλιστα μέρες, με την ασυλία που έχουν κάτι περίεργες πολυτονισμένες απόψεις, στις τσεγκιές π.χ. (κοντά κοντά μάλιστα στο υπέροχο άρθρο του Δημήτρη Σαραντάκου για «Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου»)

    άντε, και καλές γιορτές μας

  43. βρε αισιοδοξία που τη βρήκα, φτου μου

    Η λανθασμένη χρήση -ακόμη και σε «έγκυρα» έντυπα και αναγνωρισμένους αρθρογράφους- του τοπικού, και λίγες φορές χρονικού, «όπου», στη θέση του αναφορικού «που»*, ξεκίνησε σιγά σιγά, ως αστειάκι, σε «θέατρο» και τηλεόραση, και καθιερώθηκε από τα αγράμματα που βγάζουν τα κανάλια κάθε βράδυ να κάνουν ρεπορτάζ τις κακιάς ώρας. Ε, προφανώς το μεσημεριανό τρας με τους εκλεκτούς σχολιαστές δεν μπορούσε παρά να ακολουθήσει. Και, πλέον, βλέπεις δασκάλους σε όλες τις βαθμίδες να το αναπαράγουν συνεχώς.

    * κατά την ταπεινή μου γνώμη το νούμερο ένα, σε συχνότητα και σοβαρότητα (;), γλωσσικό ολίσθημα της τελευταίας δεκαπενταετίας.

    Καλό τετραήμερο σε όσους το δικαιούνται και σε όλους

  44. sarant said

    Στάζιμπε, αν καθιερώθηκε μια χρήση, είναι λανθασμένη; Μεγάλη συζήτηση σηκώνει αυτό το θέμα, γενικά. Ειδικά τώρα, το χωρίο που επισημαίνεις: βρε αισιοδοξία που τη βρήκα, νομίζω πως δεν θέλει «όπου».

    Γιάννη Χάρη, καλές γιορτές!

  45. sarant, δεν κατάλαβα τι εννοείς εν προκειμένω. Γενικότερα, συμφωνώ ότι μια λανθασμένη χρήση μπορεί να καθιερωθεί εντέλει. Όμως για «συνδετικές» λέξεις και για βασικά σχήματα του λόγου, όπως μια δευτερεύουσα αναφορική πρόταση, δύσκολα θα με πείσεις να κάνω την καρδιά μου πέτρα και να ακούω «όπου» αντί για «που».

  46. sarant said

    Στάζιμπε, παρέθεσες ένα απόσπασμα, το «βρε αισιοδοξία που τη βρήκα», και μετά έβαλες την ανάλυση για το λαθεμένο «που» αντί «όπου», οπότε συμπεραίνω πως για να παραθέσεις τη φράση αυτή σημαίνει πως εκεί θεωρείς λαθεμένη τη χρήση του «που». Εγώ θεωρώ ολόσωστη τη χρήση του «που» εκεί. Πέρα απ’αυτό, δεν είμαι και τόσο βέβαιος ότι η υποχώρηση του «όπου» είναι τόσο καινούργιο φαινόμενο.

  47. Μάλλον υπήρξε διπλή παρερμηνεία από την πλευρά σου, τάχει αυτά ο γραπτός διάλογος· πιθανόταταμ, δενε κφράστηκα σωστά.

    Λοιπόν, θέλησα να αντικρούσω την αισιοδοξία του Γ.Χ., φέρνοντας ως αντιπαράδειγμα τη συνεχή και συνεχιζόμενη λανθασμένη χρήση του «όπου» αντί του ορθού «που». Το κακομοίρικο το «που» τείνει να εξαφανιστεί, όχι, όμως, εις βάρος του αντίστοιχου ορθού τύπου του «ο οποίος», αλλά του «όπου». Τολμώ να πιστέψω ότι σε κάποιων τα αυτιά ηχεί πιο λόγιο ή επίσημο το «όπου», και θεωρούν ότι μπορεί να αντικαθιστά αδικρίτως το που σε κάθε δευτερεύουσα πρόταση. Κάνε ένα μικρό ψάξιμο στο σώμα μιας εφημερίδας, ή δες, αν αντέχεις, βραδυνό δελτίο ειδήσεων.

  48. sarant said

    Το παρερμήνεψα αυτό που εγραψες, πράγματι, ίσως επειδή δεν είχα αντιληφθεί αυτή την κατάχρηση του «όπου» που επισημαίνεις. Επιφυλάσσομαι.

  49. ηλε-φούφουτος said

    Στάζυμπε, Έχω διαπιστώσει και την αντίστροφη τάση: Φοβισμένους γλωσσολόγους που από φόβο μην τους κράξουν γι’ αυτό που επισημαίνεις αλλάζουν τα «όπου» σε «που», ακόμα και όπου δεν δει!

    Παρεπιπτού, θεωρείτε λάθος τη χρήση «στις περιπτώσεις ΟΠΟΥ η συλλαβή τονίζεται»; Προσοχή! Μην το συγχέετε με το «Σε περίπωση ΠΟΥ βρέξει, θα κάτσουμε σπίτι.»!

  50. ηλε-φούφουτος said

    Να επισημάνω βέβαια ότι στην παλιά δημώση ποίηση τα όπου και που μπορεί να εναλλάσσονται ελεύθερα.

  51. Μαρία said

    Κατάχρηση λέει! Έχει δίκιο ο Σταζύβιος οπού γκρινιάζει.

  52. θεωρείτε λάθος τη χρήση “στις περιπτώσεις ΟΠΟΥ η συλλαβή τονίζεται”;
    Μου ακούγεται πολύ πιο αποδεκτό από άλλες παραφωνίες σαν αυτήν που παρέθεσε η Μ. που μπήκε στο νόημα. Θα τολμούσα να το χαρακτηρίσω τοπικό, μεταφορικώς ή μετωνυμικώς, αν μου επιτρέπεται η χρήση των όρων αυτών.

  53. Κι άντε, αφού βγάζουμε καημούς σήμερα, μαζί με τις συμβουλές για τo «όπου», δώστε κι εκείνες για τα έρμα τα μεταβατικά ρήματα που είχαν την ατυχία της μέσης φωνής μεν, της ενεργητικής διάθεσης δε.

    Ούτε κανένα ζώο κακομεταχειρίστηκε (ποιον, άραγε;) κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, ούτε οι μετοχές έχουν λαλιά να διαπραγματεύονται κάθε μέρα στο ραπόρτο του Χρηματιστηρίου…

    Αυτό πάει κουστούμι με την εφεύρεση της ενεργητικής μετοχής αντί της χρήσης της παθητικής (π.χ., πέρασε όλη η μέρα διαπραγματεύοντας τι θα κάνουμε), οπότε ήδη έχετε 3 από το τοπ-5 των λαθών που βλέπω αδιακρίτως σε κατά τεκμήριο ή υποχρέωση καλούς χειριστές της ελληνικής.

  54. sarant said

    Στάζιμπε, άλλη μέρα αυτό, μην τα κάνουμε όλα ένα κουβάρι γιατί το καθένα που θίγεις έχει ψωμί.

  55. Μαντουβάλα said

    Κανείς δεν έπιασε τα σχόλιά μου. Επανάληψη.

    Να βοηθήσω; Ούτε η αγγλική έχει τις «λέξεις» που νομίζουν κάποιοι.

  56. sarant said

    Χμμμ… κι αν είναι έτσι, αυτό σημαίνει ότι ο κ. Κουνάδης έχει το ελεύθερο να παραπληροφορεί, ότι τάχα το Γκίνες μιλάει για 5 εκατ. λέξεις της ελληνικής;

  57. Εμένα πάλι μου φαίνεται περίεργη η (μέχρι τώρα) σιωπή των Κινέζων, που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν πολλά παρόμοια πρωτεία (και επίσης, βάσιμα, μια πραγματικά «νοηματική» -αν υπάρχει τέτοιο πράγμα!- γραφή)…

  58. Μπουκανιέρος said

    Σταζυμπό, άστα, χάλια η κατάσταση και διηγώντας τα να κλαις.
    Για το «όπου/που» ούτε κι εγώ το είχα προσέξει (ότι λέγεται σήμερα, δημόσια), ίσως γιατί δε βλέπω την τηλεόραση.
    Για την ακρίβεια νόμιζα ότι μόνο εγώ το λέω, όταν συναντάω συχωριανούς μου και μιλάμε όπως τότε.
    Θέλω να πω υπάρχει από παλιά στη λαϊκή γλώσσα κι έχει δίκιο ο Ηλεφού στο 50.

    Αλλά θα συμφωνήσω με το νοικοκύρη ότι αυτά τα δυο έχουν ψωμί και να τσακωθούμε άλλη μέρα, τώρα καίει το άλλο.

  59. Στο μεταξύ, ο επί της παιδείας υπουργός πήγε στο Παρίσι σεμνά και ταπεινά αλλά οι εν Παρισίοις αρχαιοελληνιστές δεν κατάφεραν να τονε δούν! Οπότε τούστειλαν γράμμα στα αρχαία ελληνικά. Σιγά και μην το καταλάβει, λέμε!

  60. Μαρία said

    Νίκος: …το απόσπασμα που παραθέτεις το περιλαμβάνει, όπως βρήκα, ο Βασ.Αργυρόπουλος στην “Αρχαιολατρία”, αν και το δίνει ανώνυμα ή μάλλον με περιγραφή (αξιόλογος καθηγητής του Πολυτεχνείου) που θα μπορούσε να ταιριάζει και στον Θ. Τάσιο.

    Δείτε τη διευκρίνιση:
    http://vasargyr.wordpress.com/

  61. Εγώ βέβαια (καθότι οπουτζής), τα δικά μου…

    Περί τονούμενου όπου (που κάνει μπαμ τουλάχιστον στα νέα του Αντ1): ε, λίγο μετωνυμική τοπική χρήση (να σου επιτραπεί η χρήση του όρου, Stazybo Horn, να σου επιτραπεί), και μπόλικη υπερδιόρθωση. (Α, και όταν λέμε υπερδιόρθωση, ναι μεν υποννούμε «λάθος», αλλά στη γλωσσολογία δεν αποκλείουμε μια μέρα το λάθος να γίνει σωστό.) Υποψιάζομαι πως η υπερδιόρθωση έχει απώτερη παραπομπή στο «ο οποίος». Δηλαδή κατά κάποιον τρόπο υβρίδιο του «που» και του «ο οποίος». Άσχετο θα ‘λεγα με το μεσ/νικό «οπού», που βέβαια επιβιώνει στις διαλέκτους, και ως «απού» στα κρητικά και κυπριακά. Και στον έμμετρο λόγο δεν είχα προσέξει τονισμό του οπού ως όπου.

    Το ωραίο με τη μετωνυμία είναι πως αποτελεί περίπτωση όπου (χεχε) η αρχική και η νεώτερη εξέλιξη της λέξης, το όπου και το που, συνυπάρχουν στη γλώσσα και αλληλοεπηρεάζονται. Στρωμάτωση (layering) έχει ονομαστεί στη θεωρία της γραμματικοποίησης. Και όπως μου επεσήμανε παλιά η συνάδελφος Ιώ Μανολέσσου, το περιστασιακό «όπου» (όπου = στην περίσταση που) ήταν, που ξεκίνησε το αναφορικό «που». Δηλαδή τρόπω τινί, το Αντ1 ανακεφαλαιώνει σήμερα τις εξελίξεις του εʹ μ.χ. αι.

    Να θυμηθούμε και το παλιό «το οποίον» ως συνδετικό μεταξύ προτάσεων, που το κότσερνε και ο Τσιφόρος· έχει εκλείψει πια, αλλά αξιοσημείωτο πως στη Ζάκυνθο, τον ίδιο ρόλο πληρούσε το «όπου». (Το αναφέρει στο Συντακτικό του ο Τζάρτζανος.) Το πρώτο συνδέει τις προτάσεις ως αναφορικό, αλλά το δεύτερο τις συνδέει ως καθαρά τοπικό. (Και τα δυο αντιστοιχούν στο «λοιπόν»: η δεύτερη πρόταση με το «όπου» «τοποθετείται» μεταφορικά στο πλαίσιο της πρώτης.)

  62. […] για έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς διαγωνισμούς όπου (sic) λαμβάνουν μέρος περισσότερες από 70 χώρες. Στην […]

  63. […] Για το Hellenic Quest είχα γράψει και παλιότερα. Αυτή τη φορά χτύπησε εμμέσως, όχι ευθέως, όπως θα δείτε. Αλλά ας αφήσω καλύτερα να τα πει ο Νίκος Σαραντάκος σε αυτήν εδώ την ανάρτηση. […]

  64. Σε σχέση με τον Σαββόπουλο και τα μακρά φωνήεντα που διακρίνει το δικό του αυτί:

    εχθές ή προχθές (ναι, έχω μια τόσο χαλαρή αίσθηση τού χρόνου) είχε στην τηλεόραση μια εκπομπή, κάτι σαν ντοκιμαντέρ, με τον Παπάζογλου τον οποίο άκουσα κάποια στιγμή να λέει πως δίνει μεγάλη έμφαση στην οξύτητα των τόνων όταν τραγουδάει (ή κάπως έτσι), πως ποτέ δεν προφέρει ένα ωμέγα σαν όμικρον (ακριβώς έτσι) και πως δεν του αρέσει όταν ακούει άλλους τραγουδιστές να το κάνουν.

    Στο παρελθόν έχει συνεργαστεί στενά με τον Σαββόπουλο κι ίσως να κόλλησε από αυτόν την θεωρία. Φαντάζομαι πως ακόμη και σε μια γυφτιά που εκδικείται επιτρέπεται να φοράει ένα αρχαίο σκουλαρίκι.. :^ρ

    Αναρωτιέμαι μονάχα ανι τώρα που αποκαταστάται το ωμέγα στο αγόρι θ’ αρχίσουν να το τραγουδάνε διαφορετικά… :^ρ

  65. sarant said

    Σκουλαρίκι; Σχολαρικόν ενώτιον!

  66. […] Ας απαντήσω. Καταρχάς, χαίρομαι ειλικρινά που ο κ. Γεωργαλάς συμφωνεί μαζί μου στο θέμα που ήταν το βασικό αντικείμενο του άρθρου μου, ότι η ελληνική γλώσσα δεν έχει 5-6 εκατ. λέξεις και ότι είναι λάθος να ταυτίζεται το πλήθος λέξεων που έχει καταγράψει το TLG με τις λέξεις-λήμματα της γλώσσας. Συγχαίρω τον κ. Γ. για την παρρησία με την οποία αναγνωρίζει το λάθος, αλλά του συνιστώ να δημοσιοποιήσει ευρύτερα τη διόρθωση, διότι ίσως έχει πάρει κόσμο στο λαιμό του, κόσμο που διάβασε το βιβλίο του κ. Γεωργαλά και πίστεψε το απίθανο νούμερο των 6 εκατ. λέξεων (σκέφτομαι π.χ. τον ακαδημαϊκό κ. Κουνάδη). […]

  67. giannis said

    Τάξη χωρίς ελευθερία και ελευθερία χωρίς τάξη είναι εξίσου καταστρεπτικές

  68. nikhforos said

    Πόσο ανθέλληνας μπορεί να είναι κάποιος που αντίθετα με όλους τους επιστήμονες του κόσμου και κάθε έννοια λογικής αρνείται να παραδεχτεί το προφανές ότι η Ελληνική γλώσσα είναι το τέλειο μέσο επικοινωνίας γλώσσα από την οποία δανείστηκε όλος ο κόσμος . Η κινέζοι ονομάζουν την Ελλάδα ¨¨¨¨Ο ¨αλλος μεγάλος πολιτισμός ¨¨¨¨¨ενώ ο βλάκας που υπογράφει αυτό το λίβελο προτιμά να τον πούνε ηλίθιο παρά επαρχιώτη

  69. Δεν γνωρίζω σχετικά ποιος και που το έγραψε για πέντε εκατομμύρια αλλά θα ήθελα να μου απαντήσεις στα εξείς ερωτήματα. Που βρισκόταν η αγγλική γλώσσα όταν εμείς είχαμε και γράφαμε Ιλιαδές, χτίζαμε Κνωσσούς ,Δελφούς και να μην επεκταθώ περισσότερο και το πιο σπουδαίο είναι ότι γράφεις ότι η αγγλική έχει η χρησιμοποιεί περισσότερες λέξεις από την Ελληνικήν. Λίγο σεβασμός νομίζω χρειάζετε από όλους εμάς όταν ομιλούμε για την διαλεκτό μας ,
    Δεν είμαι ούτε επιστήμων ούτε γλωσσολόγος αλλά τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται.
    Α ναι ….. αν δεν υπήρχαν οι Έλληνες να πάρουν τον ΆΝΘΡΩΠΟ και να τον στήσουν όρθιο ακόμη θα (κοιμόντουσαν) σε καλύβες.

  70. 69 ΥΓ ενώ τώρα, στην Ειδομένη, ας πούμε…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: