Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ως κόρην οφθαλμού να διαφυλάξουμε την υπέροχη ελληνική γλώσσα μας, χωρίς μπ, γκ και ντ!

Posted by sarant στο 20 Οκτωβρίου, 2009


Επειδή η πολλή δουλειά τρώει τον αφέντη, βάζω ένα αστείο γλωσσικό άρθρο «επί των επάλξεων» που θα έλεγε κι ο Γιάννης Χάρης, που μου το έστειλαν. Δεν είναι Λερναίας κοπής, είναι πρωτότυπη πνευματική εργασία. Δημοσιεύτηκε στην Ελεύθερη Ώρα και υπογράφει ο κ. Σωτήρης Ζαφειρακόπουλος:

Η (σωστή) Ελληνική Γλώσσα, συνιστά το προαιώνιο, αδαμάντινο, ακρογωνιαίο λίθο, όχι μόνον του εθνικού μας οικοδομήματος, αλλά και ολοκλήρου της ανθρωπότητος. Ως κόρην οφθαλμού πρέπει να την υπερασπίζουμε, να την προστατεύουμε άπαντες. Διότι, τονίζουμε, διά της Ελληνικής, το ανθρώπινο πνεύμα επιτυγχάνει την καλλιτέρα λειτουργία του και εν ταυτώ την αναγωγή του σε θαυμαστό επίπεδο επικοινωνίας με τον παλμό του Σύμπαντος, με την ίδια την Φύσι, χωρίς να υπερβάλλουμε δε, θα λέγαμε, ακόμη και με τον ίδιο τον Δημιουργό μας!

Φαντάσου να υπερβάλλαμε κιόλας τι θα λέγαμε, κύριε Σωτήρη μας!

Ο άνθρωπος που ομιλεί (σωστά) Ελληνικά αντιλαμβάνεται τον περιβάλλοντα κόσμο, ανθρώπινο και μη, πολύ καλλίτερα από εκείνους που επικοινωνούν με τα γνωστά «γκ», «μπ», «ντ», τα μουγκρητά, δηλαδή, των βαρβάρων και ημιβαρβάρων ξένων γλωσσών. Πώς αλλιώς να το τονίσουμε; Είναι (η Ελληνική) η καλλιτέρα, η εξοχοτέρα τροφή για την λειτουργία του. Ακριβώς για τον συγκεκριμένο λόγο ο περιβόητος Χένρυ Κίσσινγκερ, προκειμένου να επιτύχη την πνευματική μας κατάπτωσι, διεκήρυξε με πάθος διά τον Έλληνα και την Ελληνική: «…πρέπει να πλήξουμε τη γλώσσα και τα πνευματικά και ιστορικά αποθέματα, ώστε να εξουδετερώσουμε κάθε δυνατότητά τους να αναπτυχθούν, να διακριθούν, να επικρατήσουν (δηλαδή να αποβλακωθούν) ώστε να μην μας παρενοχλούν»! Πρέπει δε να ομολογήσουμε ότι ο κ. Κίσσινγκερ, με την συνεργασία πλείστων όσων πολιτικών και πνευματικών «ταγών» της χώρας μας, σε ό,τι ειδικώς αφορά την κακοποίησι της Γλώσσης μας, έχει επιτύχει σε ένα ικανό τμήμα του ιταμού στόχου του.

Εγώ πάντως θα μετονομαστώ σε Σαρανδάκο για να μην έχω στο επώνυμό μου τα μισητά μπ, γκ και ντ. Επίσης στο εξής θα λέω «έμβορος», «άνγυρα» και «ανδίρρηση». Το υπόλοιπο άρθρο το βρίσκετε εδώ, αλλά θέλω να παραθέσω και μια από τις τελευταίες παραγράφους:

Με άλλα λόγια όποιος χρησιμοποιεί την κρεολή, κατακρεουργημένη σημερινή ελληνική γλώσσα απέχει, τόσον σε ευφυΐα, όσον και σε ψυχική εξέλιξη από εκείνους που την κατέχουν σωστά. Και όταν επισημαίνουμε «σωστά», εννοούμε, ασφαλώς, την αρχαία γλώσσα μας, ή έστω την ονομαζομένη «καθαρεύουσα» ή ακόμη και την απλή καθαρεύουσα.

Σχόλια για το κείμενο δεν θα κάνω, είπα ότι το έβαλα για ψυχαγωγία. Μόνο που δράττομαι της ευκαιρίας (για να χρησιμοποιήσω κι εγώ την απλή καθαρεύουσα που με κάνει πιο ευφυή από εσάς που μιλάτε την κρεολή και κατακρεουργημένη σημερινή γλώσσα), δράττομαι, λέω, της ευκαιρίας, να αναδείξω το εξαιρετικό βιντεάκι που έφτιαξε χτες ο Στάζιμπος και που έχει μια έμμεση σχέση με το παραπάνω κείμενο. Διότι ήταν το βιντεάκι (αν προτιμάτε, το βινδεάκιον) θαμμένο στα σχόλια άλλου σημειώματος, ενώ του αξίζει μεγαλύτερη προβολή:

http://malvumaldit.wordpress.com/2009/10/20/hitler-finds-out-that-the-greek-language-has-no-more-than-200000-words/

106 Σχόλια to “Ως κόρην οφθαλμού να διαφυλάξουμε την υπέροχη ελληνική γλώσσα μας, χωρίς μπ, γκ και ντ!”

  1. Για το «άνγυρα» προτείνω καλύτερα το «άγχυρα». Νομίζω βάσει των θεόπνευστων φυσικών νόμων της σωστής ελληνικής.

  2. Elitsa said

    Να πώ και γω το Μιλάνο Μεδιόλανον; ή να προφέρω το εγγραφο όπως το φεγγάρι;
    Σας ευχαριστώ για τη φιλοξενία
    Μια Μυτιληνιά..

  3. Τεσσαρακονδάκιε…

  4. Τεσσαρακοντδάκιε…

  5. Να δω πότε θα το γράψω σωστά:
    Τεσσαρακοντδάκιε…

  6. echthrosofer said

    «…συνιστά το προαιώνιο, αδαμάντινο, ακρογωνιαίο λίθο»
    και να σκεφτείτε οτι αυτη ειναι η «καλλιτέρα λειτουργία» του πνευματος του συγγραφεα.Ντιπ μπουνταλας…

  7. voulagx said

    Προς επιρρωσιν των ανωτερω υπαγε εις την ηλεκτρονικην διευθυνσιν:
    http://athriskos.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=49

  8. Καταπληκτική η ανωτέρω ηλεκτρονική διεύθυνσις. «Άντε και καλά κέρδη»…

  9. Εδώ υπάρχει επίσης ένα αρκετά διασκεδαστικό άρθρο* ως προς τη χρήση της γλώσσας, αλλά κι όχι μόνο, από την πάντοτε έγκυρη Αυριανή. Τελικά ο Καρατζαφέρης δεν είναι ο μοναδικός που χρησιμοποιεί τον όρο εδώδιμος με την έννοια του εγχώριου…

    *το ανέβασε ο έντεκα στο μπλογκ του

  10. π2 said

    Προς επίρρωσιν των υπό του κ. Ζαφειρακοπούλου λεγομένων, να υπενθυμίσω στην εκλεκτήν ομήγυριν πως ουχί μόνον το ανθρώπινο πνεύμα επιτυγχάνει την καλλιτέρα λειτουργία του διά της Ελληνικής, αλλά και το πρόβειον. Διότι καλλιτέρα επικοινωνίαν με τον παλμόν του σύμπαντος επιτυγχάνουν τα βῆ, βῆ λέγοντα πρόβατα, τα της ημετέρας παιδείας μετέχοντα, παρά τα μπεε, μπεε βαρβαριστί φθεγγόμενα.

    Αφερίμ.

  11. Μαρία said

    Πού σου! Ο μόνος έξυπνος είναι ο Κορνήλιος.

    Βουλάγξ, παλιός γνώριμος, υποψήφιος βραβείου.

  12. xasodikis said

    Άντε πάλι αυτή η μ@λ@κία με τον… Κίσινγερ; Κίσινζερ; Κίσινχερ;
    Στο τέλος θα κάνουμε εμείς βῆ, βῆ, αγαπητέ π2, θα βελάξωμεν ούτως ειπείν.

  13. δμ3κ said

    Ποια η γνώμη του κυρίου Ζαφειρακόπουλου για τα δυσπρόφερτα συμπλέγματα συμφώνων «κτ» και σία; Αυτά είναι στα βάρβαρα ή είναι δείγμα ευφυΐα;

  14. Είμαι ο Βαγέλης, ή Ευάγελος, και μόλις τελείωσα. Ευχαριστώ.

  15. Μαρία said

    Στάζυ, κάτι γίνεται και δε μπορώ να αφήσω σχόλιο στο δικό σου χώρο.
    Καταπληκτικός! Σήμερα το είδα με υπότιτλους και μου έφτιαξε το βράδυ.

  16. neostipoukeitos said

    Το βίδεο (εμ πώς) του Στασύβιου είναι εξαιρετικό και επιτυγχάνει την καλλιτέρα λειτουργία του ανοσοποιητικού, διότι κάνεις καινούργιο συκώτι άμα το δεις.

    Το πεπόνημα του εκλεκτού Ζαφειρακοπούλου όμως είναι πραγματικό αριστούργημα, αντάξιο του Δημιουργού του και της ευκλεούς εφημερίδος που το φιλοξενεί. Μόλις με πήρε τηλέφωνο ο Χένρι κι αφρίζει που ξεσκεπάστηκε για νυοστή φορά η συνωμοσία του κατά της προαιωνίου, αδαμαντίνης κτλ. Δεν μπορώ να τον ηρεμήσω με τίποτα.

  17. SophiaΟικ said

    Αυτό το πεπόνημα σα φρούτο ακούγεται…

  18. neostipoukeitos said

    Σοφία (#17): Φυσικά και είναι φρούτο! Γιατί δηλαδή, ο Ζαφειρακόπουλος τι είναι; 🙂

  19. […] Αυτό το τελευταίο νούμερο, που το είδα στο τοπικό τηλεοπτικό δελτίο ειδήσεων* με δεκάδες αρρώστους, επισκέπτες, νοσηλευτές και γιατρούς να ανταλλάσσουν μικρόβια πάνω σε εικόνες και χέρια παπάδων, μέσα σ’ ένα ντουμάνι από θυμιατό, ήταν η αφορμή για να βρω τούτες εδώ τις πληροφορίες.   Οργισμένος! Η επιστήμη χάνει ακόμη κατά κράτος, και εντός έδρας. Κι ακόμη χειρότερα, από την υποκρισία, το παράλογο και το κέρδος.   * ο σταθμός δεν είναι σε δορυφόρο, οπότε χάνετε μονίμως, ωραία βίδεα […]

  20. voulagx said

    #10: Εριτιμε Π2, ουχί πρόβατα αλλ΄όϊς νυνί κικλήσκονται.

  21. Γλωσσοδετολόγος said

    Μη γελάτε παρακαλώ. Εφόσον η (σωστή) ελληνική γλώσσα είναι «προαιώνιος ακρογωνιαίος λίθος της ανθρωπότητας», αυτό σημαίνει ότι δημιουργήθηκε – η (σωστή) ελληνική γλώσσα – ΠΡΙΝ από τους αιώνες. Δηλαδή πριν από την έναρξη του χρόνου! Άρα πριν από τη δημιουργία του ίδιου του Σύμπαντος.

    Ποιος μπορεί να τη μιλούσε τότε;

    Επομένως, πράγματι, η (σωστή) ελληνική γλώσσα ΕΙΝΑΙ Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ και γι’ αυτό πολύ σωστά ο κ. Ζαφειρακόπουλος τονίζει το αυτονόητο: ότι με αυτήν πετυχαίνουμε την καλύτερη δυνατή επικοινωνία «ακόμη και με τον ίδιο το Δημιουργό μας».

    Εμ, ναι, αφού του μιλάμε στη γλώσσα του…

  22. philistor said

    Προφανώς δεν γνωρίζει ο άνθρωπος πώς ήταν η αρχαία προφορά…

  23. Γλωσσολάγνος said

    Έχει ενδιαφέρον πάντως το σχόλιο #2, της Ελίτσας, με το έγγραφο. Προσωπικά το προφέρω πάντοτε «-νγκ-« (αν προτιμάτε, /éŋgrafo/). Ξέρω όμως ότι υπάρχουν αρκετοί που αυτό το «-γγ-« το προφέρουν «-νγ-«, π.χ. /éŋɣrafo/ και /siŋɣraféas/, αλλά χωρίς να προφέρουν ποτέ το συγγενής «συνγενής»/siɲʝenís/). Πάντα μου έκανε εντύπωση αυτή η ασυνέπεια…

  24. χ said

    Ξύσταρχίδιασμεγκασμά.

  25. Κάθε φορά που ακούω τη Νικολούλη να μιλάει για έgραφα και σπανιότερα για έ(ν)gραφα, μου ανεβαίνε το αίμα στο κεφάλι…

  26. κι ἐμένα δὲν μοῦ πολυαρέσουν τὰ μπ γκ ντ κλπ. Βακαλόπουλος εἶναικαλύτερο ἀπὸ Μπακαλόπουλος, Δελλαπόρτας καλύτερο ἀπὸ Ντελλαπόρτας.

  27. Γλωσσολάγνος said

    Αγαπητέ Στάζυμπε, δεν συμμερίζομαι την αγανάκτησή σου: εγώ δεν βρίσκω τίποτε το ακαλαίσθητο ή το ετυμολογικά αδιαφανές στην προφορά «ένγκραφο». Αν τα συν + γενής δίνουν μια λέξη που προφέρεται «συνγκενής» κι όχι «συνγενής», γιατί τα εν + γραφ- να δώσουν «ένγραφο» κι όχι «ένγκραφο»;

  28. Nicolas said

    Θα βάλω σχόλιο όταν σταματήσω τα γέλια! το βινδεάκι ταιριάζει απόλυτα με το νατσιοναλ-σοτζιαλιστ ύφος του κειμένου. Ένα παράπονο μόνο έχω, δεν μιλάει (το βίνδεο) για τα σαμβοτάζ της γαλλικής αντίστασης κατά της κουναδικής επιδρομής…
    Κι ο κύριος ν΄ αλλάξει όνομα σε Διαμαντόπουλος, γιατί τέτοιο διαμάντι που είναι…

  29. Nicolas said

    Κορνήλιε, ξέρω έναν Βακάλη που είναι τελείως μπακάλης! Το ράσο δεν κάνει τον παπά, ούτε τον καλόγερο (γαλλιστί).

  30. Μαρία said

    Γλωσσολάγνε τα έγγαμος, εγγενής πώς τα προφέρεις;

  31. Μπουκανιέρος said

    #26
    Τι έκπληξη, Γκορνήλιε…
    (Βουκανιέρος)

  32. Μπουκανιέρος said

    #27
    Μάλλον το συγκενής είναι κληρονομημένη λέξη, ενώ τα ένγραφα, συνγραφέας, ένγαμος, ενγενής… είναι λόγια και μπήκαν στη γλώσσα με την ευγενή προφορά τους.
    Έχω ακούσει όμως μερικούς να προφέρουν κάποιες από τις λέξεις της δεύτερης σειράς με γκ. Λογική προσαρμογή μου φαίνεται – αλλά δεν είναι πολύ συχνό κι οπωσδήποτε είναι εκτός νόρμας.

  33. Μπουκανιέρος said

    …δεν προσέξατε όμως το καλύτερο, ότι αναγνωρίστηκε επιτέλους η κρεόλικη φύση της σημερινής μας γλώσσας. Και το σκεφτόμουνα αλλά δεν τορμούσα να το πω, φοβόμουν ότι θα με κατηγορούσατε ότι εισάγω καραϊβικά δαιμόνια και γλωσσολογία-βουντού.
    Ευτυχώς που υπάρχουν και τολμηρότεροι από μένα.
    Μπράβο Σωτήρη!
    Eloge de la creolite!

    [τα αξάν να τα φανταστείτε]

  34. Μαρία said

    Βουκάν, την ίδια εξήγηση σκέφτηκα, αφού στα νέα ελληνικά μετά απο ρινικό προφέρουμε ηχηρό κλειστό αλλά υπάρχει κι η γ…η η εγγύηση που κι αυτή μου φαίνεται δάνειο απ’ την καθαρεύουσα.

    Πάντως και το συγγενής ακούγεται και με την ευγενή του προφορά όταν είναι επίθετο: συν-γενής καρδιοπάθεια.

    Η προσαρμογή λογική είναι, η προφορά αλλάζει, αλλά το αυτί μας δε μπορεί εύκολα να τη συνηθίσει, ειδικά αν είναι Βόρειος. Το χειρότερό μου είναι και μένα το απρορίνιστο g στο παράδειγμα του Στάζυ.

  35. > Διότι, τονίζουμε, διά της Ελληνικής, το ανθρώπινο πνεύμα επιτυγχάνει […] την αναγωγή του σε θαυμαστό επίπεδο επικοινωνίας με τον παλμό του Σύμπαντος, με την ίδια την Φύσι, χωρίς να υπερβάλλουμε δε, θα λέγαμε, ακόμη και με τον ίδιο τον Δημιουργό μας!

    Δεν μπορώ να φανταστώ τι θα έγραφε, αν είχε διάθεση να υπερβάλ(λ)ει.

    Τώρα θυμήθηκα τον Δημήτρη Ιατρόπουλο, ο ο οποίος κάποτε δήλωσε ότι η ελληνική γλώσσα έχει δημιουργηθεί από ύλη του Σύμπαντος.

  36. Μπουκανιέρος said

    Α, Μαρία, εδώ έχουμε διαλεκτικές διαφορές, εμείς είμαστε στους απρορίνιστους (θα έχεις δει το χάρτη με τα ισόγλωσσα του Τριανταφυλλίδη), λέμε sigenis, κλπ. Ακόμα και το έγγραφο, αν ήταν να το πω λαϊκά, να το προσαρμόσω στα μητρικά μου τέλος πάντων, θα το έλεγα έγραφο – όχι έ(ν)γκραφο.

    Για το συν-γενής ιατρικό επίθετο, που λες, θα έλεγα ότι είναι διαφορετική λέξη από το συγγενή και τη συγγένισσα – κι ας γράφονται ίδια.

    Για την εγγύηση δίκιο (μοιάζει να) έχεις, δηλ. δε βρίσκω εξήγηση τώρα.

  37. Μαρία said

    Και για το επίθετο συγγενής η κανονική προφορά είναι ίδια με του ουσιαστικού.
    Έχω σκεφτεί οτι κάποιες απ’ αυτές τις προσαρμογές μπορεί να είναι και ορθογραφικές προφορές.
    Όταν λες εμείς δεν εννοείς τους Κορφιάτες. Απρορίνιστα εγώ πρωτάκουσα απο Πειραιώτες και τα είχα για μάγκικα.

  38. SophiaΟικ said

    Μα όαν ο αλλος λέει συγκραφέας (κατι σαν αγκράφα δηλαδή) κάνει υπερδιόρθωση επηρεασμενος από την ορθογραφία. Άμα μιλήσεις με κανέναν παπού που ξερει λίγα γραμματα δεν θα το ακούσεις και τόσο αυτό.

  39. Μαρία said

    Σοφία, μπορεί στο συγκεκριμένο παράδειγμα να έπαιξε ρόλο και η ορθογραφία αλλά η τάση να προφέρονται απρορίνιστα τα μπ, ντ, γκ είναι των τελευταίων 40 χρόνων στις νότιες διαλέκτους π.χ. το κουmbί κουbί.
    Μας ήρθε κάποια χρονιά μια καινούρια μαθήτρια στην τάξη που λεγόταν Κοντού και το πρόφερε Κουdού. Στην αρχή έπεφτε πολύ γέλιο – η εκδίκηση των Βορείων- αλλά κόπηκε πολύ γρήγορα, γιατί ήταν πολύ καλή κοπέλα και άριστη μαθήτρια.

  40. herbie said

    μπγκντ, γκμπντ…τκντμπμπ γκ ντντν και γκ ασφαλως

  41. Μπουκανιέρος said

    Μαρία, για τους Κορφιάτες έλεγα. Να το στηρίξω και βιβλιογραφικά:
    «Από τα γνωρίσματα των εφτανησιώτικων είναι: Τα μπ, ντ, γκ προφέρονται άρρινα b, d, g: κόbος, άdρας, ανάgη» (Μ. Τριανταφυλλίδης, Ιστορική εισαγωγή, σελ. 239 (στην ανατύπωση του 1981).
    Ο χάρτης που λέω βρίσκεται ένθετος (εκτός αρίθμησης) μετά τη σελ. 81.
    Σύμφωνα με την ισόγλωσση άdρας/άντρας η άρρινη προφορά επικρατεί στα Εφτάνησα (πλην Ζακύνθου), στην Κρήτη και στο μεγαλύτερο μέρος του Αιγαίου (πλην Χίου, βασικά), στα μεγαροαιγηνήτικα, αλλά και στην Ανατ. Θεσσαλία, στη Χαλκιδική, σε μέρος της Ανατ. Μακεδονίας και στη Θράκη!
    Θυμίζω ότι το κείμενο πρωτοεκδόθηκε το 1938, αλλά τα στοιχεία είναι παλιότερα (π.χ. οι Μικρασιάτες βρίσκονται στην αρχική τους θέση, προρινισμένοι).
    Αν είναι σωστή η παρατήρησή σου, ότι στο Βορρά δεν ακούγεται πια το άρρινο, τότε μάλλον θα σας ισοπέδωσαν οι πρόσφυγες! 🙂

    Και μπορεί οι διαλεχτικές διαφορές να έχουν υποχωρήσει, παρατηρείται όμως και κάτι άλλο (το έλεγε κι ο Πετρούνιας, τουλάχιστον από το 1981), δηλ. σε πολλούς ομιλητές η προφορά είναι άρρινη στο γρήγορο ή στον οικείο λόγο, ενώ γίνεται προρινισμένη όταν μιλούν πιο αργά, σε πιο επίσημες περιστάσεις κλπ.

  42. espectador said

    Αυτο που λεγανε παλια «Αθηναιος γκαγκαρος» πως θα το λεγαμε συμφωνα με την εθνικοσοσιαλιστικη προφορα?

  43. Μπουκανιέρος said

    Συνεχίζω:
    Στην παρατήρηση του Πετρούνια πρέπει να εντάξουμε και την περίπτωση που λες εσύ, δηλ. το μάγκικο (γλωσσικό) ύφος.
    Επηρεάζει κι η ορθογραφία βέβαια (εννοώ στο να θεωρείται πιο «σωστή», πιο επίσημη κλπ. η προρινισμένη προφορά). Οι δημοδιδάσκαλοι, στο βαθμό που τους απασχολούσαν φωνολογικά ζητήματα, προσπαθούσαν να διδάξουν την προρινισμένη προφορά. Και για πολλούς, ακόμα και σήμερα, ακόμα και δω μέσα, η ορθογραφία είναι η γλώσσα.
    Απροπό, το ζήτημα αυτό θα αποτελούσε πρόκληση, δύσκολο πρόβλημα εννοώ, σε μια φωνητική ορθογραφία (ενώ η ιστορική ορθογραφία το κουκουλώνει και οι περσότεροι δεν συνειδητοποιούν καν ότι υπάρχει διαφορά).

    Σε βεβαιώνω πάντως ότι εμείς επιμένουμε άρρινα, μέχρι τώρα. Θα είχε ενδιαφέρον να μιλήσουν και άλλοι (π.χ. Κρητικοί κλπ.) για το ποια είναι η τοπική τους προφορά σήμερα, κλπ.

  44. Μπουκανιέρος said

    Α, ευχαριστώ που μου το θύμησες Espectador!
    Υπάρχουν περιπτώσεις (λέξεις εννοώ) όπου, στη στάνταρ προφορά τουλάχιστον, είναι υποχρεωτική είτε η άρρινη είτε η προρινισμένη προφορά.
    Επίσης ακούγεται μερικές φορές και η καθαρά ένρινη προφορά, εννοώ με κανονικό μ ή ν – δεν ξέρω αν είναι διαλεχτικό, ιδιόλεκτη ιδιομορφία ή αποτέλεσμα υπερδιόρθωσης. Ακόμα σπανιότερα ακούγεται και μ-π ή ν-τ (πάλι δεν ξέρω αν είναι ξενισμός ή κάτι άλλο). Και υπάρχουν και προφορές που είναι «κάπου ανάμεσα» σε όλες αυτές τις περιπτώσεις!

  45. Έχουν γίνει κοινωνιογλωσσολογικές μελέτες στην Αθήνα την τελευταία δεκαετία, που επιβεβαιώνουν τον Μπουκάν @41 : το άρρινο καθιερώνεται στη νέα γενιά. Έχω κατά νου το: Arvaniti, A. & Joseph, B.D. 2000. Variation in Voiced Stop Prenasalization in Greek. Glossologia 11-12. Για τη «μάγκικη προφορά» ασχολήθηκαν οι ίδιοι στο: Arvaniti, A. & Joseph, B.D. 2004. Early Modern Greek /b d g/: Evidence from Rebétika and Folk Songs. Journal of Modern Greek Studies 22: 73-94.

  46. Θέμης said

    «Θα είχε ενδιαφέρον να μιλήσουν και άλλοι (π.χ. Κρητικοί κλπ.) για το ποια είναι η τοπική τους προφορά σήμερα». Εντελώς άρρινη, με συχνή τάση το «γκ» να το κάνει «γ» – τουλάχιστον η παραδοσιακή χανιώτικη όπως την γνώρισα. Έχω την προσωπική-υποκειμενική-αυθαίρετη εντύπωση (ας μη με λιθοβολήσουν οι επαϊοντες) ότι ο προρρινισμός δεν πολυσυμβαδίζει με την προσωδία, ή αν θέλουμε με ό,τι κοινώς λέγεται «τραγουδιστή» προφορά, γιατί εισάγει μια αντιμελωδική ρήξη στη συνέχεια της εκφοράς του λόγου.

  47. <mpampiniotis mode>Εμένα ο συ(ν)gραφέας και τα έ(ν)gραφα με παραπέμπουν σε ομιλητή χωρίς αίσθηση στοιχειώδους σύνθεσης και ετυμολογίας</mode>

  48. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Ο Κοραής, πάντως, προάγγελος του κυρίου Ζαφειρακόπουλου, ανέφερε πολλές φορές την ωραίαν πόλιν των Κάτω Χωρών Αμστελόδαμον, ενώ δεν θα πρέπει να αγνοηθεί και η σημασία της Ουασινκτώνος, ως πρωτευούσης μίας εκ των σπουδαιοτέρων χωρών του πλανήτου.

  49. <cornelius mode>…χωρίς στοιχειώδη αίσθηση…</mode>

  50. Μαρία said

    Μπουκάν, #41 μόλις είδα το χάρτη, λίγο πιο μπροστά στη δικιά μου έκδοση.
    Δεν είπα οτι τα άρρινα δεν ακούγονται πια, η δικιά μου εμπειρία λέει οτι δεν ακούγονταν ποτέ. Οι γριές κι οι γέροι εκεί που μεγάλωσα ήταν γεννημένοι στα τέλη του 19ου, πώς να τους ισοπεδώσουν οι πρόσφυγες. Την οδό Τομπάζη την προφέρουμε με απρορίνιστο μπ, ενώ ο Πόντιος φίλος που μένει εκεί Τομbαζη.

    #43 η ιστορική ορθογραφία το κουκουλώνει και οι περσότεροι δεν συνειδητοποιούν καν ότι υπάρχει διαφορά
    Αφού το αδαμάντινο Ζαφείρι μας άνοιξε την όρεξη, έχει ενδιαφέρον μια σημείωση του Τριανταφυλλίδη στη Γραμματική του(1941), σ.36 Ακολουθεί σεν-ντόνι:
    Η χρησιμοποίηση των δίψηφων μπ, ντ, γκ, γγ για ν’ αποδοθούν άλλοτε δίψηφα και άλλοτε ρινικά συμπλέγματα, καθώς καμπίνα και καμπάνα, και ακόμη με το κ, π, τ, προφερμένα έτσι αλλά και σαν μπ, ντ, γκ, καθώς στη λέξη αντιανταντικός, είναι ατέλεια του αλφαβήτου. Γεννά δυσκολίες αναγνωστικές, ιδίως όταν πρόκειται για λέξεις ξένης καταγωγής και μάλιστα κύρια ονόματα (λ.χ. τα γερμανικά Freud-Freund, Egel-Enkel, που δεν είναι απο πριν γνωστή στον αναγνώστη η προφορά τους και που όλα αποδίνονται ελληνικά Φρόυντ, Έγκελ). Έχομε συχνά μέσα στην ίδια λέξη δύο ρινικά συμπλέγματα (ουραγκουτάγκος, σαλτιμπάγκος) ή δύο δίψηφα (μπουμπούκι, μπουμπουνητό, νταντανίζω), ή ένα δίψηφο και ένα ρινικό σύμπλεγμα (μπόμπα, μπαμπάκι, ρεντιγκότα, μπουτίγκα), που συναλλάζονται κάποτε με την αναλυμένη ρινική προφορά (μπάγκος, αντάντε, γκρανκάσα).

    Πόσοι άραγε σήμερα προφέρουν το σαλτιμπάγκο με την παραπάνω προφορά (saltimbango);

  51. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Και το Μπουτάν; ΒΟΥΤΑΝ;

    (Δεν άντεξα, Μαρία, συγχώρησέ με, όμως το προηγούμενο σχόλιό σου μου φάνηκε υπέρ το δέον σοβαρό και τεχνικό: άλλως, την όρεξη που μας άνοιξε το «Αδαμάντινο Ζαφείρι» μπορεί να μας την κόψει το «Τριανταφυλλί Διαμάντι» – μέλη φυλής μιας χώρας με πληθώρα πολυτίμων και ημιπολυτίμων λίθων).

  52. Μαρία said

    Γιώργο Λ., μόνο οι Πόντιοι θα πάνε για πίρες πλε στο Πουτάν.

  53. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Ουφ!!!… ευτυχώς δεν είμαι λυκοτραφίδης.

  54. sarant said

    Αυτό εγώ το ήξερα Πλε παταρίες πέρεκ, αλλά της Μαρίας είναι καλύτερο 🙂

  55. Γλωσσολάγνος said

    Μαρία #30: «Γλωσσολάγνε τα έγγαμος, εγγενής πώς τα προφέρεις;»

    Μα φυσικά «νγκ». Σε αυτό το θέμα νομίζω ότι δεν κάνω εξαιρέσεις. Και είμαι και Βόρειος! (αυτό πάει στο σχόλιό σου #34) 🙂 Μπορεί βέβαια να είμαι επηρεασμένος από την ορθογραφία, εφόσον αυτές τις λέξεις μάλλον τις πρωτογνώρισα μέσα από τον γραπτό λόγο (ενώ τον «συνγκενή» απ’ τον προφορικό). Αλλά, όπως λέτε εσύ κι ο Μπουκάν, το «νγκ» είναι μία πολύ λογική φωνητική εξέλιξη του «νγ».

    Εξακολουθεί πάντως να εκκρεμεί το ζήτημα της λόγιας λέξης «ενγκύηση». Εκεί γιατί δεν λέμε «ενγύηση» και χρησιμοποιούμε βάρβαρους φθόγγους; Μήπως επειδή αν σπάσουμε τη λέξη δεν μας λέει τίποτε το β’ συνθετικό; [Ενώ στα «συνγραφέας», «ένγραφο», «ενγενής» είναι ολοφάνερο].

  56. voulagx said

    και μερικα ακομη:
    εγγειες, εγκυες, εγγυς, αγγουρι,γκντουπ!

  57. Μαρία said

    Ενδιαφέρουσα η συνέπειά σου, Γλωσσολάγνε. Τα πήρες όλα σβάρνα, τίποτα δεν άφησες πια όρθιο. Είσαι το όνειδος των Βορείων 🙂
    Αλλά παίρνεις άφεση αμαρτιών, επειδή είσαι νέος.

    Στάζυ, είσαι ένγκαμος; Παναγιάμ κι Αγιασωτήραμ!

    Με τα ποντιακά θυμήθηκα φίλη που τις κάναμε ασκήσεις, για να προφέρει σωστά το Γκοντάρ και το Χέγκελ.

  58. voulagx said

    Μια και ο λογος γαι την προφορα: κοριτσια >κοριτσχια, διαθεση >δγιάθεση και γενικα πολλα συνθετα με α’ συνθ. το «δια» προφερονται τελευταια ως: δγια + β’ συνθ.(οχι μονον απ’ τον Σημιτη)

  59. voulagx said

    Σορρυ, Σαραντ, δεν αντεχω στον πειρασμο:
    ««Μια καλή ηθοποιός θα πρέπει να μπορεί να συνοφρυούται» – Κατρίν Ντενέβ, Γαλλίδα ηθοποιός.» Απο τον Μιχαηλιδη της «Ε».

  60. sarant said

    Κι εγώ το είχα δει, να πω την αμαρτία μου.
    Γιατί όμως καρφούσαι με το παραμικρό ότι είσαι φαν του ΧΜ; Καμούσαι πως δεν καταλαβαίνεις; Μην σηκοίς τους ώμους έτσι, το παραξηλοίς μου φαίνεται! (Με την άδεια του Ελισαίου Γιανίδη)

  61. Μαρία said

    Βουλάγξ, φυσικά όχι μόνο απ’ το Σημίτη, απλώς αυτός το είχε προχωρήσει και στην ποιότητα. Παρόλο που άλλο δγιαλέγομαι και άλλο διαλέγομαι η αρχή έγινε απ’ αυτούς που «αρχή διαλόγου κάνανε».

    Λύσε μου και μια απορία. Γιατί οι παλιοί Βλάχοι στις λέξεις που αρχίζουν απο π έβαζαν μπροστά το α π.χ. απουδήλατου, Κανουνίστι την απουρεία σας (μας έλεγε μια γιαγιά). Να μην αρχίζουν λέξεις απο π, όπως στα ισπανικά απο στ, σπ, μου φαίνεται απίθανο.

  62. SophiaΟικ said

    57: Το γκοντάρ της σημαίας θελατε να της μάθετε;
    39: στιις νότιες διαλέκτους που άκουγα όταν ζούσα στην Ελλάδα μονο ο Μήτσος ο συνεργειο τα ισοπέδωνε όλα τα μπ, ντ, γκ.
    Ένγκαμος;;;
    !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  63. voulagx said

    @Sarant #60: Ομολογουμενως εκαρφωθην.Αλλα και συ ζηλοις δοξαν Κορνηλιου(με την αδεια του Κορνηλιου)!!
    @Μαρια #61:Δικη μου η απορια,φοβαμαι πως δεν μπορω να σε βοηθησω.Υπαρχουν στα βλαχικα λεξεις που αρχιζουν απο π, π.χ. πούντι=γεφυρα,πρι=επι,πανω σε
    παρέντσι(δεν αποδιδει την σωστη προφορα)=γονεις,πάνι=ψωμι κ.α.
    Κατα κανονα οι βλαχοι μιλαμε τα «καθαρα»,επισημα ελληνικα, που μαθαμε στο σχολειο.Απο που ειναι αυτη η γιαγια;Μηπως ειναι τοπικη προφορα;
    Α προπο (ο εστι μεθερμηνευομενον…στο προ-πο),μολις τελειωσα την εισαγωγη του βιβλιου του Καλ και συνεχιζω ακαθεκτος.Οταν το διαβασω ολοκληρο, θα ακολουθησει βιβλιοκριτικη,τι λες;

  64. Γλωσσολάγνος said

    SophiaΟικ με τα πολλά θαυμαστικά (#62), και όλοι όσοι διαρρηγνύετε τα ιμάτιά σας, όταν θ’ αρχίσετε να λέτε «ενγύηση» και «φερένγυος», μπορεί να το σκεφτώ και ν’ αρχίσω να λέω «ένγαμος» και «ένγραφο»! 😉

  65. Μαρία said

    Να είναι νυχτοκριτική, για να μην ενοχλήσουμε.

    Η γιαγιά έμενε στην Κατερίνη. Απο κάποιο βλαχοχώρι του Ολύμπου ήταν. Θυμίζει λίγο την ασουπή του Χατζηχρήστου που πρέπει να μιμούνταν λαμιώτες βλάχους.

  66. Μαρία said

    Μείνε μαζί μου έγκυος, είμαι πολύ φερέγγυος.

  67. Ειλικρινά, εκπλήσσομαι που υπάρχει έστω και ένας μορφωμένος Έλληνας που προφέρει «έγκαμος» το «έγγαμος». Όχι προς Θεού ότι είναι ντροπή, έγκλημα ή ό,τι άλλο — αφού μάλιστα αυτή είναι η φυσική προφορά που θα είχε η λέξη αν είχε διατηρηθεί από την αρχαιότητα στο στόμα του λαού — απλώς δεν το έχω ο ίδιος ποτέ ακούσει έτσι.
    Υποθέτω κι εγώ ότι η προφορά [ŋγ] του διπλού γ επικράτησε μόνο σε λόγιες λέξεις όπου είναι αισθητή η σύνθεση, όπως ακριβώς οι λέξεις «έγγαμος», «εγγράφω», «συγγράφω» και τα παράγωγά τους [εγώ έτσι προφέρω και την «παλιγγενεσία», τουλάχιστον από μέσα μου, διότι δεν νομίζω πως την έχω ποτέ ξεστομίσει αυτή τη λέξη!], ενώ η «εγγύηση» ΔΕΝ είναι σύνθετη και τα «εγγειοβελτιωτικά έργα» απ΄΄εχουν πολύ από την ετυμολογία τους.
    Αλήθεια, την «έγγειο πρόσοδο» – άλλη μια λέξη που μάλλον ποτέ δεν έχω ξεστομίσει – πώς την προφέρουν λ.χ. στις οικονομικές σχολές των πανεπιστημίων;

  68. Το απ΄΄εχουν στο προηγουμενο σχόλιο ήταν απλώς δακτυλογραφικό ολίσθημα – δεν ανήκει στην κατηγορία των εξ’άπαντος, εξ’απίνης κλπ. που τόσο ωραία έχει σχολιάσει άλλοτε ο Νικοδεσπότης.

  69. Μπουκανιέρος said

    #58
    Βουλάγξ, έχεις άδικο, δηλ. δεν είναι πρόσφατο φαινόμενο. Τουλάχιστον στις κληρονομημένες λέξεις (τα κορίτσχια, τα παιδγιά) είναι η συχνότερη προφορά εδώ και πάρα πολύ καιρό. Στις λόγιες εξαρτάται.
    Αλλά και οι λόγιες (δηλ. με λόγια προέλευση) έχουν την τάση να συμμορφώνονται όταν περνούν στην καθημερινή κουβέντα, δηλ. παύουν να είναι όντως λόγιες (εδώ εντάσσεται η περίφημη πχιότητα). Και πάλι εξαρτάται – δηλ. εξαρτάται από το ρυθμό εξημέρωσης του λόγιου τύπου, σύμφωνα με τα παραπάνω.

  70. Μπουκανιέρος said

    #45
    Νικ-Νικ, ευχαριστώ για την επιβεβαίωση. Για να πω την αλήθεια, νιώθω συχνά ανασφάλεια, καθώς η γλωσσολογική μου τεχνολογία είναι της δεκαετίας του ’80, κατά το μεγαλύτερο μέρος.

    #46
    Θέμη, ευχαριστώ για την ανταπόκριση στο κάλεσμα. (Δε σε ακολούθησαν και πολλοί, όμως.)

    #67
    Άγγελε, ούτε εγώ έχω ακούσει το έγκαμος. Δεν παραξενεύομαι όμως.
    Την «παλιγγενεσία» εγώ τη λέω «παλιγενεσία» και νομίζω ότι έτσι την ακούω γύρω μου (με επιφυλάξεις, δεν την ακούω και κάθε μέρα!).
    Το άλλο είναι ένγειος θαρρώ. Το έχω ακούσει κιόλας, σε ακαδημαϊκό περιβάλλον βέβαια. Όχι όμως στις οικονομικές σχολές, που τις αποφεύγω όπως ο διάολος το λιβάνι.

    @ όλοι
    Να χαρώ την ορθογραφία σας, έχετε αναρωτηθεί πώς νιώθει ένας ξένος που μαθαίνει ελληνικά (ή ένα παιδί μπροστά σε μια άγνωστη λέξη) όταν συναντάει ένα -γγ-;; Εχτός βέβαια αν διαβάσει τούτο το νήμα, οπότε θα του λυθούν όλες οι απορίες. 🙂

    #63
    Βουλάγξ, σε μας το «πούντι» είναι «ο μπόντες» (κλίνεται κιόλας).
    Στις μέρες μας (ή, για γεωγραφικούς λόγους) η λέξη αναφέρεται συνήθως σ’ αυτό το πράγμα που μπαίνει στη θάλασσα – ποια είναι η στάνταρ ελληνική λέξη, εξέδρα, αποβάθρα; – δεν είμαι πολύ σίγουρος…

  71. Μαρία said

    Μπουκάν, το ΛΚΝ θεωρεί τα έγκυος/έγγειος ομόηχα. Κι εγώ έτσι τα προφέρω.
    Επειδή δίδαξα ελληνικά σε ξένους ξέρω πώς νιώθουν και … αμοιβαία τα αισθήματα…

    Άγγελε στην εγγύηση είτε το γυ έχει σχέση με το γύαλον/εγγυαλίζω είτε με το γύης, προηγείται το πρόθημα εν- Έχεις υπόψη σου κάποια άλλη ετυμολογία;

  72. Μπουκανιέρος said

    Ομόηχα engios; Για φαντάσου!
    Τότε γιατί όχι engamos και engrafa;
    Υπάρχει λοιπόν μεγάλο περιθώριο για διαφοροποίηση στην προφορά – και σ’ αυτά.
    Οπότε ας μην κοροϊδεύουμε κανένα…

    Ο Άγγελος εννοεί ότι δεν έχει διάφανη ετυμολογία. Για να πούμε την αλήθεια δεν έχει καν σίγουρη ετυμολογία και πάει τόσο πίσω που, για τις ανάγκες αυτής της κουβέντας, μπορούμε να τη θεωρήσουμε «πρωτογενή» λέξη.

  73. Μαρία said

    Δεν κοροϊδεύουμε, εγώ τουλάχιστον, απλώς μας χτυπάει άσχημα στ’ αυτί, σα να ακούς επανερμηνεία παλιού τραγουδιού απο φάλτσο τραγουδιστή. Και μόνος σου είπες οτι δεν είναι η νόρμα.

  74. voulagx said

    @Μπουκανιερος
    #69:Εχεις δικιο, δεν ακριβολογησα,εννοουσα οτι ετσι ακουγονται ολο και πιο συχνα στα ΜΜΕ.
    #70: Το πούντι σε μας προφερεται «punti».Ο μποντες μηπως ειναι ο λιμενοβραχιονας;Και πως το προφερετε;
    Ο Λυκουργος Καλλεργης, σε αρθρο του για την ορθοφωνια, ισχυριζοταν οτι τα συμπλεγματα μπ,γκ,ντ πρεπει να προφερονται ως b,g,d οταν ειναι στην αρχη της λεξης, αλλιως ενρινα mb,ng,nd.Προσπαθησα να το εφαρμοσω αλλα χωρις επιτυχια.
    Π.χ. προφερω την μπαλα «bala» αλλα συνηθως λεω ndinome(ντυνομαι) και οχι dinome.

  75. «Εκεί που είσαι ήμουνα, κι εκεί που είμαι θάρθεις…»

    Σειρά μας, και δικαίωμά μας, να γκρινιάζουμε γι’ αυτό που ψυχραιμότεροι εξωτερικοί ή /και μελοντικοί παρατηρητές θα αξιολογήσουν ως φυσιολογική εξέλιξη της γλώσσας με τις αλλαγές στα εκπαιδευτικά, την προχειρότητα στα μμε, την επιρροή των μεταναστών, τις κοινωνικές αλλαγές, την οικονομία, την τεχνολογία, κ.ο.κ.

    Ένα σωρό πράγματα έχουν σχέση: από το «μάμα, Όλγκα γκάλα» του Γιωργάκη με την Ρωσίδα μπεϊμπισίτερ, μέχρι τη δασκάλα στα 23 που πέρασε τον ΑΣΕΠ και διορίστηκε, ολοκληρώνοντας ένα κύκλο εξετάσεων φροντιστηρίου και παπαγαλίας που άρχισε στα 14, χωρίς να έχει μορφωθεί ούτε στο ελάχιστο, περνάνε στους χειριστές μηχανημάτων στα ιδιωτικά κανάλια και το άουτσόρσινγκ δημιουργίας ιστοτόπων σε Βούλγαρους ή Ρώσους, μέσα κι έξω από την Ελλάδα (χαζεύω πολλές φορές τα ονόματα αρχείων στα διάφορα σάιτ μικροεπαγγελματιών που στήθηκαν με μια επιδότηση τύπου ΔΙΚΤΥΩΘΕΙΤΕ), και καταλήγουν στα συνεχή πειράματα του εκάστοτε Παιδείας, χωρίς αρχή μέση και τέλος (σαν τούτη εδώ την περίοδο…)

    Μεγαλώνουμε, γκρινιάζουμε, αμυνόμαστε… Φυσιολογικά όλα.

  76. Μαρία said

    Βουλαγξ, πολύτιμη μαρτυρία. Επίδραση απ’ τα βλάχικα;

    Δες τι λέει ο Πετρούνιας:
    «Όταν μόνο ακολουθία ρινικού και ηχηρού κλειστού επιτρεπόταν πια στη γλώσσα, προφανώς γενικεύτηκε η δυνατότητα όλα τα ηχηρά κλειστά να προφέρονται προρινισμένα. Αργότερα όμως, και τούτο πρέπει να είναι σχετικά πρόσφατη εξέλιξη, περιορίστηκε βαθμιαία η ρινικότητα. Έτσι σήμερα σε αρχή λέξης ύστερα απο παύση δεν προφέρεται προρινισμένο σύμφωνο, δηλαδή δε μπορεί να προφερθεί mboro, ενώ υπάρχουν μαρτυρίες οτι ακόμη και γύρω στο 1900 υπήρχε προφορά σε μερικές διαλέχτους, όπως στα θεσσαλικά.»

    Μboρώ, προφέρει ένας φίλος Πόντιος.

    Απ’ όσα είπε ο Μπουκάν πρέπει να προφέρουν μπο-dες

  77. Μαρία said

    Στάζυ, γκάμησέ τα…

  78. voulagx said

    #76 Μαρια,καμμια επιδραση απο τα βλαχικα.Μαλλον επιρροη της επισημης σχολικης ελληνικης,και δη της καθαρευουσας,πρεπει να ειναι αφου παλια δεν δεχομουνα τα b,d,g στην ελληνικη*.Κι εγω προφερω κατα κανονα mboro(μπορω) αλλα boi(μπόι),bebis(μπεμπης) επισης animboros (ανημπορος) αλλα abalos(αμπαλος).Δεν εχω καποιον κανονα στο νου μου.
    Συμφωνω με το σχ.75 του Σταζυμπο.

    *γι’ αυτο με παραξενεψε τοτε-εχουν περασει αρκετα χρονια- το αρθρο του Καλλεργη.

  79. Να πάει χαμένο το έξοχο πόνημα του νικνικ δεν γινόταν. Στο βίντεο, λοιπόν, έχουν προστεθεί υπότιτλοι και σχολιασμός στα αγγλικά, που ελέγχονται από τα αντίστοιχα κουμπιά στην ίδια θέση. Και να θυμίσω ότι πάνω δεξιά από τα κλιπ στο youtube υπάρχει και το κουμπί μεγέθυνσης του κλιπ .

  80. Μαρία said

    Μπράβο.Καταπληκτικό το κόλπο με τα σχόλια επί της οθόνης. Επιτέλους απαθανατίστηκε κι ο Κορνήλιος που είχε περάσει απαρατήρητος στην αρχή.

  81. Ναι, το διάβασα το εν λόγω σχόλιο του Κορνήλιου, αλλά δεν είχα πιάσει τον συνειρμό.

    Τα σχόλια βέβαια προορίζονταν για ξένους, που δεν γνωρίζουν όλες τις αναφορές. Και είναι γι’ αυτό σχολαστικά.

    Και βέβαια δεν ρώτησα αν θα προτιμούσε ο Κορνήλιος Cornelius ή Kornelios στα αγγλικά. Ένας αγγλοσάξωνας Κορνήλιος εξυπακούεται πως θα ‘γραφε Cornelius· αλλά ο έλληνας Kornelios μπορεί να προτιμά ελληνοφανέστερο και στα αγγλικά.

    Εύγε και πάλι πάντως του Στάζυ.

  82. Ωστόσο βρε παιδιά ο Κορνήλιος δεν υποστήριξε ποτέ τον Κουνάδη και τις εκατομμύρια λέξεις, για να λέμε την αλήθεια.

  83. Μαρία said

    Δύτη, δεν έχει σχέση με τον Κουνάδη αλλά με το πολυτονικό και την έκφραση «για να σπάσει το χέρι μου».

    Νικ, τα σχόλια είναι εξίσου χρήσιμα για όλους που ζουν πέρα απ’ το μικρόκοσμό μας.

  84. Πάπιας said

    Έξοχο!

  85. Και βεβαίως, ο αυθεντικός ερμηνευτής:

  86. Τὸ βίντεο ἦταν ἀστεῖο ἂν καὶ ὄχι πρωτότυπο. Σὲ ἐκεῖνο γιὰ τὸ Βατοπέδι εἶχα γελάσει πολὺ περισσότερο. Κατὰ τἆλλα, Δύτη, δὲν ἔνιωσα θιγμένος ποὺ παρουσιάστηκα ὡς ἕνα μὲ τοὺς Λερναίους διότι scripta manent καὶ ὁ καθένας μπορεῖ νὰ διαβάσῃ τὶ ἔγραψα καὶ τί ὄχι. ἀπὸ τὴν ἄλλη τὰ περὶ δῆθεν ψεύτικου ὀνόματος «Ἀδωνις» καὶ ἀληθινοῦ «Σπυρίδων» εἶναι θαρρῶ λερναῖο τοῦ Παπαθεμελῆ.

  87. Γλωσσολάγνος said

    Μαρία, #73: «Δεν κοροϊδεύουμε, εγώ τουλάχιστον, απλώς μας χτυπάει άσχημα στ’ αυτί, σα να ακούς επανερμηνεία παλιού τραγουδιού απο φάλτσο τραγουδιστή.»

    Δεν παρεξηγήθηκα βεβαίως, και χαίρομαι που δεν κοροϊδεύεις. 🙂 Απλώς, επειδή το φάλτσο είναι πάντα φάλτσο, εγώ θα διατύπωνα την παραπάνω φράση αυτή διαφορετικά: «επανερμηνεία παλιού τραγουδιού με διαφορετική ενορχήστρωση». Το νόημα του τραγουδιού δεν χάνεται – αλλάζουν απλώς τα ηχοχρώματα.

    Μιας και λέμε για τραγούδια: πριν 50-60 χρόνια μήπως δεν τραγουδούσαν «δεν αντέχω πϊά» (κι όχι /πχιά/), ή «φεύγω βϊαστικά» (κι όχι /βγιαστικά/); Προφανώς θεωρούσαν ανάρμοστη ( άραγε μόνο στα τραγούδια; ) μία προφορά που σήμερα είναι φυσικότατη, αν όχι η φυσικότερη.

  88. ἄ Γλωσσολάγνε γιὰ τὸ θέμα αὐτὸ σὲ πρόλαβα! 🙂

  89. Όταν έγινε η περίφημη γλωσσική μεταρρύθμιση στους Έλληνες της ΕΣΣΔ (1925) και καθιερώθηκε η φωνητική γραφή και το 20γράμματο αλφάβητο της ελληνικής γλώσσας αντικατέστησε το 24γράμματο, καταργήθηκαν και οι δίφθογοι και τα διπλά γράμματα αλλά και κάποια φθόγοι που θεώρησαν οι θεωρητικοί ότι δεν εκφωνούνται, όπως π.χ. το «γκ». Το «γκ» λοιπόν, με βάση τη νέα γραμματική της ελληνικής γλώσσας του Κ. Τοπχαρά-Κανονίδη που εκδόθηκε από το μεγάλο ελληνικό εκδοτικό οίκο «Κομμουνιστής» που έδρευε στο Ροστόφ επί του Ντον, αντικαταστάθηκε με το «νκ».

    Αυτές οι αλλαγές προκάλεσαν μεγάλες και σκληρές θεωρητικές συγκρούσεις με εξαιρετικού ενδιαφέροντος κείμενα. Ένα απ’ τα κριτικά στις γλωσσικές ακρότητες -ολοσέλιδο, που δημοσιεύτηκε στη δημοτικιστική εφημερίδα «Κόκινος Καπνας» του Σοχούμι- είχε ως τίτλο:

    «Ο γάιδαρος γκαρίζει ή νκαρίζει;»

    Μ-π

  90. sarant said

    Αριστεροπόντιε, αν μπορούσες να το σκανάρεις και να το στείλεις….

  91. Η σελίδα είναι μεγάλου μεγέθους.

    Μάλλον θα τη φωτογραφήσω και θα στο στείλω!

    Μ-π

  92. sarant said

    Τελικά η φωτογραφία, αν πάρεις το κολάι, είναι πιο βολική λύση από το σκανάρισμα.
    Περιμένω!
    Κι αν ανεβάσω το ποστ για τις εκλογές του 1920 περιμένω να πάρεις μέρος στη συζήτηση.

  93. Αφού ερευνάς για τις πιο «μυστήριες» καθοριστικές εκλογές που έγιναν ποτέ στην Ελλάδα, δες ένα ενδιαφέρον κείμενο:

    http://www.anixneuseis.gr/?p=3522

    Μ-π

  94. Βαμβάκος said

    Να επαναφέρω εδώ, Κε Σαραντάκο, το θέμα των εναλλακτικών εκφορών ζευγών λέξεων όπως «την παράσταση», «την κρίση», «την τέταρτη» ή έχει εξαντληθεί;Υπάρχουν αφανείς «σχολές» ως προς την εκφορά «mb», «ng», «nd» και «np», «nk», «nt» ;

  95. sarant said

    Να το επαναφέρετε, ασφαλώς -ίσως σήμερα, ίσως αύριο να έχει και περισσότερο κόσμο. Γράψτε ένα εκτενές σχόλιο.

  96. Βαμβάκος said

    Τόγραψα.
    Στα ηλεκτρονικά ΜΜΕ ακούμε κάποιους ανθρώπους να εκφέρουν ελληνικές λέξεις που αρχίζουν από κ, π και τ μαζί με το οριστικό άρθρο τον, την (ή στον, στην) λίγο…. περίεργα και πάντως κατά παρέκκλιση της φυσιολογικής νεοελληνικής προφοράς που διδάσκεται πχ. στις σχολές θεάτρου. Εξηγούμαι : Αντί να λένε timbatra, tingozani, tombirγο, tingαlamata, tindripoli λένε tin-patra, tin-kozani, ton-pirγo, tin-kalamata, tin-tripoli….Δεν ξέρω ποιός τους έχει μάθει αυτήν την ..ορθοφωνία..και αν υπάρχουν αφανείς «σχολές» που την προάγουν. Θεωρούν, ίσως ..υποψιαζόμενοι ότι έτσι πρόφεραν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, ότι είναι ..βάρβαρο να ακούγονται στην νεοελληνική μας γλώσσα οι ..βαρείς φθόγγοι b, g, d και ότι πρέπει τάχα να εκφέρουμε ..εκλεπτυσμένα δηλαδή n-p και όχι mb, n-k και όχι ng, n-t και όχι nd….Φανταστείτε να εφάρμοζε το ελληνικό θέατρο την εξωφρενική αυτή εκφορά στους παραπάνω συνδυασμούς συμφώνων μεταξύ άρθρων και ουσιαστικών ή κυρίων ονομάτων. Θα γέλαγε κάθε πικραμένος θεατής. Πρέπει να καταλάβουν όλοι αυτοί οι κακοπροφέροντες ότι στην ελληνική γλώσσα δεν εκφέρεις, στην ροή ενός κειμένου, ό,τι ακριβώς βλέπεις, δηλαδή την κάθε λέξη μεμονωμένα και αυτοτελώς, υπάρχουν δηλαδή κανόνες εκφοράς για τους οποίους όμως, για να πούμε την πικρή αλήθεια, το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα μέχρι σήμερα δεν μερίμνησε να γίνουν κτήμα των μαθητών και μάλιστα εξ απαλών ονύχων καθώς δεν ασχολείται καθόλου ή ασχολείται επιπόλαια με την φωνητική της γλώσσας μας.

  97. SophiaΟικ said

    Κύριε Βαμβάκο μου, περα απο τα γλώσσικά λέτε τώρα κατι που είναι γενικότερα ενδιαφέρον κι εχει να κανει με τις φωνές αυτών που ακούμε στην τηλεόραση ή το ραδιόφωνο. Παλιότερα λίγοι ΔΕΝ είχαν κάνει ορθοφωνία, κι αυτοί ίσως ήταν στα πρωτα τους βήματα αλλά μόλις ερχόταν η «επιτυχία» έκαναν μερικά μαθήματα. Αυτό είναι εμφανές σε παλιότερα προγράμματα. FFW δυο-τρεις δεκαετίες και φτανουμε στην απόλυτη δημοκρατια (κατά μερικούς) ή αναρχία (κατ’άλλους) ή απλά τόσο ψηλή πτήση με το καλάμι που χάνεται ο σεβασμός προς το θεατή/ ακροατή. Να έχουμε τον Αναστασιαδη να κανει όχι μόνο τηλεοπτικές (που βοηθάει κάπως η εικόνα) αλλά και ραδιοφωνικές εκπομπές (!!!!!).

  98. Βαμβάκος said

    SophiaΟικ,
    Ναί, είναι φοβερός ρήτορας!…. Να πω ένα ανέκδοτο; Θα το πω, έτσι για να γελάσουμε: Να τα αναθέσουμε όλα αυτά στο ΕΣΡ !!!!Καλό;

  99. Pepe said

    -ΓΓ- (ένγραφο, συνγραφέας κλπ.):

    Έκανα μια τοποθέτηση στο 139 εδώ: https://sarantakos.wordpress.com/2011/03/02/kogxompax/#comment-125591, αλλά όσο την έκανα (και λίγο μετά) εξακολουθούσα να το σκέφτομαι… Και καταλήγω ότι: ενώ γενική τάση είναι να θεωρείται ορθότερη η προφορά νγ για ορισμένες λέξεις, τουλάχιστον από τους πλέον φιλολογίζοντες, και συνεπώς να θεωρείται απόκλιση και πρόσφατη εξέλιξη (και δη εσφαλμένη) η αντίθετη προφορά (συγκραφέας), εντούτοις δε φαίνεται να έχει τεθεί το ερώτημα από πότε ισχύει η προφορά -νγ-. Στο εν λόγω 139 προτείνω μια απάντηση, δεν καταλήγω σε κάτι ολοκληρωμένο και αδιαμφισβήτητο, και αν κανείς θέλει να τη συζητήσουμε προτείνω να το κάνει εδώ. Έχω περιφέρει την ίδια συζήτηση σε κάμποσες αναρτήσεις, και ζητώ συγγνώμη γι’ αυτό, αλλά τελικά η πιο κατάλληλη είναι αυτή εδώ που είμαστε.

  100. Tο συνγκραφέας και ένγκραφα (κατά το fengari) τα πρωτοάκουσα από φιλόλογο. Η ορθογραφική προφορά (π.χ. smerna αντί zmerna, proslipsi αντί prozlipsi) αφορά και αυτούς.

    Aπό πότε ισχύει η προφορά -νγ- δεν ξέρω ακριβώς, αλλά όπως λέει και το νήμα τα
    γ, δ, β θεωρούνται ελληνοπρεπέστερα των
    μπ, ντ γκ, οπότε κάπου στα χρόνια της καθαρεύουσας.

  101. Επίσης, η προφορά ένγραφα και συνγραφέας είναι ετυμολογική, κρατάει χωριστά και διαφανή
    τα δύο συνθετικά, μην μπλέξουμε με αγκράφες.

    Από την άλλη, ο κανόνας στη λαϊκή γραμματική
    είναι η αποβολή του ν και αντίστοιχα του πρώτου γάμμα, πριν από γάμμα: συγυρίζω, σύγαμπρος,
    (συγροικώ, σύγροθος, σύγριφος) αμάρτυρα αλλά παραθέτω πώς θα σχηματίζονταν.

  102. sarant said

    Πέπε, είναι δύσκολο να βρεις από πότε υπάρχει μια συγκεκριμένη προφορά,. Πολύ δύσκολο.

    Πάντως, δίκιο έχει κι ο Μελιδώνης, ότι η λαϊκή μορφή (και αντίστοιχη προφορά) θα ήταν συγραφέας.
    Λέω να το γράψω σε κανένα κείμενο για να δω ρίγη ιερής αγανάκτησης!

  103. Pepe said

    Ναι, δύσκολο. Μόνο αν τυχόν εντοπιστεί κανένα σχόλιο σε παλιά εφημερίδα που να λέει «έχουν αρχίσει να μας αλλάζουν και την προφορά!», που δεν είναι απίθανο να το έγραψε κανείς -αυτή η θεματολογία ανέκαθεν συγκινούσε.

    Συμφωνώ με το τελευταίο, απόδειξη άλλωστε και η συγνώμη -που βέβαια θα ήταν και δυσπρόφερτη αλλιώς- αλλά και τα συχωρεμένος, σύχριστος, σύξυλος… Μάλλον στην παλιά λαϊκή γλώσσα αυτός ο ένρινος φθόγγος δεν υπήρχε ολωσδιόλου, εκτός από την περίπτωση [ηg].

    Αυτή τη στιγμή όμως δεν προφέρουμε «συγραφέας», οπότε προς τι να το αλλάξουμε αν δεν αλλάξει από μόνο του;

  104. sarant said

    Δεν προφέρουμε συγραφέας; Κοντά εκεί το ακούω εγώ, μερικές φορές.

  105. Γ-Κ said

    «Από την άλλη, ο κανόνας στη λαϊκή γραμματική
    είναι η αποβολή του ν και αντίστοιχα του πρώτου γάμμα, πριν από γάμμα: συγυρίζω, σύγαμπρος»

    Τελικά… «σωστή» ή «λάθος» απάντηση μπορεί να μην υπάρχει, αλλά μπορεί να υπάρχει λογική και… βιώσιμη απάντηση. «Βιώσιμη» επειδή μπορεί να γίνει κανόνας.

    Επομένως «συγραφέας», «έγραφο», «συγνώμη»…

    Ξέρω, τώρα πια δε γίνεται, αλλά… ας ελπίζουμε…

  106. Pantelis Vlahakis said

    Με δίχως «γκ», «μπ», «ντ», πως θα πεις Ντουνιάς? Πώs θα πεις Κομπίνα? πως θα πεις γκαντέμης?

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: