Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Επί το έργο και άλλα μικρογλωσσικά

Posted by sarant στο 9 Οκτωβρίου, 2009


* Διάβασα χτες, από καλή δημοσιογράφο (που έχει και ιστολόγιο), για τη νέα κυβέρνηση: Με μια πρώτη ματιά, το επικοινωνιακό στυλ της κυβέρνησης κινείται ανάμεσα σε αυτό του Ομπάμα και εκείνο του Θαπατέρο: ανάπτυξη ως αντίδοτο στην ύφεση, ενδιαφέρον για τον πολίτη και πολλές γυναίκες επί τω έργω.

Δεν θα κατηγορήσω όμως την δημοσιογράφο της Καθημερινής για την ελληνικούρα, διότι δεν είναι δική της πατέντα. Βλέπετε, τόσο μεγάλη γοητεία ασκεί η δοτική στους νεοκαθαρευουσιάνους, που δεν αρκούνται να νεκρανασταίνουν παλιές στερεότυπες φράσεις, αλλά κατασκευάζουν και νέες, όπως αυτήν εδώ. Διότι, αν δείτε τα λεξικά (τόσο τα σύγχρονα όσο και τα παλιότερα, π.χ. του Σταματάκου), μόνο τον τύπο «επί το έργο(ν)» καταγράφουν, ο οποίος άλλωστε είναι αρχαίος. Για παράδειγμα, ο Θουκυδίδης γράφει «ιέναι επί το έργον», ο Ξενοφώντας γράφει «επί το έργον τούτο έρχονται», αργότερα ο Ψελλός «επί το έργον χωρεί» κτλ. Όχι πως έχει σημασία ο αρχαίος τύπος για τη σημερινή γλώσσα, αλλά τον παραθέτω για να δείξω ότι το «επί τω έργω» είναι σκέτη ελληνικούρα, χωρίς καν το φύλλο συκής ότι το «επί το έργον» δεν υπάρχει  στα αρχαία. Υπάρχει.

epitoergonvb5Βέβαια, μπορεί κάποιοι να χρησιμοποιούν τη δοτική επειδή τους δίνει την ευκαιρία να κοτσάρουν και μερικές περισπωμένες και υπογεγραμμένες κι έτσι να αναβαπτιστούν στα νάματα, όπως η παράταξη μηχανικών της εικόνας αριστερά, που πήρε το βάρβαρο όνομα «επί τω έργω» και έβαλε και κάτι στραβοχυμένα καλικαντζαράκια πάνω στον τίτλο της (την εικόνα, που είναι σκαναρισμένη σελίδα του ενημ. δελτίου του ΤΕΕ, την είχε αναρτήσει η καλή φίλη Αλεξάνδρα Καρανικολού σε ένα φόρουμ που δεν υπάρχει πια). Αν είστε νοσταλγός του πολυτονικού και δεν μπορείτε να ζήσετε χωρίς αλεξαντριανά σκουληκάκια, διαλέξτε καλύτερα κάποιαν άλλη δοτική, ας πούμε «συν τω χρόνω» ή «δόξα τω Θεώ», όχι την ελληνικούρα του «επί το έργο». Αν δεν μπορείτε χωρίς νάματα, βάλτε ένα Νι στο τέλος: επί το έργον. Καλύτερα θα είναι παρά η δοτική, κι ας θυμίζει τίτλο μεζεδοπωλείου!

* Ενα νέο κρούσμα ερμαφροδιτισμού, από το Βήμα: Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Βήματος, η μητέρα του Μεγαλέξαντρου ήταν «μια βίαιη και άφοβη μαχητής»! Προφανώς μια μαχήτρια δεν μπορεί να είναι βίαιη και άφοβη, μόνο για να πλένει πιάτα κάνει.

* Φίλος μού έστειλε ηλεμήνυμα, στο οποίο παραπονιέται για την προχειρότητα των ειδησεογραφικών ιστοτόπων, επειδή διάβασε στο in.gr ότι «η Άγκυρα ματαίωσε το διεθνή σκέλος της στρατιωτικής άσκησης…» Το παρήγορο είναι ότι τώρα που κοιτάζω το έχουν διορθώσει σε διεθνές σκέλος. Το αστείο είναι ότι όλοι οι άλλοι που το πήραν με κοπυπάστη από το in.gr, σαν την Καθημερινή της Κύπρου, την ηλεκτρονική έκδοση των Νέων (λέτε να είναι έτσι και η έντυπη;), τον ιστότοπο του Ράδιο Αντένα καθώς και κάμποσα ιστολόγια και άλλους ιστοτόπους, όλοι το άφησαν χωρίς να το αλλάξουν. Είναι αυτό που λέμε: Πώς πάνε οι στραβοί στον Άδη; Ο ένας πίσω από τον άλλον -μόνο που εδώ τούς οδηγούσε ένας μονόφθαλμος.

* Πρώτο θύμα μετεκλογικής ακλισιάς η Λούκα Κατσέλη, αφού ο και καλά έγκυρος ιστότοπος nooz μάς πληροφορεί ότι «το πρώτο νομοσχέδιο της Λούκα αφορα στη γραφειοκρατία». Τι σου λείπει κασιδιάρη; Σκούφια με μαργαριτάρι, έλεγε η συχωρεμένη η πεθερά μου. Στην προκείμενη περίπτωση, το «αφορά στο» έλειπε από τον ακλισιάρη.

75 Σχόλια to “Επί το έργο και άλλα μικρογλωσσικά”

  1. ppan said

    Ξεκαρδιστική ανάρτηση!

  2. Δεν λες «πάλι καλά» που δεν τόπαν «επί τούργον» όπως τάλεγαν παλιά στα σχολιά. Κατά το «μούργον» και «κακούργον»…

  3. δὲν μπορῶ νὰ καταλάβω γιατί ὁποιοδήποτε σφάλμα πρέπει νὰ ἀποδίδετσι στοὺς νεοκαθαρευουσιάνους. μᾶλλον οἱ νεοδημοτικισταὶ εὐθύνονται πολύ περισσότερο. πόσες φορὲς ἔχω δεῖ νὰ γράφεται «Δόξα τὸ Θεό» «μὰ τῷ Θεῷ» καὶ «ἐν ὑλοπωλεῖο» (τὸ τελευταῖο τὸ εἶδα χθὲς στὴν ΝΕΤ σὲ δελτίο εἰδήσεων!) Δὲν νομίζω ὅτι φταῖνε οἱ νεοκαθαρευουσιάνοι γιὰ τὴν ἐλλιπῆ διδασκαλία τῆς ἀρχαίας γλώσσης ἢ ἔστω τῶν λογίων ἐκφράσεων. φυσικὰ καὶ εἶναι ἐπὶ τὸ ἔργον. μήπως τὸ μπερδεύουν μὲ τὸ ἐπὶ σκοπῷ;

  4. Βρε Κορνήλιε, το «μα τω Θεώ» που και εμένα μου έχει βγάλει τα μάτια ουκ ολίγες φορές πώς γίνεται να αποδίδεται στους «νεοδημοτικιστές»;

  5. Rogerios said

    Αυτό «το αφορά στο» στο λαιμό μου κάθεται! Κι είναι δυστυχώς εδώ και μια δεκαετία τουλάχιστον που κάποιοι «καθαγίασαν» την εμπρόθετη χρήση του αφορώ..

  6. ωωωωω, και υπερστολισμένο! με όλα τα σέα και τα μέα… αυτό θα πει! 😛

    έχει το χιούμορ του πάντως το ότι χρειάστηκε τόσος κόπος ν’ αποτινάξουμε από πάνω μας την καθαρεύουσα και τώρα που επιτέλους έφυγε αυτό το βάρος γίναμε ξάφνου νοσταλγοί…

    δεν πιστεύω πως όλες αυτές τις καθαρευουσιανιές οφείλονται σε καθαρευουσιάνους..

    έπειτα η εσφαλμένη χρήση ακριβώς αυτό δείχνει: πως μισοξέρουμε.. αλλά τα κοπανάμε μέσα για να προκαλέσουμε κάποια συγκεκριμένη εντύπωση ( αυτού με τα περίσσια Ελληνικά :p )

    είναι ακριβώς το ίδιο και με τις αγγλικούρες. Έχω την αίσθηση πως οι περισσότεροι που κοπανάν αγγλικούρες μέσα στον λόγο τους δεν ξέρουν τόσο καλά τα Αγγλικά*.. και το κάνουν, και πάλι, για να προκαλέσουν κάποια εντύπωση (τού τρέντη, τού λαϊφστάιλ κτλ.)

    *(να προλάβω εδώ να εξαιρέσω τον Σαπέρε πριν αντιδράσει βίαια :P)

  7. Α, κι εμένα. Έχω την αμυδρή ανάμνηση ότι ξεκίνησε από την ιερή αγανάκτηση κάποιων αρθρογράφων στο Βήμα, γύρω στο ’90. Του Μπαμπινιώτη, ίσως;

  8. Φαροφύλακα, γράφαμε συγχρόνως -το δικό μου σχόλιο αναφέρεται στον (αφορά τον) Ρογήριο. 🙂

  9. sarant said

    Δύτη, το λεξικό Μπαμπινιώτη έχει μεγάλη ευθύνη για τον «καθαγιασμό» (που λέει κι ο Ρογήριος) του εμπρόθετου «αφορώ» διότι έχει ειδικό πλαίσιο όπου λέει ότι «η χρήση αφορά σε είναι λογιότερη και πιο προσεγμένη». Κι επειδή όλοι οι μεγαλοδημοσιογράφοι είναι προσεγμένοι, το υιοθέτησαν αμέσως.

  10. Alexandra said

    Κορνήλιε,

    για τη ΝΕΤ δεν φταίνε ούτε οι νεοκαθαρευουσιάνοι ούτε οι νεοδημοτικιστές. Όπως έχω γράψει άπειρες φορές στο φόρουμ Λεξιλογία, φταίει ότι για να γράφουν τους τίτλους στις ειδήσεις έχουν προσληφθεί (προφανώς με αξιοκρατικές διαδικασίες) και πληρώνονται με τα λεφτά των φορολογουμένων κάποιοι που δεν έχουν τα δύο προσόντα που απαιτεί αυτή η θέση:
    1) Να γνωρίζουν καλή ορθογραφία
    2) Να γράφουν τυφλό σύστημα πληκτρολόγησης ώστε να μην κάνουν τυπογραφικά λάθη.

    Τι προσόντα έχουν; Όποιος το μαντέψει κερδίζει εξοχικό εκτός σχεδίου με ημιυπαίθρια κουζίνα.

  11. Νίκο, νομίζω η φασαρία στο Βήμα είχε γίνει πολύ πριν βγάλει το λεξικό του ο Μπαμπ.

  12. Στα αρχαία ελληνικά υπάρχει μια λεπτή αλλά (νομίζω) ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στο επί το έργον και στο επί τω έργω. Το μεν συμπληρώνει ρήματα κίνησης· δηλαδή εκφράζει, καταπώς λέγαμε στο συντακτικό, κίνηση προς τόπο. Το δε συμπληρώνει ρήματα στάσης, ήγουν εκφράζει στάση σε τόπο. Σε απλά ελληνικά, αυτό θα πει πως στα παραδείγματα που παραθέτει ο Νικοδεσπότης (ιέναι επί το έργον, επί το έργον τούτο έρχονται, επί το έργον χωρεί) καλώς έχει το επί+αιτιατική, διότι συμπληρώνει ρήματα κίνησης. Αν όμως χρησιμοποιούσαμε, ξερωγώ, ρήματα όπως το εἶναι ή το ἑστάναι, που δηλώνουν στάση, τότε θα ήταν απαραίτητη η δοτική: εἶναι ἐπὶ τῷ ἔργῳ, ἑστάναι ἐπὶ τῷ ἔργῳ.

    Αυτά για τα αρχαία ελληνικά, έτσι; Στη δικιά μας γλώσσα, όπου η διάκριση αυτή δεν υφίσταται, μπορούμε απλώς να λέμε επί το έργο σε όλες τις περιπτώσεις και να ξεμπερδεύουμε.

  13. Ναι, φυσικά κατάλαβα φίλε Δύτη (σχ.8) 🙂
    (πέφτουν οι αναρτήσεις σαν το χαλάζι)

    να δεις εγώ τί έπαθα με το τρισκατάρατο αφορά στο.. κάποια στιγμή που μου εξηγήθηκε το σωστό άρχισα να αυτορυθμίζομαι και να λέω αφορά στο, όμως πάντα το ‘νοιωθα κάπως δύστροπο…

    Έπειτα ήρθε ο καιρός που κατάλαβα πως το αφορά το είναι το σωστό και το φυσικό και φτου σου από την αρχή να αυτορυθμίζομαι για να επιστρέψω με κόπο εκεί απ’ όπου ξεκίνησα…

    ενίοτε μου ξεφεύγει κανα αφορά στο όμως τώρα πια, δεν την ξαναπατάω γιατί πια κατάλαβα πως γλώσσα είναι αυτή που μιλάμε κι όχι αυτή που θα έπρεπε να μιλάμε, που μιλούσαμε ή που θα έχουμε μιλήσει…

  14. π2 said

    #5, 7, 9, 11: Όπως έχω ξαναπεί, η δική μου θεωρία για το «αφορά σε» είναι πως το επέβαλε μόνη της η Κανέλλη με το Ομιλείτε Ελληνικά (σύμβουλο είχε τον Μπαμπινιώτη αν θυμάμαι καλά). Από εκείνην το πήραν οι άλλοι δημοσιογράφοι και η χαριστική βολή ήταν όταν πέρασε και στην ξύλινη γλώσσα των αθλητικογράφων.

  15. παροράματα (που γράφει και ο Κορνήλιος) 😛

    που μου εξηγήθηκε το «»»»σωστό»»»

  16. Μαρία said

    Ε όχι να φορτώνουμε όλα στο Μπαμπ; Κουίζ: Ποιος το (πρωτο)χρησιμοποίησε στις επιφυλλίδες του στο Βήμα στη μεταπολίτευση; Το αφορά στο… Όταν ο Δύτης ήταν βρέφος.

    Δύτη, ποια φασαρία εννοείς;

  17. ἔ λοιπὸν ὅσο κόπο κάνατε κάποιοι γιὰ νὰ ξεφορτωθῆτε τὴν καθαρεύουσα τόσο θὰ κάνουμε κι ἐμεῖς γιὰ νὰ τὴν ξαναφέρουμε! κι ἂν ἀποτύχουμε δὲν πειράζει. .θὰ δώσουμε τὸν καλὸν ἀγῶνα κι ἂς ξέρουμε πὼς στὸ τέλος οἱ Μῆδοι θὰ διαβοῦν. τὸ «ἀφορᾷ σὲ» δὲν κατάλαβα γιατὶ εἶναι λάθος. ἂν ἔχῃ κάποιος τὴν καλωσύνη ἂς τὸ ἐξηγήσῃ νὰ δοῦμε ἂν πρόκηται γιὰ σφάλμα ἀντικειμενικῶς ἢ ἂν ἁπλῶς εἶναι ἕνας δημοτικίστικος ἐξτρεμισμός (ξέρετε, ἀπὸ κείνους ποὺ ἡ ἁγία συνήθεια δὲν καταργεῖ ποτέ).

  18. Μαρία, εννοώ μια επίμονη επαναφορά του θέματος που θυμάμαι να διαβάζω τότε. Αλλά μπορεί και να θυμάμαι λάθος.
    Κορνήλιε, πρώτον εγώ μια ζωή «αφορά το» θυμάμαι, δεύτερον, δεν φαντάζομαι να λες «όσο μου αφορά» αλλά «όσο με αφορά». Δεν προέχει μια στοιχειώδης συνέπεια στις πτώσεις από την κατά λέξη μετάφραση της αρχαίας δοτικής;

  19. ὅταν ἤμουν 15 ἐτῶν ἔγραψα ἕναν ὑμνο στὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα μὲ 82 στροφές. ἔχω ἀναθεωρήσεικαποιες ἀπόψεις ποὺ καταγράφω σὲ αὐτόν, ὅπως π.χ.

    Ἂν ἐσὺ κάποτε φύγῃς
    -κούφια ἡ ὥρα κι ἡ στιγμή-
    μέσα πάντοτε θὰ μείνῃς
    στὴν πασίγνωστη ἀγγλική.
    (στρ. 16)

    ἀλλὰ δὲν ἀναθεωρῶ στροφές ὅπως:

    Μοῦ ἀπαντοῦνε «τί σὲ νοιάζει;»
    οἱ φονιᾶδες σου οἱ τυφλοί,
    «γλῶσσα εἶναι καὶ ἀλλάζει,
    γλῶσσα καὶ θὰ ἐξελιχθῇ».

    «Ὁ λαὸς δὲν τὴν μιλάει,
    ὁ λαὸς δὲν τὴν γεννᾷ;
    Τώρα νὰ ποὺ τὴν χαλάει,
    κάθε ἄλλος ἂς σιωπᾷ».

    Καὶ ἀπήντησες ὦ θεία
    μὲ μιὰ βροντερὴ φωνή,
    ὅμοια μὲ μελωδία,
    σ’ ὅλους τώρα ἂς ἀκουστῇ:

    «Γιὰ λαὸ μὴν ὁμιλῆτε,
    μὲην τὸν μπλέκετε μ’ ἐσᾶς,
    ὅ,τι εἴχατε νὰ πῆτε
    ἦταν λόγια συμφορᾶς.

    Γιὰ λαὸ κάνετε λόγο
    ὅταν θέλετε ἐσεῖς
    μὰ τὴν τύχη του στὸν τζόγο
    παίζετε ὁλημερίς.

    Κι ὅταν πρόκηται νὰ πᾶτε
    εὶς τὰ σπίτια σας ξανά,
    πάλι ὦ τὸν ξεγελᾶτε
    καὶ τοῦ τάζετε φλουριά!»

    στρ.45-50

    ἐννοῖτε ὅτι σήμερα ὅλα αὐτὰ θὰ τὰ ἔγραφα ἀλλιῶς.

  20. @Π2, σχ. 14

    πωπω.. οι αθλητικογράφοι είναι ένα πελώριο κεφάλαιο που αξίζει να αποτελέσει κεντρικό θέμα:

    «πηδάει προ τού Σοφοκλή Σχορτσιανίτη»
    (και όχι: μπροστά από τον Σοφοκλή)

    «επιβλήθηκε τού Άρη με 0-1»
    (και όχι νίκησε τον Άρη…)

    κτλ.

    ( κάτι θα τους ρίχνουνε στον καφέ τους! )

    @ και φίλε Κορνήλιε (σχ. 17)

    η καθαρεύουσα είναι σαν τον τέως βασιλιά: δεν έχουν γυρισμό κι η Ελλάδα φαντάζει πολύ καλύτερη δίχως αυτούς.

    Κι είναι επειδή ο Ελληνικός λαός τους έζησε πολύ, τους γνώρισε καλά και ήξερε καλά τι έλεγε όταν τους φώναζε: στα τσακίδια!

  21. Mαρία #16: Άντε, να το πάρει το ποτάμι.

  22. τὸ σωστὸ θὰ ἦτο πηδάει πρὸ τοῦ Σοφοκλέους Σκορτσιανίτου καὶ ἐπεβλήθη τοῦ Ἅρεως. Φαροφύλαξ ποτὲ μὴ λὲς ποτέ! ὅπως λέει κι ἡ Ἀλέκα ὁ μόνος χαμένος ἀγῶνας εἶναι αὐτὸς ποὺ δὲν δίνεται!

  23. Κορνήλιε #19: Στα δεκαπέντε σου την έπαθες τη ζημιά; Μήπως είναι χειρουργικής αιτιολογίας; (Βλ. Διογ. Λαέρτ. 6.46).

  24. φίλε Κορνήλιε (σχ.22)

    Επίτρεψέ μου να πω «ποτέ». Έχω μια προληπτική πίστη στην δύναμη τής μούντζας. 😛

    Από εκεί και πέρα, φαντάζομαι πως έχεις αίσθηση, σαν έξυπνος άνθρωπος που σίγουρα είσαι, πως είσαι γραφικός με όλη την σημασία τής λέξης (της λέξεως βεβαίως, βεβαίως!)

    Αυτό δεν είναι κακό. Προσωπικά μου αρέσει η ποικιλία. Απλά μην πιστέψεις πως αυτό λέει τάχα κάτι για το σύνολο. Ακόμη και να φτάσει κάποτε το σύνολο να σε απολαμβάνει και να σε γουστάρει, θα είναι σε μια σχέση κοινού-θεάματος.

    Γιατί στο μέλλον οδηγεί αυτός που είναι σύγχρονος με το αύριο κι όχι αυτός που αρπάχτηκε από το χθες…

  25. ἔ ὄχι Τιπούκειτε! ἀπὸ τότε ποὺ ἔμαθα ὅτι ὑπῆρχε καθαρεύουσα τὴν ὑποστήριζα. ἀπὸ τὸ δημοτικό. θυμᾶμαι ἕνα μάθημα ποὺ εἴχαμε, ἕνα κείμενο τοῦ Ξενόπουλου μὲ μιὰ ἑλληνιστικὴ ἐπιστολή. τόσο μοῦ ἄρεσε ποὺ τὴν ἔμαθα ἀπ’ ἔξω. καὶ πολὺ ξενέρωσα στὴν Δ δημοτικοῦ ὅταν σὲ μιὰ ἐργασία γιὰ τοὺς πρώτους σύγχρονους Ὀλυμπιακοὺς ὁ δἀσκαλος δὲν μὲ ἄφησε νὰ διαβἀσω εἰς ἐπήκοον ὅλης τῆς τάξεως ἕνα κείμενο ποὺ βρῆκα σὲ καθαρεύουσα. καὶ ἦταν καὶ ἐλαφρὰ καθαρεύουσα. σχεδὸν πληγώθηκα. ἀλλὰ Τιπούκειτε, ἐσὺ θἄπρεπε νὰ εἶσαι ἀπὸ τὴν μεριά μας, ὄχι γενίτσαρος τῶν μαλλιαρῶν! μὲ τέτοιους Ἀριστοφάνειους στίχους κρῖμα νὰ εἶσαι μὲ τοὺς μαλλιαρούς. σὰν τὸν Ῥοΐδη ἕνα πράγμα (τὸν γνήσιο).

  26. #24 γραφικὸς σὲ αὐτὸ τὸ περιβάλλον μπορεῖ καὶ νὰ εἶμαι. ἀλλὰ αὐτὸς εἶμαι, τί νὰ κάνουμε τώρα; μπορεῖ ἐσὺ στὴν ἐποχὴ τῆς πληροφορικῆς νὰ εἶσαι ὁ τελευταῖος Φαροφύλαξ, ὰς εἶμαι κι ὲγὼ ὁ τελευταῖος καθαρευουσιάνος. θὰ μποροῦσα κάλλιστα νὰ πάρω τὸ μέρος τῶν νικητῶν. δὲν μοῦ βγαίνει, δὲν μπορῶ νὰ τὸ κάνω. εἶναι καὶ θέμα συνειδήσεως.

  27. λέτε νὰ ἀλλάξω τὸ χρηστώνυμο σὲ Κορνήλιος ὁ Παραβάτης; 🙂 καὶ δὲν συμπαθῶ καθόλου τὸν Ἰουλιανὸ γμτ!

  28. sarant said

    Κορνηλιανός ο παραβάτης;

  29. Φίλε Κορνήλιε,
    Η αλήθεια είναι πως οι χαμένοι αγώνες έχουν κι αυτοί την γοητεία τους, και το χθες το ίδιο. Μην πιστέψεις δηλ. πως σε κρίνω άσχημα για τις προσωπικές επιλογές σου. Απλά, τέτοια ταξίδια είναι προσωπικά και πέρα από την πραγματικότητα μιας κοινωνίας ή ενός λαού.

    Λεπτομέρεια: όταν κάνω κλικ στο όνομά σου με παραπέμπει στο yahoo.gr.. Να φανταστώ πως τους κάνεις διαφήμιση; 😛

  30. Barrman said

    Ε, αφού ξεκίνησες τον χαβαλέ αγαπητέ Σαραντάκο, να μεταφέρω το κορυφαίο: ΤΟ ΠΕΤΡΩΜΕΝΟ ΦΙΔΙ… ΑΔΥΝΑΤΟΝ! που ειπώθηκε σε κάποια δεκαπενταυγουστιάτικη συνάθροιση χωριανών, από έναν εξίσου απίστευτο βουλευτή.
    Δε γράφω το όνομά του γιατί ίσως και να ήταν ολίγον σουρωμένος, αν και δεν το πιστεύω. Μην απορείτε: βεβαίως και επανεκλέχθηκε!

  31. pgalatis said

    Δυστυχώς παρόμοια παραδείγματα αφθονούν στον σύγχρονο γραπτό λόγο που απ’ ό,τι φαίνεται πάσχει από πολλά νοσηρά σύνδρομα, ένα εκ των οποίων είναι και ο λεγόμενος «νεοκαθαρευουσιανισμός». Δεν έχω τίποτα βεβαίως με αυτούς που επιλέγουν συνειδητά να γράψουν στην καθαρεύουσα και ως εκ τούτου και στο πολυτονικό· έχω πρόβλημα μεγάλο όμως με αυτούς που προσπαθούν συνειδητά και κατ’ εξακολούθηση να φανούν λογιότεροι από αυτό που τους επιτρέπουν οι γνώσεις τους.

  32. sapere aude said

    > Φαροφύλακας:
    > να προλάβω εδώ να εξαιρέσω τον Σαπέρε πριν αντιδράσει βίαια 🙂

    Sapere is meek as a lamb – όσο δεν προσβάλλεις το αθεϊστικό του συναίσθημα.

  33. Liarak said

    Μου θυμίσατε προ ημερών τον Πρόεδρο Σόμπολο που ,καθώς περιέγραφε τα ντεσού της σύλληψης των τεσσάρων αντιεξουσιαστών, είπε το εξής μυθικό:
    «… ο Χ. έμενε στη μάνα του, εεε δηλαδή διέμενε στην μητέρα του,…»

    Τόπε όπως του ήρθε αλλά μετάνοιωσε, ολόκληρος Πρόεδρος των δημοσιογράφων να ομιλεί σαν νταλικιέρης δεν πάει…

  34. Liarak: Ο σομπολισμός είναι το ανώτατο στάδιο του ευπρεπισμού.

  35. Παύλος said

    #12 Ίσως έτσι μπορεί να δικαιολογηθεί και ο τίτλος «ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ἐπὶ τῷ ἔργῳ»;

  36. Μακούλ said

    @30: Άλλωστε, ως γνωστόν τοις πάσι, το ορθόν είναι:

    «το πετρωμένον φαγείν αδύνατον»! 🙂

  37. pgalatis said

    Διαβάζω στην ιστοσελίδα της Καθημερινής:

    Mεγάλη επιχείρηση της αστυνομίας πραγματοποιήθηκε τα ξημερώματα της Παρασκευής στην ευρύτερη περιοχή των Εξαρχείων, με ελέγχους και συλλήψεις.

    Στην επιχείρηση, που διήρκησε από τις 23:45 έως τις 2:30, συμμετείχαν 400 αστυνομικοί από όλες τις υπηρεσίες.

    Ελέγχθηκαν συνολικά 203 άτομα, 16 αυτοκίνητα, 23 δίκυκλα και 26 καταστήματα. Συνελήφθησαν 8 άτομα, εκ των οποίων δύο για κατοχή ναρκωτικών, ένα για καταδικαστικές αποφάσεις, ένα για υγειονομικές παραβάσεις, τρεις παράνομοι αλλοδαποί και ένα άτομο για παράνομα παίγνια.

    Προσήχθησαν συνολικά 81 άτομα και κατασχέθηκαν 13 γραμμάρια ηρωίνης, μικροποσότητα κοκαΐνης και 46 μηχανήματα για παράνομα παίγνια. Όπως ανακοινώθηκε από τη ΓΑΔΑ οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν.

    Μα καλά. Αυτόν τον στιγμιαίο αόριστο του ρήματος «διαρκώ» δε θα τον πει κανείς σωστά;! Αμ η λέξη «παίγνια»; Δεν μπορούσε να γράψει ο αρθρογράφος «παιχνίδια»; Πολύ λαϊκό ε; 😛

  38. pgalatis said

    Παράλειψή μου:

    http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathremote_1_09/10/2009_301340

    Ο σύνδεσμος για το παραπάνω άρθρο.

  39. Μπουκανιέρος said

    Είναι κάπως σαν το ντόμινο.
    Άμα το «διάρκεσε» το κάνεις «διήρκεσε», μετά μπορούν να συμβούν τα πάντα.

  40. Ελένη said

    1. πάντα το παίγνιο είναι πιο παιχνιδιάρικο…. (άραγε κάποτε θα ευπρεπιστεί και το «κάνε παιχνίδι»;)

    2. Ελπίζω το εμπρόθετο να αφορά μόνο το «αφορά» και όχι την «αναφορά», αλλιώς ακυρώνουμε τον Καζαντζάκη!

    3. Περί καθαρεύουσας… όταν εγώ ήμουν στο δημοτικό, παρόλο που εμείς μιλάγαμε σε δημοτική και από κα΄ποιο σημείο και μετά γράφαμε και μονοτονικό, όλες οι εγκυκλοπαίδειες που είχαμε στα σπίτια μας ήταν σε καθαρεύουσα. Δε θα ξεχάσω στην τετάρτη δημοτικού ένα συμμαθητή που διάβαζε «εργασία»- δηλαδή αντιγραφή της Δομής- για το καγκουρό σε απλή καθαρεύουσα… στραμπουλήχθηκε ο κακομοίρης!

    (εγώ δε διάβαζα σε καθαρεύουσα, έκανα μεταγλώτισση ή εύρισκα τις πληροφορίες μου στην ιστορία του Κορδάτου, εγκυκλοπαίδειες δεν είχαμε στο σπίτι, μόνο εξειδικευμένες σειρές)

  41. Πάπιας said

    Ψιλοάσχετο αλλά με τσάντησε μεσημεριάτικα: στο τρένο που πήρα στον πηγαιμό για τη δουλειά υπήρχε μια νέα διαφήμιση καλλυντικών με moto «ομορφιά εκ’ των έσω» (ναι, έτσι).

    Πέρα από το νοηματικό τίποτα της εσωτερικής ομορφιάς που είναι καθαρά εξωτερική και τελείως επιδερμική, τι σκατά είναι το σκουπιδάκι δίπλα από το κ?

  42. ἄ καλά! ἔχω δεῖ ἐπιγραφὴ ἐκ’ τῆς ἀστυνομίας. τί αἴσχη εἶναι πάλι αὐτά!

  43. Μπουκανιέρος said

    Θα σας το εξηγήσει ο Νικοκύρης μιλώντας για μπακαλομανάβηδες. 🙂
    Εγώ δεν το έχω συναντήσει ακόμα, αλλά αφού καθιερώθηκε το «εξ'»…

  44. SophiaΟικ said

    Αυτό, όπως ειπεώθηκε και πιο πάνω, είναι το αποτελεσμα του ανάκατου εκπαιδευτικού μας συστηματος. Δεν ξέρω να είναι επιχέιρημα υπε΄ρ της διδασκαλάις των αρχαίαων ελληνικών, αλλά σίγοθρα ειναι επιχέιρημα υπέρ της ενθάρρυνσης των μαθητών να διαβαζουν και τίποτα πιο πέρα από τον Χαρη Πόττερ. Κανέναν Παπαδιαμαντη, ίσως. Έστω, κι έναν Καβάφη.

  45. 8 χρονῶν πῆγα στὸ σπίτι του στὴν Σκιάθο. μοῦ λένε «θὰ πᾶμε στὸ σπίτι ἑνὸς συγγραφέα». στὴν εἴσοδο μιὰ κυρία ἔκοβε εἰσιτήρια. «θὰ εἶναι ἡ γραμματέας του» σκεφτόμουν ἐγώ. τὸν Παπαδιαμάντη μοῦ τὸν ἀγόρασε ἡ μάνα μου ὅταν πήγαινα στὸ δημοτικό.΄τὰ «Χριστουγεννιάτικα Διηγήματα». τὸ ξεφύλλισα καὶ δὲν καταλάβαινα τίποτε. «γράφει σὲ καθαρεύουσα» μοῦ εἶπε ἡ μάνα μου. ὡρκίστηκα μιὰ μέρα ὄχι μόνο νὰ τὸ κατανοήσω, ἀλλὰ νὰ γράφω κι ἐγώ ἔτσι. σήμερα ἡ καθαρεύουσά του μοῦ φαίνεται πολὺ λάιτ.

  46. Μπουκανιέρος said

    Μπούρδες

  47. #46 ποιό;

  48. Μαρία said

    Τιπούκειτε #21, το πρωτοάκουσα απ’ το Μαρωνίτη πριν 35 χρόνια.

  49. sarant said

    Η Μαρία εννοεί πως αυτός που λάνσαρε το «αφορά στο» ήταν ο Μαρωνίτης πριν από 35 χρόνια στις επιφυλλίδες του. Έχει όμως κάνει και πολλά καλά και τον συγχωρούμε. 🙂

    Το θέμα δεν είναι αν το χρησιμοποίησε ο ίδιος, όμως. Στο «Εγκόπιο της ορθής γραφής» το προτείνει; (Δεν ξέρω, δεν το έχω κοιτάξει, επιφυλάσσομαι). Διότι ο Μπαμπινιώτης όχι μόνο το χρησιμοποιεί αλλά και το θεωρεί ένδειξη λογιοσύνης και προσεκτικού λόγου.

    Πάπια, για το «εκ'», όπως σου είπαν είναι τερατογένεση από το εξ’, που είναι κι αυτό λάθος. Παλιοί φιλόλογοι σε κόβανε αν έγραφες, π.χ. εξ’ αδιαιρέτου. Σήμερα πολλοί το βάζουν για φιγούρα, οπότε μοιραίο ήταν να μπει τελικά και στο εκ’. Οι αγγλοσάξονες τις περιττές απόστροφες που μπαίνουν για φιγούρα τις λένε «απόστροφες του μανάβη», επειδή συνηθίζονται (στους πληθυντικούς: ‘s) στις πινακίδες των μανάβικων.

    ΥΓ Το «απόστροφες» αντί «οι απόστροφοι» ή «τις αποστρόφους» το έβαλα για να πατσίσουμε.

  50. π2 said

    Περί Μαρωνίτη, Μπαμπινιώτη κλπ.: Νομίζω πως δεν υπήρξε πρώτος διδάξας. Υπήρχε πάντοτε μια πολύ μικρή μειοψηφία που προτιμούσε το εμπρόθετο. Γνωρίζω προσωπικά τέτοιες περιπτώσεις: άνθρωποι που πάντοτε έλεγαν (σημαντικό αυτό) κι έγραφαν «αφορά σε», χωρίς ν’ αναρωτηθούν αν στέκει. Το κρίσιμο λοιπόν είναι πότε πέρασε στην ποπ κουλτούρα, που λέει ο λόγος. Γι’ αυτό επιμένω στην Κανέλλη και την εκπομπή της, γιατί θυμάμαι καλά να παινεύουν και να επικαλούνται την εκπομπή της πολλοί άνθρωποι που προσπαθούσαν να αλλάξουν αυτά που ήξεραν και είχαν συνηθίσει.

  51. Μπουκανιέρος said

    #47
    Το 44.

  52. ppan said

    Πάντα ήθελα να ρωτήσω: οι άνθρωποι που έλεγαν-έγραφαν «αφορά στο» έλεγαν επίσης «τελειωσε πια η Λίτσα για μένα, χωρίσαμε, δεν μου αφορά το τι κάνει»; 🙂

  53. Αγγελος said

    Υπάρχει, νομίζω, μια ψυχολογική εξήγηση για τα εκ’ και εξ’: οι ελληνικές λέξεις κανονικά (εκτός από τα σχετικά πρόσφατα ξένα δάνεια, όπως ροκ, αμοκ, καουτσούκ), δεν τελειώνουν σε άφωνα, ενώ αντίθετα συχνότατες είναι οι προθέσεις με έκθλιψη (απ’το σπίτι, κατ’αυτούς κλπ.), που φυσικά θέλουν απόστροφο. — Μου συνέβη το 1997, σε διαγωνισμό υποψήφιων γραμματέων που άρχιζε με δοκιμασία ορθογραφίας, να δω τη λέξη «αιφνίδια» γραμμένη με πολλούς και διάφορους τρόπους, μεταξύ των οποίων και «εφ’νίδια»· πιστεύω ότι λειτούργησε ο ίδιος ψυχολογικός μηχανισμός, σε συνδυασμό βεβαίως με μια γενναία δόση αγραμματοσύνης…

  54. sarant said

    «εφ’ νίδια» ή «(ουκ εν το πολλώ το )ευ, νη Δία!»;

  55. οὐκ ἐν τῷ πολλῷ τὸ εὖ. μοῦ τὸ ἔγραψε μὲ κόκκινο στυλὸ ἀντὶ ἄλλης διορθώσεως σὲ μιὰ ἔκθεσί μου στὴν Β Δημοτικοῦ ἡ δασκάλα. ἔκτοτε δὲν διωρθώθηκα καὶ πολύ.

  56. Δύτη καὶ ΠΠάν, ὲγὼ εἶμαι Σαλονικιός. Μπορῶ νὰ λέω ἀφορᾷ σ’ ἐμένα, ἀλλὰ μὲ ἀφορᾷ! Ὅπως λέω λέω σὲ αὐτόν, ἀλλὰ τὸν λέω! 🙂

  57. SophiaΟικ said

    Βαρετές ανοησίες.

  58. Σοφία
    εἶσαι κυρία
    καὶ δὲν σοῦ πρέπουνε
    ρεβαν-σεισμοί.
    Ἀστεἶα
    δίχως οὐσία
    αὐτὰ ποὺ ῥέπουνε
    σὲ μιὰ μπηχτή.

  59. @52.
    Αυτό δεν σου αφορά!

  60. ppan said

    Του Μπαμπινιώτη γιατί δηλαδή να του αφορά;

  61. philalethe00 said

    @Τιπούκειτος
    Εύγε δίπαξ, αγαπητέ. 🙂
    Σοβαρά, εξαίρετη ανάλυσι(να και τα τριτόκλιτα). (Εδώ βρίσκεται η λεπτή διαφορά του «εν τω» ή «εν(αφθονία, π.χ.)» και του «εις» ή «σε» ή «στο», δεν είναι έτσι; Το ένα δηλώνει σταθερή κατάστασιν, το άλλο κίνηση.)

    Λοιπόν, έχω και μία ένσταση, παρά το ενδιαφέρον της επισήμανσης:

    @sarant

    Καθαρεύουσα δεν είναι η… μη-δημοτική, δηλαδή το συμπληρωματικό ενδεχόμενό της (δημοτικής), όπως λέμε στην θεωρία πιθανοτήτων. Έχει συγκεκριμένα γνωρίσματα και εισήχθη, αποκλειστικώς ή μη, από τον ευρωλάτρην Χριστιανό Διαφωτιστή Αδαμάντιο Κοραή. Αν αναλύσουμε δε και την ετυμολογικήν της προέλευση(-ι), θα δούμε, ότι βγαίνει από το καθαίρω-καθαρίζω(από τους ξένους τύπους). Για αυτό, εν παρόδω λέω, δεν ήταν και ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης καθαρευουσιάνος. Διότι ο Παπαδιαμάντης, π.χ., χρησιμοποιούσε τύπους πολλών διαφορετικών γλωσσών, ακόμη και τούρκικες. (Σε αυτό το θέμα αναφέρεται ο Σαράντος Καργάκος σε ένα καταπληκτικό βιβλίο του για τον Π. από τις εκδ. «Αρμός».)Αυτά!

  62. Δήμος Λαζβέγκας said

    Απορία: Αν πολλαπλασιάσουμε κάτι επί το έργο, τι αποτέλεσμα έχουμε;

    Μήπως υπάρχει κίνδυνος αν π.χ. πολλαπλασιάσουμε κακές/αρνητικές προθέσεις;

  63. Αγγελος said

    54-55:
    οὐκ ἐν τῷ πολλῷ τὸ εὖ…
    αλλ’ ἐν τῷ oeuf το πουλί

    (δεν είναι δικό μου, το διαγλωσσικό αλογοπαίγνιο εννοώ, είναι ενός παιδικού μου φίλου που μεγάλωσε στη Γαλλία)

  64. SophiaΟικ said

    58: Αφού έδωσα αφορμή για ποίημα στον Κορνήλιο, μπορώ να λείψω μερικες μέρες άφοβα…

  65. #61 Γι’ αὐτὸ προτιμῶ τὸν ὅρο ἀρχαΐζουσα. Μὲ βάσι τὸν ὁρισμό σου ἡ καθαρεύουσα πάντως νίκησε. Δὲν μιλᾶμε ὅπως ἤθελε ὁ Ψυχάρης.

  66. @63. Εξαιρετικό

  67. sarant said

    Πράγματι εξαιρετικό, όπως και στο άλλο νήμα με τις καραβίδες, έχουμε λογοπαιχτικό οίστρο!

  68. εἶναι σὰν ἐκεῖνο ποὺ λέει ὅτι ἡ βία δὲν εἶναι λύσι, ἀλλὰ ἡ Λία εἶναι Βίσση!

  69. Ή το παιδικό: Το πεπόνι παγώνει αλλά το παγώνι δεν πεπώνει;

  70. rogerios said

    Καλημέρα!

    Ο οικοδεσπότης αναφέρθηκε στο νέο κρούσμα ερμαφροδιτισμού που παρατήρησε στο ρεπορτάζ του Βήματος της 6.1ο, στο οποίο η Ολυμπιάδα χαρακτηρίζεται “βίαιη και άφοβη μαχητής”! Το ρεπορτάζ αναφέρεται στο πρόσφατο βιβλίο του νεαρού Άγγλου ιστορικού Μάικλ Σκοττ «From Democrats to Kings» ( http://fromdemocratstokings.blogspot.com ), το οποίο προκάλεσε ήδη πολύ θόρυβο στην Αγγλία και στην Ελλάδα για τις υποτιθέμενες «εικονοκλαστικές» απόψεις του, οι οποίες αποδομούν τις παραδοσιακές ιστορικές απόψεις για την ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας. Τόσο θόρυβο, που νομίζω ότι κάποιοι ζώστηκαν κράνη και περικεφαλαίες και ετοίμασαν τα ξίφη τους για να κατατροπώσουν τον «ανθέλληνα» Βρετανό.
    Τεσπα, ο σκοπός της παρέμβασής μου είναι εντελώς ιδιοτελής (ελπίζω να μου συγχωρεθεί αυτή η αμαρτία): στο «νεογέννητο» ιστολόγιό μου ( http://rogerios.wordpress.com ), έγραψα δύο ποστ για το θέμα αυτό. Το ζήτημα έχει το ενδιαφέρον του, γιατί αποδεικνύεται ότι οι απόψεις του ιστορικού είναι πολύ μετρημένες και όλος ο θόρυβος οφείλεται σε ένα ανακριβέστατο (αλλά πολύ εφετζήδικο) δημοσίευμα της Ιντιπέντεντ. Επομένως, στην παρουσίαση ιστορικών θεμάτων ακόμη και οι έγκριτες (λέμε τώρα) βρετανικές εφημερίδες ελέγχονται για την ακρίβειά τους.

  71. sarant said

    Ρογήρε, καλορίζικο, πολύ ενδιαφέροντα κείμενα έχεις!

  72. rogerios said

    Ευχαριστώ ιδιαιτέρως!

  73. […] το θέμα αυτό έχει γράψει ο Ν. Σαραντάκος το εξής άρθρο: «Επί το έργο και άλλα μικρογλωσσικά». Posted by periglwssio Filed in Uncategorized Comments Off « Σκέψεις με […]

  74. Mfoka said

    Για το 12 του Τιπούκειτου: συμφωνώ πως οι δύο πτώσεις εκφράζουν κάτι διαφορετικό, μιλάω και γερμανικά και ίσως επηρεάζομαι από αυτά, αλλά νομίζω ισχύει. Επί το έργον το έχω συνδυάσει με παρακίνηση, μια προτροπή, μιλάς, λες, λες, και σου λέει ο συνομιλητής σου, «εντάξει, τώρα επί το έργον». Επί τω έργω όμως νομίζω είναι σωστό στις περιπτώσεις που κάτι ήδη διαδραματίζεται, η διαδικασία, «συνελήφθη επί τω έργω» κλπ.

  75. Ελένη said

    Το επί συντάσσεται και με δοτική όμως….

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: