Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Παθανάρες, Όσιαν, Σλαβέικοφ: ανύπαρκτοι δημιουργοί

Posted by sarant στο 18 Σεπτεμβρίου, 2009


Το 1948, ο νεαρός ποιητής Τάσος Παππάς (1921-2001) παρουσίασε την ποιητική συλλογή «Τα τραγούδια του Παθανάρες», ποιήματα ενός Μεξικάνου ποιητή που τα είχε ο ίδιος μεταφράσει από τα ισπανικά. Τα ποιήματα έκαναν αίσθηση στη φιλολογική κοινότητα με τη δύναμη και τον εξωτισμό τους (λιγάκι σαν Καββαδίας με σομπρέρο), και άρεσαν πολύ. Λίγο αργότερα όμως μαθεύτηκε ότι επρόκειτο για φιλολογική «απάτη», ότι Παθανάρες δεν υπήρξε ποτέ και ότι τα ποιήματα τα είχε γράψει ο ίδιος ο Παππάς. Στο «Ποιείν», μάλιστα, η Σοφία Κολοτούρου λέει ότι μόλις μαθεύτηκε το τέχνασμα του Παππά, οι κριτικοί ψυχράνθηκαν και αγνόησαν τον ποιητή, ο οποίος έτσι έμεινε παραγνωρισμένος.

Ο Παππάς δεν ήταν ο πρώτος διδάξας. Πρέπει να υπάρχουν δεκάδες περιπτώσεις που ένας συγγραφέας κρύβεται και παρουσιάζει κάποιον άλλον, ένα ανύπαρκτο πρόσωπο, ως δημιουργό του έργου του. Προσοχή, δεν εννοούμε εδώ την ψευδωνυμία (που, παρεμπιπτόντως, ενώ ήταν πολύ διαδεδομένη παλιότερα, τώρα έχει πια σχεδόν εξαφανιστεί σαν φαινόμενο). Ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης επέλεξε να χρησιμοποιήσει το ψευδώνυμο Ελύτης, αλλά δεν αποποιήθηκε ποτέ την πατρότητα των κειμένων του Ελύτη. Υπάρχει διαφορά. Ο Παππάς αποποιείται την πατρότητα του έργου του, τη μεταβιβάζει στον ανύπαρκτο, μακρινό Μεξικάνο ποιητή Παθανάρες, διατηρώντας την πολύ πιο ταπεινή ιδιότητα του μεταφραστή.

Ίσως η πρώτη παρόμοια περίπτωση στα φιλολογικά χρονικά να είναι του Όσιαν. Περί το 1765, ο Σκωτσέζος ποιητής Μακφέρσον παρουσιάζει σε μετάφραση τις μπαλάντες του Όσιαν, ενός Κέλτη βάρδου του 3ου αιώνα μ.Χ. Το έργο κάνει αίσθηση σε όλη την Ευρώπη: το αγάπησαν πολλοί πολύ, ανάμεσά τους ο Ναπολέων και ο Γκέτε. Μόνο που ο «Κέλτης Όμηρος» δεν υπήρξε –ο Μακφέρσον φαίνεται πως είχε συλλέξει υλικό από παλιές κέλτικες μπαλάντες, τις είχε ενώσει και είχε γράψει και μπόλικα ο ίδιος. Σπεύδω να διευκρινίσω εδώ ότι το θέμα δεν το ξέρω πολύ καλά, έχουν γραφτεί βιβλία επί βιβλίων για το ζήτημα της αυθεντικότητας του Όσιαν, αλλά νομίζω πως δεν λέω κοτσάνες. Βέβαια, στην περίπτωση του Όσιαν δεν έχουμε απλώς ένα «φιλολογικό τέχνασμα»· μπαίνει στη μέση και η ιδέα της σκοτσέζικης εθνικής ταυτότητας. Θέλω να πω, η περίπτωση του Όσιαν διαφέρει (αν μη τι άλλο, ο Μακφέρσον ποτέ δεν παραδέχτηκε ότι ο Όσιαν ήταν ανύπαρκτος) και την αναφέρω πιο πολύ επειδή είναι πασίγνωστη και παλιά.

Ο Παππάς δεν ήταν ο πρώτος διδάξας ούτε στην Ελλάδα. Σχεδόν τριάντα χρόνια πριν από τον Παθανάρες, στο τέλος του 1920, ο Ριζοσπάστης άρχισε να δημοσιεύει μια σειρά από αντιπολεμικά διηγήματα του Βούλγαρου συγγραφέα Π. Σλαβέικοφ, σε μετάφραση Θεόδωρου Λασκαρίδη. Όπως θα καταλάβατε από τα προηγούμενα, ο πραγματικός συγγραφέας ήταν ο Λασκαρίδης, που ήταν την εποχή εκείνη αρχισυντάκτης του Ριζοσπάστη. Δύο διηγήματα τα δημοσίευσε και στον Νουμά του Δ. Ταγκόπουλου και εκεί ο Λασκαρίδης παρουσίασε και βιογραφία του Σλαβέικοφ, τον οποίο παράστησε για συνομήλικό του. Πρέπει εδώ να πούμε ότι υπήρχε Βούλγαρος συγγραφέας Σλαβέικοφ, και μάλιστα όχι ένας αλλά δύο, πατέρας και γιος: ο Πέτκο (1827-1895), που θεωρείται ένας από τους θεμελιωτές της βουλγάρικης λογοτεχνίας και ο γιος του ο Πέντσο (1866-1912). Ο Λασκαρίδης, γεννημένος στη Βουλγαρία από πλούσια οικογένεια, ασφαλώς το γνώριζε αυτό. Προφανώς, διάλεξε την περσόνα του έτσι που να ταιριάζει να είναι εγγονός του πρώτου Σλαβέικοφ και γιος του δεύτερου, μια και τον παρουσίασε συνομήλικό του, δηλ. γεννημένο περί το 1895. Ίσως γι’ αυτό και να έβαλε το αρχικό Π. σαν όνομα, χωρίς άλλες διευκρινίσεις.

Γιατί ο Λασκαρίδης γέννησε τον Σλαβέικοφ; Ίσως επειδή τα πολεμικά διηγήματά του αναφέρονταν σε επεισόδια του μακεδονικού μετώπου, στις συγκρούσεις μεταξύ Βουλγάρων και Σέρβων (ο Λασκαρίδης ήταν Βούλγαρος πολίτης και είχε επιστρατευτεί στον μεγάλο πόλεμο, αλλά είχε αυτομολήσει στους Σέρβους). Ίσως πάλι να αισθανόταν απλώς την ανασφάλεια των συγγραφέων. Πάντως δεν ήταν πολύ προσεχτικός στο καμουφλάζ του, αφού σε ένα-δυο σημεία βάζει τους ήρωές του να απαγγέλλουν γνωστά ελληνικά ποιήματα. Άλλωστε, ο ψεύτικος Σλαβέικοφ δεν έζησε πολύ: σε επόμενο τεύχος του Νουμά, ο Ταγκόπουλος, σε συνεννόηση με τον Λασκαρίδη, αποκάλυψε το τέχνασμα. Δυστυχώς, κι ο πραγματικός Λασκαρίδης δεν έζησε πολύ περισσότερο. Οι περιπέτειες του πολέμου τον είχαν σακατέψει ψυχικά και αυτοκτόνησε τον Δεκέμβριο του 1921.

Ένα διήγημα του Λασκαρίδη μπορείτε να δείτε εδώ. Για τον Λασκαρίδη θα έχετε την ευκαιρία, αν θέλετε, να διαβάσετε πολύ περισσότερα γιατί ετοιμάζω ένα βιβλίο με τα διηγήματά του, οπότε μπορείτε να θεωρήσετε και το σημείωμα αυτό γκρίζα διαφήμιση. Πάντως, και ο Παππάς και ο Λασκαρίδης θα πρέπει αρχικά να αισθάνθηκαν μεγάλη ικανοποίηση βλέποντας το τέχνασμά τους να πιάνει, αλλά μετά, φαντάζομαι, θα τους έπιασε αδημονία να «σκοτώσουν» τον ανύπαρκτο που δημιούργησαν.

Αναρωτιέμαι όμως πόσα άλλα παραδείγματα τέτοιων ανύπαρκτων συγγραφέων υπάρχουν, πέρα από τον Παθανάρες και τον Σλαβέικοφ. Μια περίπτωση είναι ο Παπαλάνγκι, διότι βέβαια ο φύλαρχος απ’ το νησί του Ειρηνικού που καταγγέλλει τον παραλογισμό της σύγχρονης ζωής στην Ευρώπη δεν είναι υπαρκτό πρόσωπο –κάποιος Γερμανός το έχει γράψει το βιβλίο. Παλιά είχα διαβάσει και για κάποιον Άγγλο (ή αγγλοσάξονα) που έγραφε βιβλία θαλασσινά και τα παρουσίαζε σαν μετάφραση των έργων ενός Έλληνα σφουγγαρά ή κάτι τέτοιο –αλλά το Αηζενχάουερ εξαφάνισε το όνομά του από τη μνήμη μου. Ας κλείσω λοιπόν με ένα ποίημα του Τάσου Παππά -ή, αν προτιμάτε, του Παθανάρες.

ΕΝΑΣ ΚΑΒΑΛΑΡΗΣ ΑΠ ΤΗ ΔΥΣΗ

Τρεις σκηνές στημένες όπως – όπως
στην κορφή του ανέμου, ένα κακό
πέρασμα και γύρω αυτός ο τόπος
σάμπως παραμύθι εφιαλτικό

Δυο πιστόλια εβγήκανε στο λόττο
τρεις λαχνοί και μέσα ο τυχερός.
Λείπει ο Τέξ . Τι τύχη! Με το πρώτο
βόλι τους σωριάστηκε νεκρός.

Δίπλα στους κροτάφους μου σαν αίμα
η φωνή του επάγωσε η ζεστή
κι’ αν νεκρός δεν έλεγε απ’ το βλέμμα
το κρυστάλλινό του να σβηστεί.

Ένας καβαλάρης απ’ τη δύση
έρχεται καλπάζοντας , κι ως μια
φλόγα , που απ’ το γέρμα έχει πηδήσει
καταχτάει της πάμπας την ερμιά

Κι έτσι χτυπημένος από πίσω
με του ήλιου τα βέλη τ’ αργυρά
κάτω απ’ της παλάμης του το γείσο
χώριζε απ’ τον ήλιο καθαρά…

Τρεις σκηνές στημένες όπως –όπως
σε μια απόσταση όλες στη σειρά
άδειασαν την πλήξη τους κι ο τόπος
γιόμισε προαισθήματα πικρά…

Θα σταθεί στη δεύτερη; Παγώνει,
κρέμεται απ’ τα βλέφαρα η ψυχή
Θα σταθεί στη δεύτερη παγώνει
τούτη η σύγκρυα απαντοχή.

Πέρασε σαν διάνεμα του αγέρα,
μές στην αγωνία μας σκοτεινή
φρίκη ορμάει στη δεύτερη μα πέρα
κι απ’ την τρίτη εχάθηκε σκηνή.

Τον κατάπιε η πάμπα μα εδώ γύρω
στοίχειωσε ένας ίσκιος παγερός.
Δυο πιστόλια εβγήκανε στον κλήρο
Λείπει ο Τέξ, ποιος θα ναι ο τυχερός;

102 Σχόλια προς “Παθανάρες, Όσιαν, Σλαβέικοφ: ανύπαρκτοι δημιουργοί”

  1. Q said

    Από τον ελληνικό χώρο δεν διαθέτω παράδειγμα, αλλά εμένα πάντα με διασκέδαζαν τα παιχνίδια του Jonathan Swift, και συγκεκριμένα τα Predictions of Isaac Bickerstaff
    http://www.museumofhoaxes.com/hoax/Hoaxipedia/Predictions_of_Isaac_Bickerstaff/

  2. sarant said

    Αγαπητέ, αυτό πιο πολύ σε φάρσα πάει, αλλά δεν το ήξερα και είναι πολύ ωραία ιστορία, σ’ ευχαριστώ!

  3. kukuzelis said

    Το μεγαλύτερο (νομίζω) μέρος του έργου του Kierkegaard ήταν ψευδώνυμο. Ο λόγος ήταν πολύ σοβαρός: «[Kierkegaard] explained that the pseudonymous works are written from perspectives which are not his own: while Kierkegaard himself was a religious author, the pseudonymous authors wrote from points of view that were aesthetic or speculative.»

    Από μια άποψη ο Πλάτωνας ήταν ο πρώτος διδάξας.

  4. kukuzelis said

    λινκ: http://tinyurl.com/mpn3pd

  5. Ηλεφούφουτος said

    Οι περιπτώσεις του Παππά-Παθανάρες και του Λασκαρίδη-Σλαβέικοφ μού φαίνονται αθώα λογοτεχνικά παιχνιδίσματα, η οσσιανική ποίηση όμως του Μακφέρσον ήταν καραμπινάτη απάτη, την οποία ο ίδιος ποτέ δεν ομολόγησε, εξού και ο φιλολογικός ορυμαγδός πολύν καιρό μετά για τη γνησιότητά της. Και βέβαια δεν παραδέχθηκε ο Μακφέρσον ότι ο Όσσιαν («Οσσιανός» τα παλιά τα χρόνια στη ρομαντική Αθήνα) ήταν δική του επινόηση, αφού ο «Κέλτης Όμηρος» υπήρχε, ως πρόσωπο-θρύλος τουλάχιστον.

    Ένα ακόμη στοιχείο που με κάνει να σκέφτομαι μεταφραστές με τον Οσσιανό είναι ότι ο Βέρθερος (του Γκαίτε ντε!) μετέφραζε τους στίχους του, και πάνω στη μετάφραση γινόταν και το μοιραίο ερωτικό παιχνίδι με τη Λόττε. Τέτοιες ρομαντικές δάφνες για τους ταπεινούς μεταφραστές! Άλλωστε η πιο δημοφιλής άρια από την ομώνυμη όπερα του Μασνέ (τη στιγμή που φέρνει στο Βέρθερο η αγαπημένη του τη μετάφραση του Οσσιανού) αρχίζει ακριβώς με αυτή τη λέξη: «Traduire»!

  6. Μαρία said

    Και η περίπτωση του Μανούσου Φάσση νομίζω οτι ξεπερνάει την απλή ψευδωνυμία.

  7. sarant said

    Μπράβο βρε Μαρία, κι αυτός!

    Κουκουζέλη, ομολογώ ότι αγνοούσα εντελώς για τον Κ. Όσο περνάει ο καιρός, τόσο περισσότερα ανακαλύπτω ότι αγνοώ.

  8. Γιὰ τὴν περίπτωσι τοῦ Ὄσιαν ἤξερα. Τὸ εἶχα ψάξει ὅταν διάβαζα τὰ πάθη τοῦ νεαροῦ Βέρθερου τοῦ Γκαῖτε. Γιὰ τὶς ἄλλες εὐχαριστῶ τὸν οἰκοδεσπότη. Πάντως ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τοῦ νὰ ἀποδίδῃς ἕνα κείμενο σὲ κάποιο ἀνύπαρκτο πρόσωπο (π.χ. Ὄσιαν) καὶ [τῆς ψευδεπιγραφίας (π.χ. νόθα κείμενα ποὺ ἀποδίδονται σὲ ἀρχαίους συγγραφεὶς ἢ «ἀπόκρυφα» ποὺ ἀποδίδονται σὲ ἀποστόλους). Ἄν καὶ ἡ μεγαλύτερη πλαστογραφία μὲ προφανὲς κίνητρο ἦρταν πιστεύω ἡ ψευδοκωνσταντίνειος δωρεά.

  9. Ο Πολύβιος Δημητρακόπουλος, θέλησε να διακωμοδήσει τους δημοτικιστές της εποχής του, έστειλε ανωνύμως σε κάποιο περιοδικό τους (την «Ηγησώ» ή την «Τέχνη» δε θυμάμαι καλά), ένα ποίημα του «Γιαπωνέζου ποιητή Συέρ Υόκο», το οποίο μολονότι ήταν τελείως ασυνάρτητο, δημοσιεύθηκε μετά τυμπανοκρουσιών. Οι υπεύθυνοι του περιοδικού όχι μόνο δεν υποπτεύθηκαν την απάτη αλλά ούτε πρόσεξαν την ακροστιχίδα των πρώτων λέξεων των 28 στίχων του, που σχημάτιζε τη φράση Ω ΤΗΣ ΜΑΛΛΙΑΡΗΣ ΠΑΡΑΦΡΟΣΥΝΗΣ ΣΑΣ. Επί πλέον το όνομα του «Γιαπωνέζου ποιητή» με αναγραμματισμό γίνεται Ο ΚΟΥΡΕΥΣ.

  10. sarant said

    Αυτό το έχω ακούσει κι εγώ, αλλά στην Τέχνη δεν είναι (τώρα μόλις τη φυλλομέτρησα, άλλωατε μόνο 12 τεύχη έβγαλε). Την Ηγησώ δεν την έχω δει, αλλά έχω ακούσει πως έβαζε μόνο ποιήματα των δέκα ιδρυτών της (Βάρναλης, Λαπαθιώτης, Καρβούνης κτλ. όλοι νεότατοι τότε). Μπορεί να είναι ο Νουμάς, αλλά ποιος κάθεται να τον ξεφυλλίζει…

  11. Κώστας Αδαμόπουλος said

    είναι βέβαια και του Γληνού το «Οι χοίροι υίζουσιν, τα χοιρίδια κοϊζουσιν, οι όφεις ιύζουσιν» που το είχε υπογράψει ως δημοδιδάσκαλος Α. Γαβριήλ, αν και εδώ η κατάσταση είναι οριακή, μπορεί να το δούμε και ως συγγραφικό κόλπο στα πλαίσια του νεογέννητου τότε ελληνικού μοντερνισμού.

  12. Μαρία said

    Πράγματι στο Νουμά είναι ο Syer-Yoko μεταφρασμένος απ’ τα αγγλικά! Να προσεχτεί η σημείωση.
    http://150.140.152.18/test2.php?art=15301

  13. sarant said

    Μπράβο, μπράβο, μπράβο! Πώς το βρήκες, βρε θηρίο;

  14. Μαρία said

    Με δύο κλικ. Νουμάς, συγγραφείς.

  15. Ξαναδιαβάζω την ανάρτηση και στη φράση «Προσοχή, δεν εννοούμε εδώ την ψευδωνυμία (που, παρεμπιπτόντως, ενώ ήταν πολύ διαδεδομένη παλιότερα, τώρα έχει πια σχεδόν εξαφανιστεί σαν φαινόμενο)» σκέφτομαι ότι οι περισσότεροι μπλόγκερ (ιστολόγοι, αν θέλετε) χρησιμοποιούν τη ψευδωνυμία. Ίσως γιατί ελάχιστοι πλέον διαβάζουν τυπωμένη ποίηση, π.χ., αντίθετα με το Μεσοπόλεμο ας πούμε (μου φαίνεται), ενώ στο διαδίκτυο έχεις την εντύπωση (την εντύπωση!) ότι υπάρχει ένα τεράστιο κοινό.
    .
    Δουλεύω τώρα σε μια πειρατική (εννοώ, με πειρατές) οθωμανική νουβέλα του 17ου αιώνα, η οποία παρουσιάζεται σαν η αυτοβιογραφική αφήγηση κάποιου απελεύθερου δούλου ονόματι Γιουσούφ, ενώ προφανώς είναι μυθοπλασία ανώνυμου συγγραφέα. Παλιό κόλπο, το οποίο παλιά μπορεί να έπιανε, ενώ τώρα που με ένα κλικ βρίσκεις οποιονδήποτε, άντε να δουλέψεις τον κόσμο. Αν και κάπου-κάπου εμφανίζονται υποθέσεις όπως το περίφημο «άρθρο Μπαμπινιώτη»…

  16. nikosl said

    1. Υπάρχει η γνωστή συζήτηση κατά πόσο ο Βολόσινοφ (υπαρκτό βέβαια πρόσωπο) ήταν ο συγγραφέας του Μαρξισμός και Φιλοσοφία της Γλώσσας ή του το φόρτωσε ο Μπαχτίν. Δεν με έχει πείσει η άποψη, αλλά το αναφέρω μιας και το έργο του Βολόσινοφ έχει εκδοθεί και σε συλλογές έργων του Μπαχτίν. Πχ στη γαλλική wikipedia, δεν υπάρχει σελίδα για τον Βολόσινοφ, ενώ το βιβλίο αναφέρεται στα έργα του Μπαχτίν.

    2. Στο Νουμά που μάς παρέπεμψε η Μαρία (#12) διαβάστε στη δεξιά στήλη οτι «Ενας καθαρευουσιαστής αποκάλεσε τη δημοτική Λερναία Υδρα». Μάλλον μας είχανε προλάβει όσον αφορά το «Λερναίο κείμενο».

  17. Μαρία said

    Δύτη, και γω σκέφτηκα παρόμοια πράγματα με αφορμή τον Σόιρμαν του μπεντροβάτου Παπαλάνγκι(1920), που κατηγορήθηκε για λογοκλοπή εξήντα χρόνια μετά, όταν ήταν στα θυμαράκια.

    Νίκο #7, στη σειρά Φιλοσοφία-Πηγές του Παπαζήση υπάρχει «Η Επανάληψη» του Κίρκεγκωρ(Κωνσταντίνου Κωνστάντιου) με εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια της μακαρίτισσας Σοφίας Σκοπετέα. Έτσι μάθαμε για τα ψευδώνυμα του Κ.

  18. Υπάρχουν επίσης τα ψευδο-ψευδώνυμα. Οι θεωρίες ότι π.χ. ο Σαίξπηρ ήταν ο Μπέικον, ο Πύντσον είναι ο Σάλιντζερ κ.ο.κ.

  19. Μαρία said

    Nikosl, τι ιστορία κι αυτή. Ποτέ δε κατάλαβα πώς ξεκίνησε. Υποτίθεται οτι ο Μπαχτίν εκτός απ’ το βιβλίο του Βολόσινοφ έγραψε και τη μορφική μέθοδο στην επιστήμη της λογοτεχνίας του Πάβελ Μπεντβέντεφ.
    Ηλεφού, ελίζω να γράφουμε σωστά τα ονόματα.

    Στη μεσαία στήλη του Νουμά ο γαλλισμός λέγεται φραγκισμός.

  20. Μαρία said

    Μεντ… με παρέσυρε ο Μπαχτίν

  21. metanastis said

    Νομίζω ότι μια από τις δημοφιλέστερες περιπτώσεις του είδους ήταν η δημοσίευση των δήθεν ημερολογίων
    του Χίτλερ από το γερμανικό περιοδικό Stern το 1983.
    (http://de.wikipedia.org/wiki/Hitler-Tageb%C3%BCcher)
    Τα ημερολόγια τα είχε γράψει ο Konrad Kajau, που ήταν ζωγράφος (http://de.wikipedia.org/wiki/Konrad_Kujau), ο οποίος και τα πούλησε στο Stern για περίπoυ 10 εκ. μάρκα…(ας πούμε 5 εκ ευρώ).

    Βέβαια δεν ξέρω αν η περίπτωση αυτή μπορεί να συγκριθεί με αυτές που προαναφέρθηκαν μια και ήταν προφανές ότι τα δήθεν ημερολόγια δημιουργήθηκαν εξαρχής με σκοπό την απάτη και όχι την παρουσίαση κάποιου λογοτεχνικολυ δημιουργληματος, αλλά σίγουρα είναι ένα γεγονός που χαρακτηρίστηκε σαν το μεγαλύτερο σκάνδαλο στην ιστορία του γερμανικού τύπου…

    Με την ευκαιρία της πρώτης μου ενεργής (ενεργούς;) συμμετοχής στο ιστολόγιο, ευχαριστώ και συγχαίρω τον ιστοδεσπότη για την φιλοξενία και την οξύνοια αντιστοίχως….

  22. sarant said

    Νίκο Λ. πολύ ενδιαφέρον.
    Μετανάστη, καλώς ήρθες!
    Δύτη, δεν είχα σκεφτεί τη μπλογκόσφαιρα, όπου πράγματι όλοι έχουν ψευδώνυμα. Όμως και οι πεζογράφοι είχαν τότε ψευδώνυμα (Καραγάτσης, Βενέζης) -τώρα όχι.

  23. Μπουκανιέρος said

    Το σύστημα Παθανάρες-Σλαβέικοφ έχει χρησιμοποιηθεί σποραδικά μέσα στα τελευταία χρόνια, π.χ. κάποιος Έλληνας γράφει ένα αστυνομικό και το εκδίδει σα μετάφραση ανύπαρκτου Αμερικανού κλπ.
    Αλλά μάλλον επειδή κανένα απ’ αυτά δεν είχε επιτυχία, δεν υπήρξε και ανάγκη για αποκαλυπτήρια.

  24. Και βέβαια ο Μπορίς Βιαν, alias Βέρνον Σάλλιβαν.

  25. sarant said

    Ναι, και μάλιστα ακριβώς όπως οι Παθανάρες-Σλαβέικοφ, δηλαδή ο Βιαν δήθεν ήταν ο μεταφραστής του Βέρνον Σάλιβαν.
    Και κοιτάζοντας εδώ
    http://fr.wikipedia.org/wiki/Vernon_Sullivan
    είδα ότι παρόμοιο τέχνασμα έκανε και ο Κενό (Κενώ) που εφεύρε τη Σάλι Μάρα.

  26. Μαρία said

    Και η ιδιαίτερη περίπτωση του Φερνάντο Πεσόα.

  27. Μ.Ξ. said

    Έχω την εντύπωση ότι πρέπει να βάλουμε και τον Σταύρο Κρητιώτη στο λογαριασμό. Αν και υποψιάζομαι ότι όλοι πλέον ξέρουν ποιος είναι, εκτός από μένα.

  28. οἱ ἐπιστολὲς τοῦ Ῥοΐδη τοῦ ὀρίτζιναλ (ὄχι τοῦ σφετεριστοῦ) πρὸς τὴν Ἱερὰ Σύνοδο στὶς ὁποῖες ὑπογράφει ὡς Σουρλῆς μετρᾶνε;

  29. sarant said

    Μ.Ξ., εγώ δεν ξέρω ούτε ποιος δεν είναι.

    Κορνήλιε, οριακή περίπτωση -αλλά τι ωραία κείμενα! Γιαυτό με είχε εξοργίσει η μεταγλώττιση προ ετών, επειδή παρέλειπε και τις επιστολές Σουρλή.

  30. Μ.Ξ. said

    Ο Κρητιώτης είναι συγγραφέας, μάλιστα το πιο πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο Τα Συρτάρια της Γνώμης του είναι για τον Ροΐδη.

    Το προηγούμενο βιβλίο του, ένα μυθιστόρημα με τίτλο Το Μηνολόγιο Ενός Απόντος, είχε συζητηθεί αρκετά, μια και στην πραγματικότητα ήταν ένα κολάζ αποσπασμάτων από βιβλία άλλων – ο Κρητιώτης απλώς τα μοντάρισε για να φτιάξει τη δική του αφήγηση (με πρόχειρους υπολογισμούς του, ο ίδιος πρέπει να έχει γράψει γύρω στο 75% του βιβλίου). Όταν είχε κυκλοφορήσει το Μηνολόγιο θυμάμαι υπήρχε μια συζήτηση για το ποιος κρύβεται πίσω από το ψευδώνυμο, είχα μείνει με την εντύπωση ότι εντέλει μαθεύτηκε.

  31. καὶ ὁ Λάρυ Κούλ. ἐγὼ αὐτὸς θὰ ἤθελα νὰ μάθω ποιὸς εἶναι.

  32. Μ.Ξ. said

    Παροράματα, που λέει κι ο Κορνήλιος:

    Στο #30, όπου ο ίδιος πρέπει να έχει γράψει γύρω στο 75% του βιβλίου, διάβαζε: ο ίδιος πρέπει να έχει γράψει γύρω στο 25% του βιβλίου.

    Να με συμπαθάτε.

  33. voulagx said

    @Δυτης, Σαραντ. Και ο Μπορις Βιαν; Πριν απο αρκετα χρονια ηταν η αδυναμια μου.
    Μπορειτε να δωσετε περισσοτερς πληροφοριες;

  34. sarant said

    Κάποια από τα μυθιστορήματά του (Αφρός των ημερών, Θα φτύσω στους τάφους σας) εκδόθηκαν στο όνομα του (ανύπαρκτου) Αμερικανού Βέρνον Σάλιβαν. Ο Βιάν υποτιθεται ότι ηταν απλώς ο μεταφραστής.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Vernon_Sullivan

  35. voulagx said

    ΟΚ τα εχω και τα δυο,θα πρεπει να τα ξεσκονισω λιγακι, ευχαριστω.

  36. Νίκο, ο Αφρός των ημερών βγήκε στο κανονικό του όνομα. Ο Βέρνον Σάλιβαν υποτίθεται ότι έγραφε τα «αστυνομικά».

  37. Εμένα όλ’ αυτά μου θυμίζουν μια ιστορία απο την …ανάποδη. Το μυθιστόρημα του Ανρί Τρουαγιά «ο νεκρός κυριεύει τον ζωντανό». Ένα καταπληκτικό βιβλίο στο οποίο ο ήρωας, ένας συγγραφέας τρίτης διαλογής ανακαλύπτει αδημοσίευτα χειρόγραφα κάποιου που έχει πεθάνει και τα δημοσιεύει στο όνομά του.Γίνεται διάσημος κι αρχίζει σιγά σιγά ο νεκρός να κυριεύει τον ζωντανό.
    Αυτό το … ανάποδο θα είχε εξίσου αν όχι μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Πόσοι δηλαδή οικειοποιήθηκαν έργα άλλων.

  38. sarant said

    Μαρίνο, έχεις δίκιο για τον Αφρό.
    Αλέξανδρε, δεν το έχω διαβάσει, αλλά θα το αναζητήσω. Le mort saisit le vif.

  39. nikosl said

    Μαρία (#19), ήμουν έτοιμος να σου γράψω ότι η ταύτιση Μπαχτίν-Βολόσινοφ μάλλον οφείλεται α)στην υπερβολική αγάπη προς τον Μπαχτίν από διανοούμενους στη Γαλλία και β)στο ότι ο Μπαχτίν τη γλίτωσε από τις δίκες, τις εξαφανίσεις και τα ψυχιατρεία του Στάλιν ενώ ο Βολόσινοφ «εξαφανίστηκε» το 1934.

    Ομως ξαναέριξα μια ματιά σε ένα ωραίο άρθρο (της δικής μου πολιτικής παράδοσης) για το Βολόσινοφ και στην υποσημείωση 20 διάβασα ότι:

    As discussed in K Clark and M Holquist, op cit, pp146-170, this claim was first made by the Soviet linguist V V Ivanov on the occasion of Bakhtin’s 75th birthday.

  40. ἀπὸ πλευρᾶς ἀφηγηματικοῦ ἐνδιαφέροντος ἐμένα μοῦ προκάλεσε ἰδιαίτερη ἐντύπωσι τὸ «σπίτι ἀπὸ φύλλα» τοῦ Ντανιελέφσκι. κινεῖται σὲ πολλὰ ἀφηγηματικὰ ἐπίπεδα καὶ τελικὰ ἀναρωτιέσαι ποιὸς γράφει τί. πάντως ὅσν ἀφορᾷ στὴν οἰκειοποίησι χειρογράφων θυμᾶμαι μιὰ ταινία, νομίζω λεγόταν » the murder of crows».

  41. Μαρία said

    Nikosl, ευχαριστώ για το άρθρο. Θα το διαβάσω αργότερα.
    Η πηγή μου για την ταύτιση του Μπαχτίν με Βολόσινοφ, Μεντβέντεφ είναι γαλλική. Τα «προβλήματα λογοτεχνίας και αισθητικής» του Μπαχτίν σε Πλέθρον (1980) έχουν μεταφραστεί απο τις εκδ. Γκαλιμάρ. Στην εισαγωγή είχα διαβάσει με έκπληξη οτι ο Μαρξισμός και φιλοσοφία της γλώσσας, που ήξερα για έργο του Βολόσινοφ, είναι δικό του.
    Μετάφραση(απο τα αγγλικά) ενός μικρού μέρους του βιβλίου του Βολόσινοφ υπάρχει στο 1ο τεύχος(1975) του βραχύβιου περιοδικού Κώδικας κι έτσι τον έμαθα. Τώρα που ξαναβλέπω τα σχόλια στην ημερομηνία θανάτου του Β. υπάρχει ερωτηματικό.

  42. sapere aude said

    > Sarant:
    > Παλιά είχα διαβάσει και για κάποιον Άγγλο (ή αγγλοσάξονα) που έγραφε βιβλία θαλασσινά και τα παρουσίαζε σαν μετάφραση των έργων ενός Έλληνα σφουγγαρά ή κάτι τέτοιο –αλλά το Αηζενχάουερ εξαφάνισε το όνομά του από τη μνήμη μου.

    Μήπως εννοείς τον ψαρά-ποιητή Αντρέα Καράβη σε «μετάφραση» του Καναδού David Solway;

    I record everything
    with the doggedness of the tamarisk tree,
    with the memory of the heavy stone,
    to keep what is left
    from blowing away
    in this endless, anonymous wind

    (Andreas Karavis – Saracen Island)

    Το Βήμα (2001)
    http://tinyurl.com/nyrayh

    Και στο Amazon!
    http://tinyurl.com/kta23f

  43. sarant said

    Ναι, αυτός είναι! Γεια σου ρε Σαπέρε, εκφραστή της συλλογικής μας σοφίας!

  44. sapere aude said

    Ο Αντρέας Καράβης στη wiki:
    http://tinyurl.com/nrlr9k

    > On October 1999, Books in Canada published an article entitled «Modern Homer» about a supposedly newly-discovered Greek poet Andreas Karavis, with an interview, a photograph, and an essay by David Solway. In the piece, Solway claimed that he had hunted the reclusive fisherman-poet for years until he had finally met him in 1991, and that he had begun to translate his poems in 1993.
    Solway claimed that Karavis had been born in 1932 in Chania, Crete, and that he lived on the Dodecanese island of Lipsi.

    Και ένα ιδιαίτερα απολαυστικό άρθρο από τον/την Guardian:
    http://tinyurl.com/mqds8u

    > As if that were not enough, Solway also published An Andreas Karavis Companion, a madcap critical apparatus and mishmash of Karavisiana. Here one finds an excerpt from a Lipsi tourist brochure that reads, «Adding more to the charms of fabuled Lipsi there is existing here the great poet Andreas Karavis»

  45. Να προσθέσω και την Ανθολογία Ανύπαρκτων Συγγραφέων. Δεν υπάρχει το όνομα αυτού που έγραψε όλα τα κείμενα, επομένως δημιουργείται η εντύπωση ότι αυτοί οι συγγραφείς, αν και άσημοι, υπήρξαν. Μέρος της Ανθολογίας… είχε κυκλοφορήσει πιο παλιά στη σειρά των «Μικρών» του Πατάκη με το όνομα του Δρακονταειδή -νομίζω στην «ταυτότητα» του βιβλίου. Αυτός ήταν ο συγγραφέας όλων των κειμένων, γεγονός που δε γνώριζα διαβάζοντάς τα κι εκλογικεύοντας το επίθετο «ανύπαρκτων». Θαυμάσιος.

  46. καὶ μένει τὸ ἐρώτημα: ποιός εἶναι ὁ Ἀρκάς;

  47. sarant said

    Σαπέρε, σ’ ευχαριστώ. Η περίπτωση του Καράβη είναι ακριβώς αυτό που είχα κατά νου, αλλά δεν ήξερα ότι είχε πάρει τέτοιες διαστάσεις. Πράγματι απολαυστικό!

    Κορνήλιε, το μόνο που ξέρω για τον Αρκά είναι πως έχει βγάλει πολυτεχνείο.

  48. voulagx said

    Ο ΑΦΡΟΣ ΤΩΝ ΗΜΕΡΩΝ
    (L’ ECUME DES JOURS)
    ΜΠΟΡΙΣ ΒΙΑΝ

    ΠΡΟΛΟΓΟΣ
    Εκείνο που έχει σημασία στη ζωή είναι να κρίνει κανείς τα πάντα a priori.Φαίνεται, πραγματικά, ότι οι μάζες έχουν άδικο και τα άτομα έχουν πάντα δίκιο.Ας μη βιαστούμε ωστόσο να εξάγουμε κανόνες συμπεριφοράς απ’ αυτό το αξίωμα: δεν είναι ανάγκη να διατυπώνουμε τους κανόνες για να τους ακολουθούμε. Δυό πράγματα υπάρχουν μόνο: ο έρωτας, κάθε λογής, με όμορφες κοπέλλες κι η μουσική της Νέας Ορλεάνης ή του Ντιούκ Έλινγκτον. Τα υπόλοιπα θά ’πρεπε να πάψουν να υπάρχουν, γιατί τα υπόλοιπα είναι αντιαισθητικά και οι λίγες σελίδες που ακολουθούν, σαν απόδειξη, στηρίζονται στο γεγονός ότι ολόκληρη η ιστορία είναι αληθινή αφού την έπλασα εγώ με την φαντασία μου,από την πρώτη μέχρι και την τελευταία λέξη. Η υλική της πραγματοποίση αποτελείται ουσιαστικά από μια πλάγια προβολή της πραγματικότητας πάνω σ’ ένα παραμορφωμένο επίπεδο αναφοράς με ακανόνιστους κυματισμούς. Όπως βλέπετε, πρόκειται για βολικό σύστημα, και το συνιστώ ανεπιφύλαχτα.

    Νέα Ορλεάνη
    10 Μάρτη 1946

  49. Νέα Ορλεάνη ε; και υπογράφει τον πρόλογο ως Βιαν ή Σάλιβαν;

  50. voulagx said

    Ως Μπορις Βιαν. Στο βιβλιο που εχω (εκδοσεις «γραμματα», 1979, Μεταφραση: Ρενα Χατχούτ)δεν υπαρχει βιογραφικο του συγγραφεα.

  51. Α! βλέπω εδώ ότι υπογράφει μεν ως Βιάν, αλλά παραθέτει ως τόπους συγγραφής μέρη όπου δεν είχε πάει ποτέ. Άρα υπάγεται-και-όχι στον Παθαναρισμό.
    Παρεμπιπτόντως, τι ωραίο βιβλίο! και το «Φθινόπωρο στο Πεκίνο», επίσης.

  52. voulagx said

    Δυτη, «Κρεμασα» τον παραπανω προλογο για λογους καθαρα λογοτεχνικους και οχι σαν απαντηση στο #36 σχολιο σου, με το οποιο συμφωνω.

  53. Χωρίς παρεξήγηση! κι εγώ προβληματίστηκα, δεν έχω τώρα και το βιβλίο πρόχειρο, γιαυτό ρώτησα. 🙂

  54. voulagx said

    #51: Εχεις δικιο, να τον καταταξουμε στον… ημι-παθαναρισμο;
    Ωραιο βιβλιο, ναι, και μαλλον το μονο του Βιαν που μου εχει απομεινει, τα υπολοιπα απωλεσθησαν-ισως με την μεθοδο των δανεικων και αγυριστων.

  55. kouroupet said

    Το «νεκρονόμικον» του Λάβκραφτ, με ψευτοσυγγραφέα τον Αμπντούλ Αλ-Χαζρέντ μετράει;

    http://en.wikipedia.org/wiki/Necronomicon

  56. sarant said

    Υπήρξε το Νεκρονομικόν; Ή έχουμε ανύπαρκτο βιβλίο ανύπαρκτου συγγραφέα;

  57. Ανύπαρκτα βιβλία ανύπαρκτων συγγραφέων, παραγγελιά για άλλο ποστ! Μπόρχες και δε συμμαζεύεται…

  58. ηλεφούφουτος said

    Αχ, τι κοψίδια και μεζέδες μού θύμισε τώρα ο kouroupet!
    Το διαπρεπή Βυζαντινό λόγιο και μεταφραστή Φιλέτα!!!!

    Πρόκειται για ανύπαρκτο μεταφραστή ανύπαρκτού έργου ανύπαρκτου συγγραφέα (όλα αυτά δυνάμει της συγγραφικής φαντασίας του Λάβκραφτ) που έγινε όμως και αγνώριστος δυνάμει υπαρκτού μεταφραστή. Από τις πιο τραυματικές μου εμπειρίες από μετάφραση.

  59. sarant said

    Για εξηγήσου, Ηλεφού, διότι εδώ μυρίζομαι… φιλέτο!

  60. ηλεφούφουτος said

    Νικοδεσπότα, αναφέρομαι σε αυτό το βιβλίο
    http://www.biblionet.gr/main.asp?page=showbook&bookid=123048

    όπου ο κατά Λάβκραφτ Βυζαντινός λόγιος Philetas (φανταστικό πρόσωπο) γίνεται στη μετάφραση «Φιλέτας». Δεν ξέρω εσείς, αλλά εγώ θα περίμενα κάτι σαν «Φιλητάς», υπαρκτό όνομα στη γραμματολογία αλλά και ως σύγχρονο επώνυμο.
    Τώρα βέβαια κάνοντας ένα γούγκλισμα είδα π.χ. αυτό τον κατάλογο αρχαίων συγγραφέων
    http://benl.primedu.uoa.gr/database+.html,
    όπου ο αρχαίος Φιλητάς ο Κώος έχει επίσης γίνει Φιλέτας!

  61. Μαρία said

    Ο Βυζαντινός Φιλέτας λεγόταν τουλάχιστον Θεόδωρος;

  62. Μαρία said

    Απίστευτο!
    Ο Θεόκριτος ειδικά, είχε το προνόμιο να περάση τη νεότητά του στην ευτυχή
    εκείνη Σικελία την ολοκληρωτικά βουκολική και ν΄ακούση αληθινά τραγούδια
    στην φλογέρα πραγματικών τζομπανόπουλων. Τούτο στάθηκεν αρκετό στο
    εφευρετικό πνεύμα του, γιατί διάθετε, επί πλέον, την ποιητική ευχέρεια και
    γνώση όπως του τη δασκάλεψε στην Κω ο δάσκαλός του ποιητής Φιλέτας.
    http://culture.ana.gr/view5.php?id=3483&pid=375

  63. sarant said

    Μαρία, αν πράγματι είναι του Περάνθη το κείμενο που παραθέτεις, είναι όντως απίστευτο λάθος ο… Φιλέτας!

  64. skolotourou said

    Πολύ ωραία συζήτηση. Εμαθα κι εγώ πράγματα που αγνοούσα. Για τον Μανούσο Φάσση ειδικά, επειδή το ανέφερε κάποιος παραπάνω κι επειδή έτυχε να μου τον δωρίσουν προχθές, έχω να πω πως δεν τίθεται θέμα ψευδωνυμίας, κατά τη γνώμη μου – είναι ξεκάθαρο πως το έχει γράψει ο Αναγνωστάκης, ο οποίος απλώς αναφέρεται στον εαυτό του (και μάλιστα στον εύθυμο, νεανικό, με σκαμπρόζικη διάθεση εαυτό του) θέλοντας να δημοσιεύσει κάποια νεανικά (και όχι μόνο) ποιήματά του, αλλά και να τα χώσει σε συγχρόνους του (από τον πολιτικό και λογοτεχνικό χώρο).

    Τέλος, να πω ότι ο Παθανάρες (Παππάς) μου είναι ιδιαίτερα αγαπητός και κακώς ξεχάστηκε και παραγνωρίστηκε, κατά την άποψή μου.

    (Νίκο ευχαριστώ για την παραπομπή).

  65. Ελένη said

    Σε κανέναν από τους σύγχρονους του «Παθανάρες» δεν έκανε εντύπωση ότι ενώ ήταν «Μεξικανός» είχε ένα ωρραίο στρογγυλότατο θθθθθθ στη μέση του ονόματός του;;;; οι λατινοαμερικάνοι (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) δεν προφέρουν «θ» αλλά «σ»….

  66. Μαρία said

    Σκολοτούρου, υποθέτω οτι σου δώρισαν το βιβλίο του Αναγνωστάκη, Ο ποιητής Μαν. Φάσσης …, που επανεκδόθηκε πρόσφατα.
    Προυπήρξε όμως αυτό:
    Μανούσος Φάσσης, Παιδική Μούσα (τραγούδια για την προσχολική και σχολική ηλικία), Αθήνα 1980. Τότε δεν ήταν καθόλου φανερό οτι πρόκειται για τον Αναγνωστάκη.

  67. sarant said

    Σοφία Κ., Μαρία. Σε ποιο βιβλίο είναι που έχει και φωτογραφία του Αναγνωστάκη με τον Μανούσο Φάσση σε παιδική ηλικία στα μπάνια;

    Ελένη, και σήμερα λίγοι ξέρουν ότι το θ είναι καστιλιάνικη πατέντα, πόσο μάλλον πριν από 60 χρόνια.

  68. Μαρία said

    Λες αυτή στο εξώφυλλο;
    http://books.vres.gr/book.php?book_id=17605

  69. μοῦ εἶπαν ὅτι τὸ καστιλλιάνικο θ ὀφείλεται στὸν τελευταῖο Ἀψβοῦργο τῆς Ἰσπανίας, ἕνα χτικιάρικο παιδί (πορτραῖτο του εἶδα στὸ Ἐσκοριάλ) ποὺ δὲν μποροῦσε νὰ προφέρῃ τὸ σ. Δὲν τὸ πίστεψα. Ἔκανα καλά;

  70. sarant said

    Μαρία: αυτήν λέω, οπότε απαντήθηκε η απορία μου.

  71. Ελένη said

    Κορνήλιε, κι εγώ το έχω ακούσει πολλάκις για το θ των Ισπανών, αλλά δεν είμαι 100% σίγουρη ότι δεν πρόκειται για μύθο…

    Οι Μεξικάνοι το επαναλαμβάνουν όποτε βρουν ευκαιρία, ότι το σωστό είναι σ.

    Βέβαια (ανεκδοτολογικά!) όταν μιλάμε για τόνωση της εθνικής υπερηφάνιας/υπεροχής με οποιοδήποτε μέσο, νομίζω πως τα πρωτεία τα κατέχει μια φίλη μου: όταν τη ρώτησα γιατί το κέτσαπ το λένε (και το γράφουν στα μπουκάλια) catsup -προφέρεται κάτσουπ- μου απάντησε: δικές μας είναι οι τομάτες, όπως θέλουμε το λέμε!

    Αντεπιχείρημα δε βρήκα…

  72. sapere aude said

    > Ελένη:
    > οι λατινοαμερικάνοι (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) δεν προφέρουν “θ” αλλά “σ”

    Ελένη, ποιες είναι οι ελάχιστες εξαιρέσεις;
    Gracias de antemano.

  73. skolotourou said

    Μαρία, πράγματι αυτό μου δώρισαν και μάλιστα την έκδοση του 1996. Σε ευχαριστώ για το σχόλιό σου, για να είμαι ειλικρινής εγώ διαβάζοντας το βιβλίο νόμιζα ότι η Παιδική Μούσα είναι ένα ανύπαρκτο βιβλίο που το χρησιμοποιεί για να θολώσει τα νερά περί Μανούσου Φάσση.

  74. skolotourou said

    Δηλαδή ο Αναγνωστάκης έβγαλε το 1980 την παιδική Μούσα και αυτές οι κριτικές που ενσωματώνει στο βιβλίο του: Μανούσος Φάσσης είναι πραγματικές κριτικές που γράφτηκαν στον Τύπο της εποχής; (και γι’ αυτές πίστεψα προς στιγμήν ότι είναι χιουμοριστικές, πχ της Αμπατζοπούλου).

  75. Μαρία said

    Σ, δε θυμάμαι την κριτική της Φραγκίσκης. Μπορεί να είχε μυριστεί την πλάκα, αλλά γενικά έτσι είχαν τα πράματα. Δες κι εδώ, προτελευταία παράγραφο.
    http://www.kedros.gr/product_info.php?cPath=&products_id=352

    Δυστυχώς, και τα δύο βιβλία δεν τα έχω πια, θύματα της ελληνικής βιβλιοφιλίας.

  76. Ελένη said

    @72:

    Μεμονωμένα βρίσκει κανείς στη Χιλή, Περού και Κολομβία ότι το σ το προφέρουν τόσο απαλά που φέρνει προς το θ.

    Επίσης στα νησιά (Κούβα κατά βάση) τείνουν να «μασάνε» τις καταλήξεις, κυρίως όταν είναι σιγμόληκτες καθώς και το σ σε διφθόγγους π.χ. esto –> e’to.

    Από πλευράς προφοράς γενικώς, τα πιο «σωστά» θεωρούνται τα Κολομβιανά. Στην Αργεντινή και την Ουρουγουάη έχουν πολύ χαρακτηριστική προφορά που τους κάνει να ξεχωρίζουν αμέσως. Τα μεξικάνικα (παρόλο που έχουν πολλά τοπικά αξάν και ιδιωματικές εκφράσεις( είναι εύληπτα σε όλη τη Λατ. Αμερική, όπως και τα ισπανικά της Βενεζουέλας, κυρίως λόγω τηλεόρασης (στις δύο αυτές χώρες γυρίζονται οι περισσότερες σαπουνόπερες).

  77. sapere aude said

    Ευχαριστώ πολύ Ελένη. Μια ερώτηση ακόμα:
    Όταν λες «το σ το προφέρουν τόσο απαλά που φέρνει προς το θ» εννοείς μόνο τα z/ce/ci ή και το s;

  78. Ελένη said

    Μονο τα z, ce-ci ποτέ το s (εκτός από τους Κουβανούς που τα τρώνε όλα!)

  79. sapere aude said

    @ Ελένη

    Μούτσα γράσια πορ του ρεπουέτα 😉

  80. skolotourou said

    Μαρία, ευχαριστώ και για τα νεότερα σχόλια. Μου φαίνεται αδιανόητο να άργησαν να καταλάβουν την «πλάκα» οι φιλόλογοι, αλλά εμείς το διαβάζουμε εκ των υστέρων και με το δεδομένο ότι δεν υπήρχε Μανούσος Φάσσης, όπως δεν υπήρξε και Μαθιός Πασχάλης, για παράδειγμα.

    Φοβάμαι ότ, ακόμα καισήμερα όσοι καταπιάνονται με σάτιρα, παρωδίες και ελευθερόστομα στιχάκια εγκαλούνται για παραλογοτεχνία και έτσι αισθάνονται την ανάγκη να εφεύρουν ένα πιο αποδεκτό προσωπείο ώστε να εκφραστούν και σε αυτό το πεδίο, τι λέτε κι εσείς;

  81. 80: ένα μπλογκ, για παράδειγμα… 🙂

  82. Μαρία said

    Τους γουρσουζέψαμε τους Σαμοανούς βλ. Παπαλάγκι στο ποστ.

  83. #29 μπορεῖ νὰ ἐξοργίζεται ὁ οἰκοδεσπότης ἐπειδὴ δὲν μεταγλωττίστηκαν οἱ ἐπιστολὲς Σουρλῆ (ἐγὼ θὰ ἔλεγα ὅτι εὐτυχῶς γλύτωσαν τὴν μεταγλώττισι) ἀλλὰ τώρα μᾶς διαφημίζουν καὶ μεταγλωττισμένο Παπαρρηγόπουλο (ἂν καὶ κυκλοφορῇ χρόνια). μετὰ φταίω ἐγὼ νὰ ἀναπολῶ τὰ Εὐαγγελι(α)κά;

  84. Κορνήλιε, αν θες την επαγγελματική μου γνώμη, το χειρότερο είναι να μας διαφημίζουν, εν έτει 2009, τον Παπαρρηγόπουλο για να μάθουμε ιστορία (για να μην αναφέρω τα «Νέα» που πουλούσαν Άμαντο και Γκίμπον για να μάθουμε περί Οθωμανών). Και δεν είμαι υπέρ των μεταγλωττίσεων.

  85. sarant said

    Στα ιστορικά βιβλία εγώ είμαι υπέρ των μεταγλωττίσεων, αλλά, πράγματι, γιατί ο Παπαρρηγόπουλος;

  86. Μαρία said

    Ο Παπαρηγόπουλος κυκλοφορεί σε μετάφραση εδώ και πολλά χρόνια όπως λέει κι ο Κορνήλιος. Όσοι ήταν τότε κατά της μετάφρασης χρησιμοποιούσαν ως επιχείρημα οτι αυτοί που ενδιαφέρονται να τον διαβάσουν μπορούν να τον καταλάβουν κι απ’ το πρωτότυπο.
    Γιατί μόνο τα ιστορικά βιβλία; Η Πάπισσα Ιωάννα π.χ. δε θα πρέπει να είναι προσιτή στους κάτω των 45 χρονώ;

  87. sarant said

    Όταν είχε μεταφραστεί τελευταία φορά η Πάπισσα Ιωάννα ήμουν εντελώς αντίθετος. Τώρα δεν είμαι εντελώς, αλλά θα προτιμούσα μια σχολιασμένη έκδοση με γλωσσάρι. Κι αν είναι να μεταφραστεί, οπωσδήποτε αντικριστή έκδοση, όπως συνηθίζεται στους αρχαίους’ κάτι που μόνο ο Βερέττας έκανε.

    Όμως, με την ίδια λογική, καλώς μεταφράστηκε και το έργο του Σολωμού, ξέρεις… «Η γυναίκα της Ζακύνθου»;

  88. Μαρία said

    Ο Σολωμός μεταφράστηκε; Δε το ήξερα.
    Για την Πάπισσα την ξέρω την άποψή σου, αλλά το γλωσσάρι δεν αρκεί. Το πρόβλημα δεν είναι οι άγνωστες λέξεις αλλά κυρίως η σύνταξη. Πειραματίσου με τις κόρες σου και θα το διαπιστώσεις και συ. Κατά τα άλλα μ’ αρέσουν πολύ οι δίγλωσσες εκδόσεις ειδικά στην ξένη ποίηση.

  89. Άλλη περίπτωση δημιουργού:
    η περίπτωση Duchamp και το έργο του fountain -ένα από τα διασημότερα του μοντερνισμού- όταν παρουσιάστηκε ως έργο του Richard Mutt (φέρει την υπογραφή R.Mutt) -ανύπαρκτο πρόσωπο, επινοημένο από τον ίδιο τον Duchamp.
    (Ακόμα, υπάρχει η άποψη ότι η κριτική που δημοσιεύτηκε στο dada-περιοδικό The BLind Man και αποδόθηκε στην Wood, συντάχθηκε από τον ίδιο τον Duchamp)

  90. Μαρία said

    Δεν είναι βέβαια Παθανάρες αλλά η θέση του είναι εδώ 🙂
    http://epohi.gr/portal/politismos/7112-2010-06-06-14-52-19
    Το «Θάνος Βλέκας» δημοσιεύθηκε σε συνέχειες στο περιοδικό «Πανδώρα» από τις 15 Οκτωβρίου 1855 έως τις 15 Φεβρουαρίου 1856. Ο Καλλιγάς δεν εμφανίστηκε ως συγγραφέας του, αλλά, με επιστολή του προς τον εκδότη του περιοδικού Νικόλαο Δραγούμη, που δημοσιεύτηκε ως πρόλογος, το παρουσίασε ως έργο ενός αποθανόντος από την σοβούσα τότε επιδημία χολέρας, τον οποίο και δεν κατονομάζει.
    Και η επιστολή στην Πανδώρα: http://xantho.lis.upatras.gr/test2_pleias.php?art=35390

    Δείτε επίσης στο άρθρο την απίστευτη μεταφραστική περιπέτεια της μονογραφίας.

  91. sarant said

    Μαρία, πράγματι εδώ ταιριάζει αυτό -αλλά η μονογραφία αποδείχτηκε μοιραία για τους μεταφραστές της…

  92. Μαρία said

    Ξέρεις μήπως ποιοι ήταν οι μεταφραστές; Μπορεί να το ξέρει ο Μπουκάν.

  93. sarant said

    Όχι, δεν ξέρω.

  94. Πολύ καθυστερημένο, αλλά με την ευκαιρία του νέου βιβλίου σεργιάνισα από παλιά μονοπάτια και μου δημιουργήθηκε η απορία:

    Αηζενχάουερ; Τι είναι αυτό; στρατηγικό Αλτσχάιμερ;
    Γιατί έχω ακουστά έναν κάποιον στρατηγό Αϊζενχάουερ (τον και Άικ αποκαλούμενο) που μετά το στρατηγηλίκι του έκανε και πρόεδρος των ΗΠΑ. Αλλά ήταν αυτός κι όχι αυτό κι απ’ την άλλη, όσα και να έκανε στην Ελλάδα και στους Έλληνες, δύσκολο να εξαφανίσει απ’ το μυαλό ονόματα.
    Ενώ ο στρατηγός(!) Αλτσχάιμερ κάτι τέτοια τα καταφέρνει μια χαρά!

    Κι η απορία ακόμα μεγαλύτερη που κανένας δεν είπε, συγγνώμην, δεν έγραψε τίποτα.

  95. sarant said

    Γιάννη, το Αηζενχάουερ είναι, ακριβώς, το Αλτσχάιμερ όταν.. το έχεις ξεχάσει 🙂

  96. Αν το έχεις απλά ξε-χάσει δεν είναι πρόβλημα. Άμα λείπει το «ξε» γίνεται πρόβλημα!

  97. Κρέσηρος said

    Χαρακτηριστική είναι, νομίζω, και η περίπτωση των εξαιρετικών «οξυρρύγχειων παπύρων» του Κωνσταντίνου Τσάτσου, οι οποιοι είχαν πρωτοδημοσιευτεί στη «Νέα Εστία» ως μεταφρασή αρχαίου πρωτοτύπου. Αξιοσημείωτο ότι η «απάτη» Τσάτσου αποκαλύφθηκε 30 χρόνια μετά την πρωτοδημοσίευση, έχοντας στο μεταξύ μπερδέψει και έναν ιστορικό !

    http://www.capital.gr/gmessages/showTopic.asp?id=1583272&nid=918929

  98. Μαρία said

    97
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/08/24/tsatsospapyri/

  99. Κρέσηρος said

    Σ’ ευχαριστώ Μαρία. Με παραξένεψε που δεν αναφέρθηκε πιο πάνω αλλά όφειλα να κάνω μια αναζήτηση και στο μπλογκ όντας νέος επισκέπτης.

  100. K. Aδάμ said

    Έχουν περάσει 2 χρόνια από το τελευταίο σχόλιο αλλά θα μου επιτρέψετε να προσθέσω κι εγώ ένα λιθαράκι: Ο Κωνσταντίνος Σιμωνίδης που έζησε τον 19ο αιώνα και δημοσίευσε ένα ιστορικό της [ανύπαρκτης] Απολλωνιάδος Σχολής της Σύμης. Το ιστορικό αυτό υποτίθεται ότι το είχε γράψει ένας μοναχός από τη Χίο που ονομαζόταν Μελέτιος. Το βιβλίο εκδόθηκε το 1849 αλλά δεν γνωρίζω αν αμφισβητήθηκε η αλήθεια των ισχυρισμών του. http://sykoutris.academyofathens.gr/assets/getlemma.aspx?id=186125
    Ο Σιμωνίδης έγινε «διάσημος» στους φιλολογικούς κύκλους της εποχής του και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Είχε τεράστιο ταλέντο στο να … κατασκευάζει «αρχαία» χειρόγραφα που ¨ανακαλυπτε¨ σε μοναστήρια του ελλάδικού χώρου. Μέχρι ν΄αρχισουν να αμφισβητούν την αυθεντικότηττά τους όσοι τον θαύμαζαν, είχε πουλήσει ένα σωρό απ΄αυτά. Ήταν επαγγελματίας απατεώνας, σίγουρα μορφωμένος και πιθανόν γοητευτική προσωπικότητα.
    Την βιογραφία του έγραψε ένας γερμανός συγγραφέας πριν 3 ή 4 χρόνια. Μεταφράστηκε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Νεφέλη το 2012.
    http://www.biblionet.gr/book/183769/%CE%97_%CE%9F%CE%B4%CF%8D%CF%83%CF%83%CE%B5%CE%B9%CE%B1_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%AC%CF%86%CE%BF%CF%85_%CE%9A%CF%89%CE%BD%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%85_%CE%A3%CE%B9%CE%BC%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B4%CE%B7

  101. Avonidas said

    Να προσθέσω έναν συνθέτη Παθανάρες, αν και είναι παρωδία: τον P.D.Q. Bach, το «μαύρο πρόβατο της οικογένειας των Bach», δημιούργημα του Peter Schickele:

    http://en.wikipedia.org/wiki/P._D._Q._Bach

    εδώ ένα δείγμα

    Επίσης, να πω ότι περιπτώσεις όπως ο Παπαλάνγκι ή ο λόγος του «αρχηγού Σιάτλ», που «είναι άγριος και δεν καταλαβαίνει», δεν μου φαίνονται καθόλου ανώδυνες. Με εξοργίζουν, πρώτον γιατί γίνονται αμέσως Λερναία και δεύτερον και κυριότερον γιατί συγκαλύπτουν μια νεο-αποικιοκρατική νοοτροπία, που λέει «επειδή εσύ είσαι πρωτόγονος και δεν ‘πουλάς’ στο κοινό μου, θα πω εγώ αυτά που πιστεύω πως νομίζεις, με τις δικές μου περικοκλάδες που πατάνε τα κουμπιά του κοινού μου. Απλά άραξε και άφησε τους μεγάλους να μιλήσουν». Είναι χυδαία συγκαταβατικό, ουσιαστικά αφού καταστρέψαμε αυτούς τους πολιτισμούς ερχόμαστε τώρα να οικειοποιηθούμε την κουλτούρα τους.

  102. sarant said

    101: Ε ναι, αυτό είναι παρωδία -θυμάμαι το είχα αγοράσει εκείνο το σιντί.
    Και συμφωνώ για τους Παπαλάνγκι.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: