Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Όπου πατάει ο Έλληνας, χορτάρι δεν φυτρώνει!

Posted by sarant στο 31 Μαΐου, 2009


Όπου πατάει ο Έλληνας, χορτάρι δεν φυτρώνει!

Μια συνεργασία του Ηλεφού για βουλγάρικους εθνοφαυλισμούς κατά των Ελλήνων, συμπληρωμένη από εμένα με την άλλη όψη του νομίσματος.

Με χαρά παρουσιάζω μια ενδιαφέρουσα εργασία του αγαπητού Ηλεφούφουτου, που εστιάζεται σε μια πτυχή του ευρύτερου θέματος των εθνικών στερεότυπων: στα στερεότυπα που υπάρχουν σε διάφορες γλώσσες και πολιτισμούς για τους Έλληνες. Έχει περισσότερο ιστορικό ενδιαφέρον, με την έννοια ότι οι παροιμίες και φράσεις τις οποίες θα δείτε πιο κάτω είναι εντελώς άγνωστες σε σημερινούς Βούλγαρους. Το βασικό στερεότυπο που υπάρχει σήμερα στα βουλγάρικα για τους έλληνες είναι «βυζαντινός» (βιζαντίετς), που χρησιμοποιείται συχνά στις εφημερίδες. Περισσότερα για τον εθνοφαυλισμό αυτόν μπορείτε να δείτε σε άρθρο των Ιών, εδώ.

Ο Ηλεφούφουτος αντλεί το υλικό του από ένα πολύτομο βουλγάρικο λεξικό, του Νάιντεν Γκέροφ, που κυκλοφόρησε πριν από έναν αιώνα και κάτι. Στο τέλος, προσθέτω κι εγώ τα δικά μου.

Το λήμμα Έλληνας από το λεξικό του Γκέροφ

Το λήμμα Έλληνας από το λεξικό του Γκέροφ

Найден Геров,  Речник на блъгарский язик с тлъкувание речити на блъгарски и руски ( = Λεξικό της βουλγάρικης γλώσσας με ερμηνείες στα Βουλγάρικα και στα Ρώσικα)  (1895–1904), 5 τόμοι + συμπλήρωμα το 1908 από τον Πάντσεφ

Παρά τον τίτλο του λεξικού, οι εξηγήσεις στα Ρωσικά είναι καθ’ όλο το λεξικό λίγες και σποραδικές.

Λίγα λόγια για τον κυριούλη:
Την πανεπιστημιακή του παιδεία την απέκτησε στη Ρωσία, μέρος όμως από τη σχολική του εκπαίδευση το έλαβε στο ελληνικό σχολείο της Φιλιππούπολης (Πλόβντιβ). Είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην εθνική αφύπνιση των Βουλγάρων κατά το 19ο αι.

Το πλαίσιο στο οποίο κινήθηκε ήταν η προώθηση της συμμαχίας των Βουλγάρων με τη Ρωσία και η καταπολέμηση, με ιδιαίτερη εμπάθεια, της ελληνικής (φαναριώτικης) επιρροής στα μέρη του. Ιδιαίτερα ευαίσθητος ήταν στο θέμα των Βούλγαρων που «προσπαθούν να γίνουν Έλληνες». Όλα αυτά τον έκαναν ιδιαίτερα μισητό στους Φαναριώτες που πρωταγωνίστησαν σε εκείνες τις κόντρες, πράγμα που αποδεικνύεται από τα επανειλημμένα διαβήματά τους προς τις οθωμανικές αρχές εις βάρος του, με τα οποία προσπαθούσαν να τις πείσουν (γλιτς γλιτς) ότι είναι επικίνδυνος και Ρώσος κατάσκοπος.

Μεγάλη προσπάθεια κατέβαλε μεταξύ άλλων και προκειμένου να προβάλει στους Βουλγάρους τον Κύριλλο και τον Μεθόδιο, ώστε να γίνουν σημεία αναφοράς της εθνικής τους συνείδησης. Ανέπτυξε ένα δικό του σύστημα γραφής για τη βουλγαρική γλώσσα, όπου το μεν αλφάβητο είναι σχεδόν ίδιο με το καθαυτού κυριλλικό η δε ορθογραφία ακολουθεί αυστηρά το ετυμολογικό κριτήριο, ώστε να αναδεικνύεται η σχέση της σύγχρονής του Βουλγαρικής με την παλιά εκκλησιαστική Σλαβική. Τελικά το σύστημά του δεν υιοθετήθηκε και ξενίζει έντονα τους σημερινούς Βουλγάρους. Το υλικό του για το λεξικό προέρχεται από τη λαϊκή γλώσσα της εποχής και αποθησαυρίζει χιλιάδες παροιμίες και δημοτικά τραγούδια. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι η λαογραφία  ανθούσε κι έθαλλε στη Ρωσία την εποχή του και αποτέλεσε βάση (ίσως περισσότερο από τις αναγωγές σε κάποιο ένδοξο απώτερο γλωσσικό παρελθόν) για την ανάπτυξη του ρωσικού εθνικισμού αλλά και των εθνικισμών άλλων σλαβικών και μη εθνών της Ανατολικής Ευρώπης. Το πώς ευνόησαν όλα αυτά έμμεσα και τον δικό μας δημοτικισμό νομίζω ότι δεν έχει τονιστεί αρκετά στην ιστορία του γλωσσικού μας ζητήματος.

Λοιπόν, η μετάφραση:

1. Έλληνας και λύκος ένα και το αυτό/ Ο Έλληνας είναι σαν το λύκο
(Εδώ έχουμε παιχνίδι με την ηχητική ομοιότητα των δύο λέξεων: grək και vlək)
Грък като влък. (σημειωτέον ότι ο σημερινός καθιερωμένος τύπος για τη λέξη στα Βουλγάρικα είναι вълк)

2. Όπου πατά ο Έλληνας χορτάρι δε φυτρώνει
Грък дето стъпи, трева не никне.

3. Οι Έλληνες είναι σαν την ψωριάρα κατσίκα: όσο τη δέρνει το χαλάζι, τόσο πιο πολύ σηκώνει την ουρά της.
Πάσα ερμηνεία από το φιλοθεάμον κοινό δεκτή· ο Νικοκύρης φρονεί ότι όταν σηκώνει την ουρά η κατσίκα, φαίνεται ο πισινός της, επομένως μάλλον εννοεί ότι κι όταν τον βρίζουν αυτός καμαρώνει –κάτι σαν το «τον φτύνουν και λέει ψιχαλίζει», όμως ο Ηλεφού πιστεύει ότι το ανασήκωμα της ουράς περισσότερο σαν ξιπασιά πρέπει να εκληφθεί.

Гърцити са като крастава коза: колкото я чюка градът, толкова повяче си вири опашката.

4. Μουρμουρίζει σαν Έλληνας που τον κλέψαν στο παζάρι (εννοεί ότι παριστάνει τον αδικημένο)

Брътви си като обран Грък на купне.

5. Κράζει σαν Έλληνας πάνω απ’  το φίδι.

(Πάσα ερμηνεία ευπρόσδεκτη – παίζει βέβαια κι εδώ συνήχηση του graci „κράζει“ με το grək «Έλληνας»)
Грачи като Грък над змии.

6. Φουκαράς χατζής, Έλληνας κουρελής και γουρούνι που σφαδάζει, ένα και το αυτό.

Сиромах хаджия, дрипав Грък и гръчява свиня едно е.
(Σημειωτέον ότι ο σημερινός τύπος για το «σφαδάζουσα» είναι  гърчава· με τον τύπο που χρησιμοποιείται στην παροιμία έχουμε πάλι συνήχηση με το grək «Έλληνας»)

7. «Παραφούσκωνέ τα, Έλληνα, κι ύστερα συνέρχεσαι
Λέγεται για κάποιον όταν ψεύδεται συνέχεια.
Посвали, Гръче! или; лъжи, Гръче, и свестися!

8. Ο Έλληνας τον Τσιγγάνο τον ξεπερνά στα ψέματα.
Грък Циганина надлъгва.

9. Ο Έλληνας ψεύδεται για εννιά Τσιγγάνους.
Грък лъже за девят Цигани.

10.  Ο Έλληνας λέει ψέματα και πιστεύει κι ο ίδιος τις καυχησιές του.
Грък лъже и сам си вяра хваща.

11. Ο Θεός να φυλάει από λύκους της Βλαχίας κι από Έλληνες του Αιγαίου.

(εδώ υπάρχει ρίμα)
Бог да пази от Влашки влъци и от Беломорски Гръци.

12. Θε μου, φύλαγε από Έλληνα που τούρκεψε, από αλεπού που καλογέρεψε κι από γάιδαρο που έγινε περιβολάρης!

Пази, Боже, от Грък потурчен, от лисица калугерка и от магаре градинар.

13. Από Βούλγαρο εξελληνισμένο από Τσιγγάνο τουρκεμένο και από φουκαρά χατζή, να φυλάει ο Κύριος!

От Българин Грък, от Циганин Турчин и от сиромах жаджия да пази Господ!
(Σημείωση Ν.Σ.: αυτό με τον φουκαρά χατζή, που επαναλαμβάνεται και στο 6, θέλει θαρρώ εξήγηση)

14. Θε μου, όλοι τους οι Έλληνες κάνε να αφανιστούν, έναν μόνο άφησε, κι αυτόν δραγάτη κάνε τον!
Боже, наспори, всите Гръци разпори, само едного остави и него пъдар направи!

15. Στου Τσιφούτη (= Εβραίου) πιες κρασί, μα μην κοιμάσαι! Στου Αρμένη πίνε, μα μην τρως! Στου Τούρκου πιες καφέ και τσιμπούκι, κρασί μην πίνεις! Στου Αρβανίτη πιες και φάε, στο δρόμο όμως μαζί του μη βγεις! Και στου Έλληνα τίποτα μην κάνεις!

У Чафутин пий вино, не спи; у Ерменец пий, не яж; у Турчин пий кахве и чюбук, вино не пий; у Арнаутин пий и яж, на път с него не ходи; а у Грък ни-что не прави.

Τέλος, από άλλη πηγή ξέρω την παροιμία «Гърците ги съсипва салтанатът, а българите – инатът.»
Τους Έλληνες τούς τρώει το σαλτανάτι, τους Βούλγαρους το ινάτι.

Είναι δε σαλτανάτι οι τσιριμόνιες, η μανία για φρου-φρου κι επίδειξη. Άλλωστε το συνηθέστερο μειωτικό προσωνύμιο για τους Έλληνες στα Βουλγάρικα είναι Βιζαντίετς.

Περιττό να είπω ότι ρώτησα καμιά δεκαριά Βουλγάρους, κανείς τους δεν ήξερε ούτε μία από τις παροιμίες.

Τέλος, επειδή πολλές από τις λέξεις είναι διαλεκτικές ή ξεχασμένες ή δεν εμφανίζονται ακριβώς με τη μορφή που έχουν στα σημερινά τυποποιημένα Βουλγάρικα, η μεταγραφή που έκανα κατόπιν παρακλήσεως του Οικοδεσπότα στο σύγχρονο αλφάβητο μπορεί να μην είναι η καλύτερη δυνατή.

Τάδε έφη Ηλεφού. Εγώ να επισημάνω την εξαιρετικά εύστοχη τελευταία παροιμία, που θα την παραφράσω λίγο για να αποκτήσει μέτρο:

Του Γραικού το σαλτανάτι – του Βουλγάρου το γινάτι.

Ήταν όμως πράγματι διαδεδομένες αυτές οι παροιμίες ή τις ανέδειξε ο Γκέροφ που είχε σκοπό να πολεμήσει την ολέθρια, όπως πίστευε, φαναριώτικη επιρροή; Αυτό είναι ερώτημα στο οποίο δεν μπορώ να απαντήσω.

Στους αντίστροφους εθνοφαυλισμούς, δηλαδή των Ελλήνων για τους Βούλγαρους, τα ευρήματα είναι κάπως λιγότερα και εντοπίζονται κυρίως σε περιοχές που ανήκουν στη σημερινή Βουλγαρία ή που βρίσκονται κοντά της (με εξαίρεση την Κύπρο). Από το Ιστορικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής, κοινώς το Λεξικό της Ακαδημίας, αυτό που σταμάτησε στο γράμμα Δ (λήμμα δαχτυλωτός), αντιγράφω από το λήμμα «Βούργαρος» [αυτόν τον τύπο θεωρούν πρώτο] και τα παράγωγά του, προσθέτοντας και κάποιες λιγοστές ανευρέσεις από άλλες πηγές:

α)         βουργάρικο κεφάλι: επί ανθρώπου αγροίκου και ανεπιδέκτου πολιτισμού ή πείσμονος (Θράκη)· αγύριστο κεφάλι, πεισματάρης, κακός (Νάνου-Σκοτεινιώτη, Παροιμίες της Μακρινίτσας, σ. 141).

β)         σαν τον Βούρκαρη ή είν’ τέλεια Βούρκαρος (Κύπρος): επί ανθρώπου απλήστου, αγροίκου, σκαιού και αφιλοξένου.

γ)         Βούλγαρο αν κάμεις φίλο, βάστα και κομμάτι ξύλο (Βάρνα)

και επαυξημένο:

Βούλγαρο αν κάμεις φίλο, βάστα και κομμάτι ξύλο

κι αν τον Τούρκο κάμεις φίλο, βάστα πάντοτε και ξύλο (Πολίτης, Βάρνα)

δ)         Όταν του γουρουνιού η τρίχα γίν’ μετάξ’

τότες κι ο Βούργαρος θα μάθ’ την τάξ’ (Θράκη, Σαράντα Εκκλησιές)

ε)         Είν’ Βούλγαρος ανάλατος και κρομμυδοκέφαλος (μωρός, ανόητος· Βέροια)

στ)       Ξέρει ο Βούλγαρος ποιο είν’ το κυδωνάτο; (Αν.Ρωμ. Σωζόπολη· επί ανθρώπου αγροίκου μη δυναμένου να εκτιμήσει την αξία πράγματος τινός)

ζ)         Έδωκαν του Βουργάρου αυγό, θέλει κι άλας (Πολίτης, Σωζοπόλεως)

Ακόμα, υπάρχει και το εξής (μη εθνοφαυλιστικό) λεξιλογικό υλικό:
βουργαρομηλιά (Αιτωλικό) = μηλιά που κάνει μεγάλα και ξινά μήλα
βουργαρίτσα (Αν. Ρωμυλία) = η σίκαλη
Βούργαρος, βουργάρα, γουργάρα = το πουλί μελισσουργός ή μελισσοφάγος (και: βουργαρίτσα, βουργαρόπουλο)

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ο Νικόλαος Πολίτης, η πληρέστερη πηγή ελληνικού παροιμιολογικού υλικού, αποδελτιώνει μόνο δύο «αντιβουλγαρικές» παροιμίες. Έτσι κι αλλιώς, πάντως, και οι περισσότεροι από τους εφτά αυτούς εθνοφαυλισμούς δεν ακούγονται πλέον σήμερα, νομίζω, εκτός από τον γ), που τον ξέρουν πολλοί –και μάλιστα σε παραλλαγές για όλους τους γειτονικούς λαούς.

Βέβαια, η αντιπαλότητα μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας αντικατοπτρίστηκε και στα σχολικά βιβλία της εποχής. Για τα βουλγαρικά βιβλία, μόνο εικασίες μπορώ να κάνω· για τα ελληνικά έχουμε την εργασία του Δημήτρη Γληνού, από όπου ξεσηκώνω μια χαρακτηριστική παράγραφο από σχολικό βιβλίο του 1914, αναγνωστικό της Ε’ Δημοτικού:

Δύο υπήρξαν οι μεγαλύτεροι εχθροί του Ελληνισμού, οι Βούλγαροι και οι Τούρκοι. Οι πρώτοι είναι πλέον επίφοβοι και απάνθρωποι. Φρίττει κανείς, όταν διαβάζει εις την ιστορίαν μας τας σκληρότητας και τας κακουργίας των θηρίων αυτών, οι οποίοι τολμούν να λέγωνται και Χριστιανοί. Είναι Τάταροι, συγγενείς με τους Τούρκους. Επέρασαν τον Δούναβιν και εζήτησαν φιλοξενίαν εις τας χώρας μας. Τοις εδώσαμεν γην να καλλιεργούν, ασφάλειας, δικαιοσύνην και τέλος την χριστιανικήν πίστιν δια να σώσουν τας ψυχάς των. Όλα όμως εις μάτην· έμειναν πάντοτε οι ίδιοι Τάταροι.

Στα μεταπολεμικά χρόνια, η νικήτρια εθνικοφροσύνη θα ονομάσει Βούλγαρους τους αριστερούς (και βουλγαρική τη δημοτική γλώσσα: σε εισαγωγικές για το πανεπιστήμιο το 1948, ο επιτηρητής είχε προειδοποιήσει τους εξεταζόμενους ότι όποιος χρησιμοποιήσει την βουλγαρικήν θα μηδενιστεί). Και πολύ πιο πρόσφατα, η λέξη βούλγαροι θα ακουστεί σαν βρισιά στα γήπεδα κατά των οπαδών από ομάδες της Θεσσαλονίκης, μια ιστορία που θα πάρει ευρύτερη δημοσιότητα, κατά εντελώς παράλογο τρόπο, το 1998 με το περιβόητο λήμμα του λεξικού Μπαμπινιώτη. Αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία.

Advertisements

87 Σχόλια to “Όπου πατάει ο Έλληνας, χορτάρι δεν φυτρώνει!”

  1. β) σαν τον Βούρκαρη ή είν’ τέλεια Βούρκαρος (Κύπρος): επί ανθρώπου απλήστου, αγροίκου, σκαιού και αφιλοξένου.

    Αυτό μήπως είναι τίποτε άσχετο, από τα ιταλικά;

  2. sapere aude said

    > Όπου πατά ο Έλληνας χορτάρι δε φυτρώνει

    Δεν ξέρω γιατί, αλλά μου έφερε στο νου την «απελευθέρωση» του Κιλκίς / Kukush.

  3. Εμένα μούφερε στο νού αρχικά το εμβατήριο «των εχθρών τα φουσάτα περάσαν, σαν το λίβα που καίει τα σπαρτά» (προφανώς λόγω καμμένης γης) και μετά το μιλιταριστικόν άζμα για την Κορέα που πνίξαμε τους κίτρινους στο αίμα για να μάθουν ιδανικά…

  4. dokiskaki said

    Εμένα το «βουλγάρικο» = «αγύριστο» κεφάλι μου είναι πολύ οικείο… ίσως επειδή ο παππούς μου ηταν Ανατολικορωμυλιώτης (από την Αγχίαλο) και το έμαθε από αυτόν και το έλεγε η μάνα μου…

  5. Γλωσσολάγνος said

    Εύγε, Ηλεφούφουτε και Νικοκύρη! Πολύ καλή δουλειά, και διδακτική. Άλλωστε ο εθνοφαυλισμός είναι ένα φρούτο που ευδοκιμεί σε όλα τα Βαλκάνια. Ενδιαφέρουσα και η ετυμολογική ορθογραφία της Βουλγαρικής στο βιβλίο του Γκέροφ.

  6. Αὐτὰ πάντα ὑπῆρχαν ὑπάρχουν καὶ θὰ ὑπάρχουν. Τὸν Ἰούνιο τοῦ 1755 ἐκδόθηκε τὸ μεγάλο δίτομο λεξικὸ τοῦ Samuel Johnson. Στὀ λήμα oats γράφει: a garain, which in England, is generally given to horses, but in Scotland supports the people.
    Μπορεῖ νὰ νὰ τὰ λέῃ μὲ τρόπο ποὺ ἁρμόζει στὸ γνωστὸ βρεταννικὸ φλέγμα, άλλὰ τὰ λέει!

  7. SophiaΟικ said

    Εγώ πάντως λόγω ανατροφής σε αποσταση από τη Βουλγαρία, δεν ξερω τίποτα τέτοια, όπως δεν ξερω και για κανέναν άλλο γειτονικό λαό εκτός από τους Τούρκους τα συνηθισμένα, ενώ οι βορειοελλαδίτες φαίνεται να έχουν πλήρες ρεπερτόριο.

    Το θέμα είναι, κι αν τα λενε οι άλλοι για μας ή εμείς για τους άλλους, τί πιστεύουμε; Όταν λέμε π.χ. ότι εκανε κάποιος αρμένικη βίζιτα, θα διστάσουμε να προσκαλέσουμε Αρμένιο φίλο στο σπίτι μας από φόβο ότι δεν θα φευγει με τίποτα; Δε νομίζω.
    Ομοίως το πως μας βλέπουν οι άλλοι φάινεται να απασχολεί τους Έλληνες και λοιπούς ανασφαλείς παρα πολύ.

  8. sapere aude said

    Πάντα εύρισκα ιδιαίτερα διασκεδαστικό το ότι οι Ούγγροι αποκαλούν τους Ρουμάνους «szőröstalpó» (= οι έχοντες τριχωτές πατούσες). Οι Ρουμάνοι με τη σειρά τους αρέσκονται να τονίζουν την ασιατική καταγωγή των Ούγγρων. Θυμάμαι σε κάποιο μεταξύ τους ποδοσφαιρικό αγώνα ένα πανό των Ρουμάνων με την προτροπή «Γυρίστε πίσω στο Πακιστάν».

  9. etairos said

    Από που βγαίνει το vulgar, όπως και η ομόηχη μετάφραση της Αγ γραφής;

    Κατά τα άλλα, θυμάμαι το εμβατήριο: η βουλγαρική η ψώρα, Μακεδόνες δεν μολύνει…, όπως και την εικόνα με τον κόκκινο εαμοκουμουνιστοληστοσυμμορίτη (ουφ) που εποφθαλμιούσε την αγνή παρθένα Ελληνίδα! Μάλιστα, υπήρχε και ταινία (Τζέιμς Πάρις;)όπου ο κομιτατζής Λάκης Κομνηνός έβαζε μια ελληνοπούλα να χορεύει στο τραπέζι!!!!

    Πάντως θα έπρεπε να είμασταν ευτυχείς τότε, τουλάχιστον οικονομικά. Το να έχεις μόνο τον από βορράν κίνδυνον (άντε και τον εσωτερικόν εχθρόν) μας κόστιζε φτηνότερα και με λιγότερες μίζες από ότι σήμερα. Τσόνταρε κάτι και το ΝΑΤΟ…

  10. ἡ vulgata εἶναι ἀπὸ τὸ λατινικὸ vulgus θαρρῶ.

  11. sarant said

    Ναι, το vulgar δεν έχει σχέση με το Βούλγαρος.

    Αν και ο μύθος λέει πως όταν παρουσίασε ο μακαρίτης ο Αντρέας Παπανδρέου την Δήμητρα Λιάνη στα επιφανή στελέχη του κινήματος, η Μελίνα γύρισε και ψιθύρισε στον Ντασέν: Elle est vulgaire!

    Το οποίο διέρρευσε: — Η Μελίνα την χαρακτήρισε Βουλγάρα!

  12. sapere aude said

    Sarant said:
    > Ναι, το vulgar δεν έχει σχέση με το Βούλγαρος.

    Ούτε το hell με το Hellas.

  13. gbaloglou said

    Πολυ θα ηθελα να μαθω αν αυτες οι εκφρασεις επιζουν αναμεσα στους αυτοπροσδιοριζομενους ως «Μακεδονες»…

  14. arcades said

    Η γιαγιά μου έλεγε βουλγάρικες τις χοντροκομμένες φέτες ψωμιού. Επιτιμητικά.

  15. SophiaΟικ said

    11 Νίκο, αυτο ειχε πρωτοαναφέρει νομίζω η Ελευθεροτυπία τοοοοοτε (για να μην πει κανεις ότι ήταν διαδόσεις των δεξιο-κομμουνιστών).

    Διαπιστώνω ότι όλοι σας είχατε αρκετη πατριωτική παιδεία μικροί, άρα εγώ μάλλον πήγα σε σχολείο με δασκάλους αντιπατριώτες- ή απλά δεν ήτνα κανένας βορειοελλαδίτης και δεν είχε σχετική ψύχωση. Μόνο στην επανα΄στασητου ’21 είχαμε μείνει.

  16. sarant said

    Arcades, καλώς ήρθες και πολύ ενδιαφέρουσα πληροφορία.

    Γιώργο Μπ, ας απαντήσει ο Ηλεφούφουτος, αλλά δεν νομίζω να επιζούν. Ένα άλλο ερώτημα προς Ηλεφού είναι αν μας λένε κι οι Σλαβομακεδόνες (στα έντυπά τους εννοώ) βυζαντινούς.
    Πάντως, σε μια σελίδα βαλκανικών εθνοφαυλισμών είχα δει πως μας λένε γύφτους/τσιγγάνους (διότι είμαστε πιο μελαχρινοί) ενώ τους βούλγαρους τούς λένε Τάταρους.

  17. SophiaΟικ said

    Τελικά οι γύφτοι είναι βρισιά παντού.

    (απορία: εγώ όσους σλαβομακεδόνες έχω δει δεν μου φάνηκαν λιγότερο μελαχρινοί από τους έλληνες, ο καθν ας τελικά όλους τους αλλους τους βλέπει μαύρους)

  18. θυμήθηκα αυτό:

  19. @17: η απαξιώση στον υπερθετικό γίνεται «κατσίβελοι».

  20. Ευγένιος Ραμίρεζ said

    Κάποιος έριξε κάτι στό πιοτό μου.
    Δεν γνωρίζω άν ήταν Βούργαρος.
    Τού απαντώ ωστόσο: Δέν θέλω νά μέ θάψουν σέ κοιμητήριο κατοικιδίων.
    Υποθέτω ότι δέν θά τό επαναλάβει.
    Συγγνώμη γιά τήν όχληση.

  21. neostipoukeitos said

    Εύγε τού Ηλεφούφουτου και του Νικοκύρη! Διαβάζοντας το ποστ θυμήθηκα ένα βουλγάρικο παραμύθι που έχει για προμετωπίδα ο Λώρενς Ντάρελ στο τέταρτο κεφάλαιο («How to Buy a House») από τα Πικρολέμονα. Παραθέτω από την πρώτη έκδοση του μυθιστορήματος (Λονδίνο 1957, σ. 47):

    ‘Last of all came the Greeks and inquired of the Lord for their gift.
    ‘»What gift would you like?» said the Lord.
    ‘»We would like the gift of Power», said the Greeks.
    ‘The Lord replied: «Ah, my poor Greeks, you have come too late. All the gifts have been distributed. There is practically nothing left. The gift of Power has been given to the Turks, the Bulgarians the gift of Labour; the Jews of Calculation, the French of Trickery and the English of Foolishness.»
    ‘The Greeks waxed very angry at this and shouted «By what intrigue have we been overlooked?»
    ‘»Very well», said the Lord. «Since you insist, you too shall have a present and not remain empty-handed — may Intrigue be your lot,» said the Lord.’
    (Bulgarian Folk-tale)

    Για περισσότερα, ρίχτε μια ματιά εδώ: http://unfashionablerantings.blogspot.com/2006/12/on-greek-and-other-daemons.html

  22. π2 said

    Πάντως, σε μια σελίδα βαλκανικών εθνοφαυλισμών είχα δει πως μας λένε γύφτους/τσιγγάνους (διότι είμαστε πιο μελαχρινοί) ενώ τους βούλγαρους τούς λένε Τάταρους.

    Για παραδοσιακούς εθνοφαυλισμούς Ελλήνων από τους Σλαβομακεδόνες δεν ξέρω. Ξέρω πάντως ότι είναι εξαιρετικά σύνηθες στους νεο-εθνικιστές τους, ιδίως τους διαδικτυακούς, να θεωρούνται οι Έλληνες ένα μείγμα αρβανιτών, βλάχων και τουρκογενών (σε αντίθεση με τη δική τους αυτοχθονία, υποτίθεται). Πράγμα που, με τη σειρά του, θυμίζει τις αρχικές ελλαδίτικες βρισιές για τους Ποντίους (του τύπου τουρκόσποροι). Είπαμε, στα Βαλκάνια η αυτοχθονία είναι trendy. Ο Άδωνις δεν δημιουργήθηκε εν κενώ.

  23. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    http://en.wikipedia.org/wiki/Bugger

    Etymology

    Etymologically, a «Bugger» was a «Bulgre» (French Bougre). Originally, it was derived from the French word «Bougge­rie» («of Bulgaria»), meaning the medieval Bulgarian clerical sect of the Bogomils, which facing severe persecution in Bulgaria spread into Western Europe and was branded by the established church as particularly devoted to the practice of sodomy.[1]

    Notes

    1. ^ See the etymology in Oxford English Dictionary

  24. ηλε-φούφουτος said

    Σοφία σχ. 15, ο Ελεύθερος Τύπος ήταν, όχι η Ελευθεροτυπία.
    Άρα δεξιών 🙂

  25. ηλε-φούφουτος said

    Συγγνώμη για την καθυστέρηση!
    Μερσί Τιπού, Μερσί Λάγνε (θα σου στείλω παστιτσάδα όταν φτιάξω, με την πρώτη ευκαιρία). Αλήθεια, Νικοδεσπότα, επείδή το αλφάβητο του λεξικού είναι σκέτο φολκλόρ, θα ήταν σύσκολο να μπει και μια από τις σκαναρισμένες φωτογραφίες;

    Για τους εθνοφαυλισμούς από την Πώς-τη-Λένε κι εγώ το «γύφτοι» και «τούρκοι» ξέρω ότι μας προσάπτουν. Δεν τα έχω βρει σε εφημερίδα τους όμως αλλά σε youtubάκια και διαδικτυακά ξεκατινιάσματα. Ξέρω βέβαια καλά και το «Τάταροι» με το οποίο αποκαλούν ακόμα και πιο «μορφωμένοι» τους Βουλγάρους (επειδή και καλά οι ίδιοι είναι το μόνο αυθεντικό ευρωπαϊκό έθνος στα Βαλκάνια). Βέβαια, όπως σημειώνει ο Π2, αυτά απέκτησαν την έκταση που απέκτησαν μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, δεν είναι δηλαδή παραδοσιακοί εθνοφαυλισμοί. Χωρίς αντισώματα.
    Για το «Βυζαντινοί» εκείνο που ξέρω είναι ότι συνδέουν τους Έλληνες με κάθε βυζαντινή «φαυλότητα».

    Τώρα θυμήθηκα και τ άλλο: Όταν προβαλλόταν η ταινία του Μίλτσο Μαντσέφσκι «Πριν τη βροχή» (συγγνώμη, λαθολόγοι!) το 1995 στις αθηναϊκές αίθουσες, όταν ο πρωταγωνιστής έλεγε στην Αγγλίδα γκόμενα ότι οι Βυζαντινοί του Βουλγαροκτόνου είχαν τυφλώσει χιλιάδες Μακεδόνες αιχμαλώτους (η Πώς-τη-Λένε έχει οικειοποιηθεί σχεδόν ολόκληρη τη βουλγαρική ιστορία) ο υποτιτλιστής φροντίζοντας να αποκαταστήσει την ιστορική αλήθεια μετέφραζε «Βούλγαρους αιχμαλώτους»!!

    Νίκο, χατζήδες ήσαν οι προσκυνητές που πήγαιναν ή υποτίθεται ότι πήγαιναν στη Μέκκα (μουσουλμάνοι) ή στα Ιεροσόλυμα (χριστιανοί), ρακένδυτοι συχνά, αφού δεν ταξίδευαν με ΜΑΝΟΣ, και μπορεί να ζητιάνευαν στο δρόμο ποντάροντας στην ευσέβεια των νοικοκυραίων.

    Πρέπει να έχεις δίκιο, όταν υποθέτεις ότι ο Γκέροφ τράβηξε τα πράγματα απ τα μαλλιά (κι ο Πολίτης δεν έχει κάνει κάτι αντίστοιχο;), αλλά τι να σου πω κι εγώ; Ένας απλός υπάλληλος είμαι!

  26. ηλε-φούφουτος said

    Για το παραμύθι που παραθέτει ο Τιπου, κι εγώ αυτή την εντύπωση έχω, ότι δηλαδή οι Βουλγαροι πιστεύουν για τον εαυτό τους πως σε αντιδιαστολή προς τους Έλληνες είναι εργατικοί και σεμνοί. Και η γερμανική εσωτερική προπαγάνδα κατά τον 1ο Παγκ. Πόλεμο αποκαλούσε τους Βουλγάρους «Πρώσους των Βαλκανίων».

    Α, και κάτι άλλο για τη Λιάνη: Νομίζω ότι το «Βουλγάρα» ενείχε και μια μπηχτή: Ο πατέρας της, ο στρατηγός Λιάνης, είχε καταγωγή από τη σλαβόφωνη μειονότητα της Φλώρινας. Τον ξάδερφό της μάλιστα, το Γιώργο Λιάνη, το δημοσιογράφο, τον είχε βάλει από πριν στο στόχαστρο ο «Στόχος», κατηγορώντας τον για αντεθνική δράση.

  27. ὄχι μόνο ὁ στόχος! ὅλη ἡ Ἑλλάδα εἶδε τὸν Λιάνη νὰ χορεύῃ ἀνθελληνικὰ τραγούδια. τώρα παριαστάνει τ[ον μακεδονομάχο. ἐν τῷ μεταξὺ πρέπει νὰ εἶναι Βλάχος κι αὐτὸς κι ἡ Δήμητρα καὶ μιὰ ξαδέρφη τους ποὺ εἶναι μάνα ἑνὸς φίλου μου.

    http://dexiextrem.blogspot.com/2008/03/blog-post_09.html

  28. Μαρία said

    Ηλεφού, όπως λέει κι ο Κορνήλιος οι Λιάνηδες είναι βλάχοι.

  29. ηλε-φούφουτος said

    Τα μπέρδεψα, ε; Και στο συγκεκριμένο δεν έπρεπε!

  30. Μαρία said

    Ηλεφού, δικαιολογημένα το μπέρδεψες, ήταν ευρύτατα διαδεδομένο. Πριν απο δεκαριά χρόνια σε εκδήλωση στο ινστιτούτο σλαβικών μελετών στο Παρίσι ο δημοσιογράφος Κριστόφ Σικλέ το χρησιμοποίησε ως επιχείρημα για να αποδείξει την αφομοίωση των σλαβομακεδόνων.

  31. Ηλεφούφουτε,
    έχω ακούσε με τα ίδια μου τα αυτάκια στην περιοχή της Φλώρινας τον Λιάνη να αφηγείται, μισοδακρυσμένος (ΟΚ, σε δημοσιογράφους τα έλεγε!) ότι ο παπούς του (εκ μητρός) είναι θαμμένος στο Μοναστήρι, νυν Μπίτολα της πΓΔΜ. Δεν λέω «των Σκοπίων» γιατί θα ήταν σαν να λέω «στη Θεσσαλονίκη της Αθήνας» και δεν κάνει…
    Ως εκ τούτου εικάζω ότι ο Λιάνης είναι βλάχος εκ πατρός και «ντόπιος» εκ μητρός.

  32. π2 said

    Σκύλε, η καταγωγή της οικογένειας της μητέρας του από το Μοναστήρι δεν σημαίνει τίποτε. Υπάρχουν πολλοί Βλάχοι (και δίγλωσσοι βλαχόφωνοι / σλαβόφωνοι) κείθε και δώθε των συνόρων.

  33. ἄ κι ὲγὼ ἔχω συγγενεῖς στὸ Μοναστήρι τῆς Βαρδαρίας. δὲν τοὺς ἔχω δεῖ ποτέ. ἐπὶ κομμουνισμοῦ ἔρχονταν καμιὰ φορὰ λέει ἡ γιαγιά μου στὴν Ἑλλάδα καὶ κοίταζαν τὰ παιδάκια μὲ περιέργεια τὸ καντήλι.

  34. Μαρία said

    Πιδύος :Σκύλε, η καταγωγή της οικογένειας της μητέρας του από το Μοναστήρι δεν σημαίνει τίποτε.
    Και τι θα μπορούσε να σημαίνει; Σιγά να μην αρχίσουμε να κάνουμε εξετάσεις αίματος. Μια που πιάσατε τους μοναστηριώτες βλάχους ένα διδακτικό παράδειγμα: Η γιαγιά της φίλης μου ήρθε απ’ το Μοναστήρι στη Σαλονίκη το 1902. Το 12 πολιτογραφήθηκε Ελληνίδα. ( όχι όμως κι αυτοί που ήρθαν μετά το 23, εκτός αν παντρεύονταν Έλληνες. Οι παππούδες μιας άλης φίλης έδιναν το παρόν στο τμήμα αλλοδαπών για να ανανεώνουν την παραμονή τους.)
    Μια απ’ τις αδερφές της παντρεύτηκε Βούλγαρο και έμεινε στη Βουλγαρία και μια τρίτη δε μετανάστευσε και τα παιδιά της έγιναν γιουκοσλάβοι.

  35. Μην βαράτε το Σκύλο! Απλά ανέφερα τι άκουσα.

  36. SophiaΟικ said

    Σκύλλε, σε μπέρδεψε το μεγάλο ποσοστό αυτόχθονων στις γειτονικές χώρες. Τι να κάνεις κι εσύ ο μη-αυτόχθονας, έρμε…

    Για το θέμα της αφομοίωσης (30), αυτά είναι εκ των υστέρων διαπιστώσεις, μετά την ίδρυση κρατών στα Βαλκάνια.

    διάβαζω αυτή τη εποχή το Greece: a Jewish History της K. Fleming, βιβλίο που πήρε το φετεινό βραβειο Ράνσιμαν. εκεί λοιπόν έχει ένα κεφάλαιο για τους βαλκάνικούς πολέμους που εξηγεί για τα χαζά αγγλοφωνόπουλα ότι άλλο Έλληνας στη Θεσσαλονίκη το 1910 κι άλλο το 1920.

  37. Μαρία said

    Συμπλήρωση στο Ηλεφού 25, χατζή.
    Χατζηλίκι λέγαν οι παλιοί τους Αγίους Τόπους και κοτσάραν μετά το χατζή και στο επώνυμό τους, μπρος: Χατζηνικολάου, πίσω: Παπαχατζής.
    Μία ταλαίπωρη ταξιδιώτισσα ήταν και η συνονόματή μου μυθική οσία και πρώτη ψυχικάρα.

    Για να επιστρέψω στο θέμα του ποστ. Ούτε βουλγάρικη καφαλί ξέρω, ούτε παροιμίες. Να σημειωθεί οτι η σερραία γιαγιά μου και όμηρος στη Ρωμυλία είχε κάνει, και το 13 στην υποχώρηση οι Βούλγαροι έκαψαν το κέντρο της πόλης και είχαμε και βουλγάρικη κατοχή κατά την οποία υπήρξαν κάποιοι «βουλγαρογραμμένοι».

  38. ηλε-φούφουτος said

    Τώρα θυμήθηκα κι εγώ την ιστορία ενός φίλου απ το Σιδηρόκαστρο για τον παππού του. Στους Βαλκανικούς Πολέμους κάθε φορά που έμπαιναν οι Βούλγαροι στην πόλη, τον έκρυβε στον αχυρώνα/ στο πατάρι, δε θυμάμαι, ένας Εβραίος γείτονας!!! (ιστορίες απ’ την ανάποδη!)
    Οι Εβραίοι ήσαν ελληνόφωνοι αλλά δεν τους πείραζαν.

  39. Μαρία said

    Ήλεφού, το 12 οι Βούλγαροι ήταν σύμμαχοι. Ένας μακρινός μου θείος που μας άφησε απομνημονεύματα διηγείται οτι το 12 έκρυψαν στο σπίτι τον τούρκο φίλο του πατέρα του που στη συνέχεια το 13 τους το ανταπέδωσε, και έτσι αυτός με τη μάνα και τ’ αδέρφια βρήκαν καταφύγιο στο χαρέμι του. Ο πιτσιρικάς τότε θείος θυμάται μεταξύ άλλων τις τουρκάλες που έστριβαν τσιγάρο.
    Το 12, λέει, οι σύμμαχοι έδωσαν εντολή στους χριστιανούς να σημαδέψουν τα σπίτια τους με ένα κόκκινο σταυρό για να γλιτώσουν τη σφαγή. Έπεσε όμως σύρμα και τα έβαψαν και Τούρκοι και Εβραίοι, πράγμα που δείχνει οτι και οι τελευταίοι ήταν στο στόχαστρο. Αλλά μπορεί να μη θυμάται και καλά. Το 13 όταν ο κύριος εχθρός των Βουργάρων ήταν οι Έλληνες, οι Τούρκοι βάλθηκαν να ασπρίζουν τα σπίτια για να σβηστεί ο σταυρός.

  40. SophiaΟικ said

    Μαρία, αυτά για το 12 και το 13 έτσι αόριστα δε λενε τίποτα, δώσε και περιοχές!

    Ηλεφ, μη με κάνεις να ψάχνω το βιβλίο πάλι. Ελληνόφωνοι Εβραίοι, ρωμανιώτες δηλαδή, ήταν λίγοι. Στη Θεσσαλονίκη την εποχή των βαλκανικών πολέμων κυκλοφορουσαν πεντέξι εφημερίδες ισπανόφωνες (λαδινόφωνες;;;). Οι Βουλγαροι δεν τους πείραζαν γιατί δεν τους θεωρούσαν έλληνες ή τούρκους. Πέρα από τις προσωπικές σχέσεις, οι εφημερίδες που ανέφερα (και οι αναγνώστες τους) είχαν ξεκάθαρη θέση υπέρ των Τουρκων και ήθελαν να παραμείνουν οθωμανοί γιατί είχαν ειδικά προνόμια σαν έθνος, ενώ στην Ελλάδα ή τη Βουλγαρία ή όποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα όλοι έιναι ίσοι, άρα δεν υπάρχουν εξαιρέσεις στις υποχρεώσεις.

  41. ηλε-φούφουτος said

    Ναι, το ’13 εννοούσα. Φαίνεται ότι το Σιδηρόκαστρο άλλαζε χέρια κάθε τόσο.

  42. Μαρία said

    Τι αόριστα, καλέ Σοφία. Έδωσα περιοχή κι εγώ (Σέρρες) κι ο Ηλεφού (το γειτονικό Σιδηρόκαστρο)

    Στα ελληνικά κυκλοφορεί: Τζωρτζ Φρέντερικ Άμποτ, Ένας Άγγλος στη Μακεδονία του 1900, στοχαστής 2004. Πολύ αντισημίτης ο εγγλέζος.

  43. ηλε-φούφουτος said

    Σοφία, μην ψάχνεις βιβλία! Αφήγηση αφήγησης μετέφερα. Τώρα αν σύμφωνα με την αφήγηση ο εν λόγω Εβραίος μιλούσε Ελληνικά σαν Έλληνας δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν είχε μητρική γλώσσα τα Λαντίνο (τα «τσιφούτικα», που λέει κι ο Ταχτσής).
    Για το άλλο που λες, του παππού του φίλου μου του είχε χτυπήσει ότι όταν μπήκε ο ελληνικός στρατός στην πόλη ο Εβραίος φίλος του του φώναξε «Κατέβα! Ήρθαν οι δικοί σου!». Ότι δηλαδή παρ όλο που Βουλγάρικα δε μιλούσε δεν θεωρούσε τους Έλληνες πιο δικούς του.

  44. Abravanel said

    Οι ρωμανιώτες, (που μιλούν ελληνικά αδιάλειπτα από τους ρωμαϊκούς χρόνους μέχρι σήμερα), υπολογίζονταν στους 9090 το 1928, με κύρια κέντρα τα Ιωάννινα, την Αρτα και την Πρέβεζα, (στην Αθήνα προφανώς ήταν ελληνόφωνοι αλλά δεν ανήκουν στην ρωμανιώτικη παράδοση). Οι πιθανότητες να μιλούσαν και ελληνικά οι κάτοικοι της Θράκης είναι ιδιαίτερα υψηλή – η Θεσσαλονίκη ήταν ιδιαίτερη κατάσταση και εκεί οι ελληνορθόδοξοι ήταν αναγκασμένοι να μαθαίνουν ισπανοεβραϊκά.

    Οσο για την στάση των εβραικών κοινοτήτων διέφερε εξαιρετικά από περιοχή σε περιοχή – στα σίγουρα πάντως να λέμε οτι η στάση τους ήταν φιλο-οθωμανική είναι λάθος. Οσο για τα ειδικά προνόμια αποτελεί έναν αστικό μύθο. Πάντως ας μην ξεχνάμε οτι εβραίοι δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά το 1912 – την σταδιοδρομία του ο Φριζής την ξεκίνησε στην Μικρασιατική Εκστρατεία όπου πήγε σαν εθελοντής.

    Για να μείνω στο θέμα πάντως:
    ‘Trust a snake before a Jew and a Jew before a Greek, but don’t trust an Armenian.’
    Ποιος το έγραψε; Ο κ.Τζορτζ Οργουελ στο Down and Out in Paris and London.

  45. sarant said

    Αμπραβανέλ, καλώς ήρθες. Νομίζω πως και οι Λαρισαίοι εβραίοι ελληνικά μιλούσαν, αλλά δεν είναι ρωμανιώτες. Την παροιμία βέβαια δεν την επινόησε ο Όργουελ, απλώς τη μεταφέρει.

  46. Abravanel said

    Ευχαριστώ. Ολοι μιλούσαν ελληνικά, ειδικά μετά την ρύθμιση του Παπανδρέου το 1932(?) περί αποκλειστικά ελληνόγλωσσων δημοτικών – μόνη εξαίρεση είναι η Θεσσαλονίκη όπου μέχρι και τα προσφυγόπαιδα έπαιζαν στα ισπανοεβραικά μέχρι τον Β’ΠΠ.

    Στις μικρές σεφαραδίτικες κοινότητες, όπως στην Λάρισα, συνήθως ήταν δίγλωσσοι – λαδίνο στο σπίτι και ελληνικά έξω, (ή βλάχικα όπως ξέρω από συγκεκριμένες περιπτώσεις στην Θεσσαλία).

    Συνολικά, (και σταματώ εδώ γιατί το παρακάνω), συνολικά οι εβραίοι του ελλαδικού χώρου μιλούσαν ανάλογα με την περιοχή: ισπανοεβραϊκά, ελληνοεβραϊκά (διάλεκτος των ελληνικών των ρωμανιωτών), ιταλοεβραϊκά (διαλεκτος των ιταλικών για μερικές κοινότητες στα Επτάνησα) και καθαρά ελληνικά άλλοι. Σχεδόν όμως όλοι στις αρχές του 20ου αιώνα μπορούσαν να μιλήσουν λίγο ή πολύ ελληνικά, (πάντα εξαιρώντας την Θεσσαλονίκη).

  47. ασχετον
    Βρε Abravanel που εξαφανιστηκες τόσο καιρο ; Ξερεις πόσος κόσμος ανησυχησε ; Εισαι καλά ; Σε πεθυμησαμε …

  48. Μαρία said

    Σοφία: ενώ στην Ελλάδα ή τη Βουλγαρία ή όποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα όλοι έιναι ίσοι, άρα δεν υπάρχουν εξαιρέσεις στις υποχρεώσεις.

    Και κάποιοι, στην προκειμένη περίπτωση οι ελληνορθόδοξοι, πιο ίσοι απ’ τους άλλους. Βλ. την αντιεβραϊκή νομοθεσία Βενιζέλου στο μεσοπόλεμο (μετά το 17) με στόχο την ελληνοποίηση της Θεσ/νίκης.

  49. τὸ μεγάλο κῦμα τῶν Ἑβραίων στὴν Θεσσαλονίκη ἦρθε ἐπὶ Τουρκοκρατίας διωγμένο ἀπὸ τὴν Ἰσπανία τὸ 1492, τὸν Σουλτᾶνο τὸν συνέφερε ἡ παρουσία τους. Μαρία γιατὶ «ἑλληνοποίησι» καὶ ὄχι «ἐξελληνισμός»; ἔχει παραγίνει τὸ καὸ μὲ αὐτὸ τὸ -ποίησι.

  50. τὸ ΚΙΣ εἶναι ΝΠΔΔ ὅπως ἡ Ἐκκλησία. χωρισμὸς ἐκκλησίας – κράτους καὶ ΚΙΣ – κράτους. αὐτὸ θὰ πῇ ἰσότης.

  51. SophiaΟικ said

    48: Μαρία, νομίζω η διευκρίνησή σου είναι περιττη, είπα ολοι είναι ίσοι στις υποχρεώσεις, δεν είπα τίποτα για προνόμια 🙂 Μη φοβάσαι, δεν προκειται να νομίσουμε ότι άφησες να σου ξεφύγει η ευκαιρία για υποτιμητικό σχολιο για τους ΧΟ 🙂

    44: ενδιαφέρον το ότι βγάζεις αστικό μύθο τη βιβλιογραφια που παραθέτει η συγγραφέας (η οποία δεν είναι ούτε εβραία, ούτε ελληνίδα, ούτε ελληνοεβραία, όπως ειπε η ίδια και συνεπώς έχιε όλα τα προσόντα για να δυσαρεστήσει και τους τρεις). Ίσως θα ήθελες να δεις το βιβλίο της και να μας πεις γνώμη
    http://press.princeton.edu/titles/8527.html
    (έχει σε πιντιεφ το πρωτο κεφάλαιο με πολυ ενδιαφέροντα πραγματα για τους ρωμανιώτες της Νέας Υόρκης)

    Πάντως εγώ με το θέμα αυτό δεν ειχα ασχοληθεί ποτέ μου κι αυτό είναι το πρωτο σχετικό βιβλίο που διαβαζω και μου άρεσει μέχρι στιγμής για τις ίσες αποστάσεις που κρατάει. Που σημαίνει ότι δεν θα αρέσει σε κανέναν άλλον γιαίτ δνε είναι αρκετά αριστερό, αρκετά δεξιό, αρκετά φιλελληνικό κλπ κλπ 🙂

  52. Μαρία said

    Κορνήλιε, εξελληνισμός λέω κι εγώ, λόγω ηλικίας (εσύ νέο παιδί!!) Παράλειψή μου τα εισαγωγικά, γιατί το πήρα απο σχετική ανακοίνωση σε συνέδριο.
    Την ελληνοποίηση τη μάθαμε με τους ποδοσφαιριστές και λοιπούς αθλητές. Ίσως με την -ποίηση είναι πιο διαφανής η κατασκευή ή η πλαστότητα.

  53. Μαρία said

    Σοφία, ευχαριστούμε για το λίνκι. Έλεγα κι εγώ πού την ξέρω, πού την ξέρω.
    http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_2_30/03/2008_264182

  54. SophiaΟικ said

    Το γκουγκλμπουξ έχει πιο μεγάλα αποσπάσματα
    http://tinyurl.com/mgvaaj

    Να σου πω την αλήθεια, τη συνεντευξη στην Καθημερινή πρώτη φορά τη διαβαζω και μου φαίνονται τελείως ξύλινα τα ελληνικά του (έλληνα) αρθρογραφου, δηλαδή δε διαφέρουν σε τίποτα απο τα ελληνικά της αλλοδαπής- που παώ στοίχημα ότι έστειλε τις απαντησεις της στα αγγλικά.

    Στη σελίδα 33 αναφέρεται περιληπτικά αυτό περί συλλογής χρηματων υπερ των τουρκων, και στη σελίδα 45 και 48 και από την 55 και κατω δινει περισσοτερες εξηγήσεις για τη στάση των Θεσσαλονικιών Εβραίων κλπ κλπ.
    Παρεμπιπτόντως, Μαρία, στη σελίδα 59 τέλος (και πιο κατω για την ελλάδα) εξηγει το παραδοξο πως η ισότητα δημιουργει ανισότητα.
    τέλος παντων, δεν πρόεκιται να παραθεσω όλο το βιβλίο, αγοράστε το και διαβαστε το, η τιμή ανέβηκε παντως μετά τη βράβευσή του, κουτοπόνηρος ο εκδότης.

  55. Αμπραβανέλ, κι εγώ επαναλαμβάνω το 47. Ελπίζω η μακρά απουσία να μη συνδέεται με κάτι κακό.

  56. Παρεμπιπτόντως, νομίζω θα χρησιμέψει να δώσω ένα «τιπ» κι εδώ.
    firefox, greasemonkey και Google Book Downloader

  57. hominid said

    «Την ελληνοποίηση τη μάθαμε με τους ποδοσφαιριστές και λοιπούς αθλητές. Ίσως με την -ποίηση είναι πιο διαφανής η κατασκευή ή η πλαστότητα.»

    Σωστά, η «ελληνοποίηση» είναι για πιο dirty καταστάσεις. 😉

  58. REISIS said

    Αγαπητέ Νικόλα, μια ιστοσελίδα που θα μπορούσε να σου δώσει πληθώρα άχρηστων και κουραστικών πληροφοριών, σχετικά με την εικόνα που έχει η περιθωριακή «εθνοφαυλιστική» Βουλγάρικη άποψη για τους Ελληνες, την Ελληνική ιστορία στη Μακεδονία και το Μακεδονικό ζήτημα, είναι το bulgarmak.org.

  59. Abravanel said

    Βγαίνουμε εκτός θέματος – απλώς εύλογο είναι να θυμόμαστε οτι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Πχ θα είχε ενδιαφέρον να εξηγηθεί το γιατί η Ελληνορθόδοξη κοινότητα της Θεσσαλονίκης απεύθυνε επιστολή στον Βενιζέλο υποστηρίζοντας και αυτή την διεθνοποίηση της πόλης.

    Τα προνόμια περιορίζονταν στην πληρωμή του κεφαλικού φόρου σε είδος – παρόμοια προνόμια είχαν διάφορες περιοχές όπως η Χιος. Θα πρέπει αντίστοιχα να θεωρήσω οτι οι ελληνορθόδοξοι στην πραγματικότητα δεν ήταν πραγματικά υπόδουλοι γιατί ανελάμβαναν κορυφαίες θέσεις στην εξουσία όπως ο Καραθοδωρή Πασάς, επιτυχημένος υπουργός εξωτερικών της Οθωμ.Αυτοκρατορίας και πατέρας του γνωστού «δάσκαλου» του Αϊνστάιν;

    Ζητώ συγνώμη από τον οικοδεσπότη για τo highjacking του θέματος. 🙂

  60. gbaloglou said

    Abravanel ειρωνεύεσαι την λα.ι.κή μεγαλοποίηση της επιστημονικής φιλίας ανάμεσα στον Καραθεοδωρή και τον Einstein με τρόπο που, έστω και έμμεσα, είναι μειωτικός για τον μεγάλο Έλληνα (αν μου επιτρέπεις) μαθηματικό.

    Επί της ουσίας, το επιχείρημα για τους προνομιούχους Έλληνες (Φαναριώτες κλπ) είναι γνωστό και μάλλον Τουρκογενές 🙂 Σε σχέση με τους Τούρκους έχω να πω ότι, όπως αποδείχτηκε ακόμη και το 1955, η εκμηδένιση μιας προνομιούχου μειοψηφίας είναι μάλλον εύκολη υπόθεση: αυτό που μετράει είναι η διαχρονική αποδυνάμωση του Ελληνικού στοιχείου στην Μικρά Ασία. Σε σχέση με τους Εβραίους παρατηρώ ότι ενώ στην Ελληνική πλευρά είχαμε και συμβιβασμό και αντίσταση στην Εβρα.ι.κή έχουμε μόνο συμβιβασμό με τους Οθωμανούς (πολύ κατανοητό αν σκεφθούμε την θέση των Εβραίων στο Βυζάντιο και, ιδίως όσον αφορά τους Σεφαραδίτες, την Οθωμανική πρόσκληση/φιλοξενία του 1492+): ενώ δηλαδή ο σύγχρονος Έλληνας Χριστιανός μπορεί και να επιλέξει ποιο από τα δυο στοιχεία (συμβιβασμό ή αντίσταση) θα νοσταλγήσει και θα τιμήσει περισσότερο, ο σύγχρονος Έλληνας Εβραίος δεν έχει την δυνατότητα τέτοιας επιλογής.

    Για το αίτημα της Ελληνορθόδοξης κοινότητας της Θεσσαλονίκης για διεθνοποίηση της πόλης πολύ θα ήθελα να μάθω λεπτομέρειες. [Τα γραφόμενα σου μάλλον δεν τα είχα δει όταν ήταν φρέσκα, σήμερα όμως με έστειλε εδώ σύνδεσμος σε τρέχουσα συζήτηση.]

  61. Μαρία said

    Νομίζω οτι η καταλληλότερη θέση είναι εδώ. Αντιστικτικά για μια ωραία ατμόσφαιρα.

    Χάγκεν Φλάισερ

    Οι Έλληνες και οι «άλλοι»
    Λεξικογραφικές ερμηνείες εθνικής ταυτότητας
    http://yannisharis.blogspot.com/2011/12/blog-post_20.html

  62. Μαρία said

    Βρίζουν [οι Βούλγαροι στρατιώτες] τους Έλληνες και τους λέν’ «Τσάριγραδενας».
    Ημερολόγιο Φ. Δραγούμη, εγγραφή της 4/11/1912

  63. ππαν said

    Ωραίο θέμα, δεν τόχα δει. Τελευταία διάβαζα σχετικά ένα ενδιαφέρον παλιό αρθρακι του Αλέξη Πολίτη στο περιοδ. Αριστερά Σήμερα.
    Σπαραχτικός ο λίκνος που στέλνει στον Ιο του 2000 με τους καημένους τους άλλους βαλκάνιους που μας έχουν για πλουτοκράτες/εκμεταλλευτές/τακίμια με το ΔΝΤ.

  64. ππαν said

    πιο καλά εδώ

    http://www.historicalreview.org/index.php/historicalReview/article/viewFile/210/106

  65. Μαρία said

    64 Μερσί. Ανακοίνωση της Ντάνοβα για τους Βούλγαρους φοιτητές στην Αθήνα υπάρχει και στα πρακτικά του συνεδρίου που παρέπεμψα στο άλλο ποστ.

    Το τι γράφει ο Φ. Δρ. για τους Βούλγαρους δεν περιγράφεται.

  66. sarant said

    62: Δηλαδή από την Κωνσταντινούπολη;

  67. ππαν said

    65: εγώ ευχαριστώ.Όλη αυτή η σειρά των εκδόσεων του ΙΑΕΝ ήταν πολύ καλή κι είναι ευτύχημα που υπάρχει στο ίντερνετ.

    Ε, δεν θάγραφε;

  68. Ηλεφούφουτος said

    Οι λεξικογραφικές ερμηνείες της υπερεθνικής ταυτότητας των Δυτικών όπως αντικατοπτρίζονται σε μείζονα λεξικά της Εσπερίας π.χ. στο λήμμα «σταυροφορία» (έγιναν για την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων ή και του Αγίου Τάφου λέγανε το Π’τι Ρομπέρ, το Ντούντεν, το Τσινγκαρέλλι κά , τουλάχιστον μέχρι τις νέες «προκλήσεις» από το 2001 που οδήγησαν σε αναδιατυπώσεις προς το πολιτικά ορθότερον) είναι προφανώς άλλου παπά ευαγγέλιο.

    σχ 67 «Ε, δεν θάγραφε;»
    Αν ο λόγος ήταν για τον Ίωνα, το ίδιο θα ‘λεγα κι εγώ αλλά για τον Φ. δεν ήξερα τίποτα.

  69. Μαρία said

    68 Εξήγησέ μας την κατάληξη -ενας μετά το Τσάριγκραντ. Ποια λέξη ακριβώς άκουγε ο Δραγούμης, που ειρήσθω εν παρόδω ήταν εξαιρετικά διορατικός;

  70. […] χώρα, ενώ πολύ θα ήθελα να βρω το βιβλίο του Γκέροφ (έχω μιλήσει γι’ αυτό αλλά δυστυχώς ο φίλος του Ηλεφού που το είχε δεν είναι […]

  71. […] χώρα, ενώ πολύ θα ήθελα να βρω το βιβλίο του Γκέροφ (έχω μιλήσει γι’ αυτό αλλά δυστυχώς ο φίλος του Ηλεφού που το είχε δεν είναι […]

  72. gg said

    Στη Μακρυνεία Αιτωλοακαρνανίας βουλγάρες λένε τα μπαρμπουνοφάσουλα.

  73. ΓΙΩΤΗΣ said

    Καλημέρα Νικοκύρη. Έχω πολύ καιρό να στείλω σχόλιο, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δε σε διαβάζω κάθε μέρα. Είσαι η όαση στην έρημο της μωρολογίας.
    Διάβαζα το άρθρο και θυμήθηκα μια παροιμία που λέμε στο χωριό μου στην Ήπειρο. Την παραθέτω όπως τη λέμε: «Του γιδ του βάργι του σιούγκραβου κι αυτό μι τουν ούρου απάν». Δηλαδή το γίδι το χτύπαγε το χαλάζι κι αυτό εξακολουθούσε να έχει την ουρά όρθια. Χρησιμοποιείται για ανθρώπους που εξακολουθούν να περηφανεύονται παρά τις πολλαπλές κακοτυχίες που τους βρίσκουν ή που δεν έχουν συναίσυηση της δύσκολης θέσης τους. Σιούγκραβο = πυκνό χαλάζι μεγάλης διαμέτρου. Σιουγκραβέλα= πυκνό χαλάζι μικρής διαμέτρου.
    Συγνώμη αν το ανέφερε και κάποιος άλλος, διάβασα κάπως επιπόλαια τα σχόλια.

  74. sarant said

    Καλημέρα αγαπητέ, σ’ ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια!

  75. Γ-Κ said

    Πολύ ενδιαφέρον θέμα, πάντα έχει ενδιαφέρον να βγαίνει κανείς από τη γυάλα…

    «Εγώ είμαι Βούλγαρος, αγύριστο κεφάλι» το είχε πει μια-δυο φορές ο Ιωαννίδης, ο προπονητής του μπάσκετ. Ως προπονητής, βέβαια, όχι ως υπουργός.

    Είχα γνωρίσει ιντερνετικώς έναν Αυστραλό από τη Μελβούρνη, που από ό,τι κατάλαβα, παντρεύτηκε Ελληνίδα (και τον έχασα, έπεσε παντόφλα, φαίνεται).
    Εχμμμ… πως να διευκρινήσω ότι ο τύπος ήταν Αυστραλός αγγλοσαξωνικής καταγωγής και η κοπέλα Αυστραλή ελληνικής καταγωγής…. Αχ, αυτά τα εθνοτικά…

    Τέλος πάντων, έλεγε πολλά για τους «Έλληνες» (Αυστραλοέλληνες, Καλαμαροέλληνες κλπ). Με… το γνωστό αγγλοσαξωνικό στυλ. Στα Ελληνικά… πράγματι ακούγονται πιο χυδαία. 🙂
    (Δεν χρειάζεται να διευκρινήσω ότι δεν τα έλεγε από κακία, αλλά από καψούρα.)

    – Πώς μπορούμε να βάλουμε δέκα Έλληνες σε έναν τηλεφωνικό θάλαμο; Διορίζουμε τον έναν προϊστάμενο και οι άλλοι τρέχουν από πίσω να του γλύψουν τον πισινό.
    – Οι Ελληνίδες παχαίνουν εύκολα, γι’ αυτό τις κρατάμε σε απόσταση από το κατσικάκι του Πάσχα.
    – Οι Έλληνες έχουν έντονη σεξουαλικότητα, αλλά μόνο ένας στους δέκα προτιμάει τις γυναίκες από τις κατσίκες.
    – Γιατί οι Έλληνες αφήνουν μουστάκι; Για να μοιάζουν στις μαμάδες τους.

  76. Γ-Κ said

    Σε έναν παρόμοιο χώρο είχα αφήσει μήνυμα ότι έψαχνα κάποιον (θαμώνα). Εμφανίζεται ο κάποιος.
    _ Με έψαχνες;
    Πετάγεται ένα Καναδός (ουκρανικής καταγωγής).
    _ Πρόσεχε τον πισινό σου, ο τύπος (δηλαδή εγώ) είναι Έλληνας!

    Και μια δικιά μου «εξυπνάδα»:
    Ένας φίλος έχει παντρευτεί «ομογενή» από τον Καναδά. Ο αδερφός της ερχόταν συχνά με την «Καναδή» σύζυγό του. Όποτε μαζευόμασταν… ξεχνιόμασταν και μιλαγαμε συνέχεια Ελληνικά και η κοπέλα έμενε εκτός συζήτησης.
    (Εγώ) _ Ρε παιδιά, γυρίστε το στα Αγγλικά και καταλαβαίνει και το Μ37!
    _ Το… ποιο;;;
    _ Το M37CDN, η Καναδέζα…

  77. Σχετικά με την παλαιότητα της έκφρασης «όπου πατήσει ο Χ δεν φυτρώνει χορτάρι» βρίσκω αυτό εδώ από τα σωζόμενα του Πρίσκου, βυζαντινού διπλωμάτη απεσταλμένου στον Αττίλα το 449:

    Έχουν περάσει δεκατρείς ημέρες από τότε που φύγαμε από την Κωνσταντινούπολη. Βολευόμαστε όπως-όπως σε μισογκρεμισμένα σπίτια για να περάσουμε τη νύχτα. Η πόλη (σ.σ. Σαρδική) ισοπεδώθηκε τελείως από τους Ούννους στην εκστρατεία τους του 441. Κάποιος από μας, στη διάρκεια του δείπνου, έκανε υπαινιγμούς για την καταστροφική μανία αυτών των ιππέων. «Απ’ όπου περάσουν», είπε, «δεν ξαναφυτρώνει χορτάρι». Ακούγοντας τα λόγια αυτά, που θάπρεπε να τους κάνουν να ντραπούν, Οι Ούννοι έβγαλαν κραυγές θριάμβου. Θα πίστευε κανείς ότι πράγματι πήραν τα λόγια αυτά για έπαινο…

    Marcel Brion «Αττίλας», εκδ Δημιουργία -Απ. Χαρίσης, 1993

  78. sarant said

    Ωραία είναι να αναζωπυρώνονται παλιά άρθρα!

  79. (62) Цариград е наш = H κωνσταντινούπολη είναι δική μας. Δεν έβριζαν τους Έλληνες στρατιώτες, τους έλεγαν «θα σας νικήσουμε, θα πάρουμε την Πόλη που ονειρεύεστε.» Ανάλογο και το σύνθημα Арс, марш, Солун наш = Εμπρός, μαρς, η Θεσσαλονίκη είναι δική μας. Εύλογα συνθήματα για την εποχή των Βαλκανικών Πολέμων.

  80. Φίλη μου, που ο πατέρας της ήταν Βλάχος από το Νυμφαίο και η μάνα της Σλαβομακεδόνισσα από τα πέριξ, μου έλεγε ότι ο μεν έλεγε την δε «βουλγάρικο κεφάλι» όταν τσακώνονταν. Η έκφραση πρέπει να ήταν αρκετά διαδεδομένη σε μέρη που είχαν επαφές με Βουλγάρους ή βουλγαρόφωνους.

  81. (9) vulgus είναι λατινικά ο όχλος, οι απαίδευτες μάζες. Odi profanum vulgus et arceo = Μισώ τον βέβηλο όχλο και τον κρατώ μακριά, λέει κάπου ο Οράτιος αυτοδιαφημιζόμενος (συνεχίζει λέγοντας «Εύφημα φωνείτε· πρωτόγνωρα τραγούδια τραγουδώ για κορίτσια κι αγόρια.») Από κει και το vulgaris = χυδαίος, που σήμαινε επίσης την απλή γλώσσα του λαού κατ’αντιδιαστολή προς τα λατινικά των μορφωμένων, από κει και η γαλλική vulgarisation, που σημαίνει «εκλαΐκευση» (και όχι «εκχυδαϊσμός»!), από εκεί φυσικά και η Βουλγάτα (=μετάφραση σε απλή, όχι περί διά γραμμάτου λατινική — πρβ. και την Πεσσιτώ, συριακή μετάφραση της Αγ. Γραφής που το όνομά της επίσης σημαίνει «απλή».) Τίποτε απ’ αυτά δεν έχει σχέση με τους Bulgari = Βουλγάρους.

  82. sarant said

    81 Υπάρχει και η εξής ιστορία, αληθινή ή μπεντροβατη.

    Όταν ο Ανδρέας αποφασισε ότι θα πάει με τη Μιμή, έκανε μια συγκέντρωση για να την παρουσιάσει στους συντρόφους του. Οπότε, η Μελίνα σκύβει και λέει στο αυτί του Ζιλ Ντασέν Elle est vulgaire!

    Το άκουσε κάποιος και διέρρευσε ότι η Μελίνα είχε πει «Είναι Βουλγάρα!»

  83. Ιστοριοδίφης said

    Θα ήθελα να ρωτήσω τους εβραιογνώστες αναγνώστες κ.κ. Λεώνικο και Άγγελο (79+80+81), αν έχει δίκιο ο πρώην αρχιραββίνος της Θεσσαλονίκης Μορντοχάϊ Φριζής ότι η λέξη «Φιλισταίος» είναι εβραϊκή, βγαίνει από το ρήμα «πολές» (ή κάτι τέτοιο…) και σημαίνει «εισβολέας» (4:56 με 5:12 του βίντεο, αλλά το βίντεο ξεκινάει αμέσως στο επίμαχο σημείο)

  84. ΚΩΣΤΑΣ said

    82 > η Μελίνα είχε πει «Είναι Βουλγάρα!»

    Μήπως υπονοούσε Σλαβομακεδόνισσα;

  85. Γιάννης Ιατρού said

    Ένα θα πω μόνο: Το μόνο που χρειάζεται για να θριαμβεύσει το Κακό , είναι κάποιοι καλοί άνθρωποι να μην κάνουν τίποτα…

  86. Γς said

    82:

    >η Μελίνα σκύβει και λέει στο αυτί του Ζιλ Ντασέν Elle est vulgaire! Το άκουσε κάποιος και διέρρευσε ότι η Μελίνα είχε πει «Είναι Βουλγάρα!»

    Α, είναι κι ο Phaseolus vulgaris που τον είχα … κατακτινοβολήσει!

    Εδώ η ιστορία όταν μιλούσαμε για τον Αντρέα Παπασταυρίδη:

    https://sarantakos.wordpress.com/2017/03/20/tsimpousi/#comment-422050

    [>Για να μην λένε μερικοι μερικοί ότι η επιστημονική έρευνα αποξενώνει…]

  87. Μαρία said

    85
    Έφυγε απ’ την πόρτα και επανήλθε απ’ το παράθυρο https://sarantakos.wordpress.com/2011/10/22/xantzar/#comment-88096

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: