Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Επειδή ο άλλος θέλει νωπή την εντολή

Posted by sarant στο 3 Σεπτεμβρίου, 2009


Από το χτεσινό διάγγελμα μάθαμε ότι οι εκλογές θα γίνουν τον Οκτώβριο, μάλλον στις 4 του μήνα, για να υπάρχει «νωπή λαϊκή εντολή». Εγώ προς το παρόν δεν έχω σκοπό να πολιτικολογήσω, αν και παροτρύνω τους αγαπητούς φίλους του ιστολογίου να επιδοθούν στο σπορ αυτό όσο βαστάει η καρδιά τους. Προς το παρόν, επαναλαμβάνω, θα λεξιλογήσω, αν και χωρίς πολλά κιτάπια, μόνο όσα χωράνε στο σακίδιο εκστρατείας (ή έστω διακοπών).

Το ‘νωπός’ δεν είναι αρχαία λέξη, είναι μεσαιωνική (από το αμάρτυρο νεωπός < νέος + ωπός «όψη»), και παρόλο που σήμερα θεωρείται λόγια και καθαρευουσιάνικη φαίνεται πως στην αρχή της ήταν λέξη λαϊκή. Τουλάχιστον αυτό συμπεραίνω διαβάζοντας στο μεσαιωνικό λεξικό του Κριαρά τις πρώτες ανευρέσεις της λέξης ‘νωπός’ ήδη με τις σημασίες που έχει και σήμερα, για κάτι φρέσκο ή φρεσκοκομμένο, αλλά και, μεταφορικά, για «νωπά φουσάτα, αναπαμένα». Πιθανώς η παλιότερη ανεύρεση της λέξης είναι σε μια παραλλαγή του Ακρίτα, όπου υπάρχει η φράση «τα νωπά τα μήλα», λέει ο Κριαράς στην επιτομή του. Η λεξικογραφική ανάγκη για συντομία εδώ οδηγεί σε σεμνοτυφία, διότι ολόκληρη η φράση όπου εμφανίζονται τα νωπά τα μήλα είναι:

Ἀφόντις δὲ ἔπλυνεν τὸ χέριόν της, ἔβγαλε τὸ ἐπιλουρίκιον, διότις ἦτον ὁ καύσων πολύς, τὸ δὲ καβάδιόν της ἦτον ὡσὰν ἀραχνιασμένον, τὰ μέλη της ἤστραπταν ὡς αἱ ἀκτῖνες τοῦ ἡλίου καὶ τὰ βυζία της πρόσκυπτα ὡσὰν τὰ νωπὰ τὰ μῆλα.

Αυτό θα πει νωπός!

Νομίζω πως η λέξη νωπός, ενώ λαϊκή ξεκίνησε, έγινε λόγια επειδή στη λαϊκή χρήση την υποκατέστησε η λέξη φρέσκος, και μάλιστα σε όλες σχεδόν τις σημασίες της. Το φρέσκος σε μας είναι δάνειο από τα ιταλικά (fresco), όμως η λέξη δεν είναι λατινικής αρχής αλλά γερμανικής. Από ένα παλαιογερμανικό *frisk φτιάχτηκε το γερμανικό frisch, το ιταλικό fresco, το γαλλικό frais, το αγγλικό fresh. Οι ξένες λέξεις έχουν, πέρα από τη σημασία του «νωπού» και του «φρέσκου» και τη σημασία του «κρύου», που δεν την έχει η δική μας, που το πολύ να φτάνει μέχρι το «δροσερός».

Σήμερα σχεδόν όλο το ‘νωπός’ έχει καλυφθεί σημασιολογικά από το ‘φρέσκος’ –ίσως με εξαίρεση τα νωπά ρούχα, που είναι ακόμα υγρά, όχι φρέσκα. Όμως, το φρέσκος δεν έχει καλυφθεί όλο από το ‘νωπός’. Όταν κάποιος έχει φρέσκες ιδέες ή όταν θέλει να κοιμηθεί νωρίς για να είναι φρέσκος στη δουλειά, το νωπός δεν ταιριάζει. Όπως δεν ταιριάζει ο νωπός για τον φρέσκο αέρα, είτε με την κυριολεκτική του σημασία του καθαρού αέρα είτε με τη μεταφορική των ανόητων ή αναξιόπιστων λόγων. (Εδώ να δούμε μια σοφή οικονομία της γλώσσας: όταν κυριολεκτούμε, συνήθως προηγείται το επίθετο: πήγαμε στην εξοχή για να χαρούμε φρέσκο αέρα. Όταν μιλάμε μεταφορικά, συνήθως προηγείται το ουσιαστικό: Όλες του οι υποσχέσεις ήταν αέρας φρέσκος).

Τον ‘αέρα φρέσκο’ δεν τον λημματογραφεί ο Μπαμπινιώτης, εκτός κι αν δεν πρόσεξα, μόνο το ΛΚΝ (του ιδρύματος Τριανταφυλλίδη). Αντίθετα, όλα τα λεξικά έχουν την έκφραση «βάζω κάποιον στο φρέσκο» που σημαίνει «κλείνω κάποιον στη φυλακή». Αυτή πρέπει να είναι δάνειο από τα ιταλικά, όπου mettere al fresco σημαίνει φυλακίζω (ενώ mettere in fresco σημαίνει απλώς βάζω στο ψυγείο), όμως και στα γαλλικά υπάρχει παρόμοια έκφραση, mettre au frais. Παρεμπιπτόντως, αν έχω πιάσει καλά τα λόγια από τις ιταλιάνικες όπερες, η έκφραση sto fresco στα παλιά ιταλικά δεν σήμαινε, βέβαια, «στο φρέσκο» αλλά «μένω κατάπληκτος».

Ο πρωθυπουργός ζήτησε φρέσκια λαϊκή εντολή, οπότε τώρα θα μας πιλατεύουν έναν μήνα με αέρα φρέσκο, οι μπλε και οι πράσινοι. Βολεύουν βέβαια οι πρόωρες εκλογές γιατί γλυτώνουν μερικοί ημέτεροι το φρέσκο. Φρέσκα κουλούρια, λέει ο κουλουράς.

46 Σχόλια προς “Επειδή ο άλλος θέλει νωπή την εντολή”

  1. ΤΟ «ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ» ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΤΟ ΑΚΟΥΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΜΟΥΝ ΜΑΖΙ ΜΕ ΑΛΛΑ 3 ΑΤΟΜΑ. ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟ ΤΟΥ ΣΗΜΙΤΗ ΤΟ ΕΙΧΑ ΑΚΟΥΣΕΙ ΣΕ ΕΝΑ ΣΠΙΤΙ ΟΠΟΥ ΛΕΓΑΜΕ ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΡΙΑ. ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΠΡΑΜΑΤΑ….

    ΦΡΕΣΚΟ ΔΕΝ ΛΕΓΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΝΩΠΟΓΡΑΦΙΕΣ;

  2. Πάπιας said

    Μιας κι έχουμε επίσημη άδεια θα παραθέσω ό,τι έγραφα αλλού:
    Ως πρώτη παρατήρηση να τονίσω την γκαντεμιά μου, μιας και ήθελα να μεταφέρω τα «χαρτιά» μου στην Αθήνα, αλλά δεν προλαβαίνω.

    Επίσης πρέπει να είναι η κυβέρνηση με τις μικρότερες συνολικά θητείες ~ 5.5 χρονάκια. Και μια από τις πιο καταστροφικές, όχι για την χώρα, αλλά για την πολιτική ζωή.

    Η κίνηση πάντως αυτή δεν είναι ιδιαίτερα εύστοχη. Ναι μεν όποιος παραλάβει τη χώρα θα έχει τεράστια προβλήματα να αντιμετωπίσει, άρα και πολιτικό κόστος, αλλά η ήττα είναι βέβαιη, όπως και η αντίστοιχη δικαιολογία: «για όλα φταίνε οι προηγούμενοι». Η δειλία που ουσιαστικά επιδεικνύει ο καταλληλότερος πιστεύω επικοινωνιακά θα στοιχήσει, αν την εκμεταλλευτούν.

    Έτσι όπως τα βλέπω τώρα η νίκη των green guardians είναι δεδομένη, η δεύτερη θέση δυστυχώς επίσης για τους bleu.

    Το ενδιαφέρον είναι στα μικρά. Μέχρι στιγμής η επικαιρότητα αφορά τις φωτιές και την οικονομία. Αυτό δεν βοηθά ιδιαίτερα τα κουκούδια και τα εθνίκια (όποιος προσβάλεται ξυδάκι), ίσως να βοηθήσει τους ΟΠ. Με δεδομένη την κατάσταση στις συνιστώσες και την συνήθη συσπείρωση της αποχαύνωσης ίσως να έχουμε και τετρακομματική βουλή.

    (σε καμιά βδομάδα, σίγουρα θα υπάρχουν εξελίξεις αφού θα έχουμε περισσότερες πληροφορίες για την βούληση του πόπολου, άρα θα υπάρχουν και ανανεώσεις στην σημείωση)

  3. Σιγὰ μὴ βοηθήσῃ τοὺς ΟΠ. Αὐτοὶ ἄφαντοι ἦσαν κατὰ τὶς φωτιές. Μόνο τους Π θὰ βοηθήσῃ. Βασικὰ πιστεύω ὅτι θὰ ὠφεληθῇ τὸ ΠΑΣΟΚ καὶ ὁ ΛΑΟΣ.

  4. Alexis said

    Παλιότερα, που ζούσα στην πρωτεύουσα,μη έχοντας εμπειρία από τον τρόπο που μιλιέται η γλώσσα στην «περιφέρεια», πίστευα κι εγώ ότι οι λέξεις χρησιμοποιούνται μόνο με τις σημασίες που γράφουν τα λεξικά.
    Σας διαβεβαιώ ότι σε συγκεκριμένη περιοχή της Δυτικής Ελλάδας όπου ζω και εργάζομαι τα τελευταία 10 χρόνια, η λέξη «νωπός» όχι μόνο δεν είναι λόγια αλλά χρησιμοποιείται κατά κόρον από λαϊκούς ανθρώπους, όχι με τη σημασία του «φρέσκος» αλλά του «υγρός» (π.χ. τα ρούχα είναι ακόμα νωπά, δεν πρόλαβαν να στεγνώσουν).
    Θα εκπλαγείτε άν δείτε πόσες λέξεις καθημερινής χρήσης χρησιμοποιούνται με τελείως διαφορετική σημασία σε τοπικά λαϊκά ιδιώματα. Σας αναφέρω σαν πρόχειρο παράδειγμα τη λέξη «ζόρικος» που εκτός από αυτό που όλοι ξέρουμε στο τοπικό ιδίωμα της συγκεκριμένης περιοχής σημαίνει επίσης «γυμνός». Υπάρχει και σχετικό ρήμα «ξεζορ(ι)κεύω» που σημαίνει «ξεγυμνώνω», «ξεβρακώνω» !

  5. καλημερα. Εφτιαξα στα γρηγορα μια ετικετα με τιτλο Εκλογές 2007-2009
    οπου θα προσπαθησω να συμπεριλάβω συζητησεις για τις εκλογές Τοτε(2007 )και τωρα ..

    http://nosferatos.blogspot.com/search/label/εκλογες%202007-2009

  6. sh said

    Σε αυτό
    «Όπως δεν ταιριάζει ο νωπός για τον φρέσκο αέρα, είτε με την κυριολεκτική του σημασία του καθαρού αέρα είτε με τη μεταφορική των ανόητων ή αναξιόπιστων λόγων.»
    έχω να σχολιάσω ότι στην επιστήμη του κλιματισμού η έκφραση «νωπός αέρας» είναι αυτή που χρησιμοποιείται.

  7. sarant said

    Αγαπητοί Alexis και sh, ευχαριστώ για τις πληροφορίες. Η χρήση του «νωπός αέρας» στην ορολογία του κλιματισμού είναι ενδιαφέρουσα υποσημείωση. Όταν όμως ανοίγουμε το παράθυρο, θέλουμε να μπει φρέσκος αέρας, όχι νωπός.

    Κορνήλιε, ΓΙΑΤΙ ΦΩΝΑΖΕΙΣ; (εννοώ, γιατί έχεις κεφαλαία). Προς στιγμή φοβήθηκα ότι το διάγγελμα Σημίτη το είχες ακούσει ενώ έλεγες τα κάλαντα με τη χορωδία του νηπιαγωγείου, μια και είσαι τόσο νέος, αλλά μετά το ξαναδιάβασα.

    Ναι, φρέσκο λέγονται και οι νωπογραφίες, έπρεπε να το βάλω στο άρθρο.

  8. Και το μελάνι είναι νωπό, νομίζω, πριν στεγνώσει. Στην Κέρκυρα (όπως θα μας πει σίγουρα και ο Μπουκάν), φρέσκο είναι η δροσιά: «Έλα να κάτσεις στο φρέσκο», «έλα στο φρέσκο» -απειλητική φράση για τον μη κερκυραίο.

  9. Αναρωτιέμαι αν οι φράσεις με το «φρέσκο» να δηλώνει τη φυλακή χρησιμοποιήθηκαν ποτέ στην πράξη, ιδιαίτερα από τις σχετικές ομάδες πληθυσμού -φύλακες, αστυνομικούς, φυλακισμένους, δικαστικούς. Ή μήπως υπάρχουν περισσότερο γραπτώς, ως μετάφραση – μεταφορά από τον ξένο κινηματογράφο, τηλεόραση, (παρα)λογοτεχνία;

  10. Μπουκανιέρος said

    @ Δύτης και Alexis
    Ναι σωστά, φρέσκο (ουσιαστικό) σημαίνει εδώ «δροσιά», αλλά και «κρύο» κάποτε (άκου Νικοδεσπότη!).
    Δηλ. όταν λέμε «κάνει φρέσκο» μπορεί να σημαίνει ευχάριστος καιρός αλλά μπορεί και δυσάρεστος.

    Το «νωπός» για τα ρούχα κλπ. το λένε κι εδώ, υπάρχει και το συνώνυμο «νοτισμένος» (όπου νότια η υγρασία). Το «ζόρκος» σημαίνει πράγματι «γυμνός», αλλά δε νομίζω ότι έχει ετυμολογική σχέση με το «ζόρικος». Παραθέτω και την παροιμιώδη ρήση: «Ο ύπνος θρέφει μάγουλα και ξεζορκιάζει κώλους» (με το συμπάθιο).

  11. Μαρία said

    Άκουσα κάποτε μια ενδιαφέρουσα διάκριση απο ψαρολόγο.
    Τα νωπά ψάρια, λέει, δε σημαίνει οτι είναι και φρέσκα αλλά απλώς οτι δεν είναι κατεψυγμένα.

  12. π2 said

    Σταζύβιε , ενδιαφέρουσα απορία. Εάν ποτέ αποκτήσουμε κανένα σοβαρό ψηφιοποιημένο και κατάλληλα δομημένο corpus κειμένων, μπορεί να την απαντήσουμε.

    Μια που έφερε η κουβέντα τα φρέσκο ( τα φρέσκι; 🙂 ) να πω και κάτι άσχετο: πόσες φορές ακόμη θα δω τα mosaics / ψηφιδωτά κακομεταφρασμένα ως μωσαϊκά; Σιγά μην είχαν και φορμάικα οι αρχαίοι.

  13. Αχιλλέας said

    Οι μηχανολόγοι μηχανικοί πάντως όταν αναφέρονται στην εισαγωγή αέρα απο το εξωτερικό περιβάλλον μέσω αεραγωγών, αναφέρονται σε νωπό αέρα.
    Πως σας φαίνεται και η αναφορά του κ. Παπανδέου στην ομιλία του σε μια «νέα ενότητα»; Εννοεί προφανώς ομοψυχία, ομόνοια, συστράτευση κλπ, αλλά το «νέα ενότητα» ακούγεται κάπως περίεργο…

  14. Hermano Loco said

    Καλώς σας βρήκα, κατ’αρχάς, και ειδικότερα τον οικοδεσπότη!

    Λοιπόν, αναρωτιέμαι αν το ιταλικό sto fresco (=μένω κατάπληκτος) αποτελεί αφορμή για το σημερινό slang »μένω παγωτό»! Είτε ναι είτε όχι πάντως, έχει ενδιαφέρον η σχέση.

  15. π2 said

    Hermano, νομίζω πως sto fresco και μένω παγωτό έχουν σχέση αλλά όχι με την έννοια ότι το δεύτερο είναι παράγωγο του πρώτου. Σε όλες τις αντίστοιχες ιδιωματικές εκφράσεις στην ελληνική («μένω παγωτό», «μένω κάγκελο», «μένω καρότο») η κυρίαρχη έννοια είναι η ακαμψία, όχι το πάγωμα.

  16. gbaloglou said

    Ετσι προχειρα βλεπω 1420 αποτελεσματα στο γκουγκλ για «νωπα φρουτα» (ισως λιγοτερο λογιο και σιγουρα λιγοτερο σπανιο απο τα «νωπα μηλα», «νωπα ροδακινα», κλπ κλπ).

    «Για να φτιάξετε γρανίτες από νωπά φρούτα, αλέστε στο πολυμίξερ δύο κούπες φρούτα, να γίνουν πουρές, μαζί με μία κούπα χυμό πορτοκαλιού και λίγο χυμό λεμονιού. Ανακατέψτε τον πουρέ με ένα ασπράδι αυγού χτυπημένο σε μαρέγκα με 1/3 κούπας ζάχαρη και βάλτε το μίγμα να παγώσει σε παγωτομηχανή.»

  17. Mindkaiser said

    Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το επεξηγηματικό κείμενο της τεχνικής της νωπογραφίας από την ελληνική Βικιπαίδεια.

    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CF%89%CF%80%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B1

    Καταρχήν, όντως την ταυτίζει με το ιταλικό φρέσκο όπως σωστά υπέθεσε ο Κορνήλιος. Επιπλέον, αναφέρει ότι πρόκειται για «τεχνική για την δημιουργία τοιχογραφιών, με βάση την οποία τα χρώματα απλώνονται απευθείας σε νωπή επιφάνεια». Ακόμα μια φορά δηλαδή η λέξη νωπός παρατίθεται με την έννοια του υγρός, καθώς η επιφάνεια είναι συνήθως τοίχος τον οποίον ο καλλιτέχνης έχει επαλείψει με υγρό ασβεστοκονίαμα. Για λεπτομέρειες,

    http://www.italianfrescoes.com/aboutus.asp

  18. ΑΠ said

    Επιβεβαιώνω την πληροφορία της Μαρίας για τα νωπά ψάρια (και κρέατα) σε αντιδιαστολή με τα κατεψυγμένα και μάλιστα σε κοινή χρήση (δηλαδή όχι μόνο μεταξύ ψαρολόγων).

    Επίσης υπάρχει και η «φρεσκαδούρα» που σημαίνει «κρύος άνεμος» («έβαλε φρεσκαδούρα», «σήκωσε φρεσκαδούρα»).

  19. ΑΠ said

    Sarant (7) υποψιάζομαι ότι ο Κορνήλιος δεν είχε πρόχειρο το πολυτονικό 😀
    Για πες, Κορνήλιε!

  20. ΑΠ said

    Α! Υπάρχει ακόμα η «νωπή ανάμνηση» (πρόσφατη).

  21. Μαρία said

    Και πρόχειρο που το είχε, είδα ένα γλώσσης με περισπωμένη.

  22. 21 Μαρία αὐτὰ τὰ λάθη στὸ πληκτρολόγιο δὲν εἶναι λάθη ἀγνοίας, ἀλλὰ λάθη πληκτρολογικῆς ἀδεξιότητος. Πάντως μιὰ ποὺ μιλᾶμε γιὰ φρέσκο καὶ ἐκλογὲς θυμῆθηκα τὴν ἔκφρασι «φρεσκοκαταψυγμένος».

    # 7 ἔ ὄχι καὶ νηπιαγωγεῖο. θυμᾶμαι βέβαια τὴν δίκη Κοσκωτᾶ, θυμᾶμαι ποὺ ἔγραφα στὴν 1η-2α δημοτικοῦ σατιρικὰ στιχάκια κατὰ τοῦ Μητσοτάκη.

  23. τὸ πολυτονικό μου καὶ τὸ σπαθί μου εἶναι πάντα ἔτοιμα ΑΠ!

  24. Μαρία said

    Αγνοίας εσύ; μόνο αγνίας. Τώρα έβαλες περισπωμένη και στην προπαραλήγουσα. Τι τη θέλεις τη ριμάδα;

  25. voulagx said

    Κορνηλιε, προτιμω να ΦΩΝΑΖΕΙΣ!!
    Οταν ..»μιλας» -και μαλιστα πολυ-αναγκαζομαι να μεταφερω το κειμενο σου στο Word για να το διαβασω γρηγορα. Εχω εκαταστησει πολυτονικες γραμματοσειρες στον υπολογιστη μου,κι ομως τα πολυτονικα κειμενα εδω στο ιστολογιο εμφανιζονται με πολλα τετραγωνακια( δεν ξερω γιατι).
    Με διευκολυνεις πολυ οταν ΦΩΝΑΖΕΙΣ.

  26. #25 γιατὶ δὲν πᾷς στὸν πίνακα ἐλέγχου νὰ ἐνεργοποιήσῃς τὸ πολυτονικό; ἐπίσης νομίζω ὅτι ὁ explorer δείχνει τὸ πουτονικὸ εὐκρινέστερα ἀπὸ τὸ mozilla. μὲ τὴν ἐντολὴ νὰ φωνάζω μοῦ θύμισες τὴν θητεία μου στὴν ΣΕΑΠ!

  27. #25 μήπως ἐννοεῖς «ἀγνείας;» αὐτὸ μὲ τὴν περισπωμένη στὴν προπαραλήγουσα τὸ ἔχω κάνει πολλὲς φορές. τὸ βλέπω μετὰ καὶ θυμώνω. αὐτὰ ἔχει τὸ πληκτρολόγιο. ὅπως εἶπε καὶ ἡ Μέριλ Στρὶπ σὲ μιὰ φανταστικὴ ἑρμηνεία της: «σὲ αὐτὴν τὴν χώρα ἡ καλλιγραφία ἔχει πεθάνει».

  28. π2 said

    Voulagx, πρέπει να ρυθμίσεις τον φυλλομετρητή σου να διαβάζεις πολυτονικά. Για Firefox, Εργαλεία –> Επιλογές –> Επιλογές, καρτέλα Περιεχόμενο –> Για προχωρημένους –> Προεπιλεγμένη κωδικοποίηση –> επιλέγεις Unicode (UTF-8). Ίσως χρειαστεί να ορίσεις στις επιλογές του φυλλομετρητή σου μια γραμματοσειρά που να περιέχει τις κωδικοσελίδες των ελληνικών πολυτονικών (Tahoma, Arial Unicode κλπ.). Εάν δεν θέλεις να αλλάξεις την προεπιλεγμένη κωδικοποίηση, αλλάζεις ανά περίπτωση την κωδικοποίηση (Προβολή –> Κωδικοποίηση χαρακτήρων –> Unicode (UTF-8) )

  29. voulagx said

    #26 ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ
    τι ειναι η ΣΕΑΠ;

  30. Σχολὴ Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Πεζικοῦ

  31. πάλι ξεστράτισε ἡ κουβέντα καὶ μὲ περιμένει μπλογκοδικεῖο!

  32. voulagx said

    #28 Π2 σ΄ευχαριστω.Εχω Internet Explorer 6,λειτουργικο: Windows ’98 SE.
    Το encoding ειναι στο Unicode (UTF-8).Σε αλλες ιστοσελιδες διαβαζω τα πολυτονικα κανονικα.Αν μπορεις να με βοηθησεις, εχει καλως αλλα μη σπας και το κεφαλι σου, δεν ειναι κατι σημαντικο. Παντως σ΄ευχαριστω.

  33. voulagx said

    Κορνηλιε, συγχεεις την προτιμηση με την διαταγη.Εγραψα «προτιμω» οχι «διαταζω».
    Παντως κι ετσι, δηλ. πολυτονικο (εστω και με τετραγωνακια), σε απολαμβανω.

  34. #33 βίτσια εἶναι αὐτά 🙂

  35. voulagx said

    @Sarant: Απο τον «Δεκαλογο της νεοκαθαρευουσας»
    «κειτουκιτισμος»:Τι σημαινει; Πως την παρηγαγες (η παρηξες)αυτην τη λεξη;

  36. «κεῖται ἢ οὐ κεῖται» νομίζω, δηλαδὴ ἂν ἕνας τύπος ἀπαντᾶται σὲ δόκιμους κλασσικοὺς συγγραφεῖς ἢ ὄχι.

  37. π2 said

    @Voulagx:

    Χμ, εάν κρίνω από τον Explorer 7, μπορείς να δοκιμάσεις να προσθέσεις τα ελληνικά στις γλώσσες (Εργαλεία –> Επιλογές Ίντερνετ –> Γλώσσες), ή τις πολυτονικές γραμματοσειρές στις επιλογές γραμματοσειρών (Εργαλεία –> Επιλογές Ίντερνετ –> Γραμματοσειρές), ή να απεπιλέξεις / ξετσεκάρεις / whatever την επιλογή «Ignore font styles specified on webpages» που βρίσκεται στο ίδιο σημείο, στο Accesibility / Προσβασιμότητα. Μπορεί όμως να είναι θέμα windows 98, των οποίων τα χούγια δεν θυμάμαι πλέον, αλλά μπορείς να τα βρεις εδώ.

  38. sarant said

    Voulagx, πρόλαβε ν’ απαντήσει ο Κορνήλιος. Κειτούκειτος ήταν κάποιος στους Δειπνοσοφιστές, ο οποίος εξέταζε κάθε λέξη, αν κείται ή ου κείται (αν υπάρχει ή όχι) σε κείμενα αττικών συγγραφέων.

    Κορνήλιε, το ΣΕΑΠ εμείς το λέγαμε «Σήμερα έρχεσαι αύριο πεθαίνεις», ίσως όμως στις δεκαετίες που μεσολάβησαν από τη δική μου θητεία στη δική σου να άλλαξαν οι συνθήκες.

    Σε κάποιο ελληνικό σίριαλ, ένας τσιγκούνης μπακάλης είχε λανσάρει «φρεσκοληγμένες» κονσέρβες. Νομίζω όμως ότι και στην Αγγλία υπάρχει αυτή η έννοια.

  39. Δέσποτα, κυκλοφοροῦν καὶ ἔτι ἀθυροστομώτερα ἑρμηνεύματα τοῦ ἀρκτικολέξου ΣΕΑΠ.

  40. gbaloglou said

    Μια αλλη εκδοχη (δικη μου) για την προελευση του «νωπος»: συντμηση του «αρρενωπος» (με εμφαση στο «σφριγηλος» και οχι στο «γενναιος»).

  41. SophiaΟικ said

    9: Και να προσθεσω ότι βεβαίως και χρησιμοποιείται η εκφραση πήγε στο φρεσκο, τον έβαλαν στο φρέσκο, για τη φυλακή. Εγώ την εμαθα από τους παπούδες μου που μιλούσαν ελληνικά αγνα, όχι μολυσμένα από μεταφράσεις και σινεμά/ τηλεόραση. Εννοείται ότι την έλεγαν χιουμοριστικά, για μικροαπατεωνες, κλεφτες κλπ, όχι για σοβαρά εγκλήματα. Για παράδειγμα σε περιπτωσεις όπως στα δικαστικά ευθυμογραφηματα του Τσιφόρου.
    Επίσης να προσθεσω ότι οι ίδιοι παπούδες χρησιμοποιούσαν τη λέξη νωπός κυρίως με την έννοια υγρός, και αντίστοιχα ρήμα νωπιάζω (από την υγρασια τα ρούχα νωπιάζουν / βάζουμε ρυζι στην αλατιερα για να μη νωπιάσει το αλάτι κλπ).

  42. Ελένη said

    το νωπιάζω, πρώτη φορά το ακούω… ήξερα ότι από την υγρασία, τα πράγματα «νοτίζουν» (λόγω νοτιά).

  43. λόγῳ νοτιᾶ; νομίζω ὅτι ἡ ἀρχικὴ σημασία εἶναι νότος=ὑγρασία καὶ ὁ ἄνεμος εἶναι νότιος γιατὶ εἶναι ὑγρός. τὸ δὲ νοτίζω εἶναι ἀρχαιοπρεπέστατο.

  44. Ηλεφούφουτος said

    Ομολογώ ότι την έκφραση «αέρας φρέσκος» δεν την ξέρω, παρά μόνο στα Ιταλικά ως «aria fresca». Να οφείλεται εκεί η πρόταξη του επιθέτου, και όχι στην οικονομία της γλώσσας, που λέει ο Νικοδεσπότης;
    Θα μου πείτε βέβαια ότι πρόταξη επιθέτου έχουμε και στο «αέρας κοπανιστός» όπως και σε πολλές άλλες εκφράσεις που χρησιμοποιούνται ως μειωτικοί χαρακτηρισμοί.

  45. Μαρία said

    Ηλεφού, γούγλισε το φρέσκος αέρας (με πρόταξη του επιθέτου) και θα δεις όλες τις φρεσκαδούρες.
    Πριν απο χρόνια πουλούσαν για τους τουρίστες στην Αθήνα εμφυαλωμένο fresh air Αττικής. Αυτός ήταν πράγματι αέρας κοπανιστός.

  46. ηλεφούφουτος said

    Μαρία, παρεξήγηση από κοτσάνα δική μου. Πρόταξη του ουσιαστικού ήθελα να πω. Το φρέσκο αέρα φυσικά και τον έχω ακούσει.
    Εκείνο που με ξένισε εμένα στα Ελληνικά είναι το «αέρας φρέσκος» αντί του κοπανιστού και αναρωτήθηκα μήπως υπήρχε επίδραση απ το ιταλικό «aria fresca» που θα εξηγούσε και την σειρά ουσιαστικό-επίθετο (όπως στην ποίηση του Κάλβου ένα πράμα 🙂 ).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: