Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Όχι το ίδιο συνδικάτο

Posted by sarant στο 5 Αυγούστου, 2009


 

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην Αυγή στις 26 Ιουλίου. Το αναδημοσιεύω εδώ (με καθυστέρηση, λόγω θερινής υπολειτουργίας) με μια -δυο μικροπροσθήκες.

Τελευταίο άρθρο της στήλης σήμερα πριν κλείσουμε για το καλοκαίρι, ενώ η ειδησεογραφία έχει κυριαρχηθεί από τις απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες των μελών της σπείρας των απαγωγέων που ονομάστηκε, με ελαφρώς κωμική μεγαλοπρέπεια, συνδικάτο του εγκλήματος. Κι έτσι, αντί να σας παρουσιάσω ένα άρθρο με χαρακτήρα ταξιδιωτικό, όπως είχα αρχικά σκεφτεί, θα ασχοληθούμε σήμερα με την ιστορία της λέξης «συνδικάτο», που είναι ένα ακόμα αντιδάνειο από τα πολλά που έχει η ελληνική γλώσσα. Αντιδάνειο, επειδή ναι μεν είναι δάνειο από τα γαλλικά, αλλά η απώτερη αρχή της γαλλικής λέξης είναι μια λέξη ελληνική, ο σύνδικος.

 Σύνδικος (σύνθετο από το συν και δίκη) στην αρχαιότητα ήταν ο συνήγορος στα δικαστήρια ή ο δημόσιος επίτροπος με δικαστικές αρμοδιότητες. Η λέξη υπάρχει και στο σημερινό νομικό λεξιλόγιο, όπου σύνδικος πτωχεύσεως είναι ο διορισμένος από το δικαστήριο εκπρόσωπος που διαχειρίζεται την περιουσία εταιρείας ή ατόμου που πτώχευσε.

 Η αρχαία ελληνική λέξη περνάει στα λατινικά ως syndicus όπου σημαίνει τον αξιωματούχο μιας πόλης που ενεργεί ως εκπρόσωπός της, δηλαδή τον πολίτη που ταξίδευε στην έδρα του αυτοκράτορα ή του τοπικού άρχοντα για να προωθήσει και να υπερασπίσει τα συμφέροντα της πόλης του. Από τα λατινικά η λέξη περνάει στις ρωμανικές γλώσσες, στα δε γαλλικά το syndic στην αρχή εξακολουθεί να σημαίνει τον εντολοδόχο εκπρόσωπο μιας περιοχής, ιδίως στη Νότια Γαλλία, αλλά μέσα στους αιώνες παίρνει διάφορες άλλες σημασίες που πάντοτε έχουν κάποια σχέση με τη συλλογική δράση και την εκπροσώπηση –στη μεσαιωνική Γενεύη οι τέσσερις εκλεγμένοι αστοί που διαχειρίζονταν τις υποθέσεις της πόλης είχαν τον τίτλο του syndic, ενώ τον ίδιο τίτλο (sindic, στα καταλανικά) έχει στη σημερινή Ανδόρρα ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου· στα γαλλικά, ο syndic, κάπως άδοξα, είναι ο διαχειριστής της πολυκατοικίας. Εξάλλου, στα ιταλικά, síndaco είναι ο δήμαρχος, σημασία πολύ κοντινή στην αρχική του syndicus. Αλλά και στο Ταλμούδ, ο νονός του παιδιού λέγεται sandik ή sandikus, που κατά την επικρατούσα άποψη είναι δάνειο από το σύνδικος.

 Η λέξη syndicat στην αρχή ήταν η δραστηριότητα του syndic, αλλά μετά σήμαινε το σύνολο των syndic μιας περιοχής, οπότε γεννήθηκε η έκφραση faire syndicat που σήμαινε «ενώνομαι για την υπεράσπιση κοινών συμφερόντων». Έπρεπε όμως να φτάσουμε στο 19ο αιώνα (και συγκεκριμένα στο 1839) για να παρουσιαστεί η σημερινή σημασία του επαγγελματικού, και ιδίως εργατικού, σωματείου. Όμως, η ίδια λέξη χρησιμοποιήθηκε επίσης για κάθε είδους κοινοπραξία ή συνεταιρισμό φυσικών προσώπων και εταιρειών, έτσι δεν είναι περίεργο ότι η πρώτη καταγραφή της λέξης «συνδικάτον» στην ελληνική γλώσσα δεν αφορά τα εργατικά σωματεία, αλλά, στα τέλη του 19ου αιώνα, το «συνδικάτον των χρηματιστών», δηλαδή την κερδοσκοπική κοινοπραξία τραπεζιτών, οι οποίοι την άνοιξη του 1884 επιδόθηκαν σε χειραγώγηση της μετοχής της Εταιρείας Λαυρίου.

 Στα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα, η λέξη «συνδικάτο» χρησιμοποιείται στα ελληνικά για διάφορες κοινοπραξίες κεφαλαιούχων, μονοπώλια (το συνδικάτον της σταφίδας) ή συμπράξεις (το Συνδικάτον του Τύπου), όμως με τους πρώτους οργανωμένους αγώνες της εργατικής τάξης, παίρνει η λέξη «συνδικάτο» και τη σημασία του εργατικού σωματείου, αρχικά στον Ριζοσπάστη, σημασία που δεν αργεί να γίνει κυρίαρχη. Το επίθετο «συνδικαλιστικός», που είναι κι αυτό δάνειο από τα γαλλικά, αναφέρεται αποκλειστικά στα εργατικά συνδικάτα, όπως και το ουσιαστικό «συνδικαλιστής».

 Στην Αμερική της ποτοαπαγόρευσης, όταν οι συμμορίες του οργανωμένου εγκλήματος είχαν εξελιχτεί σε πολυπλόκαμους οργανισμούς που έλεγχαν τεράστια οικονομικά μεγέθη, εμφανίστηκε και ο όρος crime syndicate. Να σημειωθεί ότι στην αγγλική γλώσσα τα εργατικά σωματεία λέγονται trade unions ή σκέτο unions, επομένως το syndicate είχε μόνο την ιδέα της κοινοπραξίας και ποτέ της συνδικαλιστικής οργάνωσης. Αυτό το crime syndicate αποδόθηκε στα ελληνικά «συνδικάτο του εγκλήματος», στις μελοδραματικές αφηγήσεις των εφημερίδων πριν και μετά τον πόλεμο για τα κατορθώματα του Αλ Καπόνε και των διαδόχων του. Στην πρόσφατη ιστορία, ο όρος «συνδικάτο του εγκλήματος» χρησιμοποιήθηκε και για εγχώριες συμμορίες, αλλά ποτέ με τόση επιμονή όσο τώρα για τη συμμορία των απαγωγέων του εφοπλιστή.

 Είναι βέβαια υπερβολή να αποκαλούνται «συνδικάτο του εγκλήματος» οι κακοποιοί της σπείρας των απαγωγέων –και δεν ξέρω αν είναι και τόσο αθώα υπερβολή, αφού χρησιμεύει η υπόθεσή τους σαν πρόφαση για να επιβληθούν περιοριστικά μέτρα σε όλη την κοινωνία και να περισταλούν ακόμα περισσότερο τα δικαιώματα των φυλακισμένων, για να μην αναφέρω και τους αρνητικούς συνειρμούς που ενδέχεται να δημιουργούνται για τα εργατικά συνδικάτα και τους αγώνες τους. Κι έτσι, κοντά στα ξερά, ή μάλλον κοντά στους βλαστούς του κακού, καίγονται και οι πολλοί απλοί κρατούμενοι, που πρέπει να δανειστούν τηλεκάρτα για να τηλεφωνήσουν, που έχουν χρόνια και χρόνια να πάρουν την άδεια που δικαιούνται, που δεν έχουν ούτε στον ήλιο μοίρα ούτε προστασία από ψηλά.

67 Σχόλια to “Όχι το ίδιο συνδικάτο”

  1. Horror vacui, ή ο τρόμος των κενών σχολίων…
    (αμάν αυτό το καλοκαίρι!)

  2. Ωραίο, και εκτίμησα ιδιαίτερα την τελευταία παράγραφο.
    Ωστόσο μου μένει η απορία, αφού οι Άγγλοι και Αμερικάνοι χρησιμοποιούσαν τη λέξη trade union για το συνδικάτο, από πού ξέθαψαν το syndicate για τον Αλ Καπόνε; Το χρησιμοποιούσαν άραγε ήδη με τη σημασία της κοινοπραξίας, κάτι ας πούμε σαν το trust αλλά στο πιο μικρό;

  3. ἔλα τώρα ποὺ μᾶς πείραξε ἡ ἀρνητικὴ χρῆσι τοῦ ὅρου «συνδικᾶτο». ποιός φώναζε ΕΟΚ καὶ ΝΑΤΟ τὸ ἴδιο συνδικᾶτο;

  4. Κορνήλιε, αυτή τη φορά δεν πιάνω το επιχείρημά σου. Ποιον πείραξε η αρνητική κτλ.; (και έτσι κι αλλιώς στο σύνθημα που αναφέρεις αρνητική είναι η χρήση)

  5. SophiaΟικ said

    Αυτό με την τηλεκάρτα δεν το πιάνω, αλλά ετσι κι αλλιώς ελληνική πατέντα μου φαίνεται το να παίρνεις τηλέφωνο απο τη φυλακή ο,τι ώρα θέλεις (και να δίνεις και συνεντέυξεις).

    Ο όρος συνδικάτο χρησιμοποιειται και θετικά και αρνητικά, δε νομίζω ότι περιμέναμε τα συνδικάτα του εγκληματος για αν χάσουμε πασα ιδέα για τους συνδικαλιστές 🙂 Σ’αυτόν τον τομέα φροντίζουν να βγάλουν τα μάτια τους μόνοι τους με το να εμφανιζονται στις κάμερες με εμφάνιση εργατοπατέρα της δεκαετίας του ’60, με το να κοιτανε να κάνουν το άσπρο μάυρο (χαρακτηριστικό που κάποτε με κρυφή κάμερα είχαν πιάσει τους υπαλλήλους των διοδίων να κλεβουν κι ο συνδικαλιστης τους χτυπιόταν ότι είναι συνωμοσία κατα των βιοπαλαιστών διοδιατζήδων, ενώ θα μπορούσε να πει το πιο διπλωματικό «είμαστε κλάδος έντιμος και αν υπάρχει παράβαση θα ζητήσουμε την τιμωρία των ενόχων») κλπ κλπ.

    Πάντως ειναι γεγονός Νίκο ότι αν απο την αρθρογραφια σου στην Αυγή έλλειπε η τελευταία παράγραφος κάθε φορά θα ειχαμε πιο ισορροπημένο κείμενο.

    Συνδικάτο έιναι επίσης στην αγγλική γλώσσα η κοινοπραξία στο προπό στο λότο κλπ, δηλαδη το ομαδικό παιχνιδι.

  6. Σοφία η τελευταία φράση σου ίσως απαντά την απορία μου παραπάνω.
    Για τα προηγούμενα, η δική μου άποψη συνοψίζεται στη φράση: πρωτοβάθμια, αυτοοργανωμένα σωματεία. Βλ. ΠΕΚΟΠ, υπάλληλοι βιβλίου-χάρτου, κτλ. Αλλά ας μην ανοίξουμε αυγουστιάτικα αυτή την κουβέντα!
    Ε, και κάτι άλλο (όχι εντελώς άσχετο): μήπως κάποιος συν-wordpressίτης (και ξέρω από τώρα ποιος θα απαντήσει! 🙂 μπορεί να μου εξηγήσει τι είναι τα syndicated views που εμφανίζονται στα στατιστικά των ποστ;

  7. sarant said

    Δύτη, έχω την εντύπωση ότι το syndicate δεν το ξέθαψαν οι Άγγλοι, το χρησιμοποιούσαν πολύ για κάθε λογής κοινοπραξίες (κεφαλαιούχων, χρηματιστών, κτλ.) όπως άλλωστε και οι Γάλλοι το syndicat.

    Το syndicated που λες, ξέχασα να το αναφέρω στο άρθρο, το λένε όταν ένα άρθρο ή ένα κόμικς δημοσιεύεται ταυτόχρονα σε πολλές εφημερίδες -τα άρθρα π.χ. της IHTribune είναι syndicated. Η έννοια έχει περάσει και στην πληροφορική, όπου χρησιμοποιώ την απόδοση «πρακτόρευση περιεχομένου», «πρακτορείο περιεχομένου».

  8. Ηλεφούφουτος said

    Αγαπητή Σοφία, εγώ πάλι πιστεύω ότι μάλλον πιο πολύ μέσα στα πράγματα μπαίνει το κείμενο με την τελευταία παράγραφο. Άσε που οι κλάδοι της γλωσσολογίας που ασχολούνται με τις κρυφές προθέσεις πίσω απ την επιλογή λέξεων (υφολογία, κειμενογλωσσολογία, γλωσσολογία των ΜΜΕ) είναι απ τους πιο τρέντικους!
    Τα παραδείγματα εκφυλισμένου συνδικαλισμού που αναφέρεις είναι ένα θέμα και η εμμονή των ΜΜΕ να δυσφημίζουν το συνδικαλισμό είναι ένα άλλο. Έγινε και στην Αγγλία, το ξέρεις δα, ενορχηστρωμένα, όταν η λάμψη (!) του νεοφιλελευθερισμού τραβούσε πολλά νοικοκυρεμένα μικροαστόπουλα που έφριτταν με τις μουστάκες των συνδικαλιστών. Ποιος βγήκε κερδισμένος;

  9. Mindkaiser said

    Αγαπητέ Δύτη,

    Ο αριθμός των syndicated views που έχει κάποιο άρθρο σου στο wordpress, προσδιορίζεται από τις επισκέψεις που είναι αποτέλεσμα κάποιου ενεργού feed στο blog σου.

  10. Δύτη ἦταν μιὰ ἀπάντησι στὴν ἐξ ἀριστερῶν κριτικὴ τοῦ οἰκοδεσπότη γιὰ τὴν ἀρνητικὴ χρῆσι τοῦ ὅρου.

  11. SophiaΟικ said

    Ηλέφ, αν το άρθρο ασχολιόταν με τη χρήση των λέξεων και το μυστικό τους νόημα δεν θα διαφωνούσα. Η διαφωνία μου έιναι στο ότι το πολιτικό σχόλιο χαλαέι τη ροή του γλωσσολογικού κειμενου, ίσως χρειάζεται πιο πολλή εξάσκηση για να υφαινεται πιο καλα στο κυρίως άρθρο. Όταν μάλιστα συνοδεύεται κι από αλλαγη ύφους μοιάζει σα να μπλεξανε δύο κείμενα κατά λάθος.
    Για το θέμα του συνδικαλισμού το ειπα: μόνοι τους δίνουν τροφή για γελοιοποιηση οι συνδικαλιστές. Κια φυσικά η κριτική ισχύει για όλους τους συνδικαλιστές ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης- οι δεξιοί συνδικαλιστές είναι εξίσου γελοίοι με τους αριστερούς.
    Το ΗΒ είναι ιεδική περίπτωση- η λέξη σωματείο προκαλεί αλλεργία σε όλους.
    Όσο για τους Έλληνες, το ε΄χουμε στα γονίδια το μικρόβιο: κάποτε δούλευα σε μια εταιρεία που έφερε η διευθυνση έναν σύμβουλο να μας πει γιατί πάνε όλα στραβά. Ο σύμβουλος μας μάζεψε μια με΄ρα και μας εξηγούσε ότι για τη μελετη που έκανε μίλησε με τη διέυθυνση και με τους Ταδε και δεινα, εκπροσώπους των εργαζομε΄νων. Κι από 120 ατομα μόνο εγω σήκωσα το χέρι μου και είπα: με τι κριτήρια επιλεχτηκαν αυτοί και ποιός τους εχρισε εκπρόσωπούς μας; Μου είπε ο τύπος: τους υπέδειξε η διεύθυνση. Και φυσικά με πολυ ευγενικό υφος αμφισβήτησα την αξία της μελέτης του. Ακολουθησε δύ(σ)βατο ντιμπέητ όπου κανένας άλλος δεν μίλαγε. Άρα ή εγώ ήμουνα ηλίθια ή οι άλλοι. Πιστεύω ότι εγώ ήμουνα ηλίθια γιατί η όλη υπόθεση ήταν κουκούλωμα και άδικα εκτέθηκα, αλλά η υποτίμηση της νοημοσύνης μου εχει και όρια!

  12. ἡ συνδικαλιστικὴ γελοιότης ἐν Ἑλλάδι ξεκινᾷ ἀπὸ τὸν κατάπτυστο φοιτητικὸ συνδικαλισμὸ ποὺ εἶναι τὸ καλύτερο λιβάδι κομματικῆς κτηνοτροφίας.

    καὶ τώρα θὰ πῶ κάτι ἄσχετο γιατὶ ἐδῶ γράφουν πολλοὶ μεταφραστὲς τοὺς ὁποίους θεωρῶ καὶ ἁρμοδίους. τὸ τόσο πολυμεταφρασμένο τραγούδι θρύλος τοῦ 20οῦ αἰῶνος, τὸ Λιλὶ Μαρλέν, ἔχει μεταφραστῇ στὰ ἑλληνικά; κι ἂν ὄχι θὰ τὸ τολμήσῃ ποτὲ κανείς;

  13. Κορνήλιε, αν και υποψιάζομαι ότι θες να το πας κάπου αλλού, γνώμη μου είναι πως κάποια τραγούδια καλύτερα να μην μεταφράζονται για τον απλό λόγο ότι λειτουργούν τόσο καλά στη γλώσσα τους που η μετάφραση γίνεται αστεία. Ποιος ή ποια θα μπορούσε να τραγουδήσει «τη λεν Λιλή Μαρλέν» χωρίς να γίνει γελοίο το αποτέλεσμα; Το ίδιο ισχύει κατά τη γνώμη μου με τα τραγούδια π.χ. του Μπρελ, ακόμα και η Νίνα Σιμόν τραγούδησε στα γαλλικά το Ne me quitte pas. Εξαιρώ περιπτώσεις εντελώς προσωπικής οικειοποίησης-δημιουργίας όπως τις διασκευές του Σαββόπουλου στον Ντύλαν.
    (κάτι μου λέει ότι και αυτή η ανάρτηση θα ξεφύγει…)

  14. ναὶ σὲ αὐτὸ ποὺ λὲς συμφωνῶ ἀπολύτως ἀλλὰ μιλᾶμε γιὰ ἕνα τραγούδι ποὺ μεταφράστηκε σὲ 64 γλῶσσες λένε, ἑνὸς δὲν τοῦ μπῆκε ὁ πειρασμός;

  15. espectador said

    Καλο καλοκαιρι Νικο….οσο για τα υπολοιπα περι συνδικαλισμου…ε ειναι αυτα τα γαμημενα σημεια των καιρων.

  16. Φαντάζομαι για να μεταφραστεί ένα τραγούδι, πρέπει και κάποιος να το τραγουδήσει. Τώρα στα ελληνικά, το γερμανικό τραγούδι έχει λίγη τύχη λόγω στυλ. Δες τον Κουρτ Βάιλ, υπάρχουν μόνο τα τραγούδια από την όπερα της πεντάρας, και αυτά επειδή είναι θεατρικό και έπρεπε να ανέβει στη σκηνή.
    Υποθέτω υπονοείς ότι δεν έχει μεταφραστεί επειδή ταυτίστηκε με τη Βέρμαχτ κάποια στιγμή, έτσι; Αλλά δεν νομίζω ότι ισχύει αυτό, αν ήταν έτσι θα το είχαν θάψει πρώτοι-πρώτοι οι Γερμανοί. Και ο Φασμπίντερ το έκανε κοτζάμ ταινία.

  17. οὔτε ποὺ τὸ σκέφτηκα. καὶ νὰ ταυτιζόταν δὲν θὰ μἐ ἔνοιαζε. ἀκούω τὴν Ἔρρικα στὴν διαπασῶν μὲ τὴν ἴδια εὐχαρίστησι ποὺ ἀκούω τὴν Μασσαλιώτιδα ἢ τὴν Κατιούσα. δὲν ἔχω τέτοια κολλήματα. ἔτσι κι ἀλλιῶς τὰ ἐμβατήρια μοῦ ἀρέσουν, ἀλλὰ ἡ λιλὶ ἔτσι κι ἀλλιῶς δὲν εἶναι ἐμβατήριο.

  18. με παρέσυρε τότε η λέξη «να τολμήσει» (12)

  19. SophiaΟικ said

    Μα έτσι κι αλλίως πρόκειται για τραγούδι του Α’ΠΠ το όποίο ήτνα σουξέ και στις δύο πλευρές του Β’ΠΠ. Αλλιώς ακούγεται στα γερμανικά κι αλλιώς στα αμερικάνικα (κι ας το έλεγε η ίδια τραγουδίστρια).

    Παρεμπιπτόντως, αυτο το περι μη-μετάφρασης των τραγουδιών, πολύ πριν αό εμάς το έιχαν γραμμένο οι πάντες, η μουσική υπερτερεί και τα λόγια θεωρούνται συμπληρωματικά. Περιπτώσεις πολλές, μέχρι και όπερες εμταφρασμενες έχουμε.

    Και μια που το έιπαμε, κάποια σουξέ της Πιάφ έιχαν εμταφραστίε στα ελληνικά για τις ανάγκες τυ μιούζικαλ Πιάφ με την Τάνια Τσανακλίδου, το οποίο όμως δεν τα είχε παέι καλά εμπορικά, αυτά πριν 30 χρόνια.

  20. Τό’ξερα ότι θα ξέφευγε το νήμα… Αυτό που συμβαίνει τον 20ο αιώνα με τις ηχογραφήσεις, μου φαίνεται, είναι ότι δύσκολα αποσυνδέεις κάποια κομμάτια από τις κλασικές εκτελέσεις τους. Το σκέφτηκα κι εγώ το παράδειγμα με την Πιαφ και την Τσανακλίδου, αλλά δεν μπορώ να πω ότι ακούω με ευχαρίστηση ένα κομμάτι της Πιαφ από άλλη τραγουδίστρια. Οπότε, πόσο μάλλον σέ άλλη γλώσσα. Μπορεί βέβαια και να είναι εντέλώς δικό μου ψώνιο.

  21. Το λιλί μαρλέν στὰ ἐγγλέζικα εἶναι αἶσχος.

  22. οὔτε θεωρῶ τὰ λόγια τελείως συμπληρωματικά. ἕνα δακρύβρεχτο τραγούδι τοῦ ἀλλάζεις τὰ λόγια π.χ. γιὰ τὶς ἀνάγκες μιᾶς σάτιρας καὶ χάνεται ἀμέσως ὅλη ἡ μαγεία.

  23. βρῆκα μερικὰ ἐνδιαφέροντα:

    http://www.musicheaven.gr/html/modules.php?name=News&file=article&sid=1922

    http://ingeb.org/Lieder/lilimarl.html καὶ αὐτὸ γιὰ σᾶς τοὺς πολύγλωσσους.

  24. SophiaΟικ said

    Από τη άλλη όμως, Δύτη,τουλάχστον στην αγγλική γλώσσα δεν υπάρχει «κλασσική» εκτέλεση με τηνέννοια της πρώτης. Πολλά γνωστά τραγούδια ξεκίνησαν κάπου στις αρ΄χες οτυ 20ου αιώνα κακάθε γενιά έχιε την εκτέλεσή της. Ή είναι απραοδισακά που στο δρομο εμπλουτίστηκαν.
    Αντε, για οτν κορνήλιο:
    Παρε κορνήλιε La Mer και Beyond the Sea:


    (σου έβαλα την πιο γνωστή εκτέλεση)
    Αλλά ας μην ξεχνάμε ότι μέχρι πριν μια- δυο δεκαετίες ήταν αυτονόητο ότι θα μεταφραζονταν τα τραγούδια κι οι τραγουδιστές που μπορούσνα να τα πουν σε πολλές γλώσσες ειχαν μεγαλύτερο σουξέ (Μούσχουρη, Βίκυ Λέανδρος, π.χ.) ΚΑΙ δεν σήμαινε η πολυγλωσσία ότι η ποιότητα έπεφτε. Αλλά και πρόσφατα, τα τουρκικα Φιλάκια βγήκαν σε καμια δεκαρια γλωσσες.

    Πίσω στα συνδικαλίστικά τώρα…

  25. sarant said

    Κι εγώ συμμερίζομαι την απορία του Κορνήλιου, διότι η διασκευή/μετάφραση τραγουδιών ήταν πολύ διαδεδομένη και τότε, π.χ. δείτε εδώ:
    http://www.sarantakos.com/istoria/campagnola.html

    Και από τα ακραιφνώς φανταρίστικα, η Μαντελόν είχε διασκευαστεί στα ελληνικά. Ποια Μαντελόν;
    Δείτε εδώ:
    http://latzko.blogspot.com/2007_11_01_archive.html
    και εδώ μια διασκευή από τον παππού μου:
    http://www.sarantakos.com/liter/axtos/tribolos/mpelas.htm
    Φυσικά, υπάρχει και πολύ γνωστότερη διασκευή με τη Βέμπο.

  26. κι ευτυχώς που έχουμε κι αυτά τα πορτοκαλί συνδικάτα, να ενημερωνόμαστε άμεσα… 🙂

  27. Για (26) βλέπε (7).

  28. Ωραία, έτσι αξίζει να ξενυχτά κανείς στον υπολογιστή! Καληνύχτα λοιπόν, με Σαρλ Τρενέ και Λιλί Μαρλέν! 🙂

    Στάσυμπε, ακριβώς από σένα περίμενα απάντηση!

  29. ἡ γιαγιά μου λέει ὅτι τὸ κορόιδο Μουσολίνι τὸ τραγουδοῦσαν μέχρι καὶ τὸ ’50 σὲ γάμους. καὶ κάτι ποὺ δὲν ξέρω ἂν εἶναι λερναῖο: τὰ ἰταλικὰ στρατεύματα παρήλασαν σὲ ἰταλοκρατούμενη περιοχὴ ὑπὸ τοὺς ἤχους τοῦ τραγουδιοῦ μὲ τὰ γνωστὰ ἀντιμουσολινικὰ λόγια, μὴ ξέροντας ὅμως ἑλληνικὰ θεώρησαν ὅτι ἦταν τραγούσι ὑποδοχῆς!

  30. Ηλεφούφουτος said

    Για μισό λεφτάκι, είστε τόσο σίγουροι ότι η Λιλή Μαρλέν δεν τραγουδήθηκε ποτέ Ελληνικά;
    Γιατί εγώ θυμάμαι τη μάνα μου να σιγοτραγουδάει αφηρημένη κάτι στην ίδια μελωδία με ρεφρέν «Κακιά Λιλή Μαρλέν». Εκτός αν κυκλοφορούσε από στόμα σε στόμα μόνο το ρεφρέν εξελληνισμένο αυθόρμητα, όπως, ενθυμούμαι, και πιο προσφάτως στις ντίσκο με το «Don’t be so reckless, Throw down your guns, Don’t be so reckless» να γίνεται «Φέρτε καρέκλες, καρέκλες, καρέκλες και σκαμπό, φέρτε καρέκλες» ή η Λαμπάντα να γ΄ινεται «Σου γ… το σόι» …και … «Αα εχόρτασα βάλε κι άλλο λάδι στο ψητό» (πωπω, Νικοδεσπότα, τεράστια συλλογή με λαογραφικό υλικό μπορείς να φτιάξεις από τέτοια).

    Για την αισθητική του συνδικαλισμού έχω να είπω ότι υπάρχει και το πρότυπο αρχισυνδικαλιστών από άλλες χώρες που δείχνουν τόσο ξεκάθαρα ότι είναι ένα με την εργοδοσία ώστε πηγαίνουν στη (συνδικαλιστική) δουλειά τους με λιμουζίνα, σοφέρ και πούρο. Διαλιέχτε! Άλλο όλα αυτά όμως κι άλλο η απαξίωση της συλλογικής δράσης π.χ. απ τον Πρετεντέρη. Νομίζω ότι τα μικροαστόπουλα π.χ. στην Αγγλία σκάψαν το λάκκο τους αναπαράγοντας τον αντισυνδικαλιστικό μανταμσουσουδισμό. Επίσης και ένεκα αισθητικής ο λόγος, ο μανταμσουσουδισμός είναι για μένα αισθητικά ο απόλυτος πάτος (εννοείται ότι δεν αναφέρομαι σε συμμετέχοντες/συμμετέχουσες στο παρόν μπλογκ!).

  31. (13): (κάτι μου λέει ότι και αυτή η ανάρτηση θα ξεφύγει…)

    Πιάνω την μπάλα, πριν πέσει κάτω, και ενίσταμαι, ή συμφωνώ (;)


    Ναι, εξαρτάται από το διασκευαστή και τραγουδιστή…

  32. Ακριβώς! Κοίτα να δεις ο Μπόουι! (όχι πως εκπλήσσομαι δηλαδή)

  33. argosholos said

    Στη Κύπρο τα συνδικάτα και σωματεία λέγονται συντεχνίες. Η λέξη έχει μάλλον φορτιστεί αρνητικά στην Ελλάδα, ίσως λόγω των κατηγοριών του πρωίμου ΠΑΣΟΚ εναντίον των τότε προνομιούχων (πιλότων ΟΑ, εργατών τύπου κλπ).
    Επίσης στη Κύπρο η πρες κόνφερανς του υπουργού κλπ λέγεται δημοσιογραφική διάσκεψη. Τέλος για κάποιο λόγο η γη μετριέται σε σκάλες και όχι σε στρέματα ή εκτάρια. Όταν πρωτοπήγα έβλεπα παντου να πουλιούνται σκάλες…

  34. ΑΠ said

    #33
    Πόσο είναι μια σκάλα; Κι από πού να βγαίνει άραγε;

    #31
    Ο παπάς κάνει τα ράσα! (Τι πλάσμα ο Μπάουι!)

  35. Κώστας Αδαμόπουλος said

    Κι όμως, κι όμως υπάρχει διασκευή στα ελληνικά. Όχι «σοβαρή» βέβαια, σατιρική, του Θανάση Γκαϊφύλλια στο δίσκο του Φύλλο Πορείας.

    Αν έχετε κέφι μπορώ να το ανεβάσω αργότερα.

  36. 35 ἂν ὑπάρχῃ τέτοια διασκευὴ θὰ ἦταν πολὺ ἐνδιαφέρουσα, ἀργὰ τὸ βράδυ πετῶ γιὰ Βαρκελώνη ἀλλὰ ἂν τὸ ἀνεβάσῃς θὰ τὸ δῶ μετὰ τὴν ἐπιστροφή.

    30 στὰ ἑλληνικὰ ἔχει διακσευάσει τὴν Λαμπάντα ὁ Πανούσης. γι’αὐτὸ λέω ὅτι τραγούδι εἶναι ΚΑΙ οἱ στίχοι.

  37. sarant said

    Κορνήλιε, καλά να περάσεις και να μας πεις εντυπώσεις όταν γυρίσεις!

    Κώστα έχεις δίκιο, και για να σε βγάλω από τον κόπο ορίστε η διασκευή:
    [audio src="http://rapidshare.com/files/264731338/24_Lili_Marlen.mp3" /]

  38. @(34) παρένθεση: precisely!

  39. Δέσποτα εὐχαριστῶ πολὺ γιὰ τὴν διασκευή!!!! (καὶ γιὰ τὶς εὐχές).

  40. Κώστας Αδαμόπουλος said

    να σαι καλά νικοδέσποτα, τελικά μας κατάπιε η θάλασσα (κατάπιαμε και μια κακκαβιά) και τώρα πρέπει να φύγω για δουλειά, οπότε δε θα προλάβαινα…

  41. ΑΠ said

    Γιατί μού ‘ρχεται να ξεράσω όταν βλέπω τον Πανούση;;;
    Λέτε νά ΄μαι πολύ συντηρητικιά;;; (sic)

  42. ΑΠ said

    (ξέρω! Προκαλώ χέσιμο! Αλλά … ξερνάωωωωωω)

  43. ΑΠ said

    (ξέχεσμα ή ξεχέσιμο -πώς να το πω άραγε για να καταλάβετε;- εννοώ)

  44. Μπουκανιέρος said

    Για να μην πολυλογούμε αυγουστιάτικα, ψηφίζω Ηλεφού σχόλιο 8

  45. SophiaΟικ said

    Όσοι νομίζουν ότι οι Έλληνες εργατιοπατέρες δεν κυκλοφορύν με πούρο, κουστουμιά και λιμουζίνα στην κανονική τους ζωή είναι μακρυά νυχτωμενοι. Γιατί βεβαιως οι τύποι της ΟΛΜΕ που ειδα στην τηλεόραση τα Χριστουγεννα δεν είναι δυνατόν να κυκλοφορουν στη κανονική τους ζωή με πουλόβερ πλεχτό στο χέρι μόδας 1975 και με μοντγκόμερι ή στρατιωτικά μπουφάν.

  46. Ε, Σοφία, θα επανέλθω στο (6). Υπάρχει ο κρατικοδίαιτος ή εργοδοτόδουλος (που περιέγραψες και συ παραπάνω από τη δική σου εμπειρία, #11) συνδικαλισμός της αντιπροσώπευσης, βλ. ΓΣΕΕ, και υπάρχει και το σχετικά καινούργιο κίνημα του αυτοοργανωμένου, πρωτοβάθμιου συνδικαλισμού ή όπως θες πες το. Τα συνδικάτα της αντιπροσώπευσης πουλούν (ενδεχομένως!!!) ψεύτικο τσαμπουκά στο κράτος και υποκλίνονται στην εργοδοσία, τα πρωτοβάθμια σωματεία δίνουν και κερδίζουν μάχες για την παραμικρή απόλυση με άμεσο προσωπικό κόστος, που κυμαίνεται από το «σε έχω στο μάτι» του εργοδότη μέχρι το βιτριόλι, έτσι; Κατά τα άλλα, συμφωνώ κι εγώ με τον ηλεφούφουτο.

    «Πίσω στα συνδικαλίστικά τώρα…» (#24)
    (εμένα μ’άρεσε που μιλούσαμε για τη Λιλή Μαρλέν!)

  47. SophiaΟικ said

    Δυστυχώς όμως αυτους τους υνδικαλιστές βλέπουμε κι ακούμε και καπελώνου τα παντα και κατεβάζουν στο δρόμο χιλιάδες οπαδούς τους κλπκλπ. Τα μικρα σωματεία είναι αλλιώς.

  48. Αυτά βλέπουμε, Σοφία, γιατί όπως είπε κι ο Ηλεφούφουτος, αυτά βολεύει να δείχνουν. Ποιος είχε ιδέα για την ΠΕΚΟΠ, για παράδειγμα, μέχρι την επίθεση κατά της Κούνεβα; Ούτε εγώ θα ήξερα να πω, αν δεν είχε τύχει να γνωρίσω κόσμο από το σωματείο υπαλλήλων βιβλίου-χάρτου.

  49. Παρεμπιπτόντως, πόσο λίγοι μείναμε στο δίκτυο ε; Ακόμα και ο οικοδεσπότης ζεσταίνεται και εξαφανίστηκε, εκεί που ανέβαζε τα ποστ δυο-δυο!
    🙂

  50. (48): κι όμως, αν δεν απατώμαι, μία καθιερωμένη συγγραφεύς (δε βάζω όνομα, για να το ψάξω) θέλησε να μας το γνωρίσει, αν δεν απατώμαι. θα επανέλθω.

  51. Σώτη Τριανταφύλλου

  52. sarant said

    Και την άλλη βδομάδα, θα είμαστε ακόμα λιγότεροι, θαρρώ… όμως με έβαλε ο Δύτης στο φιλότιμο και κάτι θα ανεβάσω 🙂

  53. Ορίστε και μια διαφορετική Λιλή, για να δείτε ότι εδώ ψηνόμαστε:

  54. …και είναι Τζωρτζ Γκρος, όχι Γκέοργκ, αλλά τέλος πάντων… (αναφέρομαι στο κείμενο της Σώτης Τριανταφύλλου, επειδή είμαι ψείρας).
    Νίκο, στη γυάλινη σφαίρα μου βλέπω το θέμα που θα σε απασχολήσει, αλλά λέω να μην το προδώσω. 🙂

  55. gbaloglou said

    Στο #8 υπαρχει και η πολυ ενδιαφερουσα λεξη «τρέντικος», προφανης (και ισως προσφατη) Ελληνοποιηση του «trendy». Οι μεγαλυτεροι σε ηλικια ισως θυμουνται μια καθαρα Ελληνικη εκδοχη, «του συρμού»: το εχασε το παιγνιδι, ισως και λογω της λαομισητης γενικης 🙂

  56. ηλεφούφουτος said

    Γιώργο (55), μην το παίρνεις πολύ στα σοβαρά, δεν πολιτιγραφείται, δικό μου είναι, νεολογισμός της στιγμής, ξέρω βέβαια ότι το άκλιτο «τρέντι» χρησιμοποιείται ήδη στα λαϊφστάιλ Ελληνικά. Όχι ότι το «του συρμού» δεν το χρησιμοποιώ ποτέ.
    Τα κάνω κάτι τέτοια συχνά, π.χ. να λέω «εδώ είναι κόζικα» (cosy), ή γκεμούτλικα με γερμανομαθείς, εσχάτως δε και «χεζέλικα» (ολλανδ.), που ακούγεται πιο κάπως.

  57. Περί συνδικαλισμού (προσοχή στην αναφορά των εργοδοτικών και μη σωματείων):
    http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=09/08/2009&id=71013

  58. SophiaΟικ said

    Aκόμα πιο ενδιαφέρουσα η πηγή του αρθρου:
    Της ειδικής απεσταλμένη μας MATHILDE GOANEC*

    Έχει υπάλληλο η ΕΛευθεροτυπία ονόματι Ματθλιλδη Γκοανέκ;
    Ή μήπως έιναι της Μοντ και ξέχασε η Ελευθεροτυπία να το αναφέρει;

  59. SophiaΟικ said

    Να το λινκ που μου το εφαγε http://tinyurl.com/ly3p56 και ελπίζω να μην το φάει παλι

  60. Σοφία, νομίζω το λέει κάπου ότι είναι της Μοντ. Τουλάχιστον εγώ ε΄τσι το βρήκα από το σάιτ, είναι η συνεργασία που βγάζει κάθε Κυριακή με τη Monde Diplomatique.

  61. Ηλεφούφουτος said

    Περί Λιλής Μαρλέν στα Ελληνικά, η μητέρα μου θυμάται τους εξής στίχους:
    «Κάποιος πολλά σού έταξε/ Κι ύστερ’ αλλού επέταξε/ Κακιά Λιλή Μαρλέν»

    μπορεί να μην ήταν ακριβώς έτσι, το σίγουρο όμως για μένα είναι ότι είχε τραγουδηθεί η Λιλή Μαρλέν και στα Ελληνικά, ίσως βέβαια να μην έφτασε να γίνει δίσκος.

  62. sarant said

    Γιώργο Μπαλ, 55 και Ηλεφού, η κόρη μου λέει «τρεντόνι» (για όποιο παιδί αγοράζει επώνυμα ρούχα)*
    Επίσης, πιο υποτιμητικά, «τρέντουλο».

    * Η κόρη μου δεν λέει «επώνυμα ρούχα», λέει «μάρκες».

  63. gbaloglou said

    #61:

    Πισω απ’ τον στρατωνα, πισω απ’ το βουνο,
    ενα φαναρακι φωτιζει το στενο
    εκει θα ερθεις να με βρεις,
    αν μ’ αγαπας, αν με ποθεις,
    μικρη, μικρη Μαρλεν,
    μικρη, μικρη Μαρλεν

  64. sarant said

    Aυτό δεν το έγραψες τώρα, έτσι; Κάποιος σου το είπε ή κάπου το άκουσες; Σε δίσκο μήπως;

    ν.

  65. gbaloglou said

    To θυμαμαι απο τον πατερα μου που το τραγουδουσε πολυ (αν και θυμα των Γερμανων).

  66. papabab said

    #61, #63 ΝΑΙ! Gbaloglou! αυτό έψαχνα! θυμάμαι, τους πρώτους στίχους αυτούς, τους τραγουδούσε ένας θείος μου που τα είχε χαμένα, δεν ξέρω αν ήταν θύμα ή όχι, μάλλον ήταν και πολύ μικρός τότε, 10-12 ετών, και τους επιβεβαιώνω κι εγώ σαν διασκευή! Αν ζούσε τώρα, θα έγραφα ολόκληρους τους στίχους, αλλά τότε δεν είχα το μυαλό….
    μία αλλαγή μόνο που είμαι σίγουρος για αυτήν:
    στην αρχή ξεκινάει ως:

    έξω απ το στρατώνα, πίσω απ το φρουρο
    ένα φαναράκι φωτίζει το στενό
    εκεί να έρθεις να με βρεις
    αν μ αγαπάς εκεί να ρθεις
    μικρή Λιλη Μαρλεν
    μικρή Λιλη Μαρλεν

    (ετσι πάντως το τραγουδούσε, για τη συνέχεια δε θυμάμαι)

  67. gbaloglou said

    66 φίλε μου σ’ ευχαριστώ, τώρα μόλις είδα το σχόλιο σου, ιδού και κάτι σχετικό!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: