Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η λαθρομετανάστευσις εις τον λιμένα Πειραιώς

Posted by sarant στο 18 Ιουνίου, 2009


Οι λέξεις «λαθρομετανάστης, λαθρομετανάστευση» μπήκαν στην επικαιρότητα και στα λεξικά στη δεκαετία του 1990. Σε παλιότερα λεξικά δεν φαίνεται να υπάρχουν: για παράδειγμα, δεν τις έχει το 15τομο λεξικό του Δημητράκου (1938)· ομολογώ ότι δεν έχω τώρα πρόχειρο κι έτσι δεν έχω κοιτάξει το κάπως νεότερο λεξικό του Ι. Σταματάκου, αλλά υποθέτω πως δεν τις έχει ούτε αυτό. Ακόμα πιο χαρακτηριστικά, το Ελληνικό Λεξικό των Τεγόπουλου-Φυτράκη, που πρέπει να κυκλοφόρησε το 1993 (δεν έχει χρονολογία, αλλά για εκεί το λογαριάζω) δεν περιλαμβάνει τέτοιο λήμμα. Αντίθετα, το Λεξικό Μπαμπινιώτη και το ΛΚΝ, που κυκλοφορούν και τα δύο το 1998, έχουν το λήμμα.

mani_0001Ωστόσο, σε σώματα κειμένων βρίσκουμε από παλιότερα αναφορές σε λαθρομετανάστες και στη λαθρομετανάστευση. Κάνοντας, για παράδειγμα, αναζήτηση στο σώμα των Νέων, βρίσκουμε σποραδικές αναφορές σε ασιάτες μετανάστες από το 1975, καθώς και τους πρώτους «κινδυνολογικούς» τίτλους (π.χ. Κίνδυνοι επιδημιών από λαθρομετανάστες; Νέα 2.9.1978, σ. 5). Αυτές πρέπει να είναι και οι παλαιότερες εμφανίσεις της λέξης «λαθρομετανάστης» για περιπτώσεις μετανάστευσης προς την Ελλάδα. Νωρίτερα, αμέσως μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, έχουμε κάμποσες αναφορές σε «λαθρομετανάστες» εβραίους που μετέβαιναν στην Παλαιστίνη. Όμως, η λέξη είχε χρησιμοποιηθεί και πριν από τον πόλεμο. Οι παλιότερες αναφορές που έχω βρει χρονολογούνται από τα τέλη της δεκαετίας του 1920.

Φυσικά, στη δεκαετία του 1920 οι «λαθρομετανάστες» για τους οποίους γίνεται λόγος στον ελληνικό τύπο δεν είναι Ασιάτες, αλλά Έλληνες που προσπαθούσαν να φτάσουν στην Αμερική κυνηγημένοι από τη φτώχεια. Έτσι, σε άρθρο της εφημερίδας Εμπρός (το οποίο αναδημοσίευσε πρόσφατα η Αυγή) από τον Απρίλιο του 1929 διαβάζουμε:

Το ρεύμα της μεταναστεύσεως όχι μόνον εις την Ελλάδα, αλλά και εις ολόκληρον την Ευρώπην είναι ακατάσχετον προς την Αμερικήν. Ούτε ο μεταναστευτικός νόμος, ούτε αι αυστηραί ποιναί αι οποίαι επιβάλλονται εις τους λαθρομετανάστας είναι αρκεταί δια να ανακόψουν το ρεύμα τούτο».


«Εις τον τόπον μας, μάλιστα, πολυάριθμοι πράκτορες εισδύουν εις την Ελληνικήν επαρχίαν και κατορθώνουν δια ποικίλων μεθόδων, εξαπατώντες τους απλοϊκούς να γεμίζουν τις τσέπες των με χρήμα και τις τσέπες των ατυχών ομοεθνών μας με πλαστά διαβατήρια δια να αποστέλλονται ούτοι εις την Αμερικήν όπου είναι άδηλον εάν θα κατορθώσουν αντιμετωπίζοντες παντοίους κινδύνους να εισέλθουν…»

«Πόσα περιστατικά Ελλήνων λαθρομεταναστών δεν μας είναι γνωστά. Χιλιάδες άνθρωποι γυμνητεύουν, πεινούν περιφερόμενοι εις τον Καναδάν ή την Αργεντινήν όπου έχουν αποσταλή πλανηθέντες παρά των πρακτόρων αυτών, οι οποίοι εφρόντισαν να πείσουν τούτους ότι η γη της επαγγελίας είναι εκεί και ότι τα δολλάρια τους αναμένουν εις τας προκυμαίας….

Αντί χρυσού… πείνα

mani_0002Μερικοί απ’ αυτούς κατορθώνουν, μεταμφιεζόμενοι και με κίνδυνον να τυφεκισθούν επί τόπου, να διέλθουν τα σύνορα του Καναδά και να εισέλθουν εις το έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών. Άλλοι πάλιν πίπτουν θύματα διαφόρων συμμοριών, αι οποίαι ενεδρεύουν εκεί δια να τους απαλλάξουν και από την τελευταίαν πεντάραν, προφασιζόμενοι ότι θα κατορθώσουν να τους εισαγάγουν εις τας Ηνωμένας Πολιτείας.

Άλλοι πάλιν γυμνητεύοντες και πεινώντες φθάνουν προ των ελληνικών Προξενείων και ζητούν την βοήθειάν των να επιστρέψουν εις την Ελλάδα. […] Διάφοροι πράκτορες επενόησαν διαφόρους μεθόδους προς εξαπάτησιν των αστυνομικών αρχών. Μία μέθοδος είναι και αυτή. Αντί ο μετανάστης να επιδείξη εις τον αστυνομικόν έλεγχον το πλαστόν του διαβατήριον […] επιδεικνύει γνήσιον διαβατήριον διά την Βραζιλίαν ή άλλην χώραν, όπου και επιτρέπεται η μετανάστευσις. Του πλαστού διαβατηρίου κάμνει χρήσιν εν Αμερική, όπου υπάρχει πάλιν άλλος κίνδυνος να ανακαλυφθή και να εγκλεισθή εις τας φυλακάς.

Το ρεπορτάζ της εφημερίδας είναι γραμμένο με αφορμή μια αστυνομική επιτυχία. Ο υπαστυνόμος του λιμανιού, έχοντας πληροφορίες, είχε ανακαλύψει τη βαλίτσα με τα πλαστά διαβατήρια 15 λαθρομεταναστών από την περιοχή της Φλώρινας, τους οποίους και οδήγησε «εν πομπή και παρατάξει» στο τμήμα ενώ (αν θέλουμε το πιστεύουμε) οι επιβάτες του ατμοπλοίου «εξεδήλωσαν ενθουσιωδώς τον θαυμασμόν των δια την Ελληνικήν Αστυνομίαν». Μαζί πιάστηκαν και οι πράκτορες, οι οποίοι, διαβάζουμε, είχαν πουλήσει τα πλαστά διαβατήρια αντί 550-900 δολαρίων το καθένα. Και προσθέτει η εφημερίδα: Δι’ όσους δεν κατέθετον ολόκληρον το ποσόν οι πράκτορες ελάμβανον υποθήκας επί των ενοικίων των μέχρις αφίξεως των μεταναστών εις Αμερικήν και εξοφλήσεώς των προς 4% τόκου κατά δολλάριον τον μήνα.

Έχω βρει και λιγάκι παλαιότερες ανευρέσεις της λέξης «λαθρομετανάστης» (ή «λαθρομετανάστευση») σε σώματα εφημερίδων, αν και όχι πολύ παλιότερες. Μέχρι στιγμής, η παλιότερη χρονολογικά είναι από τον Ιανουάριο του 1928, σε «ενημερωτικό» άρθρο του Ελεύθερου Βήματος, με τίτλο «Το μεταναστευτικόν πρόβλημα της Ελλάδος», στο οποίο εξηγείται η ισχύουσα αμερικανική νομοθεσία και γίνεται σαφής προσπάθεια να αποθαρρυνθούν από την ιδέα της λαθραίας εισόδου όσοι δεν συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις για νόμιμη μετανάστευση –που εκείνα τα χρόνια γινόταν με το σταγονόμετρο. Σ’ αυτό το εκτενές κείμενο, βρίσκω τον όρο «λαθρομετανάστης» και συχνότερα «λαθραίος μετανάστης». Σε παλαιότερο κείμενο δεν βρήκα τον όρο.

mani_0003Πριν από το 1900 λίγοι Έλληνες έφυγαν για τις ΗΠΑ, αλλά από το 1900 έως το 1917 βρίσκω σε μια πηγή ότι έφυγαν για τις ΗΠΑ 450.000 Έλληνες μετανάστες. Παρόλο που το  νούμερο αυτό φαντάζει απίστευτο αν σκεφτούμε πόσος ήταν ο πληθυσμός της Ελλάδας, έστω και με τις Νέες Χώρες [δεν έχω πρόχειρα τα νούμερα, απευθύνομαι στη συλλογική σοφία των Λεξιστορικών να τα συμπληρώσουν], γεγονός είναι ότι, κατά το κοινώς λεγόμενο, και με μια δόση υπερβολής, «άδειασε η Πελοπόννησος» τότε. Μετά το 1921 οι Ηνωμένες Πολιτείες ψήφισαν αυστηρούς μεταναστευτικούς νόμους και η φυγή περιορίστηκε. Η εμφάνιση της λέξης «λαθρομετανάστης» στα ελληνικά έντυπα πρέπει να είναι απόρροια της προσπάθειας των Αμερικανών να αποθαρρύνουν την έξοδο των μεταναστών από τις χώρες προέλευσης. Επιφανειακά, η αμερικανική εκστρατεία φαίνεται να τελεσφόρησε –όμως μην ξεχνάμε ότι αυτό που αποθάρρυνε πραγματικά τους επίδοξους μετανάστες ήταν η μεγάλη οικονομική κρίση που χτύπησε τις ΗΠΑ από το 1929 και μετά.

Λαθρομετανάστης στις ΗΠΑ ήταν και ο παππούς του παππού μου. Ξεκίνησε να φύγει μεγάλος, στα τέλη του 19ου αιώνα, από τη Γέρμα Οιτύλου Λακωνίας· καθώς δεν ήταν εντάξει τα χαρτιά του, έφυγε στην Κούβα και από εκεί πέρασε Φλόριντα. Πρώτα δούλεψε στις σιδηροδρομικές γραμμές, αρρώστησε, κατέληξε στη Νέα Υόρκη, όπου το πρωί έπλενε πιάτα σε μαγέρικο και το βράδυ πουλούσε αράπικα φιστίκια, πινότσι, στο δρόμο. Οι ντόπιοι μάγκες, γνωρίζοντας πως είναι λαθραίος και δεν τολμάει να φωνάξει αστυνομία, έβαζαν ταχτικά χέρι στο εμπόρευμα –μέχρι που ο προπροπάππος ο Μιχάλης δεν άντεξε κι έσπασε έναν στο ξύλο. Ήρθε η αστυνομία, αλλά ο Μιχάλης είχε μαζί του το πιστόλι του, πυροβόλησε, τραυμάτισε έναν αστυνομικό, κρύφτηκε σ’ ένα μανιάτικο ξενοδοχείο του λιμανιού και μπάρκαρε, λαθραία πάλι, σε ελληνικό καράβι και γύρισε στο χωριό.

(Τις φωτογραφίες τις πήρα από το τεύχος 39 του περιοδικού «Μάνη χθες, σήμερα, αύριο», όπου υπάρχει άρθρο για τους Μανιάτες μετανάστες στην Αμερική).

Προσθήκη, 19/6:

Προσθέτω τον ακόλουθο πίνακα που μου έστειλε η φίλη Μαρία:

Χρονική περίοδος Κάτω των 14 ετών 14-44 ετών Άνω των 45 ετών σύνολο
1899-1900 710 5.314 153 6.168
1901-1905 3.429 48.822 928 53.179
1906-1910 4.224 151.704 1.687 157.615
1911-1915 6.597 157.404 4.298 168.299
1916-1920 4.913 59.124 6.087 70.124
1921-1924 6.003 26.927 4.682 27.612

Στατιστική Επετηρίς της Ελλάδος σ. 137
στο: Αλέξανδρος Κιτρόεφ, Η υπερατλαντική μετανάστευση, Ιστορία της Ελλάδας του 20ου αιώνα, τ. Α1.

Advertisements

43 Σχόλια to “Η λαθρομετανάστευσις εις τον λιμένα Πειραιώς”

  1. dokiskaki said

    Πολύ καλό άρθρο (σε λίγο, εκτός των άλλων, θα βγούμε και κοντοχωριανοί…)

    Παρεμπ, η σημερινή Ελευθεροτυπία (http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=18/06/2009&id=55349) αναφέρεται σε μια μελέτη που έγινε από τη Γαλλική Σχολή για τη μετανάστευση προς/από την Ελλάδα από τις αρχές του 20ου αιώνα και στην οποία (αν κατάλαβα σωστά) μου κάνει εντύπωση ότι θεωρεί την υποδοχή των Μικρασιατών Ελλήνων το 1922 (ως συνέπεια της πολεμικής ήττας και της ανταλλαγής εθνικών πληθυσμών) ως μετανάστευση συγκρίσιμη με την κοινωνική και οικονομική μετανάστευση από (και τα τελευταία χρόνια προς) την Ελλάδα. Απλώς αναρωτιέμαι κατά πόσο, μεθοδολογικά τουλάχιστο, είναι δόκιμη αυτή η προσέγγιση…

  2. Μαρία said

    αλλά από το 1900 έως το 1917 βρίσκω σε μια πηγή ότι έφυγαν για τις ΗΠΑ 450.000 Έλληνες μετανάστες.

    Νίκο, απο το 1899-1924 σύμφωνα με τη «Στατιστική επετηρίδα της Ελλάδος» μετανάστευσαν στις ΗΠΑ 482.997. Αν προσθέσουμε και Καναδά ο αριθμός ανεβαίνει κι άλλο.
    Θα σου στείλω αργότερα αναλυτικό πίνακα με την ηλικιακή κατανομή.

  3. στὶς ΗΠΑ ὅλι μετανάστες εἶναι. τοὺς ντόπιους τοὺς ἔσφαξαν καὶ τοὺς ὑπόλοιπους τοὺς ἔχουν γιὰ θέαμα.

    μὴ ξεχνᾶμε ὅτι τὴν μικρασιατικὴ καταστροφὴ ἀκολούθησε συνθήκη ἀνταλλαγῆς πληθυσμῶν.

  4. gbaloglou said

    Οσον αφορα τους Εβραιους ‘λαθρομεταναστες’ στην Παλαιστινη: ο ορος «illegal immigration» φαινεται να ειναι αγαπητος στους Εβραιους/Ισραηλινους ακομη και σημερα. (Αναρωτιεμαι αν θα συμβει καποτε αυτο και με τους διαφορους τριτοκοσμικους στην Ελλαδα/Ευρωπη (οτ)αν γινουν πλειοψηφια στα μερη μας…)

  5. Μαρία said

    Για το ντοκυμαντέρ της Μαρίας Ηλιού που προβλήθηκε απ’ το κανάλι της Βουλής.
    http://www.thejourneygreekamericandream.org/film.htm

  6. Ε τωρα..Αυτή η λεξη ..Αυτή η λέξη δεν ειναι απο μόνη της μια Βρισιά , μια προσβολή ;
    Δεν ειναι σαν να φτυνουμε σε Υπάρξεις , σαν να τις υποβιαβαζουμε σε νόμιμα ή παρανομα Εμπορευματα , σαν να τους υποβιβαζουμε σε ανθρωπινα σκουπίδια , σε διαχειρισιμες Περιτες υπάρξεις σνα να υποδηλώνουμε οτι κατα λάθος ζουνε (γιατί; καιε μεις γιατί δικαιουμαστε την υπαρξη μας ; Ποιος καθοριζει ποιά ζωή ειναι η δεν ειναι ..Λαθραια ;

    Και δεν μου λέτε ..Πουναι οι Χριανορθόδοξοι και ο Γιανναράς και οι λοιποι να μας πουνε τα ..Περι Προσωπου ; Ε;
    Οι ..Λαθραιοι δεν ειναι »Προσωπα»;
    (Μόνο οι Γραμματεις και Φαρισαιοι ειναι ..»Προσωπα;»)

    Εν τω μεταξύ εχω την εντυπωση οτι σισγά σιγά ολοι ( οσοι δεν σκυβουμε δηλαδή οσοι δεν ταχουμε καλά με μια Εμπορευματοποιητική αντιληψη της Υπαρξης ) γινομαστε Λαθραιοι ..

    http://nosferatos.blogspot.com/2009/01/blog-post_7824.html

  7. Abravanel said

    Η Βρετανική κυβέρνηση το 1939 εξέδωσε, κάτω υπό την πίεση της αραβικής κοινότητας, το White Paper που ουσιαστικά έπαυε κάθε εβραϊκή μετανάστευση στην Παλαιστίνη, (η αποφασιστικότητα των βρετανών στην υλοποίηση του φαίνεται από το θάνατο των 768 εβραίων ρουμάνων του Στρούμα το 1942). Το έγγραφο δημοσιεύθηκε την ίδια ημέρα που συνέβησαν τα πογκρόμ της Νύχτας των Κρυστάλλων και είχε σαν αποτέλεσμα την επίσημη δημιουργία ενός δικτύου παράνομης μετανάστευσης, Μοσσάντ Αλιγιά Μπετ, που επισημοποιούσε την μέχρι τότε παράνομη μετανάστευση που είχε ξεκινήσει το 1934, (το πρώτο πλοίο θεωρείται το Βέλος που απέπλευσε από την Ελλάδα τον Ιούλιο του 1934).

    Μετά τον πόλεμο η βίαιη άρνηση των βρετανών να επιτρέψουν την είσοδο των επιζώντων των στρατοπέδων, σε συνδυασμό με την νομική τους κατάσταση η οποία ήταν αυτή των απάτριδων, οδήγησε στο δεύτερο κύμα της Αλιγιά Μπετ και στην δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης για τους λαθρομετανάστες που συλλαμβάνονταν στην Κύπρο, (πχ το καΐκι Ενριέττα Σολντ που απέπλευσε από τον Πειραιά τον Ιούλιο του 1946 και συγκρούσθηκε με το αντιτορπιλικό Βένους.

    Αρα η ιδέα περί στρατοπέδων συγκέντρωσης για τους λαθρομετανάστες δεν είναι δική μας ιδέα αλλά της Μ.Βρετανίας, που αδυνατούσε να προτείνει λύσεις για το που θα μπορούσαν να ζήσουν αυτοί οι άνθρωποι. Αυτά περί «λαθρομετανάστευσης» και το πως η έννοια δεν είναι καινούργια και ούτε και οι μέθοδοι αντιμετώπισης της.

  8. Μαρία said

    Απο το ΣΚΡΙΠ, 16/6/1929
    ΚΑΙ ΜΙΑ ΝΕΑ ΛΟΒΙΤΟΥΡΑ
    ΑΝΕΚΑΛΥΦΘΗ ΕΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΠΕΙΡΑ ΑΠΑΤΕΩΝΩΝ
    ΕΞΕΔΙΔΟΝ ΠΛΑΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑΡΙΑ (βλ. διαβατήρια) ΚΑΙ ΑΠΕΓΥΜΝΩΝΟΝ ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΩΝ
    […] Τα πρακτορεία αυτά διευθυνόμενα συνήθως απο τυχοδιωκτικούς τύπους, σχόντας δοσοληψίας με τας καταδιωκτικάς αρχάς, κατέστησαν η μάστιξ των χωρικών…

    Απο ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, 19/12/1929
    Άρθρο με τίτλο «μεταναστευτικά» το οποίο υπογράφει ο Ν.Ι. Κασσαβέτης, Διευθυντής Τουριστικού Γραφείου «ο Φάρος»
    «Θα υποβληθεί νομοσθέδιον εις το Αμερικανικόν Κογκρέσσον ίνα πάντες ΟΙ ΕΙΣΕΛΘΟΝΤΕΣ ΟΥΧΙ ΚΑΝΟΝΙΚΩΣ μέχρι της 1ης Ιουλίου 1925 νομιμοποιήσουν την είσοδόν των»

    Αμπραβανέλ, πολλά πράγματα δεν είναι καινούρια αλλά βλέπεις η μνήμη μας είναι επιλεκτική.

  9. Nicolas said

    Κι αυτό το «χώρος συγκέντρωσης μεταναστών» σας θυμίζει κάτι ή τίποτα;

  10. Μαρία said

    Σκάκη, μια καλύτερη παρουσίαση εδώ:
    http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=4521013

  11. Μαρία said

    http://www.generiques.org/migrance_sommaire.php?id=30#img

  12. dokiskaki said

    Μαρία, ευχαριστώ για τα λίνκια, είναι πραγματικά καλύτερη παρουσίαση.
    Ο προβληματισμός μου είναι όμως αν έχει έννοια να «τσουβαλιάζονται» οι κάθε λογής μετακινήσεις πληθυσμών στην έννοια της μετανάστευσης και της τοπικής «απορρόφησης». Ας πούμε, δεν νομίζω ότι οι μελέτες για τη μεταπολεμική μετανάστευση στη Γερμανία περιλαμβάνουν και αναφέρονται και στα 10-12 εκατομμύρια εκδιωχθέντων Γερμανών της Πρωσίας, Σιλεσίας, Πομερανίας κλπ, μολονότι οι περισσότεροι ενσωματώθηκαν στον τοπικό (δυτικο)γερμανικό κοινωνικό ιστό λίγο-πολύ την ίδια εποχή με την οργανωμένη μετανάστευση από τον ευρωπαϊκό Νότο.
    Απλός αναγώστης είμαι όμως, δεν ξέρω το θέμα καθόλου –απλώς απορώ.

  13. Nicolas said

    Μαρία,
    Κι εγώ ευχαριστώ για τα λίγκια (κατά τα ξίγκια). Δεν το ήξερα το περιοδικό και έχει και συμμετέχοντες γνωστούς μου από τη γειτονιά μου! Και το 32° τεύχος είναι ενδιαφέρον.

  14. bloopers said

    Μια και έχω τα λεξικά του Σταματάκου, ας συνεισφέρω:

    Κατηγορηματικά: Η λέξη λαθρομετανάστης δεν υπάρχει πουθενά στα λεξικά Ι. Σταματάκου, ούτε στο Αρχαίας, ούτε στο Νέας.

    Αυτό – υποθέτω – πρέπει να οφείλεται στο συνθετικό «λάθρα», δηλαδή «άνευ αδείας», κάτι που στο παρελθόν όχι μόνο δεν ήταν απαραίτητο, αλλά σε παλαιότερες ακόμα εποχές, ήταν εντελώς άγνωστο.

    Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις μετανάστευσης, αντί αδείας, υπήρχε πρόσκληση για μαζική συμμετοχή, μάλιστα δε, με προσφορές σε ιδιοκτησία γης και ζώων για εκτροφή.

    Το σύστημα ελέγχου του αριθμού των μεταναστών, ιδιαίτερα στην Αμερική, καθιερώθηκε πολύ αργότερα, αφού πρώτα οι αρχικοί μετανάστες έγιναν πλειοψηφία και άρχισαν να φοβούνται μήπως πάψουν να είναι.

  15. SophiaΟικ said

    νοσφεράτε, αμα λες αυτόν που ταξιδεύει χωρίς εισητήριο λαθρεπιβάτη, προσβαλεις την υπόστασή του και αποφασίζεις αυθαιρετα τί ειναι λαθραιο και τί όχι;

    Σχετικά με τους Έλληνες στις ΗΠΑ, μην ξεχναμε ότι η Ελλάδα τη δεκαετία του 1910 ήταν πολύ μικρή και πολλοί Έλληνες μεταναστευσαν από τις περιοχές που δεν ήταν ελληνική επικράτεια (Μικρά Ασία, Ηπειρος, Κυκλάδες κλπ). Το μεταναστευτικό ρευμα από Ευρώπη προς τις ΗΠΑ ήταν όντως μεγάλο το 19ο και αρχές 20ου αιωνα, μεταπολεμικά οι Έλληνες πήγαιναν στη Γερμανία (με σύμβαση), στην Αυστραλία (ομοίως) και λιγότερο σε ΗΠΑ – Καναδά (με πρόσκληση από παλιότερους μεταναστες π.χ. ή για σπουδές από κατι κατσικοχώρια που στέλναν τον καλό μαθητή στον θείο στην Αμερική).

    Βεβαίως κάτι που ξεχνάμε είναι ότι οι μεταναστες του μεγάλου ρεύματος προς τις ΗΠΑ ήταν (βορειο)Ευρωπαίοι- λευκοί, κυρίως χριστιανοί και από τη ίδια πολιτιστική βάση με τους παλιότερους. Και δέχτηκαν τεράστιες πιέσεις να προσαρμοστούν στα χούγια της πλειοψηφίας. Από την άλλη, άμα προσαρμοζοσουν η ζωή ήταν πολύ πιο εύκολη.

  16. bloopers said

    @SophiaΟικ

    «αμα λες αυτόν που ταξιδεύει χωρίς εισητήριο λαθρεπιβάτη, προσβαλεις την υπόστασή του και αποφασίζεις αυθαιρετα τί ειναι λαθραιο και τί όχι;»

    Παρακαλώ διαβάστε το ακριβώς προηγούμενο από το δικό σας σχόλιο.

  17. νομίζω πὼς πολὺ τὰ ξεψειρίζουμε τὰ πράγματα. ὅλοι ξέρουμε τί σημαίνει λαθρομετανάστης καὶ τί νόμιμος μετανάστης. καὶ εἶναι εὐχάριστο ποὺ δημιουργοῦνται ἀκόμη ἑλληνικὲς λέξεις. εἶναι πιὰ μιὰ λέξι καθιερωμένη.

  18. Άλλη μια εξαιρετική και επίκαιρη έρευνα. Συγχαρητήρια!

  19. […] […]

  20. SophiaΟικ said

    bloopers το ακριβώς προηγούμενο σχόλιο αναφερεται στη λεξη λαθρομεταναστης. Εγώ ρώτησα αν έιναι ακόαμ πολιτικά ορθή η λέξη λαθρεπιβάτης, ή είναι κακιά λέξη κι αυτή; Λαθρεπιβάτες έχουμε από τότε που εχουμε και επιβατες.

  21. gbaloglou said

    «Ειμαστε λαθρεπιβατες
    στο ταξιδι της ζωης
    και γυριζουμε τις πλατες
    για να μη μας δει κανεις»

    Αυτο το τραγουδουσε ο Βοσκοπουλος — αλλα στοιχεια του δεν θυμαμαι.

  22. gbaloglou said

    Δεν έχουμε δικαίωμα εμείς
    στα φανερά να κάνουμε παρέα
    Το χάσαμε το πλοίο της γραμμής
    και τώρα αγαπιόμαστε λαθραία

    Eίμαστε λαθρεπιβάτες
    Στο ταξίδι της ζωής
    Και γυρίζουμε τις πλάτες
    για να μη μας δει κανείς

    Που είμαστε μαζί είν’ αρκετό
    Που σ’αγαπώ εμένανε μου φτάνει
    Κι αν μας κατηγορήσανε γι’αυτό
    θα βρούμε στην ζωή κι εμείς λιμάνι

    [Στιχοι Πυθαγορα, Μουσικη Λυκουργου Μαρκεα, Ερμηνεια Τολη Βοσκοπουλου — πολυ δυνατο παντως αυτο το «αγαπιόμαστε λαθραία», ετσι? 🙂 ]

  23. bloopers said

    SophiaΟικ

    στο «επιβάτης άνευ αδείας» υπονοείται η έννοια της αμοιβής για εργασία ή υπηρεσία με μέσον ιδιοκτησίας του πλοιοκτήτη. Εκτός κι αν πρόκειται να σαλπάρουμε αιφνίδια με σκάφος την Ελλάδα και πλοιοκτήτη κάποιο καπτα-Γιώργη, θα έλεγα ότι ο παραλληλισμός είναι μάλλον άστοχος.

    Η όποια άδεια απαιτείται για την αποδοχή από μια χώρα ενός μετανάστη, αιτιολογείται μόνο από την οργανωτική δομή των συστημάτων δημόσιας διοίκησης και ενδεχομένως, ασφάλειας. Άρα πρόκειται για καταγραφή και κατεύθυνση, αλλά όχι φαιδρότητες σχετιζόμενες με τις θεωρίες για dna, εθνικά αίματα και πατριωτικά… ούρα.

  24. Papias said

    «Η όποια άδεια απαιτείται για την αποδοχή από μια χώρα ενός μετανάστη, αιτιολογείται μόνο από την οργανωτική δομή των συστημάτων δημόσιας διοίκησης και ενδεχομένως, ασφάλειας. Άρα πρόκειται για καταγραφή και κατεύθυνση, αλλά όχι φαιδρότητες σχετιζόμενες με τις θεωρίες για dna, εθνικά αίματα και πατριωτικά… ούρα.»

    Μα δεν μίλησε κανείς για κάτι τέτοιο – ο όρος λαθρομετανάστης (που είναι και σχετικά νέος) αφορά καθαρά αυτούς που μπαίνουν σε ένα ξένο κράτος χωρίς την άδειά του. Τυπικά αφορά όλες τις φυλές και όλα τα πορτοφόλια.

  25. […] […]

  26. […] καταγράφεται από τη δεκαετία του 1990 (βλ. σχετικά https://sarantakos.wordpress.com). Αλλά η λέξη εμφανίζεται από τις αρχές του 20ού αιώνα […]

  27. […] τη δεκαετία του 1990 (βλ. σχετικά το άρθρο με τίτλο “Η λαθρομετανάστευσις εις τον λιμένα Πειραιώς” στο ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου). Αλλά η λέξη […]

  28. […] Το σημείο αναφοράς και προσοχής είναι η ιδιαίτερη φυσιογνωμία του γνωστού υποκείμενου που κινεί την ιστορία είναι το απρόσωπο σύστημα του καπιταλισμού που επιζητεί συνεχώς φθίνων μεταβαλλόμενο μισθολογικό κόστος, φτηνά εργατικά χεριά για να αντικαταστήσουν τα ντόπια ακριβά που έγιναν ακριβά διότι πάλεψαν για ένα αξιοπρεπές εισόδημα (ας πούμε). Η αλαζονεία όμως είναι έκδηλη εις το κοινωνικό ιστό, διότι ο εργαζόμενος θα διεκδικήσει δικαιώματα και αξίες για το ποιόν του και για τον ομοεθνή εργατικό ιστό και όχι για τον ξένο παρακατιανό, αυτό είναι λάθος που ξεκινάει από την συνδικαλιστική πρακτική προερχόμενη από την φιλοεθνικιστική υπόσταση του μεγαλύτερου μέρους της κοινωνίας, που πολλές φορές ακολουθείται αυτή η εφαρμογή από τα μεγάλα συνδικάτα που αν προάγουν τους μετανάστες ως συνθετικό και αναπόσπαστο μέρος της εργατικής τάξης ίσως χάσουν και μια πελατειακή βάση συγκυριακών. Το απρόσωπο σύστημα, το ορίζω ως απρόσωπο γιατί δεν σκέφτεται τα πρόσωπα και προσωποποιείται κατά επίφαση και εκδοχών και κατεξαίρεση ο κρίκος αντιπροσώπευσης είναι οι πράκτορες οι οποίοι όπως αναγράφεται παραπάνω “εισδύουν εις την Ελληνικήν επαρχίαν και κατορθώνουν δια ποικίλων μεθόδων, εξαπατώντες τους απλοϊκούς να γεμίζουν τις τσέπες των με χρήμα και τις τσέπες των ατυχών ομοεθνών μας με πλαστά διαβατήρια δια να αποστέλλονται ούτοι εις την Αμερικήν όπου είναι άδηλον εάν θα κατορθώσουν αντιμετωπίζοντες παντοίους κινδύνους να εισέλθουν”. Αυτός λοιπόν ο φτηνός ανθρωπιστικά αγοραστής, κάνει αυτό που ξέρει καλά να μεταφέρει την εργατική δύναμη του φθηνού προιόντος, σε μια χώρα κατε επιλογήν. (Αυτή η εκτενής αναφορά βρίσκεται ολοκληρωμένη σε αυτό το άρθρο.) […]

  29. […] ένα κείμενο με έρευνα του Νίκου Σαραντάκου (εδώ). – Το κεντρικό νομοθέτημα για την μετανάστευση είναι ο […]

  30. […] ένα κείμενο με έρευνα του Νίκου Σαραντάκου (εδώ). – Το κεντρικό νομοθέτημα για την μετανάστευση είναι ο […]

  31. […] Γράφει στο μπλογκ του ο ερευνητής συγγραφέας Ν. Σαραντάκος: «Οι λέξεις «λαθρομετανάστης, λαθρομετανάστευση» μπήκαν στην επικαιρότητα και στα λεξικά στη δεκαετία του 1990». Στο ίδιο όμως κείμενο ο συγγραφέας αναφέρει ότι η λέξη εντοπίζεται σε εφημερίδες του 1928-29 : «Οι παλιότερες αναφορές που έχω βρει χρονολογούνται από τα τέλη της δεκαετίας του 1920», γράφει, παραθέτοντας και τα σχετικά κείμενα. Δεν είναι λοιπόν νεότευκτη η λέξη, όπως η παραμυθία της Αριστεράς θέλει να πιστεύει και δεν εφευρέθηκε για να επιβάλλει ρατσιστικά στερεότυπα στην ελληνική κοινωνία! […]

  32. […] Γράφει στο μπλογκ του ο ερευνητής συγγραφέας Ν. Σαραντάκος: «Οι λέξεις «λαθρομετανάστης, λαθρομετανάστευση» μπήκαν στην επικαιρότητα και στα λεξικά στη δεκαετία του 1990». Στο ίδιο όμως κείμενο ο συγγραφέας αναφέρει ότι η λέξη εντοπίζεται σε εφημερίδες του 1928-29 : «Οι παλιότερες αναφορές που έχω βρει χρονολογούνται από τα τέλη της δεκαετίας του 1920», γράφει, παραθέτοντας και τα σχετικά κείμενα. Δεν είναι λοιπόν νεότευκτη η λέξη, όπως η παραμυθία της Αριστεράς θέλει να πιστεύει και δεν εφευρέθηκε για να επιβάλλει ρατσιστικά στερεότυπα στην ελληνική κοινωνία! […]

  33. […] Ολοένα και συχνότερα ακούμε να χρησιμοποιείται, επί τούτου, ο όρος «λαθρομετανάστες». Δεν πρόκειται για ουδέτερη, αλλά αντιθέτως για  αρνητικά φορτισμένη λέξη, καθώς συνδέει εξ ορισμού μια ιδιότητα με την τέλεση παράνομων πράξεων. Το ερώτημα είναι κατά πόσο αυτός ο όρος είναι ακριβής νομικά. Για το φιλολογικό μέρος μπορείτε να επισκεφθείτε ένα κείμενο με έρευνα του Νίκου Σαραντάκου (εδώ). […]

  34. […] Περί νομικής υπόστασης του όρου “λαθρομετανάστης” εδώ και για το φιλολογικό μέρος εδώ. […]

  35. […] Περί νομικής υπόστασης του όρου “λαθρομετανάστης” εδώ και για το φιλολογικό μέρος εδώ. […]

  36. […] για ένα κείμενο για την ιστορία της λέξης “λαθρομετανάστης” στα ελληνικά χρονικά μπορείς να δεις εδώ […]

  37. […] δεκαετίας του ’90. Όπως σημειώνει ο Νίκος Σαραντάκος τα πρώτα Ελληνικά λεξικά που χρησιμοποιούν το λήμμα «λ… είναι το Λεξικό Μπαμπινιώτη και το Λεξικό της Κοινής […]

  38. […] Ολοένα και συχνότερα ακούμε να χρησιμοποιείται, επί τούτου, ο όρος «λαθρομετανάστες». Δεν πρόκειται για ουδέτερη, αλλά αντιθέτως για  αρνητικά φορτισμένη λέξη, καθώς συνδέει εξ ορισμού μια ιδιότητα με την τέλεση παράνομων πράξεων. Το ερώτημα είναι κατά πόσο αυτός ο όρος είναι ακριβής νομικά. Για το φιλολογικό μέρος μπορείτε να επισκεφθείτε ένα κείμενο με έρευνα του Νίκου Σαραντάκου (εδώ). […]

  39. […] καταγράφεται από τη δεκαετία του 1990 (βλ. σχετικά https://sarantakos.wordpress.com). Αλλά η λέξη εμφανίζεται από τις αρχές του 20ού αιώνα […]

  40. […] από τα ΜΜΕ και χρησιμοποιείται σήμερα αποκλειστικά λόγω της αρνητικής σημασίας που […]

  41. […] «Ολοένα και συχνότερα ακούμε να χρησιμοποιείται, επί τούτου, ο όρος «λαθρομετανάστες». Δεν πρόκειται για ουδέτερη, αλλά αντιθέτως για  αρνητικά φορτισμένη λέξη, καθώς συνδέει εξ ορισμού μια ιδιότητα με την τέλεση παράνομων πράξεων. Το ερώτημα είναι κατά πόσο αυτός ο όρος είναι ακριβής νομικά. Για το φιλολογικό μέρος μπορείτε να επισκεφθείτε ένα κείμενο με έρευνα του Νίκου Σαραντάκου (εδώ). […]

  42. […] «Ολοένα και συχνότερα ακούμε να χρησιμοποιείται, επί τούτου, ο όρος «λαθρομετανάστες». Δεν πρόκειται για ουδέτερη, αλλά αντιθέτως για  αρνητικά φορτισμένη λέξη, καθώς συνδέει εξ ορισμού μια ιδιότητα με την τέλεση παράνομων πράξεων. Το ερώτημα είναι κατά πόσο αυτός ο όρος είναι ακριβής νομικά. Για το φιλολογικό μέρος μπορείτε να επισκεφθείτε ένα κείμενο με έρευνα του Νίκου Σαραντάκου (εδώ). […]

  43. […] τη χρήση του ρατσιστικού, αβάσιμου και παράλογου, όρου “λαθρομετανάστης”. Kαι ενώ πάρα πολλά από τα άρθρα αυτά αναφέρονται σε […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: