Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Κυριακάτικο ποιητικό κουίζ

Posted by sarant στο 11 Οκτωβρίου, 2009


Σκαλίζοντας κάτι παλιά περιοδικά, βρήκα το ποίημα που θα διαβάσετε πιο κάτω. Το ερώτημα του κουίζ είναι απλό: Ποιος το έγραψε;

Δεν δίνω τον τίτλο, γιατί είναι σημαδιακός.  Μια επισήμανση: το πρόσωπο που έγραψε το ποίημα είναι ή ήταν γνωστό (αν και λίγο λιγότερο από τον Μπελογιάννη), όμως όχι απαραίτητα στο χώρο της ποίησης.

Στα πέντε ονόματα ή το βράδυ, ό,τι έρθει πρώτο, θα δώσω ένα ακόμα στοιχείο.

[Τίτλος προς το παρόν δεν δίνεται]

Τελικά ο τίτλος είναι:

Τ’ ανφάρια

Βαριά λιγούν τα μέλη
η αγκούσα πάει κρεσέντο
κι ο Μπέης λέει τσιμέντο
να γίνεις, δε με μέλει.

Δε θέλω νάχω ζάλες
με ξένα νιτερέσα.
Πήδα καλά στην πρέσα
βαριές να βγουν οι μπάλες.

Πολλή κι αν είν’ η σκόνη,
σα θα πλυθείς θα φύγει
η ανέσα αν είναι λίγη
σού λείπει ένα πλεμόνι.

Κι αν σου πονέσει η πλάτη
κι αν σε τσακίσει η νύστα
κι –αν έχεις- βρακιά λύστα
μπροστά στον επιστάτη.

Τελειώσαμε! Διαβαίνουν
αργά οι δεκάξι ώρες…
Σκολνάμε με τις κόρες
ενώ οι γυναίκες μένουν.

Γιατί αρχινούν το γλέντι
στον κήπον αντικρύ
οι φίλοι του μπεκρή
του Μπέη μας κι αφέντη.

Ενημέρωση, νέα στοιχεία: Γεννήθηκε εκτός ελληνικού κράτους και πέθανε σε ηλικία που διαιρείται με το 3. Ίδιος αριθμός γραμμάτων σε όνομα και επώνυμο (εννοείται το όνομα με το οποίο έγινε γνωστός, άρα ίσως ψευδώνυμο).

Ενημέρωση, δεν είναι οι: Λασκαράτος, Νικοκάβουρας, Κίμων Κουλούρης, Μαρίνος Αντύπας, Κίτσος Μακρής, Ηλίας Ηλιού, Νικ. Κάλας, Μ. Λουντέμης, Πλ. Δρακούλης, Γ. Βιζυηνός, Κ. Βάρναλης, Μάρκος Αυγέρης, Γαλάτεια Καζαντζάκη, Γ. Θεοτόκης, Ιούλιος Τυπάλδος, Γρ. Ξενόπουλος, Σεραφείμ Μάξιμος, Γ. Κορδάτος.

Όπως βρήκε ο nickosl, το ποίημα λέγεται «Τ’ ανφάρια» και το έγραψε ο Στρατής Τσίρκας το 1932. Μπράβο σε όλους που πήραν μέρος και πιο πολύ στον νικητή!

40 Σχόλια προς “Κυριακάτικο ποιητικό κουίζ”

  1. Για Λασκαράτος θα παραήταν προφανές μάλλον…

  2. Πάπιας said

    Πολύ καλύτερα γράφει ο Κορνήλιος πάντως…

  3. Ζέφυρος said

    Η λέξη «νιτερέσα» (δηλαδή ιντερέσα=συμφέροντα) έχει επτανησιακές ρίζες (κερκυραϊκές, νομίζω).
    Θα προσπεράσω τον μεγάλο Κερκυραίο ποιητή και άντρα Κίμωνα Κουλούρη… 🙂
    Μήπως ο σοσιαλιστής Νικοκάβουρας;

  4. Πάπιας said

    (Τα νιτερέσα με παχύ σ τα λέμε και στην αρκαδία)

  5. Λασκαράτος πολύ παλιός, Κουλούρης πολύ καινούργιος. Εγώ το κόβω για δεκαετία ’20, μοιάζει με Βάρναλη αλλά στο πιο άτεχνο. Ο τίτλος «είναι σημαδιακός», άρα κάποιος με ψευδώνυμο που φέρνει στο μυαλό τον τίτλο, άρα με ψευδώνυμο «εργατικό»; Θα επανέλθω…

  6. Επανέρχομαι… Μιλά για «δεκάξι ώρες», ΄΄αρα πριν την καθιέρωση του οκτάωρου στα εργοστάσια, δηλαδή γύρω στο ’20 όντως (βλέπω πρόχειρα από εδώ). Αλλά «τσιμέντο να γίνεις»; Πότε ξεκινά αυτή η έκφραση στα ελληνικά; Με τσιμέντο πρέπει να άρχισαν να χτίζουν γύρω στο ’30, ή κάνω λάθος;

    Ελπίζω τα επιπλέον στοιχεία να μην είναι πάλι πρώτοι αριθμοί…

  7. Ζέφυρος said

    Πρέσα, τσιμέντο… μάλλον προς τη δεκαετία του ’50 με πάει.

  8. sarant said

    Λέτε και κανένα όνομα, διότι αλλιώς δεν θα ενεργοποιηθεί το νέο στοιχείο. Προς το παρόν έχω μετρήσει Λασκαράτο, Νικοκάβουρα και δεν είναι κανείς από τους δύο. Ούτε ο Κουλούρης είναι.

  9. Μπουκανιέρος said

    Πού είχε μπέηδες και μπαμπάκια;

  10. Θεσσαλία; Μου’ρχεται στο μυαλό ο Μαρίνος Αντύπας, αλλά αυτό το τσιμέντο πάλι με προβληματίζει. Ο Κίτσος Μακρής; (φτάσαμε στα πέντε!)

  11. tsatsar said

    Ηλίας Ηλιού

  12. sarant said

    Δεν είναι κανείς από τους παραπάνω.

    Νέο στοιχείο: Γεννήθηκε εκτός ελληνικού κράτους. Αυτό δεν σημαίνει ότι η περιοχή που γεννήθηκε είναι και σήμερα εκτός ελληνικού κράτους. Μπορεί να είναι (π.χ. να γεννήθηκε στη Βάρνα), μπορεί και να μην είναι (π.χ. να γεννήθηκε στην Κρήτη πριν από το 1912).

    Επόμενο στοιχείο, σε 5 ονόματα ή το βράδυ, ό,τι έρθει πρώτο.

  13. tsatsar said

    Γεώργιος Βιζυηνός

  14. Ηλεφούφουτος said

    Μάρκος Αυγέρης;

  15. Γλωσσοδετολόγος said

    Βάρναλης μήπως;
    (γεννήθηκε στο Μπουργκάς και το ποίημα βαρναλίζει)

  16. Γλωσσοδετολόγος said

    Πλάτωνας Δρακούλης;
    (γεννήθηκε εκτός Ελλάδας/Ιθάκη->νιτερέσο, αγκούσα)

  17. Νικόλας Κάλας (γενν. Ελβετία), πριν βγάλει την πρώτη συλλογή του;
    Μενέλαος Λουντέμης;

  18. sarant said

    Πολύ γρήγορα έπεσαν τα 5-6 ονόματα. Όχι, κανείς από αυτούς.
    Νέο στοιχείο: πέθανε σε ηλικία που διαιρείται με το 3.

  19. Ηλεφούφουτος said

    Η διατύπωση «Ποιος το έγραψε;» είναι συνειδητή ως προς το γένος ή εκ παραδρομής;
    Μήπως κάνουμε άσχημα που έχουμε αποκλείσει τις γυναίκες;

    Γαλάτεια Καζαντζάκη;

  20. sarant said

    Φυσικά μπορεί να είναι και γυναίκα.

  21. tsatsar said

    Γεώργιος Θεοτόκης

  22. tsatsar said

    Ιούλιος Τυπάλδος

  23. tsatsar said

    Τελευταία προσπάθεια, Γρηγόρης Ξενόπουλος

  24. voulagx said

    Κορδατος

  25. espectador said

    Θαλεγα Ελλη Αλεξιου, αλλα αυτη ουτε με μεροκαμματα του τρομου ηταν μπλεγμενη, ουτε η ηλικια της διαιρειται δια 3.
    Η συγκριση με τον Μπελογιαννη παλι γιατι αραγε?

  26. nickosl said

    Παίζω ένα ακραίο: Σεραφείμ Μάξιμος. Πέθανε 63 = 21* 3 χρόνων ενώ γεννήθηκε στην Ανατολική Θράκη. Απλώς λόγω σύγκρισης με Μπελογιάννη πήγε εκεί το μυαλό μου

  27. sarant said

    Τελικά αυτό το κουίζ αποδεικνύεται πιο δύσκολο απ’ το προηγούμενο.

    Λοιπόν, νέο στοιχείο, πολύ χρήσιμο φαντάζομαι: Το ονοματεπώνυμο (μπορεί να είναι και ψευδώνυμο) με το οποίο έγινε γνωστό το άτομο αυτό έχει ίσο αριθμό από γράμματα στο όνομα και στο επώνυμο. Προσοχή, το όνομα νοείται με τη μορφή που το συνήθιζε (δηλαδή για τον Κορδάτο θα ήταν Γιάνης, για τον Σκαρίμπα θα ήταν Γιάννης και για τον… Μεταξά θα ήταν Ιωάννης).

  28. nickosl said

    Τ’ ανφάρια. Στρατής Τσίρκας.. πώς δεν το σκέφτηκα;

  29. nickosl said

    Ο Μπέης ήταν η λέξη κλειδί και οι μηχανές με τις οποίες ασχολιόταν στην Ανω Αίγυπτο

  30. Ηλεφούφουτος said

    Ήμουν έτοιμος να πω Θεοδόσης Πιερίδης, πάλι λόγω Αιγύπτου. Αλλά βέβαια θέλουμε κάποιον που να μην είναι γνωστός ως ποιητής.

  31. sarant said

    Μπράβο, Νίκο Λ! Ναι, το ποίημα λέγεται «Τ’ ανφάρια», εξελληνισμός του αράπικου ανφάρ που σημαίνει «νοματαίοι, εργάτες». Το δημοσίεψε ο Τσίρκας στους Νέους Πρωτοπόρους το 1932 και μετά υποθέτω στην ποιητική του συλλογή Φελάχοι.

    Ο Τσίρκας είχε γεννηθεί στο Κάιρο και πέθανε 69 χρονών, το 1980.

    Ο Μπουκανιέρος είχε, από το σχόλιο αρ. 9, ρωτήσει «πού έχει μπαμπάκια και μπέηδες;» Η Αίγυπτος ήταν.

  32. Ηλεφούφουτος said

    Πολύ καλό!

  33. nickosl said

    Στους φελλάχους είναι όντως. Εγώ εκεί το βρήκα. Το έχω στην έκδοση του Κέδρου – Τα ποιήματα 1981. Στις σημειώσεις αναφέρεται ότι ανφάρια είναι «κατά λέξη: οι νομάτοι. Λένε έτσι τα παιδιά και τις γυναίκες που δουλεύουν στις μπαμπακομηχανές και τα χωράφια.» Η ίδια λέξη εμφανίζεται και στο ποίημα Η Αναμάλη της ίδιας συλλογής όπου λέει:

    Βρομούσαν τα χνώτα τους,
    βρομούσε ο ιδρώτας τους
    και ρουχαλίζαν σα γουμάρια.
    Τ’ ανφάρια…
    που φεύγοντας σηκώσαν σκόνη,
    όση κοπάδι όταν περνάει σηκώνει,
    βαρυγκομήσανε
    και βλαστημήσανε
    την Αναμαλή
    και φοβερίσανε
    το γλέντι
    και τον Αφέντη!

  34. σήμερα δὲν ἄνοιξα καθόλου τὸν Η/Υ. ὁπότε περιμένω τὸν ἐπόμενο γρίφο ἢ ἔστω -ἀφ’οὗ ὑπερθεματίζει ὁ Ππάν 🙂 – τὸν ἑπόμενο ποιητικὸ διαγωνισμὸ τοῦ ἱστολογίου.

  35. μήπως ἔχει κανεὶς ἐκεῖνο τὸ ψευτολατινίζον ποίημα ποὺ ἔγραψε ὁ Σουρῆς ὅταν κόπηκε στὰ λατινικά;

  36. Μαρία said

    Ηλεφού, ξέρεις ποιο ήταν το πραγματικό όνομα του Αυγέρη;

    Νίκο, έχεις όλα τα τεύχη των Νέων Πρωτοπόρων;

  37. sarant said

    Κορνήλιε, κάπου υπάρχει αυτό που ψάχνεις, περίμενε στο ακουστικό σου μερικές μέρες.

    Μαρία, δεν σου λέω το όνομα του Αυγέρη διότι φαντάζομαι ότι είναι κουίζ προς Ηλεφού. Αλλά τα τεύχη τα έχω όλα ή σχεδόν όλα.

  38. τὸ ἀληθνὸ ὄνομα τοῦ ΑΥΓέρη πάντως κάθε ἄλλο παρὰ ΑΥΓή θυμίζει.

  39. Μαρία said

    Αρα η Γαλάτεια συνέχισε να είναι αρχισυντάκτρια και το 34.

    Αν έχεις το τεύχος 10, έχει κάτι καλό για κουίζ, νομίζω.

  40. Ηλεφούφουτος said

    Μαρία, άνοιξα εγκυκλοπαίδεια και το είδα. Δεν το ήξερα.
    Ε, πώς να μην το αλλάξει ο άνθρωπος! Τι σου είναι όμως αυτοί οι ποιητές! Διαίσθηση που την έχουν!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: