Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η πολίτρια, η πολίτιδα, η πολίτις, η πολίτης…

Posted by sarant στο 10 Ιουνίου, 2009


Αναδημοσιεύω ένα άρθρο της Μαριάννας Τζιαντζή από την Καθημερινή του Σαββάτου των εκλογών, επειδή, παρόλο που οι εκλογές περάσαν, διατηρεί ακέριο το ενδιαφέρον του.  Στο τέλος, λέω κι εγώ τα δικά μου.

Τι τραβάμε κι εμείς οι πωλήτριες!

moustache«Θα ψηφίσετε στις ευρωεκλογές;» Στην ερώτηση καλείται να απαντήσει μία από τις κοπέλες που συμμετέχουν στα καλλιστεία Playmate (Star) κι εκείνη απαντάει: «Σαν Ελληνίδα πολίτρια, θα ψηφίσω!»

Τι να σου κάνουν οι κοπελίτσες που τα δίνουν όλα για μια θέση στον ήλιο του μόντελινγκ και της σόου μπιζ; Μια ολόκληρη βιομηχανία τούς παίρνει τα μυαλά και οι γονείς από κοντά. Όμως, η αλήθεια είναι ότι πολλά αρσενικά ουσιαστικά δεν μπορούν να αποκτήσουν εύκολα «θηλυκή» κατάληξη. Λέμε Πολίτισσα για την κάτοικο της Κωνσταντινούπολης, όμως η «πολίτισσα» με μικρό «π» δεν έχει περάσει στα λεξικά. Έτσι, η υποψήφια Playmate αυτοχαρακτηρίστηκε «πολίτρια» κατά το συντάκτης / συντάκτρια ή μάλλον κατά το τηλεθεατής / τηλεθεάτρια.

Η λέξη «τηλεθεάτρια» έχει καθιερωθεί στο τηλεοπτικό σύμπαν και, από τις πολλές φορές που την ακούμε, σχεδόν την έχουμε συνηθίσει. Τι να πούμε; «Μια κυρία τηλεθεατής μάς τηλεφώνησε;» Μέχρι στιγμής δεν έχω ακούσει μια γυναίκα να υποστηρίζει «τα γεγονότα εξελίσσονται ερήμην μου, είμαι θεάτρια της ζωής μου», όμως οι κυρίες τηλεθεάτριες είναι πια μια πραγματικότητα.

Τις τελευταίες εβδομάδες, βλέπαμε στην τηλεόραση υποψήφιες «κυρίες ευρωβουλευτές» και όχι ευρωβουλευτίνες. Στις καθημερινές συζητήσεις μας λέμε η «βουλευτίνα», αλλά στις δημόσιες, τις τηλεοπτικές, συνήθως λέμε η κυρία βουλευτής και όχι «βουλευτίνα».

«Να το πω χοντρά, να το πω λαϊκά», μας προειδοποιεί ένας γνωστός τηλεστάρ όταν πρόκειται να χρησιμοποιήσει μια λαϊκή έκφραση, π. χ., «ξέρετε τι λέει ο λαός μας, κύριε υπουργέ; Κάτι τρέχει στα γύφτικα!». Σαν να βλέπουμε μια ταινία και στην οθόνη να εμφανίζεται το προειδοποιητικό σήμα «Χ», δηλαδή η επόμενη σκηνή είναι αυστηρώς ακατάλληλη για ανηλίκους.

Πριν από 30 χρόνια, ένας μεγάλος δάσκαλος και αγωνιστής της δημοτικής, ο Εμμ. Κριαράς έγραφε ότι «εμείς οι μορφωμένοι» κερδίζουμε όταν προσέχουμε πώς εκφράζεται ο λαός. Ο ίδιος έχει παραθέσει μια χαριτωμένη στιχομυθία με έναν χωρικό που μπαίνει στο γραφείο των καθηγητών, σε ένα γυμνάσιο κάπου στη Βόρεια Ελλάδα και ζητάει «την κυρία γυμνασιάρχισσα». Κι εκείνη του απαντάει: «Δεν έχουμε γυμνασιάρχισσα, κύριε».

«Ε, τότε την κυρία γυμνασιαρχίνα».
Και εκείνη απαντάει: «Οχι, θα πείτε την κυρία γυμνασιάρχη».

Η γλώσσα είναι απρόβλεπτη. Άλλοτε φοράει τη σκοροφαγωμένη καπελαδούρα της Μαντάμ Σουσού με τα ψόφια πουλιά και άλλοτε μας εκπλήττει με την εκθαμβωτική της νεότητα. Κάποια λάθη βγάζουν μάτι, όμως υπάρχουν και λάθη ηθελημένα και χαριτωμένα, όπως το «εγώ δεν είμαι διακοψίας», που είπε ο Νίκος Χουντής στις «Αποδείξεις» (ΑΝΤ1) του Νίκου Ευαγγελάτου, όταν οι συνομιλητές του διέκοπταν συστηματικά ο ένας τον άλλον.

Από μια άποψη, η κοπέλα των καλλιστείων εκφράστηκε σωστά. Για πωλήτρια την προορίζουν, αφού εκπαιδεύουν να συσκευάζει σωστά και να πουλάει τα νιάτα και την ομορφιά της. Μόνο που η αγορά έχει αρχίσει να πληρώνει όλο και λιγότερα χρήματα γι’ αυτά τα προϊόντα.

Πρώτο σχόλιο, δανεικό από τον φιλόλογο Γιάννη Στρούμπα, που σε άλλο βήμα συζήτησης σχολίασε εύστοχα με αφορμή το άκλιτο «της Μαντάμ Σουσού»:

Και, φυσικά, η Σουσού εμφανίζεται άκλιτη (όπως η αλεπού, της αλεπού). Ενώ αν ήταν «η Σουσώ» (όπως η Μαντώ), τι ωραία γενική «της Σουσούς» που θα είχε!

Δεύτερο σχόλιο, για το «διακοψίας». Δεν ξέρω γιατί χαρακτηρίζεται λάθος ηθελημένο και χαριτωμένο. Ναι μεν δεν υπάρχει στα λεξικά, είναι όμως λέξη της κοινοβουλευτικής αργκό για τον βουλευτή που διακόπτει συστηματικά τους ομιλητές, και την πρωτοβρίσκω στα κιτάπια μου από το 1964, όταν σε ρεπορτάζ ένας βουλευτής της ΕΡΕ (ο Γ. Λύχνος) χαρακτηρίζεται «αιώνιος… διακοψίας». Τα αποσιωπητικά υπονοούν ότι η χρήση της λέξης ήταν τολμηρή τότε. Διακοψία και «εφαψία του λόγου» είχε χαρακτηρίσει στη Βουλή το 1984 ο Μανώλης Γλέζος τον Αριστοτέλη Παυλίδη. Σήμερα η λέξη είναι αρκετά διαδεδομένη όχι μόνο στη Βουλή αλλά και στους παραθύραθεν «διαλόγους».

Τρίτο σχόλιο, στην ουσία του θέματος, για το θηλυκό της λέξης «πολίτης». Σωστά λέει η Μαριάννα Τζιαντζή ότι τα λεξικά δεν καταγράφουν τύπο «πολίτισσα» ως θηλυκό του πολίτης, ενώ καταγράφουν Πολίτισσα ως θηλυκό του Πολίτης. Αλλά αυτό εγώ το βρίσκω γλωσσικό σεξισμό.

Δηλαδή, μας έχουν πείσει πως όταν ακούμε «ένας πολίτης» πρέπει το μυαλό μας να πηγαίνει σε έναν υπεύθυνο άνδρα που συμμετέχει ενεργά στο κοινωνικό γίγνεσθαι, ενώ όταν ακούμε «μια πολίτισσα» πρέπει το μυαλό μας να πηγαίνει μόνο στην Πολίτισσά μου έμορφη του τραγουδιού, που ή θα χορεύει λαγγεμένα ή θα μαγειρεύει νόστιμα σουτζουκάκια, αλλά όχι παραπάνω, έτσι; Μέχρι την κουζίνα και το κρεβάτι, όχι έξω στην κοινωνία.

Δεν ξέρω, αλλά στα δικά μου αυτιά το «πολίτισσα» δηλώνει καταρχήν το θηλυκό του «πολίτης». Ίσως να έχω επηρεαστεί από τις μεταφράσεις σοβιετικών μυθιστορημάτων, όπου η στερεότυπη προσφώνηση στη Σοβιετία ήταν «πολίτη, πολίτισσα». Όπως όταν ακούω πολίτης δεν σκέφτομαι τον άντρα από την Πόλη, έτσι κι όταν ακούω πολίτισσα δεν σκέφτομαι τη γυναίκα από την Πόλη, παρά το γεγονός ότι στο Φάληρο που γεννήθηκα και ζω (τον μισό καιρό) έχουμε πάμπολλους Πολίτες και Πολίτισσες.

Από την άλλη, δεν μπορώ να ειρωνευτώ την μοντέλα που είπε ότι είναι «πολίτρια» διότι κρίνω πως έδειξε υγιέστερο γλωσσικό αισθητήριο από τον δημοσιογράφο της Αυγής που, με αφορμή την αξιέπαινη ενέργεια του δημάρχου Καισαριανής να γράψει στα δημοτολόγια ένα κοριτσάκι, την Κούκουα, παιδί αφρικανών μεταναστών, έβαλε τίτλο: Η Κούκουα είναι πολίτιδα! Το «πολίτιδα» το βρίσκω τεχνητό, άσε που ακούγεται και λιγάκι σαν αρρώστια. Όχι ότι είναι καλύτερη η «επίσημη» πρόταση. Αλλά ποια είναι η «επίσημη» πρόταση;

Ο τύπος «πολίτισσα», είπαμε, δεν υπάρχει στα σύγχρονα λεξικά. Ο Μπαμπινιώτης δίνει «η πολίτις» ενώ το ΛΚΝ δίνει «η πολίτης, η πολίτις». Ωστόσο, στο γκουγκλ βρίσκω πολλές εμφανίσεις του όρου «πολίτισσα, πολίτισσες» που αναφέρονται στο θηλυκό του πολίτη και όχι στις εκ Κωνσταντινουπόλεως ορμώμενες. Το περίεργο είναι ότι για τον συναφή τύπο «δημότης», τα ίδια λεξικά δίνουν θηλυκό το «δημότισσα» (ο Μπ. αναφέρει δευτερευόντως και τον λόγιο τύπο δημότις). Και στο γκουγκλ, βεβαίως, ο έμφυλος τύπος της δημοτικής (δημότισσα) υπερτερεί. Άρα, γίνεται ακόμα πιο χτυπητή η απουσία του τ. πολίτισσα από τα λεξικά, πολύ περισσότερο που οι τύποι των λεξικών (η πολίτης, η πολίτις) είναι, κατά την ταπεινή μου γνώμη, αποτρόπαιοι.

Κι όσο κι αν είναι σωστή η επισήμανση της αγαπητής Μαριάνας Τζιαντζή, ότι πολλά ουσιαστικά δεν μπορούν να αποκτήσουν εύκολα θηλυκή κατάληξη, σκέφτομαι πως αυτό γίνεται και λιγάκι μπαμπούλας που μόνοι μας τον επιβάλλουμε. Αλλά, όπως έχω ξαναπεί, πρέπει οι ίδιες οι γυναίκες να μη διστάζουν να χρησιμοποιούν θηλυκούς τύπους, πρέπει να μην υποκύπτουν στην τρομοκρατία, ότι οι αρσενικοί (επίκοινοι) τύποι είναι τάχα «πιο επίσημοι», σαν εκείνη τη διαιτήτρια ποδοσφαίρου, από τις ελάχιστες που υπάρχουν, που έλεγε όλο στόμφο «Δεν είμαι διαιτήτρια. Είμαι γυναίκα διαιτητής!»

Οπότε, ξαναλέω, μπράβο της κοπέλας που προτίμησε να αυτοσχεδιάσει με το «πολίτρια», κι ας έκανε λάθος, αντί να φορέσει τα γλωσσικά μουστάκια που, είμαι βέβαιος, θα την ασχήμαιναν. Ελπίζω του χρόνου να δηλώσει θαρρετά ότι είναι πολίτισσα!

ΥΓ Στον ιστότοπό μου έχω μια ενότητα με τίτλο «Τα μουστάκια της Τζοκόντας» όπου βάζω όσα άρθρα έχουν θέμα τους αυτό που θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε «γλωσσικό ερμαφροδιτισμό. Είχα σκεφτεί να πάρω μια Τζοκόντα και να της βάλω μουστάκια με το Φότοσοπ αλλά δεν είμαι πολύ επιδέξιος σ’ αυτά. Η μουστακαλού Τζοκόντα της εικόνας είναι παρμένη από εδώ.

87 Σχόλια to “Η πολίτρια, η πολίτιδα, η πολίτις, η πολίτης…”

  1. Μαρία said

    κοσμοπολίτης/ κοσμοπολίτισσα Αυτό βέβαια υπάρχει στο λεξικό.

  2. q said

    Καιρός να απεμπλακεί η ελληνική γλώσσα από τους τυραννικούς λεξικογράφους και να μπουν κανόνες πώς να πλάθεις νέες λέξεις. Πολίτης, πολίτισσα, για όλες τις χρήσεις. Φούρναρης, φουρνάρισσα. Τόσο απλά. Και έτσι, σαν επιβράβευση, θα επεκτείνουμε τον πλούτο της γλώσσας μας πέραν των 90 εκ. λέξεων, να σκάσουν από το κακό τους μερικοί. 🙂

  3. sapere aude said

    @ Q

    ιατρός μικροβιολόγος -> γιάτρισσα/γιατρίνα μικροβιολόγα;
    Ελπίζω όχι μικροβιολόγισσα 😉

    ιατρός ορθοπαιδικός -> γιάτρισσα/γιατρίνα ορθοπαιδική;

    χειρουργός -> χειρουργίνα; χειρούργα; χειρούργισσα;

    παιδίατρος -> παιδογιάτρισσα; παιδογιατρίνα;

  4. Μ.Ξ. said

    Πάντως σε ένα τηλεπεριοδικό εφημερίδας (έχω τον θείο αλτσχάιμερ καλεσμένο πάλι απόψε και δεν θυμάμαι λεπτομέρειες, βαριέμαι και να ψάχνω) την έκραζαν την κοπέλα για το πολίτρια. Εύκολος στόχος οι κοπέλες των καλλιστείων, βλέπετε.

    Ο τύπος λυκειάρχισσα νομίζω βγαίνει φυσικά. Όταν ήμουνα μαθήτρια* μια χαρά λέγαμε γυμνασιάρχισσα, μετά στο λύκειο το ίδιο άνετα λέγαμε λυκειάρχισσα. Τς, τς, τς, αγράμματα χωριατόπαιδα. (Στο έντυπο που έχει την ατυχία να διορθώνεται (και) από εμένα, προεκλογικά προσπάθησα να περάσω τη γραμμή ευρωβουλευτίνα. Όχι ότι θα αλλάξει τίποτα, αλλά… φορ δι λαβ οβ δε γκέιμ!)

    *το διευκρινίζω, μια και στο καλωσόρισμα σε άλλο ποστ υποθέσατε ότι είμαι ο, και όχι η, Μ.Ξ. 🙂

  5. sarant said

    Σαπέρε, τα σε -ος είναι τα δυσκολότερα, αλλά αυτά μπορούμε να τα δεχτούμε (αν και δεν μας πολυαρέσουν) στην ανάγκη, αφού η κατάληξη -ος υπάρχει σε σημερινά θηλυκά ονόματα.

    ΜΞ, χίλια συγνώμη για τα μουστάκια!

  6. ΧρυΣάνθη Μιχαλοπούλου said

    Σαν να λέμε, η γλώσσα είναι ο δείκτης προσαρμογής κάθε κοινωνίας. Αυτό σημαίνει ότι ναι μεν είμαι Ελληνίδα αλλά -προς το παρόν, τουλάχιστον- παραμένω πολίτης και ψηφοφόρος. Και η γλώσσα, όπως κάθε ζωντανός οργανισμός, είναι κατά το 50% υγιής και κατά το υπόλοιπο 50% ασθενοφόρος!

  7. Μαρία said

    Πρόβλημα υπάρχει με τα λόγια(καθαρευουσιάνικα) σε -ος, οξύτονα, σύνθετα με άγω, ποιώ, έργον κλπ. Παρόλα αυτά στον προφορικό λόγο λέμε πρωθυπουργίνα, φιλολογίνα, αρχαιολογίνα.
    Αυτά και πολλά άλλα θηλυκά καταγράφει σε σχετικό άρθρο ο Τσοπανάκης το 76. Για να δούμε τη δύναμη της συνήθειας στο ίδιο άρθρο προτείνεται το καθιερωμένο πια συντάκτρια.
    Θεωρώ σημαντική την εξής παρατήρηση του Τσοπ.:«Η αποφυγή των «ακροτήτων» είναι ένα πράγμα και η δημιουργία ακροτήτων με την δικαιολογία της αποφυγής τους είναι τελείως διαφορετικό και πολύ χειρότερο. Δεν οδηγεί πουθενά. Είναι μια γλωσσική απατελμάτωση. Η ιστορική έρευνα της γλώσσας μας μας επιτρέπει να δούμε απο ποιους δρόμους πέρασαν οι παλιότερες γενεές και τι λύσεις βρήκαν για όμοια προβλήματα.»

  8. τὸ πολίτις πολίτιδος εἶναι ὅ,τι πρέπει. τὸ πολίτισσα γιὰ τοὺς μαλλιαροὺς νὰ μὴ γκρινιάζουν.

  9. SophiaΟικ said

    Όντως, αφού ε΄χυμε την κοσμοπιλίτισσα, γιαίτ όχι και την πολίτισσα; Δηλαδή σαν δέυτερο συνθετικό στέκει κι από μόνο του όχι;
    Αλλά φίλτατε 40ακο, εδώ κοντέυει να καταργηθεί η διευθύντρια, η λογίστρια κλπ.
    Ασε που δεν καταλαβαίνω γιατί η ταξιθέτρια και η σκηνοθέτιδα, αφου κι οι δύο θέτουν, σκηνοθέτρια επομένως.
    Εγώ παντως δηλωνω μηχανικός, γιατί δεν έχω ακούσει τιποτα ικανοποιητικό στο θηλυκό. Βεβαβαίως όλος ο κλάδος πασχει γενικότερα, δεν αναφερομαι στα ποσοστά ανεργίας αλλά στα γλωσσικά.

  10. τὸ φιλόλογος εἶναι δευτερόκλιτο καὶ στέκεται μιὰ χαρὰ ὡς θηλυκὸ ὅπως ὁ ἀκάθιστος ὕμνος λέει ἡ στρατηγός. τὸ ἴδιο φυσικὰ καὶ ἡ ἀρχαιολόγος. καὶ ἡ γιατρὸς μιὰ χαρὰ εἶναἴ.

  11. Μαρία said

    Λυκιάρχισσα =αρχόντισσα της Λυκίας (Νίκο δες το στο Θησαυρό, αν έχεις χρόνο)

    Μ.Ξ, αν δεν είχε αλλάξει ο τρόπος επιλογής των διευθυντών τα γυμνασιάρχισσα, λυκειάρχισσα θα είχαν επικρατήσει. Αφού ο βαθμός έχει εκλείψει, θα ξεχαστεί και το αρσενικό.

    Κατά το βασιλεύς, βασιλιάς -βασίλισσα
    συγγραφέας-συγγράφισσα, γραμματέας-γραμμάτισσα Έχουν προταθεί και τα δύο.
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/bibliographies/grammar/09_klairis-babibiotis/03.html

  12. ὅποτε σᾶς συμφέρει «ἀποφασίζει ἡ γλῶσσα» κι ὅποτε σᾶς συμφέρει «ἡ γραμμάτισσα».

  13. Μαρία said

    Η κοινωνία αποφασίζει όχι η γλώσσα και μη κάνεις το χαζό. (πρβ. και τους νεολογισμούς) Ευτυχώς τα σεξιστικά τέρατα του τύπου «Madame le directeur» δε τα έχουμε στα ελληνικά.
    Αλλά ξέχασα, εσύ έχεις για πρότυπο τη γλώσσα του τη υπερμάχω.

    Σοφία, εννοείται σκηνοθέτρια και ξερό ψωμί.

  14. Λυπάμαι, αλλά αυτά τα βρίσκω ανιαρά. Όπως είπε η Μαρία (πιο σωστά κι απ’ ό,τι η ίδια νομίζει), η κοινωνία αποφασίζει όχι η γλώσσα. Η κοινωνία αποφάσισε και για το καθηγητές όχι καθηγητάδες, και για το περικεφαλαία όχι περικεφαλιά, και για το απτόητος όχι αφτόητος.
    Το δε ότι τα αρχαία είπαν «η ταμία» (όπως είπε ο Νικοδεσπότης στον ιστότοπό του) ούτε αυτό δεν μας βοηθά, γιατί άλλη γλώσσα με άλλους κανόνες τα αρχαία.

    Τα χαρωπό είναι πως λειτουργεί ακόμα το ρολόι της αναλογίας. Το ρολόι αυτό βέβαια πάει με ότι ακούγεται στα πέριξ· και αν ακούγονται και καθαρευουσιανισμοί, και προς τα κει θα γείρει. Οπότε το καράβι της γλωσσικής συνέπειας και της αγνής δημοτικής σάλπαρε προ πολλού, και το αν πούμε πλέον θεάτρια ή θεατής είναι λεπτομέρεια, που θα αποφασιστεί από αναλογία, και προς την μεν κατεύθυνση και προς την δε.

    Κατά τα άλλα, ο Θησαυρός δεν έχει επιγραφές, έχει όμως το PHI #7, και βρίσκω εκεί και Λυκιάρχις, Λυκιάρχιδος, και Λυκιάρχισσα. (Χωρίς αυτό να μας αποδεικνύει πολλά πολλά, το -ισσα είναι μεταγενέστερο του -ις—οι επιγραφές είναι ρωμαϊκής εποχής—και καθωσπρεπισμός ποτέ δεν ήταν):

    τὴν ἀξιολογωτάτην καί σεμνοτάτην φιλόπολιν καὶ φι-
    λάγαθον Λυκιάρχισσαν Μ[αρκίαν] Αὐρ[ηλίαν] Χρυσίον τὴν και Νεμε-
    σοῦν Διονυσίου Ἀλκίμου δὶς Παταρίδα καὶ Σιδυ-
    μίδα γυναῖκα γεγονυῖαν τοῦ ἀειμνήστου θείου
    αὐτῆς Μ[άρκου] Αὐρ[ηλίου] Εὐκάρπου…

    http://epigraphy.packhum.org/inscriptions/oi?ikey=284077&region=8&subregion=42&bookid=689&caller=search&start=1037&end=1049

    http://epigraphy.packhum.org/inscriptions/oi?ikey=284078&region=8&subregion=42&bookid=689&caller=search&start=202&end=214

  15. q said

    @Σαπερε Αουδε

    Χειρούργος, χειρούργα μου πάει. Τέλος πάντων, κάποιοι κανόνες να μπούνε, να απεμπλακούμε από την τυραννία των λεξικών. Θεωρώ βλακεία κάθε φορά να ανατρέχουμε και να αποφασίζουν τα λεξικά αν κάποιος έχει γράψει μία λέξη στους προηγούμενους αιώνες και έτσι υπάρχει αυτή η λέξη. Την έγραψες λοιπόν την χειρούργα, την έγραψα και εγώ, άρα ανήκει πλέον στον γλωσσικό πλούτο της ελληνικής και ο Μπαμπινιώτης οφείλει να ενημερώσει το λεξικό του. Όπως σοφά είπες αλλού, είναι θέμα συνήθειας.

  16. ἐξυπναδοῦλες.

  17. @15 Q : Ναι, μόνο που δε φτάνει το «έγραψες εσύ και εγώ» για να πολιτογραφηθεί η λέξη, αλλά το «έγραψαν αρκετοί».

    Μαρία, τώρα που το ξανασκέφτομαι, κακώς είπα «κι απ’ ό,τι η ίδια νομίζει», ξαναγίνομαι εριστικός χωρίς ανάγκη. Με γεια σου και χαρά σου το σκηνοθέτρια, και ως ομιλητής, σου εύχομαι καλή τύχη. Απλώς, από γλωσσολογική σκοπιά, βλέπω πως το αποτέλεσμα ορίζεται κοινωνικά και όχι γλωσσικά, οπότε το γλωσσικό αισθητήριο δεν δικαιώνεται πάντα—και, σαν αποτέλεσμα αλλοιώνεται. Κι αυτό μέσα στο παιχνίδι είναι.

    Και βέβαια αν θέλει στομφωδώς να πει η άλλη «γυναίκα διαιτητής» ή «η γυμνασιάρχης», μπορεί μεν να τη μεμφθούμε, αλλά (α) γούστο τους και καπέλο τους να τα λένε, και (β) άπαξ και έχουν θεσμοποιηθεί τα ερμαφρόδιτα, είναι γλωσσικό γεγονός πια, δεν είναι ευκαιριακά πλάσματα του slang.gr. Δηλαδή το «γλωσσικά λανθασμένο» είναι πια σχετική έννοια, μιας και η έκφραση έχει διαδοθεί, καλώς ή κακώς. Γι’ αυτό κι αντιδρώ.

    Θυμάμαι πάντως τον Douglas Hofstadter, που τον θαύμαζα μικρός όταν περιοριζόταν στην τεχνητή και μη νοημοσύνη, και τον απεχθάνομαι εξ ότου άρχισε τις αμπελοφιλοσοφίες για τη γλώσσα και τη μουσική. Ο Doug κήρυξε πόλεμο στη διαδεδομένη χρήση του guys για γυναίκες, γιατί είναι λέει σεξιστικό, και ανέφερε υπερήφανα σκηνή που κατσάδιαζε γυναίκα, και την ανάγκασε να πει το αποκαλυπτικό «even guys say ‘guys’.» Dougie Hofstadter πανύβλακα, πιάνεσαι από τη λεπτομέρει του δήθεν σεξισμού μιας λέξης, και δε βλέπεις το σεξισμό στο να υπαγορεύσεις εσύ άντρας σε μια γυναίκα πώς να μιλήσει.

  18. q said

    Αυτό που θέλω να πω, μία λέξη μπορεί να υπάρχει και χωρίς να έχει καταγραφεί πουθενά. Χειρουργίνα, γιατρέσσα, παιδογιατρίνα, βγαίνουν αυθόρμητα. Η δουλειά των γλωσσαμυντόρων ας περιοριστεί στην γραμματική, ορθογραφία και όχι να αποφασίζουν την ύπαρξη μιας λέξης με μόνο κριτήριο αν κάποιος την είχε γράψει στους προηγούμενους αιώνες και έχει καταγραφή σε κάποιο λεξικό. Διαφορετικά, εάν δεν καταγράφει σε λεξικά, τζάμπα κόπο έκαναν που την γράφανε. Ακόμα χειρότερα, να αποφασίζουν την γραφή με το ίδιο κριτήριο, πως την έγραψαν σε αυτούς τους περασμένους αιώνες.

  19. @18 Q: καμμιά διαφωνία. Τα αυθόρμητα υπάρχουν, μπαίνουν στην αρένα της κοινωνίας, και κρίνονται εκεί. Το αν το ‘πε κάποιος αρχαίος προ διχιλιετίας είναι πανάσχετο.

    Σημειώνουμε και την τραγελαφική ιστορία του «εθνιστής» (από άλλο νημάτι εδώ βαριέμαι να το ψάξω). Απ’ ό,τι φαίνεται η λέξη είναι μπαμπινιώτειο κατασκεύασμα για τον «καλό» εθνικιστή. Αν θέλει να το πλάσει ο οποιοσδήποτε Μπαμπινιώτης, με γεια του. Αν ο άλλος πει πως δεν πλάθονται έτσι οι λέξεις στα νεοελληνικά, και πάλι με γεια του (αν και αυτό δεν είναι αρκετό για να μην περάσει μια λέξη σε χρήση). Αν πει κανείς πως η λέξη είναι ιδεολογικά φύλλο συκής, κι αυτό εύλογο.

    Το βλακώδες ήταν όταν άρχισαν τα «μα το κατέγραψε ο Ησύχιος». Το τι κατέγραψε ο Ησύχιος είναι παντελώς άσχετο με το τι επινόησε ο Μπαμπινιώτης, και δεν δίνει πολιτογράφηση και δικαιολογητικό στη νέα λέξη. Ιδίως όταν (α) η λέξη κατά τον Ησύχιο σήμαινε απλώς τον ομοεθνή, τον «πατριώτη», και (β) όλοι οι άλλοι λεξικογράφοι, αρχαίοι και βυζαντινοί, τη λέξη την είχαν εθνίτης κι όχι εθνιστής· και η νέα έκδοση του Ησύχιου συμπέρανε ότι εθνίτης ήθελε να πει κι ο Ησύχιος, και το διόρθωσε.

    Το μπαμπινιώτειο «εθνίτης» δεν ζει επειδή τυχαίνει να συμπεριλαμβάνει την ομόγραφη λέξη η έκδοση του 1850, και δεν πεθαίνει επειδή τυχαίνει να την αποκλείει η έκδοση του 1950. Το μπαμπινιώτειο «εθνίτης» προτείνεται ως λέξη της νεοελληνικής, και από νεοέλληνες θα κριθεί η όποια έκβασή της. Τα υπόλοιπα είνα φλαφλαλού.

  20. sarant said

    ΝικΝικ, (19) το θέμα είναι ότι το Εθνικό μας Λεξικό, με το να μην καταγράφει ορισμένους τύπους ενώ λέγονται σήμερα (π.χ. πολίτισσα) επιδρά στην κατάσταση, δεν είναι πια ουδέτερος παρατηρητής.

    Και ως προς το σχόλιο 17 εγώ δεν απορρίπτω το «η διαιτητής» ως λανθασμένο, το αποδοκιμάζω ως σεξιστικό, άγαρμπο και γραμματικά προβληματικό. Και ασφαλώς παγιωμένο δεν είναι ούτε το η διαιτητής, ούτε το η διαιτήτρια, ούτε το η πολίτις ούτε το η πολίτισσα, η κατάσταση είναι ρευστή αφού δεν είναι πολλές δεκαετίες που οι γυναίκες μπήκαν σε νέους στίβους. Όπως έλεγε και ο Δρ. Μόσε σε άλλο νήμα, η ποικιλία των αλλοτύπων δείχνει τη ρευστότητα της κατάστασης.

    Όσο το σίδερο είναι ζεστό και εύπλαστο, έχει νόημα να παρέμβεις. Όταν σκληρύνει, δονκιχωτίζεις. Εδώ κοχλάζει και μπορεί να συνεχίσει να κοχλάζει για πολύν καιρό, αν κρίνουμε από άλλους ακαταστάλαχτους τομείς της γραμματικής μας.

  21. Η ΧρυΣάνθη Μιχαλοπούλου είπε:

    Και η γλώσσα, όπως κάθε ζωντανός οργανισμός, είναι κατά το 50% υγιής και κατά το υπόλοιπο 50% ασθενοφόρος!

    ωιμέ, κι εγώ που νοιώθω υγιής, να υποθέσω πως σαν ζωντανός οργανισμός είμαι τελικά ο μισός ασθενοφόρος; (ασθενής εννοούμε, έτσι; )

    Φίλη ΧρυΣάνθη η γλώσσα μας είναι υγιέστατη! Κι αν φτερνίζεται καμιά φορά «γείτσες» θέλει, κι όχι κρεβάτι.

    @ Νικ
    έγραψες πάλι! από τί έτος οι επιγραφές;

  22. π2 said

    Εκτός από την Λυκιάρχισσα, έχουμε και Μακεδονιάρχισσα, γερουσιάρχισσα, λαμπαδάρχισσα, όλα αυτοκρατορικής περιόδου.

  23. ΧρυΣάνθη Μιχαλοπούλου said

    Καλημέρα στην όμορφη συντροφιά σας! Νά λοιπόν που με πρόδωσε στεγνά ένα σημείο στίξης! Ή, να είμαι δίκαιη, το πρόδωσα εγώ!

    Φίλτατε Φαροφύλακα, θα έπρεπε να βάλω ερωτηματικό στο τέλος της πρότασης κι όχι θαυμαστικό, για να προσδώσω το επιθυμητό ειρωνικό ύφος 🙂 Φυσικά και δεν νοσεί η γλώσσα, τουναντίον. Πρόθεσή μου ήταν να αναφερθώ αφενός στον αδικαιολόγητο σεξισμό («Ελληνίδα» αλλά «ψηφοφόρος» και «πολίτης») και αφετέρου στις ζυμώσεις, που θέλουν το χρόνο τους, έχουν το δικό τους ρολόι. Εξ αρχής υποστήριξα ότι η γλώσσα είναι καθαρά και ξάστερα ο πλέον αξιόπιστος δείκτης της κοινωνίας.

    Ε, και δεν είναι δα και κανένα τρομερό πράγμα, ένα ζωντανό γλωσσικό κορμάκι που ενδεχομένως να α-σθενο-φορεί ή να κυο-φορεί! Και «γείτσες» θα του πούμε, και ορό θα του βάλουμε και -άμα χρειαστεί- και νονοί θα γίνουμε! :))

    Ελπίζω να σας κάνω τουλάχιστον να χαμογελάτε!
    Είμαι πολύ χαρούμενη που βρίσκομαι εδώ.
    Κι όπως έλεγε ένας παλιός δάσκαλος:
    Σας ασπάζομαι,
    Φαίδων.

    ΥΓ: Σήμερις δεν έχει ποίημα, κύριε οικοδεσπότα.. Φοβάμαι μην γίνω φορτική :))

  24. ηλε-φούφουτος said

    σχ. 20, κι εγώ πιστεύω ότι, αν αναγνωρίζουμε σήμερα το ρόλο της γλωσσικής εξέλιξης, αυτό δεν σημαίνει ότι σε ζητήματα που είναι υπό διαμόρφωση πρέπει καθένας από μας να κάθεται σε μια γωνία σαν αμέτοχος παρατηρητής και να παρατηρεί την εξέλιξη αλλά να συμμετέχει σε αυτήν είτε υποστηρίζοντας τις χρήσεις που προτιμά είτε αποδοκιμάζοντας όσες δεν του αρέσουν. Κι ο καλύτερος θα νικήσει.

    Οικοδεσπότα, όπως ξέρεις το φαινόμενο που περιγράφεις εγώ το ονομάζω «το γενάκι της Χατσεψούτ», διότι η Χατσεψούτ, όταν έγινε Φαραώ της Αιγύπτου (Φαραώνα = Φραγκόκοτα, εξού κι η παροιμία «ας με λένε φαραώνα, κι ας ψοφάω στον ορνιθώνα»), για να την παίρνουν στα σοβαρά κράτησε όλα τα ανδρικά ενδύματα και συμπαρομαρτούντα που φορούσαν παραδοσιακά οι προκάτοχοί της, μαζί και το ψεύτικο γενάκι (αληθινό δεν μπορούσε να βγάλει) στο πηγούνι.
    Οι ίδιες οι γυναίκες δηλαδή συντηρούν το φαινόμενο, όταν ζητούν με αυτό τον τρόπο να τις παίρνουν στα σοβαρά σε ένα πλαίσιο που οι άνδρες έχουν ορίσει εδώ και αιώνες, άρα κάποια κοινωνική ιδεολογία το προκαλεί, άρα δικαιούνται να το κατακρίνουν από ιδεολογική σκοπιά πάλι όσοι το κατακρίνουν.
    Μάλιστα θα έλεγα, χωρίς να μπορώ να το τεκμηριώσω, ότι αυτοί οι «ερμαφρόδιτοι» τύποι «βαίνουν αυξανόμενοι», που λένε κι οι δημοσιογράφοι, τα τελευταία χρόνια, μετά τη συντηρητική Παλινόρθωση τη δεκαετία του ’90, καθώς χρησιμοποιούνται ακόμα και στη θέση καθιερωμένων έμφυλων τύπων, όπως «η λογιστής» αντί «η λογίστρια» ή «η διευθυντής» αντί «η διευθύντρια».

    Εντύπωση μού κάνει ότι η καθαρεύουσα δεν είχε καθιερώσει στον καιρό της το «βουλεύτρια», αν μη τι άλλο χάριν της γλωσσικής
    ορθότητας όπως την αντιλαμβανόταν η ίδια. Αν οι τύποι αυτοί είχαν τουλάχιστον την «ευλογία» της καθαρεύουσας, οι γυναίκες που προσπαθούν να κάνουν καριέρα στο σημερινό πλαίσιο δεν θα είχαν ανάγκη από τέτοια γλωσσικά υπογένεια.

  25. Q said

    Τώρα που το σκέφτηκα, και το γιατρίνα καλά μου πάει, αν και η μάνα μου γιατρέσσα έλεγε. Και με αυτό, υιοθετώ το γιατρίνα. Έχω την εντύπωση, όλα τα σε –ός μπορούν κάλλιστα να λάβουν το –ίνα και να είναι ο κανόνας. Ίσως κάνα δύο-τρεις εξαιρέσεις, ίσα-ίσα για να ‘χουν να γεμίζουν σελίδες οι λεξικογράφοι.

  26. Φίλτατε Ηλε-Φούφουτε,
    δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο. Τι παράξενο κι όμορφο, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, αναθρέφουμε λέξεις με την ίδια ευθύνη που αναθρέφουμε τα παιδιά μας..

  27. νομίζω ὅτι γιὰ τὰ δευτερόκλιτα τὸ -ήτρια εἶναι καλό. ποιήτρια, διαιτήτρια, λογίστρια κλπ

    γιὰ τὰ πρωτόκλιτα τὸ -ος δὲν χρειάζεται νὰ ἀλλάξῃ. ὅπως λέμε ἡ μέθοδος, ἡ ὁδός, ἡ νῆσος, ἡ Θάσος, ἔτσι καὶ ἡ γιατρ[ος, ἡ φιλόλογος, ἡ ὁδηγός.

    γιὰ τὰ εἰς -ευς μέχρι νὰ προταθῇ κάτι σοβαρὸ ἂς μένουν ἑρμαφρόδιτα.

  28. Q said

    Οι χρήση επιβάλει τις αλλαγές. Η οδηγός, οι γυναίκες οδηγοί. Οδηγίνες λοιπόν για συντομία και ευκολία. Οδηγίνα και οδηγίνες έχω ακούσει πάμπολλες φορές.

  29. κι ἐγὼ ἔχω ἀκόυσει ὅτι οἱ κάλτσες θὰ δείξουν τὸ ἐκλογικὸ ἀποτέλεσμα, ἀλλὰ δὲν τὸ κάνω κανόνα. ἄκου ὁδηγίνα! μπρρρρρρρ! οὔτε μὲ σφαῖρες!

  30. ἐξάλλου γιὰ νὰ ξεχωρίζουν οἱ γυναῖκες ἀπὸ τοὺς ἄνδρες χωρὶς περίφρασι θὰ ἀρκοῦσε νὰ λέμε «αἱ ὁδηγοί». τὸ ἔχω δοκιμάσει ἐπιτυχῶς!

  31. Q said

    Και στις περιπτώσεις, όπου η σύνταξη όχι μόνο δεν απαιτεί το άρθρο, αλλά το βρίσκει και αλλόκοτο?

  32. δηλαδὴ πότε εἶναι ἀπαραίτητο νὰ διευκρινισθῇ τὸ γένος τοῦ ὁδηγοῦ χωρίς ἄρθρο; ἀρχίσαμε νομίζω τὴν σχολαστικὴ περιπτωσεολογία.

  33. ppan said

    Και οι σωφερίνες μια χαρά είναι και οι οδηγίνες.

  34. Ἄ χὰ χὰ χά! Φαντάζομαι τὸν ΓΑΠ στὸ βῆμα τῆς Βουλῆς: «Ὁδηγίνα μας εἶναι ἡ πίστι στὶς ἀξίες τῆς δημοκρατικῆς παράταξης».

    Ἔλεος!

  35. Q said

    Αυτό που σκέφτομαι πιο πολύ αυτή την στιγμή είναι περιπτώσεις όπως «στους (άντρες) οδηγούς» και «στις γυναίκες οδηγούς». Με οδηγίνες λύνεται το πρόβλημα, ενώ το «αι» πώς να βοηθήσει. Εκτός να ανατρέξουμε και σε άλλες αρχαΐζουσες μορφές, απαιτήσουμε από τον λαό να γίνει ξεφτέρι στα αρχαία, όταν δεν κατέχει τα νέα.

  36. στὶς ὁδηγοὺς καὶ στοὺς ὁδηγούς.

  37. Μαρία said

    Νικ και Πιδύε ευχαριστούμε για τις επιγραφές.
    Η αναφορά των θηλυκών απο τον Τσοπανάκη (καταγράφει καμιά 80ριά) είχε και παραείχε νόημα. Προσπάθησε να δείξει οτι πλάστηκαν, όταν κάποια επαγγέλματα ή αξιώματα γίνονται και γυναικεία (ποιμένισσα, φυλάκισσα) και επομένως δε μπορεί να χλευάζονται οι μαθητές που λένε γυμνασιάρχισσα.
    Αυτά λέγονται και γράφονται λίγο πριν λίγο μετά την καθιέρωση της δημοτικής ως επίσημης γλώσσας, οπότε αναπόφευκτα υπήρξε ρύθμιση, μεταφράστηκαν τα επίσημα έγγραφα απ’ την καθαρεύουσα και αντιμετωπίστηκαν μια σειρά ζητήματα. Το οτι πολλά απ’ αυτά δεν υιοθετήθηκαν δεν ήταν θέμα της κοινωνίας γενικά κι αόριστα αλλά πολιτική επιλογή. Μια δεκαετία μετά άρχισε η καταστροφολογία με τη ‘λεξιπενία’, οι δημοσιογράφοι με πρώτο το Βήμα, αν δε με απατά η μνήμη μου, βάλθηκαν να ξεναχώνουν διάφορα αρχαιοπρεπή (εκείνο το «εξ απαλών ονύχων» του είχαν αλλάξει τα φώτα ένα διάστημα) και τη συνέχεια τη γράφει ο Ηλεφού.
    Στα επαγγελματικά θηλυκά, όπως προείπε ο Νίκος, υπάρχει μεγάλη ρευστότητα. Όσοι τώρα είχαν απορρίψει το συγγράφισσα, γραμμάτισσα, πρέπει να ανεχτούν τα: της συγγραφέας, της γραμματέας.
    Εγώ θα συνεχίσω να λέω η σκηνοθέτρια και το μέλλον θα δείξει. Μακάρι να μπορούσα να καταργήσω και τη γενική του επιθέτου μου.

  38. ἡ κυρία Παπανδρεΐνα, ἡ κυρία Μητσοτακίνα καὶ ἡ κυρία Μαγγινανίνα.

    ἄχαχαχα

  39. Μαρία said

    και η κυρία Παλαιολογίνα, η κυρία Φερονίκη Τζαβέλαινα

  40. Πάντως φαίνεται πως σήμερα δεν θα φτιαχνόταν στίχος σαν το «αααααχ, σοφερίνα! αααααχ, βρε τσαχπίνα!»

    Μάλλον θα ακούγαμε κάτι σε «αααααχ, γυναίκα οδηγέ! αααααχ, με το καμπριολέ»

    @ Χρυσάνθη

    Αν ασθενοφόρος είναι αυτός που (μετα)φέρει ασθενείς να υποθέσω πως πιο πάνω θέλαμε να πούμε ασθενειοφόρος, δηλ. αυτός που φέρει ασθένεια;

    ( βέβαια δεν ξέρω και τόσα πολλά για τον σχηματισμό των λέξεων.. κι υπάρχουν εδώ κάμποσοι ειδικοί. ουχ.. )

  41. Κορνήλιε,
    το Μητσοτάκαινα το ακούω αρκετά σε κανονική χρήση δηλ. όχι υποτιμητικά. Πιο σπάνια το Παπανδρέαινα.

    Μικρό παιδί θυμάμαι την Γιάννενα δηλ. την σύζυγο τού Γιάννη (τί πράμμα κι αυτό!)

  42. *Γιάνναινα

  43. sapere aude said

    Στην Ουγγαρία οι παντρεμένες χάνουν και το μικρό τους όνομα, πχ αν η Nagy Anna (πάντα πρώτο το επίθετο!) παντρευτεί τον Kovács János θα ονομάζεται πλέον Kovács Jánosné δηλ. κυρία Γιάνος Κόβατς. Go figure!

  44. sapere aude said

    Ή Γιάνναινα Κόβατς 🙂

  45. Q said

    Me mία έρευνα στο google, βρίσκεις κανείς πολλά, αλλά μένω στο ακόλουθο:

    «η ΕΘΕΛ απασχολεί 800 οδηγούς και 630 οδηγίνες»

    Σίγουρα μπορεί κανείς να το ανασκευάσει και να αποφύγει τη λέξη «οδηγίνες» και να μην κάνει χρήσει του «γυναίκες οδηγούς». Όμως, γιατί να γίνει αυτό.

  46. sapere aude said

    Σχετικά με την Ουγγαρία θα ήθελα να διευκρινίσω ότι στα νεότερα / πιο μορφωμένα ζευγάρια όλο και πιο συχνά η γυναίκα διατηρεί το όνομα και το επίθετό της.

  47. Q said

    Εγώ το μικρό όνομα της γιαγιάς μου το έμαθα μόνο στο θάνατο της: Ευτέρπη. Όλο το χωριό την ήξερε ως Κίτσαινα (από το Κίτσος, Χρήστος).

  48. θὰ μποροῦσε νὰ γράφῃ ὁλογράφως: ὀχτακόσιους ὁδηγοὺς καὶ ἑξακόσιες τριάντα ὁδηγοὺς καὶ οὐδὲν πρόβλημα.

    τὸ καλλίτερο καὶ πλέιον δημοκρατικὸ θὰ ἦτο νὰ ἐπιλέγῃ ἡ ἴδια ἡ παντρεμένη ἂν θὰ διατηρῇ ἢ ὄχι τὸ ὄνομα.

  49. Μαρία said

    Σάπερε, δηλαδή η Μέτζαρος Μάρτα ονομαζόταν Γιάντσο Μίσκλοσε;

    Κορνήλη, άσε τα σάπια.

  50. ΧρυΣάνθη Μιχαλοπούλου said

    σχ.40, περί ασθενοφόρων, ασθενειοφόρων και των ρέστων: γιατί μου την χάσατε την ουσία; είναι κρίμα.. Ας ελπίζουμε πάντα σε κάποιον άλλο που την βρήκε και συνεννοηθήκαμε:)
    Σας φιλώ.

  51. sapere aude said

    @ Μαρία:

    Οι καλλιτέχνες *πάντα* αποτελούσαν εξαίρεση – εξάλλου η κ. Χασάπη θα προτιμούσε να πεθάνει παρά να γίνει Νικόλαινα.

    Mészáros /’me:sa:roʃ/
    αλλά στην Ελλάδα για κάποιο λόγο γράφουν το όνομά της με τζ.

  52. Μαρία δὲν εἶναι σάπια. Εἶναι κάτι προφανές. Σχετικῶς εἶχα γράψει καὶ ἐπιστολὴ στὰ ΝΕΑ ποὺ δὲν δημοσιεύθηκε ποτέ.

  53. SophiaΟικ said

    Δεν καταλαβαλινω γιατί κολλήσαμε στις οδηγους τη στιγμή που η λέξη ειναι καθιερωμενη- Σώμα Ελληνίδων Οδηγών.

    Όσο για τις γυναίκες που χάνον το όνομά τους τελείως, τη Φραγκογιαννού την ξέρουμε όλοι (σύζυγος του Γιάννη Φράγκου).

    Εκτός από την Ουγγαρία, και στην Αγγλία η γυναίκα είναι γνωστή είτε ως δεσποινίς Τάδε είτε ως κυρία του Τάδε. Σε εναν πολιτιστικό σύνδεσμό που ειμαι εθελόντια έχουμε μελη πολλές κυριες Τζων Σμιθ. Για συντομία τις λές κυρίες Σμίθ όταν τους μιλάς αλλά στα γραπτά το βάζεις στα επίσημα. Ομοίως όταν παντρεύονται τιτλούχες προέχει το όνομα κι ο τίτλος του συζυγου κι όχι ο τίτλος τους, ακόμα κι αν είναι πιο πάνω απο του συζύγου.

  54. Ο Νίκος θυμάται ίσως οτι στην «πολυτεχνειακή κοινή», εξαιτίας ίσως της βαριάς ανισορροπίας ανδρικού-γυναικείου πληθυσμού, διαφοροποιούσαμε τα αρσενικά από τα θηλυκά επίθετα κατά το μέγιστο, για να συννενοούμαστε στα γρήγορα:
    έτσι είχαμε
    -τις χημικίνες που βλεπόντουσαν
    -τις ναυπηγούδες που δεν
    -τις πολιτικίνες που κάπως
    -τις ηλεκτρολόγες, μηχανολόγες, τις τοπογράφες, τις μεταλλειολόγες που με τίποτα
    -τις αρχιτεκτόνισσες που ήταν άλλη κλάση
    στα πολιτικοπαραταξιακά, είχαμε δαπίτισσες, πασπίτισσες, κνίτισσες, ρηγούδες, εκκετζούδες, πανελλαδικάριες, πασόκες, τροτσκίστριες, αυτόνομες, οικολόγες-εναλλακτικές.
    Μόνο έναν προσδιορισμό θυμάμαι που χρησιμοποιούσαμε σε έναν τύπο: το θεούσα που το λέγαμε και για συμφοιτητές μας.

  55. neostipoukeitos said

    @Μαύρε Πρόβατε: PRICELESS!!!

  56. Φίλη Χρυσάνθη,
    αν αστοχήσει μία η στίξη και μία η λέξη πώς θα την πιάσουμε την ουσία εμείς που δεν είμαστε τόσο σπίρτα; (ή τέλος πάντων τόσο τζέντλεμαν)

    54 -> θεούσα! υπάρχουν λοιπόν και λέξεις δίχως αρσενικό! Μουστάκια στην Τζοκόντα, ξύρισμα στον Ανδρούτσο… ωιμέ!

  57. ηλε-φούφουτος said

    Έχω ακούσει το «θεούσος», και συγκεκριμένα «ο Θόδωρος Αγγελόπουλος στα νιάτα του ήταν θεούσος».

    σχ. 54, μπροστά στην ανάγκη για επικοινωνία τύφλα να ‘χει πεθερά και πεθερός!

  58. Επίσης, ενώ υπάρχει το «γεροντοπαλίκαρο» συχνά ακούς ο «γεροντοκόρος».

  59. sarant said

    Μαυροπρόβατε, έχει γούστο να συνυπάρξαμε στα αμφιθέατρα 🙂

    Το θεούσος το έχω ακούσει κιεγώ. Εξάλλου, λέει το γκουγκλ:
    Από προσωπική εμπειρία μπορώ να σας διαβεβαιώσω πως σε οικοδομικά έργα της εκκλησίας συνήθως ο αρχιτέκτονας είναι θεούσος, ο μηχανολόγος είναι θεούσος …

  60. SophiaΟικ said

    Ως ηλεκτρολογίνα «με τίποτα» παώ να αυτοκτονήσω 😦

    ΤΟ πιο ωραίο κορίτσι του σχολείου μου πάντως μηχανολόγος τελείωσεκαι δύο γυναίκες χημικοί μηχανικοί που ξέρω, ας πούμε ότι βελτιώνονται μεγαλώνοντας 🙂

    Αλλά εγώ είμαι της γενιάς που τα επαγγελματα αυτά είχαν ανοίξει σε όλους και όλες και η επιλογή ήταν τυχαία εν με΄ρει.

  61. ὁ Ἀγγελόπουλος, ὁ Λευτέρης Παπαδόπουλος κι ὁ Γιανναρᾶς… 3 πρώην συγκατηχητόπουλα, 3 ἀποστάτες.
    ἀφήσατέ το…ἁμαρτωλὴ ἱστορία…

  62. σιγὰ σῖγὰ θὰ ἀναστηθοῦν Ψυχαρικοὶ βρυκόλακες καὶ θὰ μᾶς ποῦν νὰ λέμε νεκροθαφειὸ καὶ βῆμα βημάτου…

  63. Μαρία said

    Σοφία, αντί ν’ αυτοκτονήσεις δε μας λες αν οι συμφοιτητές σου και λοιποί πολυτεχνίτες βλέπονταν. Υπάρχουν και αντρικά καλλιστεία.

  64. neostipoukeitos said

    @Μαρία (63): Είναι θέμα στατιστικής. Ανάμεσα σε 400 μαντραχαλάδες θα υπήρχαν και καμιά δεκαριά που βλέπονταν. Το αντίστοιχο ίσχυε βέβαια και στη γυναικοκρατούμενη Φιλοσοφική — η οποία ως γνωστόν υπήρξε ανέκαθεν πόλος έλξης για τους σεξοπεινάλες πολυτεχνίτες (και μη προς κακοφανισμόν του Νικοδεσπότη και του Μαυροπρόβατου! :-))

  65. SophiaΟικ said

    63:Μαρία μια σύντομηαπάντηση είναι ΟΧΙ
    Δηλαδή σε μια ταξη 66 ατόμων (έξι κορίτσια), τα αγόρια που βλέπονταν και πολύ μάλιστα ήταν δύο-τρεις ψηλοί κι ένας κοντός (ακούγεται sizeist αλλά αυτός έχανε λόγω ύψους κι ας ήταν ωράιο παιδί). Οι υπόλοιποι ήταν όπως όλος ο κόσμος- με διαβαθμήσεις.

  66. 1. Αὐτὲς εἶναι οἱ παρενέργειες τῆς καθιερώσεως τῆς γυναικείας ψήφου.

    2. Σοφία, ἐννοεῖται ὅτι οἱ πολυτεχνίτες βλέπονται. Ὀρίστε μας!

    3. Νίκ Νίκολας: Εὐχαριστῶ ποὺ ἐπιβεβαιώνετε αὐτὸ ποὺ πάντοτε ὑπεστήριζα (χωρὶς νὰ γνωρίζω τὸ ἱστορικόν) ὅτι τὸ «ἐθνισμὸς- ἐθνιστὴς» δὲν εἶναι παρὰ βλακώδης πολιτικῶς ὀρθὴ ἀπόπειρα νὰ δηλωθῇ αὐτὸ ποὺ πάντοτε ὁ ὅρος «ἐθνικισμὸς- ἐθνικιστὴς» ἐδήλωνε, χωρὶς νά… κατηγορηθῇ ὁ ὀμιλῶν δι᾿ «ἐθνικισμόν»!

  67. abdal said

    Φειδία, χρησιμοποιώ καμιά φορά το «εθνισμός» όταν μου χρειάζεται να μιλήσω για ορισμένες από τις θεωρητικές βάσεις του εθνικισμού αποφεύγοντας, όσο μπορώ, την αυτόματη παραμπομπή στα καθιερωμένα και σχεδόν αναπόφευκτα «πολιτικά» συμφραζόμενα της λέξης «εθνικισμός» (είτε τα των «πατριωτών», είτε τα των «αντιπατριωτών»).
    Γιαυτό νομίζω ότι ο όρος «εθνισμός» μπορεί να είναι χρήσιμος
    -και, σε ό,τι με αφορά, μη βιαστείς να κάνεις δίκη προθέσεων.

  68. Ὁ «ἐθνισμός», μὲ τὴν ἔννοια «ἐθνικότητα» (ἐθνικὰ χαρακτηριστικά); Τότε, ὑπάρχει ἡ λέξις «ἐθνικότητα». Ὁ «ἐθνισμός», μὲ τὴν ἔννοια τῆς πολιτικῆς ἰδεολογίας και δράσεως; Τότε, ὑπάρχει ἡ λέξις «ἐθνικισμός». Ὁ «ἐθνισμός», μὲ τὴν ἔννοια τοῦ αἰσθήματος; Τότε ὑπάρχει ἡ λέξις «πατριωτισμός» (ἢ μᾶλλον «φιλοπατρία»).

    Κατὰ τ᾿ ἄλλα, σύμφωνοι· «ἐθνισμὸς» συνήθως σημαίνει «ἐθνικισμός μέν, ἀλλὰ δὲν εἶμαι δεξιός»! (Μὲ αὐτὴν τὴν ἔννοια, ναί, εἶναι νέα, σημασιολογικῶς διαφορετικὴ λέξις!)

  69. abdal said

    Υπονοώ μια διαφορά περιεχομένου ανάμεσα στις δύο λέξεις.
    Ίσως δεν χρειάστηκε ποτέ να απαλλάξεις το «εθνικιστής» από θετικά ή αρνητικά πρόσιμα (δες πχ ότι η φράση σου «εθνικισμός μεν, αλλά δεν είμαι δεξιός» έχει σαφές πολιτικό περιεχόμενο). Μια τέτοια αποσύνδεση είναι κάποιες φορές θεωρητικά χρήσιμη ή και αναγκαία, αλλιώς η συνήθης ψυχική και πολιτική φόρτιση που προκαλεί η λέξη «εθνικισμός» ενδέχεται να αλλοιώσει το συνολικότερο νόημα και την κατεύθυνση των επιχειρημάτων του ομιλούντος ή γράφοντος.

    Αυτό συμβαίνει πχ όταν κάποιος προσπαθεί (μιλάω για ειδικές περιπτώσεις) να προσεγγίσει ερευνητικά (ή και διδακτικά) τις θεωρητικές και κοινωνικές συνιστώσες κάποιου εθνικιστικού κινήματος χωρίς (στα πλαίσια των αναγκών και στόχων της συγκεκριμένης έρευνας) αυτές αναγκαστικά και εκ των προτέρων να χρωματίζονται από τις τρέχουσες προσεγγίσεις του εθνικισμού.

  70. abdal said

    Πχ, κάποιες φορές και σε συγκεκριμένες φράσεις όπου ασχολιόμουν με θεωρητικές συζητήσεις (Μ. Ανατολή, αρχές του 20ού) περί της ύπαρξης εθνών -ή κάποιων εθνών- απέφυγα τον όρο «εθνικισμός» και (επιλεκτικά) τον αντικατέστησα με τον «εθνισμό», πιστεύοντας ότι, με αυτόν τον τρόπο, το νόημα που ήθελα να δώσω γινόταν περισσότερο ουδέτερο πολιτικά, και απέδιδε κάπως καλύτερα τις ανησυχίες, τα ερωτηματικά και τις μεταπτώσεις των (πρώιμων) εθνικιστών (πχ: Yusuf Akçura, ταταρικής καταγωγής οθωμανός θεωρητικός -μετά από παλινωδίες- του παντουρανισμού). Καμία από τις εναλλακτικές λέξεις που αναφέρεις δεν θα μπορούσε να με καλύψει (εκτός αν χρησιμοποιούσα συνεχείς περιφράσεις και συνδυασμούς τους).

  71. Ωιμέ, τι ξεκίνησα. 🙂 Κοίτα, το αν υπήρξε υστεροβουλία ή όχι από τον μεν που έπλασε τον εθνισμό δεν έχει άμεση σχέση με το αν θα το αξιοποιήσει ο δε και πώς· όλες οι λέξεις λανσάρονται προκειμένου να καλύψουν κάποιο κενό (υπαρκτό ή μη), και φτουράει ό,τι φτουράει, για όποιο λόγο φτουρήσει. Και το «εθνικισμός αλλά δεν είμαι δεξιός» είναι λόγος (και δεν διαφωνώ με το Φειδία), και το «εθνικισμός αλλά μην πηγαίνει ο νους σας σε Χίτλερ ή σε συγκροτημένο πρόγραμμα», κι αυτός είναι λόγος (που τον παρουσίασε εύγλωττα ο Αβδάλ).

    Το ανούσιο είναι μόνο η περγαμηνή της λέξης από Ησύχιο, που αποδείχτηκε αβάσιμη.

  72. δεν ξέρω εάν είδατε μια διαφήμιση όπου μια όμορφη κοπέλα τρώει μακαρόνια και παραδέχεται: «είμαι μακαρονάς!»

    Δεν ξέρω εάν με αυτόν το τρόπο απλά επιμένουν στο σλόγκαν τής εταιρίας ή αν δεν τους έκατσε τόσο καλά ο τύπος «μακαρονού»

  73. ppan said

    Αν είναι πολύ όμορφη, σαν ψεύτικη που λέμε, μήπως είναι πράγματι μακαρονάς;

  74. Μαρία said

    Κοσμητόρισσα, χτες στην ΕΤ3. Και γραμμένο όχι μόνο λόγια του αέρα.

  75. sarant said

    Έχουν φανεί και μερικές περιφερειάρχισσες (ή αντι-)

  76. hotpaprika said

    Δηλαδή στην Ελλάδα ασχολούμαστε ακόμα με τον αν μία λέξη προσδιορίζει τη θέση μίας γυναίκας σε σχέση με τον άνδρα; μα τότε δεν θα μας κάνει καμία κατάληξη! Ας μην είμαστε υπερβολικοί. Η κατάληξη -ος στο «γιατρός» δεν είναι ούτε υποτιμητική ούτε προσβλητική για μία γυναίκα, εφόσον στη συνείδηση μιας κοινωνίας μία γυναίκα είναι ίση με έναν άνδρα. Σε όλες τις γλώσσες θα βρούμε περιπτώσεις λέξεων που είναι κοινές για τα δύο φύλα˙ αυτό σημαίνει ότι είναι όλοι μισογύνηδες;

    Σχετικά με το «πολίτρια» που είπε η κοπελίτσα, δεν θα υπήρχε πρόβλημα αν όντως όλοι χρησιμοποιούσαμε αυτή τη λέξη. Όμως πόσους έχουμε ακούσει να τη λένε; εγώ πάντως κανέναν, εκτός πια κι αν είμαι η εξαίρεση, τί να πώ;

  77. sarant said

    Δεν υποστηρίζει κανείς ότι ο προτιμητέος τύπος είναι «πολίτρια», ζητώ συγνώμη αν βγαίνει αυτό το συμπέρασμα από το άρθρο.

  78. hotpaprika said

    Όχι προς Θεού, δεν εννοούσα κάτι τέτοιο. Έκανα τη σκέψη αυτή επειδή βλέπω ότι όλο και περισσότεροι παιδιά δυσκολεύονται να εκφραστούν, και δεν μπορούν να βρουν ενστικτωδώς τη σωστή εναλλακτική. Μου κάνει μεγάλη εντύπωση, γιατί αν όταν ήμουν στην ηλικία της (τελείωσα το σχολείο το ’92) έκανα λάθος σαν της κοπέλας θα με κοιτούσαν περίεργα, αλλά τώρα βλέπω ότι οι περισσότεροι δεν ενδιαφέρονται! Είναι κάτι που δεν μπορώ να χωνέψω. Μέσα σε 20 χρόνια έχουμε ξεχάσει να μιλάμε.

  79. sarant said

    Λέτε να έχουμε ξεχάσει να μιλάμε; Θα είναι μοναδικό στα χρονικά παράδειγμα. Δεν νομίζω ότι ισχύει κάτι τέτοιο. Μην κοιτάτε πόσα λάθη αντιλαμβάνεστε, διότι πριν από 20 χρόνια η ποσότητα λόγου που παραγόταν ήταν πολύ μικρότερη, οπότε αναλογικά τα λάθη τότε μπορεί να ήταν περισσότερα.

  80. hotpaprika said

    Αντικαθιστούμε την ομιλία με συντμήσεις. Έχετε ακούσει το «καλό σου-κου»; δηλαδή καλό Σαββατοκύριακο! Το «οκ» αντί για εντάξει; όχι «οκέϊ» αλλά «οκ». Επικοινωνούμε κατά κύριο λόγο με sms και μέσω ίντερνετ. Αντί για «χα-χα» λέμε «λολ». Μα αυτά δεν είναι λέξεις! Με αυτή την έννοια έχουμε όντως ξεχάσει να μιλάμε. Τώρα για το αν παραγόταν λιγότερη ποσότητα λόγου στο παρελθόν … εννοείτε στα ΜΜΕ υποθέτω. Ναι, αλλά αυτό δικαιολογεί τους δημοσιογράφους που κάνουν τραγικά λάθη;

  81. sarant said

    Δεν είναι και τόσο τραγικά αυτά με τις συντμήσεις. Τουλάχιστον στον γραπτό λόγο, ξέρετε, συντμήσεις είχαν και οι Βυζαντινοί, δείτε εδώ:
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/09/08/griklis/

    Τη λιγότερη ποσότητα λόγου στο παρελθόν την αναφέρω διότι αν σήμερα αντιλαμβάνεστε 1000 λάθη μπορεί σε ποσοστό να είναι λιγότερα από τα χτεσινά 500.

  82. Πέπε said

    Έχω κάνα δίωρο που ψάχνω, και στο σάιτ και αλλού στο δίκτυο, ποια είναι η συζήτηση για τα δύσκολα επαγγελματικά θηλυκά. Ελπίζω να είναι αυτή…

    Τα προβλήματα που δημιουργούν τα θηλυκά λέξεων όπως ο πολίτης, ο ταμίας, ο βουλευτής, ο γιατρός, ο διδάκτορας κλπ. μπορούν, κάπως χαλαρά, να ταξινομηθούν κατά την κατάληξη και το κλιτικό πρότυπο. Λέω χαλαρά γιατί υπάρχουν και ένα σωρό εξατομικευμένες (της κάθε λέξης) περιπτώσεις: μάνι μάνι ο Πολίτης (από την Κ’πολη) και ο πολίτης (μιας χώρας), που ήδη αναφέρονται στο άρθρο.

    Συχνά προτείνονται λύσεις από την αρχαία / καθαρευουσιάνικη γραμματική. Έτσι υποστηρίζεται ότι τα ουσιαστικά σε -ος (όπως γιατρός) μπορούν κάλλιστα να είναι και αρσενικά και θηλυκά, ότι τα εις -έας (όπως συγγραφέας) επίσης μπορούν αλλά στο θηλυκό θα πρέπει να σχηματίζουν την αρχαία γενική «της συγγραφέως», και ότι εκεί όπου κυρίως έχουμε αδιέξοδο είναι τα πάλαι πρωτόκλιτα, όπως ο ταμίας.

    Ο κύριος αντίλογος σ’ αυτές τις προτάσεις είναι ακριβώς ότι είναι αρχαΐζουσες. Πρόκειται για ένα ζήτημα για άλλους ιδεολογικό, για άλλους απλώς αισθητικό. Έχει ανθρώπους που δε θέλουν να πούνε «της συγγραφέως», και άλλους που μπορεί να μην έχουν άλλου είδους άρνηση αλλά πολύ απλά τους ξενίζει. Προσωπικά ανήκω σ’ εκείνους που δεν έχουν πρόβλημα, ίσα ίσα μ’ αρέσει το αρχαΐζειν μέχρι ένα εύλογο όριο.

    Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ζήτημα είναι εξαιρετικά σύνθετο. Αν λύσουμε το πρόβλημα «μέχρι πόσος αρχαϊσμός είναι θεμιτός» δε σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι έχουμε λύσει και το όλο ζήτημα. Άλλωστε στην πραγματικότητα ξέρουμε ότι δε θα το λύσουμε ούτως ή άλλως, όσο εξαντλητικά κι αν το συζητήσουμε. Μόνο ο χρόνος και η χρήση θα δώσουν τη λύση. Όσο διανύουμε την περίοδο που τα ίδια τα πράγματα (π.χ. οι γυναίκες με αξιώματα δικαστή, προέδρου, βουλευτή) είναι ακόμη σχετικώς καινούργια και δεν τα έχει πλήρως χωνέψει όλη η κοινωνία, και η γλωσσική τους αναπαράσταση θα αποτυπώνει αυτή την αμηχανία. Θα περάσουν μερικές γενιές και θα δούμε (όχι εμείς, οι επόμενοι) τι θα βγει.

    Στο μεταξύ όμως το συζητάμε: δε βλάφτει.

    Πάνω στη λεπτομέρεια λοιπόν του «μέχρι πόσος αρχαϊσμός είναι θεμιτός», θέλω να υποστηρίξω ότι «η γιατρός, της γιατρού», «η συγγραφέας, της συγγραφέως» και «η διδάκτορας, της διδάκτορος» είναι τύποι θεμιτοί: αρχαΐζοντες, σαφώς, αλλά όχι υπερβολικά. Για μεν τα (πάλαι) δευτερόκλιτα σε -ος δεν θα πρωτοτυπήσω αν πω ότι υπάρχουν ούτως ή άλλως στην ολοζώντανη γλώσσα μας: η υδρόγειος, η περίμετρος, η Τήνος, η Μύκονος… Ναι μεν εμφανίστηκαν ως δάνεια από τα αρχαία και όχι ως κληρονομημένο γραμματικό πρότυπο, ωστόσο έχουν αφομοιωθεί πλήρως και δεν ξενίζουν κανέναν. (Έχω ακούσει βέβαια πολλούς που δεν ξέρουν να κλίνουν το «η πρόεδρος», ακόμα και το «η οδός», αλλά συνολικά κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι το να μπορείς να την κλίνεις, και να το κάνεις χωρίς να σε παραξενεύει, αποτελεί μειοψηφικό ή περιθωριακό φαινόμενο.)

    Με τη συγγραφέα και τη διδάκτορα είναι λίγο αλλιώς. Αφενός, τα αρσενικά τους είναι πρώην τριτόκλιτα που σήμερα έχουν συμπέσει με τα πρώην πρωτόκλιτα. Το να τα επαναφέρουμε στην τρίτη κλίση είναι οπισθοδρόμηση, άρα αφύσικο. Αφετέρου, αν δεν απατώμαι, στην αρχαία τους μορφή έχουν καταλήξεις που είναι αποκλειστικά αρσενικές: δε νομίζω να υπήρχαν αρχαία θηλυκά ούτε σε -εύς ούτε σε -ωρ. Άρα, το να τα κλίνουμε όπως θα τα έκλιναν οι αρχαίοι αν τα είχαν, ενώ οι αρχαίοι δεν τα είχαν, είναι παράλογο.

    Παρά ταύτα θεωρώ τις γενικές «της συγγραφέως» και «της διδάκτορος» δόκιμες. Γιατί; Βασικά, γιατί δεν πρέπει να μας ενδιαφέρει τι έκαναν οι αρχαίοι. Όλο το ζήτημα είναι αν η σημερινή γλώσσα σηκώνει αυτές τις καταλήξεις, δηλαδή συγκεκριμένα το -ος (ή -ως – τέλος πάντων [os]) σε γενικές θηλυκών λέξεων. Και η απάντηση είναι ότι τις σηκώνει. Δεν είναι ό,τι πιο καθημερινό, αλλά υπάρχουν κάποια ουσιαστικά όπως «η ισχύς» που δεν έχουν άλλη γενική παρά «της ισχύος» -και αυτά μπορεί να μην είναι πολλά αλλά τουλάχιστον το συγκεκριμένο δεν είναι σπάνια λέξη. Μαζί και ορισμένα τοπωνύμια όπως η Όθρυς. Η «βασιλομήτωρ» σίγουρα δεν είναι καθημερινή λέξη αλλά αν αποφασίσει κανείς να την πει, μόνο στ’ αρχαία θα μπορέσει. Ύστερα, έχουμε διάφορες αρχαίες γενικές που είναι μεν ξεκάθαρα απολιθώματα, αλλά με τη συχνή τους παρουσία στη γλώσσα μάς εμποδίζουν να ξεχάσουμε εντελώς αυτό το κλιτικό πρότυπο: «εντός / εκτός σχεδίου πόλεως» δε λέμε; Χώρια βέβαια τα ονόματα οδών (Κωνσταντινουπόλεως κλπ.), επιστημονικές εκφράσεις (σημείο τήξεως), διοικητικοί όροι κλπ..

    Όλα αυτά βρίσκονται στα περιθώρια της σημερινής ζωντανής γλώσσας. Έχω όμως την αίσθηση ότι επαρκούν για να διατηρήσουν ζωντανή την ανάμνηση ότι το -[os] είναι μια κατάληξη που μπορεί να σημαίνει «γενική θηλυκού», όπως σημαίνει και γενική ουδετέρου (του παρόντος, του παρελθόντος) και σπανιότερα αρσενικού (σίγουρα πολλοί λένε ακόμη «δημότης Πειραιώς»). Είναι λοιπόν μια κατάληξη σπάνια μεν, αλλά όχι νεκρή. (Ιστορικά υπήρξε βέβαια νεκρή και αναστήθηκε τεχνητά, αλλά επιμένω ότι η ιστορική ματιά δεν πρέπει να μας ενδιαφέρει: το πρόβλημα είναι συγχρονικό, σημερινό.)

  83. Μαρία said

    82 Όλα τα μουστάκια της Τζοκόντας:
    https://sarantakos.wordpress.com/category/%CE%BC%CE%BF%CF%85%CF%83%CF%84%CE%AC%CE%BA%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%84%CE%B6%CE%BF%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82/

  84. […] για “δύσκολους” θηλυκούς τύπους στα ελληνικά: – https://sarantakos.wordpress.com/2009/06/10/politria/#more-789https://sarantakos.wordpress.com/2010/10/16/elegktria/#more-3196 – […]

  85. Ανδρεας said

    Εν τω μεταξύ, ψηλοξεχάσαμε ότι υπάρχει και το ουδέτερο γένος. 🙂
    Είναι σωστό ή λάθος το πιο κάτω;
    ‘Το 13χρονο κοριτσάκι/αγοράκι είναι πολίτης της ελληνικής δημοκρατίας’…

  86. sarant said

    Να σου πω, εγώ θα έβαζα ό,τι αντιστοιχεί στο φύλο του. Και για να το δεις, πάρε ένα άλλο ουσιαστικό που δεν δημιουργεί πρόβλημα:

    Το 13χρονο κορίτσι είναι μαθήτρια του Γυμνασίου Καλλιθέας
    Το 13χρονο αγόρι είναι μαθητής του Γυμνασίου Καλλιθέας

  87. π2 said

    Δεν ήξερα σε ποια από τις αναρτήσεις για τους επίκοινους τύπους να το βάλω, μια που οι όροι διαιτήτρια (ή διαιτητίνα) απαντούν σε πολλές. Διαλέγω το πρώτο χρονικά για να το αναστήσω.

    Ο τίτλος ενός σημερινού άρθρου σε αθλητικό ενημερωτικό ιστότοπο είναι: «Παράτησε τη γυναίκα του και συζεί με διαιτητή ο Χάουαρντ Γουέμπ» (o Χάουαρντ Γουέμπ είναι ένας πολύ γνωστός Άγγλος διαιτητής). Το περιληπτικό κειμενάκι προτού κλικάρει κανείς για να δει το άρθρο λέει:

    Ερωτεύτηκαν κεραυνοβόλα! Παράτησε τη γυναίκα του και τα τρία παιδιά τους και συζεί με διαιτητή στη Γερμανία ο Χάουαρντ Γουέμπ. Που γνωρίστηκε το ερωτευμένο ζευγάρι;

    Για δες, αναρωτιέται κανείς, αποφάσισε στα 45 του ο παντρεμένος πατέρας τριών παιδιών ότι είναι γκέι;

    Φευ. Ο «διαιτητής» που ηράσθη ο άνευ εισαγωγικών διαιτητής Γουέμπ είναι μια 37χρονη Γερμανίδα, όπως εξηγεί το άρθρο. Καμιά φορά λοιπόν φαίνεται πως ο επίκοινος τύπος λειτουργεί και ως κλείσιμο του ματιού, προς άγραν κλικ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: