Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Δυναστείες και υπουργεία

Posted by sarant στο 2 Νοέμβριος, 2009


Το άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε χτες 1.11.2009 στην κυριακάτικη Αυγή. Επειδή τα κομμάτια που δίνω, μια φορά το μήνα, στην Αυγή έχουν ανώτατο όριο λέξεων, ενώ εδώ το Διαδίκτυο είναι η χαρά του φλύαρου, σκεφτόμουν να ξαναδουλέψω το άρθρο προσθέτοντας μερικά πράγματα ακόμα: κάτι για την τηλεοπτική σειρά «Δυναστεία», ας πούμε ή κάποια αποσπάσματα από Μακρυγιάννη ή να εμπλουτίσω μέχρις εξαντλήσεως το παιχνίδι με τα δάνεια στην τέταρτη παράγραφο. Διερωτώμαι επίσης αν η βλαστήμια «γ… τα υπουργεία σας» αναφέρεται στα υπουργεία με τη σημερινή έννοια ή με την παλιότερη (Υπουργείον Τρικούπη = η κυβέρνηση Τρικούπη). Όμως, τελικά αποφάσισα να αφήσω έτσι το κείμενο -τουλάχιστο προς το παρόν.

Η αναμενόμενη νίκη του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές ανέδειξε πρωθυπουργό τον Γιώργο (τέως Γιωργάκη) Παπανδρέου, γιο του Ανδρέα και εγγονό του Γεωργίου Παπανδρέου που και οι δυο τους είχαν διατελέσει πρωθυπουργοί. Ήδη, οι πρωτότυπες ονομασίες των υπουργείων της νέας κυβέρνησης προκάλεσαν αρκετά σχόλια, που μερικά τα βρίσκω αδικαιολόγητα.

Για παράδειγμα, ειρωνεύτηκαν πολλοί τη μετονομασία του υπουργείου Δημοσίας Τάξης σε «Προστασίας του Πολίτη». Προς τι η ειρωνεία; Μήπως ο Λάτσης κι ο Βαρδινογιάννης δεν είναι πολίτες; Αυτούς τους πολίτες καλείται να προστατέψει το νέο υπουργείο και με τα πρώτα δείγματα γραφής καλά τα καταφέρνει. Όμως εμείς δεν πολιτικολογούμε, λεξιλογούμε. Και ξεκινάμε από τη λέξη «υπουργός».

Ακούγεται συχνά-πυκνά πως οι υπουργοί είναι υπηρέτες του πολίτη· φυσικά, αυτό είναι κλισέ και ηχηρή κουβέντα, που όμως έχει ετυμολογική επικύρωση. Θέλω να πω, η λέξη υπουργός, που ετυμολογείται από το υπό και το έργον, σήμαινε στην αρχαιότητα τον υπηρέτη, τον βοηθό και το ρήμα «υπουργώ» σήμαινε «βοηθώ, παρέχω υπηρεσίες». Όταν, με την επανάσταση του 1821 σχηματίστηκε η επαναστατική κυβέρνηση (προσωρινή διοίκησις της Ελλάδος), δεν είχε υπουργούς αλλά μινίστρους.

Έτσι, λογουχάρη, ο Κωλέττης ήταν Μινίστρος Εσωτερικών και ο Πανούτσος Νοταράς Μινίστρος της Οικονομίας, και ούτω καθεξής, ενώ αντί για υπουργεία υπήρχαν μινιστέρια, λέξεις δανεικές από τα ιταλικά. Όταν έπαψε το ντουφεκίδι, βρήκαν οι λόγιοι καιρό να «καθαρίσουν» τη γλώσσα από τα ξένα δάνεια, κι έτσι ανάστησαν την παλιά λέξη «υπουργός» –και επειδή επρόκειτο για θεσμική λέξη ο καθαρισμός έπιασε, ενώ μέσα στο σπίτι μας (λατινικό δάνειο) ο καθαρισμός έσπασε τα μούτρα του (ιταλικό δάνειο) κι έτσι ακόμα τρώμε κεφτέδες (τουρκικό δάνειο) στην κουζίνα (ενετικό δάνειο) πίνοντας ουζάκι (άγνωστης προέλευσης δάνειο). Αλλά πλατειάζω.

Πρέπει εδώ να πω ότι η αρχαία σημασία της λέξης «υπουργός» δεν χάθηκε εντελώς· στην Κρήτη και στην Κύπρο «πουργός» μέχρι πρόσφατα ήταν (ή ίσως είναι ακόμα) ο βοηθός του χτίστη και «πουργεύω» σημαίνει «βοηθώ τον χτίστη, μεταφέροντας τα υλικά και φτιάχνοντας τον ασβέστη» κτλ. Τη λέξη δεν την έχουν τα καινούργια λεξικά, την καταγράφει όμως ο Δημητράκος, ενώ μπορείτε να τη βρείτε και στον Πατούχα του Κονδυλάκη, στα έργα του Πρεβελάκη κτλ.

Το ενδιαφέρον είναι ότι και ο μινίστρος, ετυμολογικά, έχει παρόμοια διαδρομή με τον υπουργό. Στην αρχή βρίσκεται το λατινικό minister, που συνδέεται με το minor (ελάσσων) και σήμαινε «υπηρέτης» και αργότερα πήρε τη σημασία «ιερωμένος», η οποία επιβιώνει και σήμερα στα αγγλικά. Στα νεότερα χρόνια, σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες ονομάστηκαν minister/ministre/ministro κτλ. οι «υπηρέτες του Στέμματος», δηλαδή οι υπουργοί. Κι εκεί, δηλαδή, οι υπουργοί ξεκίνησαν από τα χαμηλά, σαν υπηρέτες, για να βρεθούν στο τέλος στα ψηλά.

Όσοι διαβάζουν κείμενα του 19ου αιώνα θα έχουν ίσως προσέξει ότι τον καιρό εκείνο «υπουργείον» ήταν και ολόκληρη η κυβέρνηση. Για παράδειγμα, όταν ο βασιλιάς έπαυε π.χ. την κυβέρνηση Δηλιγιάννη, οι εφημερίδες έγραφαν ότι έπεσε «το υπουργείον Δηλιγιάννη». Αν απορείτε πώς δεν τα μπέρδευαν, δεν σας αδικώ. Σήμερα βέβαια λέμε κυβέρνηση. Ο δε πρωθυπουργός στην αρχή δεν λεγόταν έτσι, αλλά Πρόεδρος του εκτελεστικού. Η λέξη πρωθυπουργός, μεταφραστικό δάνειο των ευρωπαϊκών prime minister κτλ. εμφανίστηκε στη δεκαετία του 1830 –ο Μακρυγιάννης πάντως, που δεν πολυχαμπάριζε από δασείες, συχνά γράφει «πρωτοϋπουργός».

Μια και βγήκε να προωθυπουργέψει τρίτος Παπανδρέου, πολλοί μίλησαν για «δυναστεία των Παπανδρέου», οπότε ας δούμε κι αυτήν τη λέξη. Η δυναστεία λοιπόν είναι λέξη αρχαία, από τον δυνάστη, ο οποίος είναι παράγωγο του ρήματος δύνασθαι, αν και δεν είναι εντελώς ξεκάθαρος ο σχηματισμός του. Η σημερινή όμως σημασία της λέξης «δυναστεία», δηλαδή μια σειρά από ηγεμόνες που συνδέονται με δεσμούς αίματος (π.χ. η δυναστεία των Κομνηνών ή των Βουρβόνων) δεν είναι καθόλου αρχαία.

Στα αρχαία, δυναστεία σήμαινε «εξουσία, κυριαρχία», ενώ ως χαρακτηρισμός πολιτεύματος σήμαινε κάτι κοντινό στην ολιγαρχία. Παρόλο που υπήρξαν και στην αρχαιότητα μεγάλες δυναστείες ηγεμόνων (όπως οι Πτολεμαίοι), δεν λέγονταν έτσι. Μόνο στην Αναγέννηση, περί το 1500, δανείστηκαν οι Γάλλοι λόγιοι το ελληνικό δυναστεία και έφτιαξαν το dynastie στο οποίο έδωσαν τη σημερινή σημασία της σειράς ηγεμόνων, που τη δανειστήκαμε κι εμείς αργότερα, ως είδος αντιδανείου. Και βέβαια με τον καιρό η σημασία της λέξης έχει απλώσει, δεν λέγεται μόνο για εστεμμένους αλλά και για ισχυρές οικογένειες γενικώς.

Δεν ξέρω αν αυτό σας παρηγορεί, πάντως, αλλά οι Παπανδρέου δεν είναι η πρώτη πρωθυπουργική τριπλέτα παπού-πατέρα-εγγονού στο νεοελληνικό κράτος. Προηγήθηκαν οι Ζαΐμηδες, κοντοχωριανοί των Παπανδρέου, με τον Αντρέα Ζαΐμη, τον γιο του τον Θρασύβουλο και τον εγγονό Αλέξανδρο. Υπήρχαν επίσης και οι τρεις Ράλληδες, κι αν πάρουμε και τα παρακλάδια, η οικογένεια Ράλλη-Θεοτόκη έχει αναδείξει πέντε πρωθυπουργούς. Βέβαια, ο ένας ήταν ελαφρώς δοσίλογος, αλλά δεν είναι ευγενικό να τους το θυμίζουμε.

Δυναστείες ή όχι, το θέμα είναι να πάψει ο πολίτης να δυναστεύεται. Και καλό θα ήταν να θυμούνταν οι υπουργοί ότι, ετυμολογικά τουλάχιστον, έχουν καθήκον να υπηρετούν τον πολίτη.

Advertisements

188 Σχόλια to “Δυναστείες και υπουργεία”

  1. sarant said

    Κοιτάζοντας στο TLG, δοκίμασα προς στιγμή έκπληξη, βλέποντας ότι υπάρχουν (στην ονλάιν έκδοση) οι λέξεις «μινίστρος» και «μινιστέριον». Όχι, δεν είναι αρχαίες ή μεταγενέστερες, αλλά καθώς προστίθεται ολοένα και νεότερο υλικό έχουν ήδη προστεθεί κάποια μοναστηριακά κείμενα που φτάνουν έως τον 19ο αιώνα!

  2. π2 said

    Δυνάστης, δυναστεύω και δυναστεία σημαίνουν πολλά πράγματα στα αρχαία, μία χρήση τους όμως σχετίζεται με τη σύγχρονη. Οι όροι χρησιμοποιούνται για σατράπες περιοχών της Μικράς Ασίας επί περσικής αυτοκρατορίας αλλά και επί μακεδονικής κυριαρχίας που εξελίχθηκαν σε ημιανεξάρτητους ηγέτες, οι οικογένειες των οποίων παρέμειναν στην εξουσία και στις επόμενες γενιές. Δυνάστες ήταν οι Εκατομνίδες στην Καρία (Μαύσωλος), οι Ατταλίδες στο Πέργαμο (μέχρι να αναβαθμιστούν σε βασιλείς), οι Φιλομηλίδες στη Φρυγία, ο Μιθριδάτης σε διάφορες περιοχές μέχρι που αναβαθμίστηκε κι αυτός σε ιδρυτή του βασιλικού οίκου του Πόντου, κ.ά.

  3. rogerios said

    Πολύ ενδιαφέροντα όσα επισημαίνει ο Π2. Πάντως, ο όρος δυνάστης εμφανίζεται για πρώτη φορά στον γεωγραφικό χώρο της Μικράς Ασίας/ Ανατολίας. Ίσως, θα ήταν ακριβέστερο να πούμε ότι κάποιοι δυνάστες επελέγησαν από τους Αχαιμενίδες να ασκήσουν και σατραπικά καθήκοντα. Πράγματι η γνωστότερη περίπτωση αφορά τους Εκατομνίδες της Καρίας: μεταξύ των μελών του οίκου αυτού, να σημειώσουμε και τον Πιξώδαρο, ο οποίος υπήρξε σατράπης και της Λυκίας. Σε αυτόν οφείλεται η περίφημη τρίγλωσση επιγραφή της Ξάνθου (ελληνικά, αραμαϊκά, λυκιακά): http://www.achemenet.com/pdf/grecs/trilingue.pdf

  4. Ερχόμενος από διαφορετικό πεδίο, όλοι ζηλεύουν τους administrators και θέλουν να έχουν υπολογιστές server. Ρωτήστε όμως και τους κακόμοιρους τους διαχειριστές τι τραβάνε όλη μέρα με τα προβλήματα των απλών χρηστών, και τι δουλειά θέλει για να (εξ)υπηρετούν καλύτερα τους τελευταίους οι servers /εξυπηρέτες /εξυπηρετητές /διακομιστές /κεντρικοί υπολογιστές… Ο πελάτης (client) μπορεί να μην έχει πάντα δίκιο, αλλά άμα τον αφήσεις μπορεί να στα κάνει μπάχαλο.

    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%AD%CE%BB%CE%BF_%CF%80%CE%B5%CE%BB%CE%AC%CF%84%CE%B7-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AE

  5. TAK said

    Αγαπητέ Ν.Σ.,
    καλά τα ετυμολογικά, αλλά δεν είναι λίγο άδικο να τον παίρνουμε απ’ τα μούτρα τον Γ.Α.Π. ακόμη δεν εκλέχτηκε; Γιατί δε λέω, καλά τα λεξιλογικά, αλλά το άρθρο πολιτικολογεί με υπόγειο τρόπο (όλα αυτά τα περί δυναστειών, προστασίας συγκεκριμένων πολιτών, κλπ. συνιστούν αιχμηρότατη κριτική, αν όχι μομφή, που κατά τη γνώμη μου είναι άκαιρη, πρόωρη, όπως θες πες το).
    Ο Γ.Α.Π. την προηγούμενη εβδομάδα έκανε μια κίνηση που εμένα τουλάχιστον με εξέπληξε ευχάριστα: επισκέφτηκε τον Κριαρά στο σπίτι του και συζήτησε μαζί του για 40 λεπτά:
    Επίσκεψη Παπανδρέου στον Κριαρά
    Θα μου πεις, και τι μ’ αυτό;
    Ε, πώς, κάτι δείχνει για την ποιότητα, το ήθος και τις προθέσεις του ανθρώπου.
    Βέβαια εγώ είμαι μαθητής του Κριαρά και μπορεί να θεωρήσει κανείς ότι είμαι προκατειλημμένος, αλλά δώστε μου εσείς ένα άλλο παράδειγμα πρωθυπουργού τα τελευταία χρόνια που είχε την ευαισθησία (όντας εν ενεργεία πρωθυπουργός) να επισκεφθεί έναν πνευματικό άνθρωπο 103 ετών, να συζητήσει μαζί του και να ακούσει τη γνώμη του για την παιδεία…
    Ξέρω και από άλλους δασκάλους μου πανεπιστημιακούς ότι ο Γιωργάκης ήδη από τότε που ήταν στο υπουργείο παιδείας ήταν άνθρωπος με ήθος που ήξερε να ακούει. Το τι θα (μπορέσει να) κάνει ως πρωθυπουργός θα το δούμε και βέβαια θα το κρίνουμε όλοι μας. Αλλά πριν αρχίσουμε να βαράμε να βλέπουμε και τα θετικά, τι λέτε;
    Τάσος Α. Καπλάνης

  6. π2 said

    Να προσθέσω επίσης ότι το νεότερο dynastie δεν είναι αναγκαίο να προέρχεται απευθείας από τα ελληνικά: dynastes, -ae απαντά στα λατινικά (και μάλιστα σε πολυδιαβασμένους συγγραφείς: Ιούλιος Καίσαρας, Κικέρων, Σουητώνιος, Νέπως), λίγο πολύ με τη σημασία που είχε ο όρος στην Ανατολή (βλ. σχ. 1).

  7. #5 παρεμπιπτόντως, οι ομότιμοι καθηγητές (ποιος θα μας πει το πλήθος τους;), ακόμη και στα 103 τους, αντί σύνταξης, εξακολουθούν να αμείβονται με μισθό -και χωρίς κρατήσεις, ή κάνω λάθος; …

  8. Γλωσσοδετολόγος said

    Και μια μουσική παρέκβαση:

    … «τους κυνηγάει ο λαός απ’ τα καλά που κάνουν»

    http://www.greektube.org/content/view/3662/2/

  9. TAK said

    #7 Όσο ξέρω, ο Κριαράς σύνταξη παίρνει και μάλιστα μειωμένη, γιατί απολύθηκε πρόωρα από τη Χούντα το 1968. Και βέβαια ο συγκεκριμένος άνθρωπος (και η γυναίκα του) επένδυαν από το 1968 και μετά μεγάλο μέρος της σύνταξής τους στο Λεξικό της μεσαιωνικής ελληνικής δημώδους γραμματείας, προσφέροντας στην επιστήμη το μοναδικό λεξικό που εκπονήθηκε από έλληνες ερευνητές στην Ελλάδα και χαίρει διεθνούς αναγνώρισης, αλλά προσφέροντας επίσης και τη δυνατότητα σε εκατοντάδες νέους ερευνητές να αποκτήσουν εργασία και εξειδίκευση. Οπότε, ακόμη κι αν αμειβόταν με μισθό χωρίς κρατήσεις (πράγμα που δεν το γνωρίζω), για τον συγκεκριμένο άνθρωπο θα έλεγα απλώς: «δίκαιος ο μισθός του!».

  10. Μαρία said

    Στάζυ #7, λάθος κάνεις.

  11. #9, #10: Λάθος κάνω, σε τι ακριβώς;

    Χιλιάδες άνθρωποι ευσυνείδητα και με αυταπάρνηση φέρουν σε πέρας τη δουλειά που τους έτυχε, και περιορίζονται μετά τα 65, σε όσα το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας μας τους προόρισε.

    Από την άλλη μεριά, η βιομηχανία «ομοτίμων καθηγητών και καθηγητριών» ανθεί. Μόλις πατήσουν τα 65, γίνονται όλοι εξαιρετικά απαραίτητοι στην επιστήμη… Γνωρίζω δεκάδες αργόσχολους τέτοιους καθηγητές, και σίγουρα είναι εκατοντάδες.

    Κάνω λάθος στο καθεστώς τους στο ότι παίρνουν μισθό, αντί για σύνταξη; στο ότι ο μισθός δεν έχει κρατήσεις ταμείων αφού έχουν ήδη συμπληρώσει τα «ένσημα»; στο ότι δεν παίρνουν μισθό, αλλά «επίδομα»; στο ότι οι περισσότεροι κάθονται; στο ότι είναι αυτό άδικο;

    Να δεχθώ ότι κάνω λάθος στον Κριαρά, κι ότι ο άνθρωπος συνέχισε να εργάζεται μετά τη συνταξιοδότησή του από το Πανεπιστήμιο, και ορθώς αμείβεται, κι εξακολουθεί και στα 103 του να ισχύει το ίδιο;

  12. π2 said

    Κι εγώ έχω την εντύπωση πως δεν αμείβονται οι ομότιμοι. Υποθέτω πως έχουν δικαίωμα να παίρνουν επιμίσθιο από τη συμμετοχή τους σε ερευνητικά έργα, και σαφώς θέτουν ένα χωροταξικό πρόβλημα συνεχίζοντας να καταλαμβάνουν τα γραφεία τους, αλλά νομίζω πως δεν παίρνουν μισθό.

  13. Μαρία said

    Στάζυ κάνεις λάθος εκεί που ρωτάς αν κάνεις λάθος. Τη σύνταξή τους παίρνουν.
    Ισχύουν όσα γράφει ο Πιδύος. Χρήση του δικαιώματος να διατηρούν γραφείο δεν κάνουν όλοι.

  14. Καλώς, ας μην εκτραπεί η κουβέντα σε τέλειως εξωγλωσσικό ζήτημα.

  15. ὑπάρχει καὶ ἡ δυναστεία Σαραντάκων, ἀλλ’αὐτὴ θεραπεύει τὰ γράμματα. (τὸ θεραπεύει μὲ τὴν ἔννοια τῆς ἀρχαϊζούσης)

  16. #5 γιὰ ἰδιαίτερα πῆγε ὁ ΓΑΠ στὸν Κριαρᾶ. φῆμες ποὺ θέλουν τὸν Κριαρᾶ νὰ ξέχασε τὰ ἑλληνικά του μετὰ ἀπὸ τὴν ἐπίσκεψι ἐλέγχονται ὡς ἰδιατέρως κακεντρεχεῖς…

  17. SophiaΟικ said

    5: έχω βαρεθεί να ακούω οπαδούς του ΓΑΠ να λένε τα ίδια ακριβώς εδώ κι ένα μήνα, ότι δεν πρέπει να ειμαστε επιφυλακκτικοί, δεν πρέπει να ασκούμε κριτική κλπκλπ. Οι ίδιοι που ίσως πριν μερικούς μήνες δήλωναν ότι και τα δύο μεγάλα κόμματα ειναι ίδια ακριβώς.

  18. Συγνώμη που θα συνεχίσω την ασχετολογία, την ημιάσχετη με το θέμα του δημοσιεύματος.
    Ο ΓΑΠ τα συνηθίζει αυτά τα δημοσιοσχεσίτικα πυροτεχνήματα. Την θυμάστε την κα Γιουλμπεγιάζ Καραχασάν, την οποία πρότεινε για νομάρχισσα, και μετά την ξέχασε εντελώς; Δεν αφουγκράστηκε τις προτιμήσεις των ντόπιων, χριστιανών και μουσουλμάνων, αλλά επέλεξε μία κοπέλα που δεν είχε τις γνώσεις και τις δυνατοτητες, αλλά και που δεν ταίριαζε με τις, δυστυχώς συντηρητικές, παραδόσεις της περιοχής. Πού είναι τώρα;
    Θυμάστε την επιλογή του κου Παν Βρυώνη, γνωστού ιντερνετοναύτη, ως συμβούλου για επικοινωνία μέσω διαδικτύου; Πού είναι τώρα;
    Θυμάστε τα δημοσιεύματα για το πώς γνώρισε μία νεαρή σερβιτόρα σε μία καφετέρια απέναντι από τα γραφεία του ΠΑΣΟΚ επί της Χαριλάου Τρικούπη (Σ.Σ.: Νικοδέσποτα, οι Τρικουπαίοι κάνουν για δυναστεία;) και της ζήτησε, σύμφωνα με τις φυλλάδες, συμβουλές για τη γενιά των 700 ευρώ; Την ξανάδατε;
    Κοκ

  19. SophiaΟικ said

    σκύλε, μου θύμησες που έιχα πει ότι αυτό που έλλειπε από την Καραχασάν ήταν κάποια αναπηρία. Αλλίως θα ήταν η απόλυτη πολιτικά ορθή επιλογή 🙂

    Αλλά όλοι αυτοί κάπου θα βολέυτηκαν ΣΒΚ (ΟΚ, κάποιοι μπορέι να μην ήαν τόσο ξύπνιοι ώστε να εκμεταλλευτούν τα δέκαπέντε λεπτά τους).

  20. Angelos said

    Δοσίλογος ή δωσίλογος; Εγώ το ήξερα με ω και έτσι το έχει ο Μπαμπινιώτης (έχει και σχετικό σχόλιο). Υπάρχει κάποιος λόγος που γράφεται (και;) δοσίλογος ή είναι απλά λάθος?

    Όσο για τη φράση «γ… τα υπουργεία σου/σας», θυμήθηκα ότι είχα διαβάσει κάτι σχετικό και το έψαξα. Λοιπόν, στο βιβλίο «Το ελληνικό χιούμορ», 3η έκδοση 1983, περιέχονται μεταξύ άλλων κείμενα ενός Βασίλη Αττικού (Αντωνιάδη), ο οποίος έγραφε γύρω στα 1918 κείμενα σχετικά με την (τότε) παλιά Αθήνα (εποχή Όθωνα και άλλα). Σε ένα λοιπόν από αυτά αναφέρει την ιστορία του «γ… τα υπουργεία» και συγκεκριμένα τα εφτά υπουργεία. Ο Διοικητικός Οργανισμός του Κράτους που έγινε το 1833, λέει, ονόμαζε αρχικά τα υπουργεία «Γραμματείες» καθόριζα ποιες θα είναι αυτές. Το 1846 μετονομάστηκαν (το γράφει «μετωνομάστηκαν», παρεμπιπτόντως, γιατί;) σε Υπουργεία και παρέμειναν εφτά μέχρι το 1910, οπότε ο Βενιζέλος πρόσθεσε ένα όγδοο. Παραθέτει μάλιστα ο Αττικός και μια ιστορία της εποχής εκείνης (1909), όταν ο ένας καθηγητής ρώτησε το φοιτητή πόσα είναι τα υπουργεία και αυτός απάντησε «σίγουρα εφτά γιατί ακούω όσους βρίζονται, στους καυγάδες τους να λένε γ…. τα εφτά υπουργεία».

    Οπότε μάλλον το νόημα ήταν το ίδιο από παλιά.

  21. SophiaΟικ said

    Και για να επιστρεψουμε στο θεμα, μια σκήνή από το σήριαλ, που θα μποορυσε να έιναι και διάλογος μεταξύ υπουργών

  22. Angelos said

    * «και καθόριζε ποιες θα είναι αυτές»

  23. #20 τὸ γράφει μετωνομάστηκαν διότι τηρεῖ ὀρθῶς τὴν χρονικὴ αὔξησι. ἐπίσης προκρίνω τὸ δωσίλογος κατὰ τὸ δωσίδοκος. ω-ο 2-0.

  24. παρόραμα: δωσίδικος

  25. Angelos said

    Συνέχεια μαθαίνεις κάτι 🙂

    Λοιπόν, Κορνήλιε νομίζω θα το χαιρόσουν ιδιαίτερα αυτό το βιβλίο. Τα περισσότερα πρωτότυπα κέιμενα είναι τουλάχιστον προπολεμικά. Δεν ξέρω, βέβαια, κατά πόσο ο επιλογέας (ή επιλέγων; ορίστε πεδίο λαμπρό κύριε Σαραντάκο) έχει διατηρήσει την αρχική ορθογραφία και στίξη.

  26. Μαρία said

    Άγγελε, το περίεργο με το δωσίλογος είναι όλα τα λεξικά το έχουν με ω και όλος ο κόσμος το γράφει με ο κι όχι τίποτις αγράμματοι αλλά και το «Ειδικό Δικαστήριο Δοσιλόγων Θεσσαλονίκης».
    Περίεργο που το ξέρεις μόνο με ω, αλλά αν κρίνω απ’ την ερώτησή σου για το μετωνομάστηκαν πρέπει να είσαι νεότατος και τα λίγα αρχαία που διδάχτηκες στο σχολείο να μην έπιασαν τόπο.

    επιλογέας (ή επιλέγων; Ο ανθολόγος.

  27. Μαρία said

    Νίκο και Μπουκάν αντί του μινίστρος των οικονομικών έχετε μήπως συναντήσει το μινίστρος της κάσας;

  28. Το ότι ο ΓΑΠ μπορεί να είναι καλός στο ρόλο του, και πραγματικά τον εύχομαι ό,τι καλύτερο -είναι προς το συμφέρον όλων μας-,δεν καταργεί το ότι ανήκει σε δυναστεία.
    Όπως στα τρεις χιλιάδες βιογραφικά που μάζεψε διαδικτυακά μπορούμε να δούμε αξιόλογους ανθρώπους με γλωσσομάθεια και πτυχία, που δε θα γίνουν ποτέ πρωθυπουργοί, έτσι βλέπουμε τον ΓΑΠ να γίνεται πρωθυπουργός λόγω ονόματος, χωρίς να θέσει ποτέ το βιογραφικό του για αξιολόγηση.
    Ο ΓΑΠ είχε εξασφαλισμένη θέση στο καλύτερο πανεπιστήμιο τη στιγμή που οι συμμαθητές του σκίζονταν για να περάσουν κάπου με πανελλαδικές.
    Ο ΓΑΠ είχε θέση στον σκληρό πυρήνα του ΠΑΣΟΚ τη στιγμή που οι συνομήλικοί του στο κόμμα έγλυφαν κατουρημένες ποδιές και έδιναν μάχες σε νομαρχιακές και συνέδρια.
    Ο ΓΑΠ είχε μπει στην επετηρίδα του κόμματος για την προεδρία από τα πρώτα του βήματα.
    Όλα τα παραπάνω δεν μπορούν να αλλάξουν, είτε κάνει την Ελλάδα παράδεισο είτε αποτύχει παταγωδώς.
    Η κληρονομική δημοκρατία νομίζω ότι είναι ένα από τα χτυπητά δείγματα εκφυλισμού του πολιτεύματός μας.
    Και άντε ο ΓΑΠ, ας τον παραμερίσουμε.
    Ο Κυριάκος Μητσοτάκης;
    Ο γιος Πλεύρη;
    Το φαινόμενο είναι υπαρκτό και δεν έχει να κάνει τόσο με τις δεξιότητές τους, αλλά με τον τρόπο που έρχονται στην επιφάνεια αυτοί οι πολιτευτές, είτε μπορούν να υποστηρίξουν με το λόγο και την παρουσία τους το αξίωμα που κατέχουν είτε όχι.
    Συγγνώμη για τον εκτροχιασμό αλλά είναι ένα θέμα με πολλές προεκτάσεις, στις οποίες δύσκολα αντιστέκεσαι!

  29. gpoint said

    Για την προέλευση της λέξης ούζο υπάρχει η φήμη ότι συσκεύαζαν το ποτο στον Τύρναβο για την Μασσαλία και γράφανε στα κιβώτια uso Marsillia

  30. sarant said

    Πιδύε, σ’ευχαριστώ, με έπιασες ελαφρώς αδιάβαστο!

    Τάσο Κ., μακάρι να ακούσει ο ΓΑΠ τον άγιο Κριαρά και να καταργήσει και τη διδασκαλία των αρχαίων (από το πρωτότυπο) αλλά δεν το ελπίζω.

    Angelos, σ’ευχαριστώ, δεν ήξερα αυτά που λες -που είναι πολύ εύλογα. Για το δοσίλογος, πες πως είναι ανορθογραφία μου, δεν έχω μελετήσει τη λέξη. Παλιότερα το έβλεπα πάντως με όμικρον. Επιλογέα δεν θα έλεγα, καλύτερο ανθολόγος/ερανιστής.

    Μαρία, δεν έχω δει Μινίστρο της Κάσας.

    Πλάνητα, χωρίς να θέλω να υπερασπίσω τους δικούς μας, και ο γιος Σαρκοζί θέλησε (στα 23 του μάλιστα) να πάρει δημόσια θέση περιζήτητη. Το παρήγορο είναι ότι μετά την κατακραυγή έκανε πίσω -όχι εντελώς, εκλέχτηκε στο ΔΣ του φορέα αλλά δεν θα διεκδικήσει την προεδρία. Όμως σ’εμάς ο νεποτισμός υπάρχει και στα πανεπιστήμια, για έξω δεν ξέρω.

    Gpoint, το uso Marsiglia το έχω ακούσει σαν μια από τις θεωρίες, αλλά δεν με έχει πείσει.

  31. gpoint said

    Ετυμολογικά ουσιαστικά τίποτε δεν αποδεικνύεται αλλά λογικά πάντα υπάρχει η καλύτερη ερμηνεία την οποίαν και αποδέχομαι μέχρι να βρεθεί άλλη περισσότερο αληθοφανής

  32. Μαρία said

    Κι εγώ για το ούζο ήξερα την εκδοχή uso Massalia απ’ το Τζάρτζανο. Βρήκα το σχετικό άρθρο:
    http://www.de.sch.gr/~anmatos/tzartzanos.htm

    Υπάρχει βέβαια και η υποψήφια για βραβείο ετυμολογία «άνευ τούτου ου ζω».

  33. π2 said

    Πρώτη δημοσίευση του άρθρου που παραθέτει η Μαρία.

  34. π2 said

    H δε αγγλική wikipedia αποδίδει την ιστορία στον Αλέξανδρο Φιλαδελφέα.

  35. Βαμβάκος said

    Νομίζω ότι η φράση για το ούζο ήταν : «all ‘ uso di Marsiglia» δηλαδή παρασκευή του προϊόντος κατά τον τρόπο (έθιμο, uso στα ιταλικά) παρασκευής του αντίστοιχου αποστάγματος της Μασσαλίας… δηλαδή όπως συνήθιζαν να το φτιάχνουν οι μαρσεγιέζοι.

    Λεξικό Oxford Paravia Inglese-Italiano/Italiano-Inglese:uso (usanza) usage, custom. Παράδειγμα : un uso che comincia a diffondersi=a custom that is beginning to spread

  36. SophiaΟικ said

    30: O υιός Σαρκοζύ πιστέυω ότι θα μείνει στην ιστορία σαν το πιο διαδεδομενο παράδειγμα νεποτισμου 🙂

    Στα δικά μας οι βουλευτές ειναι που είνα γιοί και κόρες πολιτικών είναι ίσως πολλοί, αλλά και πιο περα αν το ψάξουμε, πόσοι εχουν κάποια συγγενική σχέση με κάποια πολιτική οικογένεια ή πολιτικο του παρελθόντος; Σίγουρα πολύ περισόστεροι κι ας μη μας ξεγελάει το διαφορετικό επίθετο.

    Δυστυχώς, σε όλους τους κλάδους και όλα τα επαγγέλματα υπάρχουν οι προνομιούχοι και αυτοί πάνε μπρόστά πιο πολύ. Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι το συζητάμε πιο πολύ από παλιά, ίσως γιατί δεν υπάρχει η ραγδαία οικονομικη ανάπτυξη του παρελθόντος που με μεγάλες αναγκες και δημιουργουσε επαγγελματικές ευκαιρίες και για μη- προνομιουχους.

  37. Βαμβάκος said

    και όχι «προς χρήσιν της Μασσαλίας»…

  38. @29

    κάπου είδα κι ένα κόμιξ κάποιου Έλληνα που παρουσίαζε αυτήν την εκδοχή για την προέλευση τής λέξης ούζο.

    έχω ακούσει πως παρόμοια προέλευση έχει και η λέξη πούρο από puro tobacco που αναγραφόταν πάνω σε κιβώτια…

  39. Βαμβάκος said

    Στο Zingarelli : abito confezionato all ‘ uso di Parigi, pietanza all ‘ uso di Genova

  40. Βαμβάκος said

    http://cgi.ebay.it/RICARD-PASTIS-DI-MARSIGLIA-LIQUORE-APERITIVO-70cl-45_W0QQitemZ370253872994QQcmdZViewItemQQptZWhisky_e_Liquori?hash=item5634d9bf62#ht_1236wt_702

  41. Βαμβάκος said

    Και το ούζο και το Ricard είναι …pastis

  42. #35

    Στο ταπεινό ιταλοελληνικό λαξικό τσέπης το uso μεταφράζεται και σδαν έθιμο και σαν χρήση (λογικό μου φαίνεται).
    Πάντως σε ιταλικούς διαλόγους το εχω ακούσει (ή καταλάβει) μόνο σαν χρήση.

  43. sarant said

    Το uso είναι και έθιμο, θυμάμαι τον στίχο από τον Τούρκο του Ροσσίνι:

    Ο τούρκος λέει στον άντρα της Φιορίλας
    Un bel uso in Turchia forse avrai novella intesa
    Della moglie che gli pesa il marito e venditor

    Κι εκείνος απαντάει:
    Sara un uso molto buono, ma in Italia e piu bel uso
    Il marito rompe il muso quasi sempre al comprador

  44. Χρειάζεται μήπως να διευκρινίσω ότι άλλος είναι ο Angelos και άλλος εγώ;

  45. sarant said

    Άγγελε, εγώ το ξέρω και προσπαθώ να σας ξεχωρίζω (λατινογράφοντας τον Angelos)

  46. Μαρία said

    #44, Ε όχι δα. Εσύ είσαι μπαμπάς του. Το γράφει άλλωστε κι αλλιώς.

    Μόλις σημείωσα στα περιεχόμενά μου: Ούζο στις Δυναστείες. Αφού δε φτάσαμε στο ad usum fili πάλι καλά.

  47. Μπουκανιέρος said

    Αυτά τα «προς χρήση της Μασσαλίας» (ή του σουλτάνου!) νατσουλίζουν επικίνδυνα.
    Η εκδοχή του κ. Βαμβάκου ακούγεται λιγότερο απίθανη – αλλά πάλι θα ήθελε κάποια ιστορική ή πραγματολογική τεκμηρίωση για να σταθεί στα πόδια της.
    Μήπως ξέρουν οι τουρκολόγοι μας αν στέκει καθόλου η άποψη που αναφέρεται τελευταία στην αγγλική βικιπαίδεια (βλ. λινκ του π2); Υπάρχει π.χ. ή υπήρχε ποτό που να λέγεται κάπως έτσι στα τούρκικα κλπ, πώς λέγεται το σταφύλι στα διάφορα στάδια της επεξεργασίας του, κοκ;
    (εγώ μόνο το γενί ρακί ξέρω, όπως όλος ο κόσμος!)

    Μαρία, αυτό με την κάσα μού ακούγεται αόριστα οικείο – πάντως δε θυμάμαι να τόχω διαβάσει.

  48. Μπουκανιέρος said

    #44
    Άλλοτε ήσουν Άγγελος, τώρ’ angelizun άλλοι.

  49. Μαρία said

    Μπουκάν, ο Πετρούνιας:
    τουρκ. üzüm `σταφύλι΄, ίσως κιόλας μσν.: πρβ. μσν. ούζος `δαμασκηνιά΄, πιθανόν και για ποτό από δαμάσκηνα ή ιταλ. φρ. uso Massalia `για την (εμπορική) χρήση της Mασσαλίας΄

  50. μιὰ ποὺ ἀναλύσατε τὸν μινίστρο, Δέσποτα, ἀναλύσατε καὶ τὸν Μάγιστρο, μαέστρο, μαίτρ, μάστορα κλπ.

  51. Angelos said

    @26 (Μαρία). Όντως το ήξερα μόνο με ωμέγα και συνδέοντάς το με το δίνω-έδωσα δεν εόχα σκεφτεί ποτέ ότι μπορεί να γράφεται και με όμικρον. Το «νεότατος» με κολακεύει και θα το δεχτώ, αν και η αλήθεια είναι ότι έχω πατήσει για τα καλά τα ‘άντα. Πάντως είμαι από τους πρώτους που δε διδάχθηκαν ποτέ πολυτονικό (ή καθαρεύσουσα, βέβαια). Όσο για τα αρχαία, στην εποχή μου τουλάχιστον, για όλους τους μη τριτοδεσμίτες ήταν 2 χρόνια βιαστικής ταραμοσαλάτας που την περνάγαμε με σκονάκια. Δεν καμαρώνω γι’ αυτό, αλλά οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι για τα περισσότερα μαθήματα στο σχολείο ισχύει, πάνω-κάτω, το ίδιο. Ακόμα και οι «καλοί μαθητές» (και ήμουν ένας από αυτούς γενικά) ό,τι είναι έξω από τα απολύτως απαραίτητα για την είσοδο στο πανεπιστήμιο το «μαθαίνουν» εντελώς επιδερμικά και προσωρινά.

    @30 (Σαραντ). Ναι στη συγκεκριμένη περίπτωση φαντάζομαι ανθολόγος είναι το καλύτερο. Ωστόσο η διάκριση «επιλέγων/επιλογέας» είναι ένα θέμα εκεί που εννοούμε σαφώς αυτόν που επιλέγει. Ρωτάω κυρίως γιατί, ως γνωστόν, για τον επιλογέα των ταχυτήτων στο αυτοκίνητο έχει επικρατήσει αυτή η λέξη. Εκεί όμως δεν «επιλέγει» πραγματικά αυτός, αλλά εμείς ΜΕΣΩ αυτού. Υπάρχει κάποια λεπτή διάκριση ή επιλέγων/επιλογέας είναι απλά καθαρεύσουσα/δημοτική;

    Το όνομα (angelos) να το αλλάξω αν είναι μεγάλο πρόβλημα. Παρεμπιπτόντως, το γράφω λατινιστί (όπως και σχεδόν ό,τι άλλο μπορώ να ονομάσω ελεύθερα, π.χ. τα ονόματα των αρχείων μου στους σκληρούς κ.τ.λ.) γιατί, δυστυχώς, ακόμα τα ελληνικά είναι δυνατόν να δημιουργήσουν προβλήματα (ή πάντως να σε καθυστερήσουν) σε αναζητήσεις και άλλα τέτοια. Η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με μερικά χρόνια πριν (να σας πω ιστορίες…), αλλά ακόμα βλέπω διάφορα. Τα πισά (πληθυντικός του pc) είναι πράματα του διαβόλου και μέρος της παγκόσμιας ανθελληνικής συνωμοσίας.

    (Άγγελε μη μασάς, η Μαρία απλά ζηλεύει τα νιάτα μας :))

  52. Μαρία said

    Όντως το ήξερα μόνο με ωμέγα και συνδέοντάς το με το δίνω-έδωσα
    Angelos, δεν το αμφισβήτησα αλλά και όταν το γράφουμε με ο, πάλι με το δίνω το συνδέουμε, αφού απ’ τη δόση μέχρι το δοτό όλες τις λέξεις τις γράφουμε με ο.

  53. Βαμβάκος said

    #47
    Έχεις δίκιο Μπουκανιέρε, «θα ήθελε κάποια ιστορική ή πραγματολογική τεκμηρίωση για να σταθεί στα πόδια της».Άν μπορούσα να βρώ που είχα δει τη φράση all’uso di Marsiglia…..

  54. sarant said

    Ψείρας είμαι, αλλά το uso Massalia (# 49) δεν μπορεί να στέκει -σε ποια γλώσσα θα ήταν; Αυτό που μπορεί να σταθεί είναι το uso di Marsiglia, το οποίο πράγματι υπάρχει σαν φράση, π.χ.

    Nel 1737, Pasquale succede al padre avviando il periodo di massimo splendore della azienda. Il modellato dei suoi pezzi si arricchisce senza appesantirsi in forme di invenzione, angolate e baccellate, eseguite a stampo. Grandi «centri tavola» con alzate, vasche rinfrescatolo, zuppiere, tazze da brodo accanto a catini o piatti dal profilo mistilineo ospitano straordinari decori reinventati da pittori novesi «alla maniera di Delft» o seguendo la moda europea della cineseria, oppure dialogando con gli ornati dei tessuti o con i generi della pittura da cavalletto. Le maioliche Antonibon sono presentate seguendo lo sviluppo dei decori: dal bianco e blu, al «ponticello», al «tacchiolo» o «blansèr», alla rosa, alla frutta sino agli ornati a piccolo fuoco «ad uso di Marsiglia» introdotti a partire dal 1775. Motivi ancora più vari compaiono sulle piastrelle.

    ή

    Anche a Gallipoli si produceva sapone all’uso di Marsiglia con la liscivia ottenuta dalle ceneri di ceppi di olivo, ricche di potassa, in Via Saponere

    Αν βρούμε κιόλας ότι όντως γινόταν εξαγωγή ούζου προς Μασσαλία, θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο αυτή η άποψη -ωστόσο, παραμένω πολύ δύσπιστος.

    Κορνήλιε (50), είναι στα υπόψη.

    Angelos, πράγματι επιλογέας σε μερικά συμφραζόμενα είναι το όργανο μέσω του οποίου επιλέγουμε.

  55. # 43
    Απ’ όσα ξέρω στα περισσότερα λιμπρέττα γράφονται απίθανες «ιταλικούρες» για λόγους μέτρου και μελωδίας…

  56. Μπουκανιέρος said

    Νίκο, καμία σχέση με εξαγωγή, προς χρήση κλπ.
    Το «all’uso di» στο παραπάνω σημαίνει σαφέστατα «τύπου» (κι άλλωστε το λέμε πράγματι έτσι, ακόμα, σαπούνι τύπου Μασσαλίας).
    Το θέμα είναι εάν όντως η διόρθωση ή ο εξευγενισμός του τσίπουρου σε ούζο σχετίζεται με κάποια μαρσεγέζικη μέθοδο (και τι στοιχεία μπορούν να βρεθούν γι’ αυτό).

    Μαρία, εντάξει ο Πετρούνιας, αναρωτήθηκα αν υπάρχουν κάποια βαθύτερα στοιχεία στην τούρκικη υπόθεση. Δεν είν’ εύκολο να το ψάξει κανείς…

  57. Βαμβάκος said

    #54
    Κε Σαραντάκο, Πολύ ….ενθαρρυντικά τα ιταλικά κείμενα που παραθέσατε σχετικά με την εν προκειμένω ιταλική φράση.

    «»»»Αν βρούμε κιόλας ότι όντως γινόταν εξαγωγή ούζου προς Μασσαλία, θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο αυτή η άποψη -ωστόσο, παραμένω πολύ δύσπιστος»»»».

    Η περαιτέρω έρευνα αποτελεί «πεδίο δόξης λαμπρό» για τους ιστορικούς της βιομηχανίας μας. Ίσως όμως η φράση να ήταν και προωθητική (promotional) για την εν γένει παραγωγή και παρουσίαση αποσταγμάτων στον ευρύτερο χώρο των Βαλκανίων, με δεδομένο την υποτιθέμενη αίγλη των γαλλικών αποσταγμάτων την εποχή εκείνη.

  58. Βαμβάκος said

    #56
    Σωστά

  59. π2 said

    #56 (και #54): Σωστά, στα γκουγκλοβιβλία βρίσκω πολλά παραδείγματα με uso (σκέτο, όχι all’uso di), με την τεχνική έννοια «τύπου». Uso Marsiglia δεν είναι μόνο το σαπούνι αλλά και άλλα προϊόντα.

    Παρότι η προέλευση της λέξης ούζο από την φράση αυτή μοιάζει ύποπτη το γεγονός (αν δεν κάνω λάθος) ότι δεν απαντά πριν το δεύτερο μισό του 19ου μάλλον την ενισχύει.

  60. Μπουκανιέρος said

    GP, αυτό που λες για τις ιταλικούρες μπορεί και νάναι σωστό (που δεν είναι – άλλο πρόβλημα έχει η γλώσσα της όπερας), είναι όμως ξεκάθαρο ότι η λέξη uso σημαίνει άλλα δέκα πράγματα πέρα από «χρήση», στα σημερινά ιταλικά (και να μην το ψάξουμε για παλιότερα).
    Η έκφραση all’uso di σημαίνει secondo la moda, il sistema, le abitudini, i gusti di (ξεσηκωμένο από Zingarelli, που δίνει το παράδειγμα cucina all’uso francese, «αλά γαλλικά»).

    Και, επί της ουσίας, αν έστελναν κάτι, εξαγωγή, π.χ. στη Μασσαλία, δε θα γράφανε πάνω του, ξέρω γω, per l’uso di Marsiglia, κάποια άλλη έκφραση θα χρησιμοποιούσαν, και καθόλου τη λέξη «uso». Δηλ. δε στέκει ούτε γλωσσικά (νομίζω) η άποψη αυτή. Πέρα απ’ τη νατσούλικη μέθοδο της ανεκδοτολογίας – που την κάνει εξαρχής ύποπτη και αναξιόπιστη, κατά τη γνώμη μου τουλάχιστον.

  61. Μπουκανιέρος said

    #59 Ναι, π2, λέγεται και σκέτο uso, ελλειπτικά ας πούμε.
    Επίσης uso pelle = απομίμηση δέρματος, δέρμα-μαϊμού.

  62. Μπουκανιέρος said

    Το θέμα τώρα είναι να στρωθεί ο Σαραντάκος και να βρει τις αρχαιότερες εμφανίσεις της λέξης, για να γίνει δουλειά. 🙂

  63. Στα πλαίσια έκθεσης για την αρχαία ελληνική τεχνολογία που είχε γίνει το 200 από την Εταιρεία Μελέτης Αρχαία Ελληνικής Τεχνολογίας (http://portal.tee.gr/portal/page/portal/emaet/arxiki) και το ΤΕΕ είχε εκδοθεί ένα βιβλίο με παρουσίαση και ανάλυση αρχαίων επιγραφών τεχνολογικού περιεχομένου. Δυστυχώς δεν είμαι στην Αθήνα και δεν έχω το βιβλίο πρόχειρο, αλλά θυμάμαι στην επιγραφή για τον απολογισμό των εργασιών κατασκευής του Ερεχθείου, αναφέρεται κονδύλι για την πληρωμή των …υπουργών, που βέβαια ήταν οι βοηθοί τεχνίτες μια και οι τεχνίτες (αν θυμάμαι καλά) αναφέρονται σε άλλο κονδύλι.

  64. Ρεβέκκα Μπενβενίστε said

    Καλημέρα, πολύ εύγευστη συζήτηση!
    Βρήκα και κάτι ακόμα για το ούζο.

  65. sarant said

    Μπουκανιέρε, συμφωνώ απόλυτα με τη δεύτερη παράγραφο του 60.

    Παναγιώτη, ενδιαφέρον -οπότε η ευθύνη υπουργών είχε να κάνει με κακοτεχνίες 🙂

    Ρεβέκκα, καλημέρα’ βλέπω ότι και ο Θ. Μωυσιάδης δυσπιστεί στο ούζο και προκρίνει το üzüm.

  66. #61
    αυτό το «απομίμηση» μπορεί εύκολα να αναγνωσθεί «(αντί) χρήσης»…

    Προσωπικά πίνω μόνο Πιτσιλαδή γιατί δεν έχει παρενέργειες παρ΄ότι είναι πιό δυνατό από άλλα ούζα αλλά απ’ όσα ξέρω γλυκάνισο περιέχει μόνο το «sans rival» που έχει τόση σχέση με το ούζο όση το «metaxa» με τα κονιάκ.

  67. π2 said

    Η άλλη μου ουζοαπορία είναι η κοινή πεποίθηση όσων γράφουν για την ιστορία αυτών των ποτών ότι ούζο / ρακή / τσίπουρο υπήρχαν τουλάχιστον επί Βυζαντινών και ίσως από την αρχαιότητα. Στην αρχαιότητα δεν γνωρίζω ποτά από απόσταξη. Για τους βυζαντινούς δεν γνωρίζω τίποτε. Στους Άραβες βρίσκω τις πρώτες αναφορές σε λευκά ποτά από απόσταξη (και, συνακόλουθα, την ευρεία χρήση της λέξης ‘araq. Ξέρεις κανείς πηγές για βυζαντινό ούζο;

  68. π2 said

    Και μια ακόμη απορία: η εκτροπή μιας ανάρτησης περί δυναστειών και υπουργών σε ιστοριοδιφική αναζήτηση των απαρχών του ούζου είναι ενδεικτική της εκτίμησής μας για την πολιτική μας ηγεσία; 😛

  69. Μπουκανιέρος said

    Ευχαριστούμε Ρεβέκκα, ο Δρ Μωσέ δίνει ένα ρούμπο στην τούρκικη υπόθεση.

    Νίκο, έτσι για την ιστορία (της απιθανολογίας), μήπως θυμάσαι ποιος το ετυμολογούσε από «por el uso di sultano» (ή κάπως έτσι), χρεώνοντας μάλιστα τη φράση στους Εβραίους της Σαλονίκης και σε κάποιο δήθεν φορολογικό τέχνασμα; Ο Πετρόπουλος ίσως;

    Όσο για το αλλόκοτο κι αντικανονικό uso Massalia (βλ. σχ. 54), είναι περίεργο που το επαναλαμβάνουν και ο Ανδριώτης και ο Μπαμπινιώτης και ο Πετρούνιας – με αρχική πηγή μάλλον τα τζάρτζανα-μάρτζανα…

  70. Γεώργιος Ιακ. Γεωργάνας said

    Γειά στόν Νικοκύρη και την δυναστεία του, πάππο, πατέρα και τον ίδιο.
    Η Αλέκα Παπαρήγα είναι μέλος δυναστείας εξ αγχιστείας. Για κοίτα όμως τί βρίσκεις στο διαδίκτυο :
    http://rizobreaker.blogspot.com/2008/02/blog-post_22.html
    Ο πεθερός της Μήτσος Παπαρήγας «Πήρε μέρος στα «επιστρατικά» του Βόλου, ένα κίνημα που εξέφραζε τις αντιπολεμικές διαθέσεις των φαντάρων κι αργότερα όταν υπηρετούσε τη θητεία του στο ναυτικό μοίραζε αντιπολεμικές – σοσιαλιστικές προκηρύξεις που του έδινε η οργάνωση του ΣΕΚΕ.» Για τους γνωρίζοντες, οι επίστρατοι ήταν παρακρατικές αντιβενιζελικές οργανώσεις. Οι ίδιοι έλεγαν ότι πολεμούν τους δοσιλόγους (στους εισβολείς Γάλλους) βενιζελικούς. Αυτό πιστεύω θα πρέπει να πείσει τον Νικοκύρη για το αδύνατον της συνεργασίας ΣΕΚΕ με τους βενιζελικούς.

  71. πάντα ἀποροῦσα πῶς ἕνας κομμουνιστὴς μπορεῖ νὰ εἶναι καὶ παπᾶς καὶ ῥήγας!

  72. Βαμβάκος said

    Μπουκανιέρε, συμφωνώ και εγώ απόλυτα με τη δεύτερη παράγραφο του 60.

  73. #60
    Ελεος !!
    Πέρα από τα ετυμολογικά υπάρχουν πάντα και τα λογικά…
    Στην περίπτωση που κάποιος Τυρναβιώτης έστελνε ποτά στην Μασσαλία γιατί θα έπρεπε να ξέρει να γράφει στα κιβώτια τέλεια ιταλικά και όχι να τα κουτσομιλάει ;;;;
    Δεν είναι γεμάτη η Ελλάδα από επιγραφές «Rooms to let» ???????

  74. Γεώργιος ᾿Ιακ. Γεωργάνας said

    @71
    Σᾶς λέει κάτι ἠ λέξη «καισαροπαπισμός» ; Τὸ σύνθημα «ὅλη ἡ ἐξουσία στὰ σοβιέτ» ; Καὶ ἡ λέξη «τσάρος» ἀπὸ τὸν καίσαρα προέρχεται.
    Ὁ σύνδεσμος ποὺ ἔδωσα στό 70 έχει καὶ ἄλλο ἕνα ἐνδιαφέρον γλωσσικό σημεῖο: Στὴν γλῶσσα τοῦ ΚΚΕ ὁ ὅρος «μοναρχοφασιστικό καθεστώς» θεωρεῖται πλέον ξεπερασμένος. Στὴν θέση του χρησιμοποιεῖται τὸ «καθεστὼς τῆς ἄρχουσας τάξης».

  75. @74 Το «όλη η εξουσία στα σοβιέτ» δεν κατάλαβα πού κολλάει.

  76. @75 κι ἐγὼ δὲν καταλάβαινα ποῦ κολλοῦσε στὶς Γενικὲς Συνελεύσεις τῶν φοιτητικῶν μου χρόνων. μᾶλλον εἶναι κάτι σὰν ἕνα σλόγκαν γιὰ ὅλες τὶς περιστάσεις! 🙂

  77. Μπουκανιέρος said

    #75
    Είναι επικίνδυνες, καλέ μου Δύτη, οι συζητήσεις για το ούζο! Μερικοί δεν ξέρουν πώς να συγκρατηθούν και αρχίζουν αμέσως την πρακτική εξάσκηση, για να μην πω τις συγκριτικές μελέτες (προσπαθώντας ασφαλώς να εντοπίσουν ποιο είναι αυτό το περίφημο «ούζο-Μασσαλία»). Το αποτέλεσμα είναι ότι είτε κολλάει το χέρι τους στα ερωτηματικά είτε αρχίζουν να φαντασιώνουν μπολσεβίκους με κονσερβοκούτια.
    (ο Κορνήλιος εξαιρείται: δεν του χρειάζεται να μεθύσει)

  78. SophiaΟικ said

    73: που ειναι το λάθος στη φράση rooms to let;

    Αλλά πιο σοβαρά, δεν πρόεκιται για προιόν που ερχόταν στην Ελάδα με ταμπέλα ουζο μαρσίλια, επομένως γιατί να υιοθετησει ο έλληνας το εξαγωγικό όνομα;

    Π2, ο άραβες ανακάλυψαν την απόσταξη τον 8ο- 9ο αιώνα. Οι δυτικοευρωπαίοι άρχισαν αν παράγουν οινοπνευμα με απόσταξη τον 12ο αιώνα. Ε, τι στο καλό, αυτα τα ενδιάμεσα 300 χρόνια οι ΑΗΠ δεν είχαν παρει μυρωδιά;
    Πάντως η Βίκι λέει ότι το τσίπουρο- ούζο εμφανίστηκε τον 14ο αιώνα στα μοναστηρια, που ακούγεται πολύ βολικό και δυτικότροπο 🙂

  79. π2 said

    Σοφία, να υποθέσω ότι οι ΑΗΠ είναι οι αρχαίοι ημών πρόγονοι; Εάν ναι, ασφαλώς, δεν αντιλέγω ότι είχαν πάρει μυρωδιά (pun intended) το τσιπουράκι, ρώτησα απλώς εάν ξέρει κανείς σχετικές πηγές, που θα μας πληροφορούσαν και πώς το έλεγαν.

  80. #78
    Δεν ξέρω αν είναι λάθος η όχι- ας το ψάξουν οι αγγλοφιλόλογοι- ξέρω ότι έχει εξαπλωθεί παντού και ότι έχω ακούσει τουρίστες να το σχολιάζουν αρνητικά .
    Και στα περίπτερα την εποχή που κάπνιζα όταν ζητούσα «εν κυτίον ελληνικών πυρείων» δεν υπήρχε λάθος αλλά δεν καταλαβαίνανε και με κοιτάζανε σαν ούφο.
    Στα εξαγώγιμα προϊόντα είναι φυσιολογικές οι ξενόγλωσσες επιγραφές μια που το αλφάβητό μας δεν είναι ευκολα αναγνώσιμο από τους χρήστες του λατινικού και επίσης εκείνη την εποχή θα έδινε κάποιο κύρος στον εξαγωγέα σε σχέση με τους ντόπιους ανταγωνιστές του

  81. Angelos said

    «Let» σημαίνει, μεταξύ άλλων, νοικιάζω/μισθώνω. Η φράση είναι σωστή, ή τελοσπάντων χρησιμοποιείται και εκτός Ελλάδας (π.χ. και στην Αγγλία).

  82. rogerios said

    Περί ούζου και πρώτης εμφάνισής του στα καθ’ ημάς:

    Στον «Μπαουντολίνο» του, ο Ουμπέρτο Έκο εμφανίζει τον Νικήτα Χωνιάτη να πίνει ούζο (χωρίς να ονομάζει το ποτό)! Μάλιστα ο ίδιος ο επώνυμος ήρωας του μυθιστορήματος ζηλεύει τον Νικήτα που μπορεί να ξεχάσει τα βάσανά του με ένα ποτό που δεν σε ζαλίζει τόσο, σε αντίθεση με το κρασί του τόπου του που σε χτυπάει στο κεφάλι.

    Φυσικά, η αναφορά σε ένα μυθιστόρημα (έστω και ιστορικό) δεν μπορεί να αποτελέσει στοιχείο για την απόδειξη της παρασκευής του ούζου ήδη από τον 12ο αι. Βέβαια, ο Έκο ειδικά μπορεί και να ξέρει κάτι. Μπορεί, όμως, κάλλιστα να έβαλε έναν αναχρονισμό ποιητική αδεία…

  83. επιχαρμος μπαρμπουτιωτης said

    @20,23,26,51:Πάντως, ο Αστικός Κώδικας στο αρθρο 303 γράφει ότι «ο δοσίλογος οφείλει να ανακοινώσει στον δεξίλογο …», κάτι που επίσης τηρεί και το αρχικό καθαρευουσιάνικο κείμενο (» προς τούτο ο δοσίλογος οφείλει να ανακοινώση εις τον δεξίλογον»). Την ίδια ορθογραφία τηρούν στα βιβλία τους οι Κρασσάς (Ρωμαϊκον δίκαιον εκδ. 1886)Π. Ζέπος (Ενοχικόν Δίκαιον εκδ. 1947, σελ. 322 επ)Γ. Μαντζούφας (Ενοχικόν Δίκαιον εκδ. 1971 σελ. 57), Γ. Μπαλής, (εκδ. 1963)και όλοι οι σύγχρονοι συγγραφείς νομικών εγχειριδίων. Και, βεβαίως τα γνωστά μετακατοχικά δικαστήρια δοσιλόγων. Από ό,τι φαίνεται το σινάφι από νωρίς κατέληξε στη συγκεκριμένη ορθογραφία και ακολούθησαν και οι λοιποί.
    Όλοι ασχολείστε με το ούζο. Ετυμολογία του τσίπουρου έχει κανείς;

  84. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Κοσμική (ρήγας) καὶ ὑπερκόσμια (παπᾶς) ἐξουσία στὰ σοβιέτ [παπαρήγα(ς)] σύντροφοι …
    Τόσο πιὰ σᾶς τσούζει ;

  85. Προσωπικά χαρίζω την υπερκόσμια εξουσία σε όποιον τη θέλει. Καλό είναι και να θυμόμαστε τι σημαίνει σοβιέτ.

  86. SophiaΟικ said

    81: Ακριβώς. Στας Αγγλίας υπαρχουν εταιρείες ενοικίασης διαμερισμάτων- letting agents, αγγελείες στην κατηγορία lettings κλπκλπ.
    ι αμερικανοί δνε το χρησιμοποιύν απ΄’οσο ξέρω, αλλα οι αμερικανοί τουρίστες δε νομίζω να ασχολουνται με ενοικιαζόμενα δωμάτια.
    Κια άμα ψάξει κανείς στο Google της Αγγλίας rooms to let θα του βγάλει σελίδες με αγγελίες μπόλικες. Η εκφραση δεν είναι μόνο γραματικά σωστη αλλα και νοηματικά.
    Οι παραξενιές της αγγλικής γλώσσας, η λέξη let που σημαίνει νοικιάζω προέρχεται από τη γερμανική μεριά της αγγλικής γλωσσικής οικογένειας και ειναι κάτι αιώνες παλιότερη απο τη λέξη rent που προέρχεται από τh γαλλική μεριά.
    Όσο για το τσίπουρο:
    http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_oiko1_100004_21/04/2005_125445

  87. Δύτη εἶσαι ὁ πιὸ ἐστέτ
    ὀπαδὸς τῶν Σοβιὲτ
    στὸ ἐγχώριο ἰντερνέτ.
    Τό ‘γραψε καὶ ἡ Χουριέτ!

  88. Υγ. Τώρα πέθανε κι ὁ Στρὼς
    κι εἶν’ὁ κόσμος πιὸ μικρός.

  89. Σύμφωνα όμως με τον Στρως
    τα Σοβιέτ δεν είναι μύθος
    από πίτα που δεν τρως
    δεν μπορεί να λείπει ο ζύθος.

    Θα ‘λεγα λοιπόν αλλιώς
    πως Δαναΐδων ο πίθος
    είν’ ο λόγος ο παλιός:
    πόθεν έρχεται ο λίθος;

    Για να γίνω πιο σαφής:
    τα σοβιέτ και ο θεός
    παν μαζί, μα είναι αλλιώς.
    (καθώς ξέρει ο καθείς).

  90. Νενίκηκάς με Δύτα
    μὲ ζῦθο καὶ μὲ πίττα,
    ἐγὼ φτωχὰ παστίτσια
    κι ὲσὺ λαμπρὰ ὀφφίτσια!

    Μὰ ὅποιο κι ἂν θὲς ὀφφίτσι
    σὲ καρτερῶ στὸ Βίτσι,
    στὸ Βίτσι καὶ στὸ Γράμμο
    θὰ σὲ ξαπλώσω χάμω!

  91. Κανόνας

    Τη ρίμα θέλει τέχνη να την πας
    πανεύκολα απ΄τα χέρια σου γλυστράει
    αν σαν ηνίοχος τις λέξεις δεν κρατάς
    γι΄αλλού κινάς κι΄αλλού η ρίμα θα σε πάει

  92. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Πρὸ τῶν ταλάντων τῆς στιχουργίας ὐποκλίνομαι …

  93. Gpointtofiew, θεωρώ ότι σωστά μου την είπες. Ξαναδιαβάζω ό,τι έγραφα μέσα στη νύχτα και δεν βγάζω νόημα. Αλλού κινούσα, κι αλλού με πήγε η ρίμα. Ε, δεν ήμαστε όλοι Κορνήλιοι… 🙂 (Κορν., το «νενίκηκας» το εκλαμβάνω μόνον ως ένδειξη αβροφροσύνης)

  94. sarant said

    Παρατηρώ ότι η στιχουργική δεινότητα δεν είναι προνόμιο μόνο του Κορνήλιου και χαίρομαι πολύ γι’ αυτό.

    Ρογήρε (82) στον Μπαουντολίνο ο Έκο βάζει επίσης τον Χωνιάτη να μαγειρεύει ή να τρώει δεν θυμάμαι «κεφτέδες» και διαβάζοντάς το είχα απορία πώς είναι το πρωτότυπο -τελικά το είδα, έχει keftedes, που μάλλον αναχρονισμός είναι.

    Επίχαρμε, τελικά αναρωτιέμαι γιατί να είναι σωστό μόνο το «δωσίλογος» αφού στους αρχαίους υπήρχαν και οι δυο γραφές (όχι στο δοσίλογος, που είναι νέα κατασκευή, σε άλλα).

  95. Ἡ ἱστορία τῶν ἀναχρονισμῶν στὴν τέχνη εἶναι πολὺ ἐνδιαφέρον κεφάλαιο. ἀπὸ τοὺς τραγικοὺς ποιητὲς ποὺ φαντάζονται τοὺς ὁμηρικοὺς ἥρωες σὰν πολῖτες τῶν κλασσικῶν Ἀθηνῶν μέχρι τοὺς Βυζαντινοὺς ἁγιογράφους ποὺ εἰκονίζουν τοὺς βιβλικοὺς βασιλεῖς σὰν βυζαντινοὺς αὐτοκράτορες. ἀπὸ τὸ ῥολόι τοῦ Ἰουλίου Καίσαρος στὸν Σαίξπηρ μέχρι τοὺς ἀναγεννησιακοὺς ζῳγράφους ποὺ παριστάνουν τοὺς σταυρωτᾶς τοῦ Κυρίου σὰν κονκισταδόρους. Ἀπὸ τὶς λεμονιὲς καὶ τὶς πορτοκαλιὲς στὴν Λατινικὴ Ἀμερικὴ τοῦ 17ου αἰῶνος στὸν Ροβινσῶνα Κροῦσο μέχρι ὅπου ἀλλοῦ θέλετε. εἴτε ἀπὸ ἐπιλογὴ εἴτε ἀπὸ ἄγνοια.

  96. #88-91.

    Στον αιώνα του φευγάτου Λεβί-Στρως
    Ξαφνικός μας γεννήθηκε οίστρος
    Για θεούς κι εξουσία!
    Μα αλλού είν’ η ουσία:
    Ως βρωτός, σαν πεινάς, ότι βρείς τρως.

  97. π2 said

    Οίνος, ούζο, τσίπουρο και άλλα πολλά, από την Ιλιάδα μέχρι τα σουπερμάρκετ, από τον Πετεφρή.

  98. Επίχαρμος Μπαρμπουτιώτης said

    @94. Αυτό ακριβώς εννοούσα με το σχόλιό μου. Ότι έχουμε μια συγκεκριμένη ορθογραφία της λέξης εδώ και πολλά χρόνια και μάλιστα από την επαγγελματική ομάδα που κατεξοχήν τη χρησιμοποιεί. Και ότι, ανεξάρτητα από την ετυμολογία της λέξης, καθιερώθηκε πλέον η γραφή «δοσίλογος» και θα ήταν μάλλον υπερβολή να εκβιάσουμε την -ενδεχομένως σύμφωνη με την ετυμολογία της- καθιέρωση της γραφής «δωσίλογος». Αν μη τι άλλο, νομίζω ότι οι δυο γραφές θα έπρεπε να θεωρούνται ισότιμες (αν, εννοείται, ευσταθεί και η γραφή «δωσίλογος») Αυτά, από την οπτική γωνία του ανήκοντος στο σινάφι των νομικών.

  99. Μπουκανιέρος said

    #94-98
    Όπως έχω πει πολλές φορές, δεν έχω ιδιαίτερη φαγούρα με την ορθογραφία.
    Ανάλογη πάντως περίπτωση με το δοσίλογο είναι νομίζω και τα «να εκδόσει/διαδόσει κλπ» – δηλ. πριν 20-30 χρόνια η επικρατέστερη γραφή ήταν με ο, τώρα θεωρείται πιο σικ το ω.
    Τελικά, η ορθογραφία είναι, βασικά, θέμα μόδας. Τα ετυμολογικά, ιστορικά κλπ. επιχειρήματα είναι για να βρισκόμαστε σε δουλειά.

  100. Μπουκανιέρε ὅπως πάντα διέπεσαι ἀπὸ ἕνα μαξιμαλιστικὸ Βηλαρισμό. ἁπλῶς τὸ δίδωμι ἔχει 2 θέματα κι αὐτὸ δημιουργεῖ κάποιες ἐπιπλοκές.

  101. Μπουκανιέρος said

    Γιατρέ μου, είναι σοβαρή αυτή η αρρώστια, η πως-την-είπες; Θα ζήσω;

  102. ἂν κρίνω ἀπὸ τὸν Βηλαρᾶ ὄχι.

  103. voulagx said

    Κατα τον κανονα του #91:

    Ω Δυτα που εζηλωσες την Κορνηλιου δοξαν
    Ριμαροντας και στιχουργων ολονυχτις ξενυχτης
    Εις τον Αφρον της θαλασσας των ποιητων ανεδυθης,
    ξεχασες τους νιπτηρες σου κι εγινες …Αφροδυτης!

  104. Νομίζω ο κακόμοιρος πως είμαι ποιητής
    κατά καιρούς, κι εκτίθεμαι σκαρώνοντας στιχάκια
    μα όταν ο ανταγωνισμός φουντώνει παρευθύς
    ερυθριώ, αποσύρομαι και πάω για νανάκια.

    Η ρίμα σαν με κυνηγά, το νόημα μου κλέβει
    και κάνει τα στιχάκια μου να μοιάζουν ανοησίες
    -η Μούσα μου βουβαίνεται, τους άλλους πια ζηλεύει
    ξεχνά τι ήθελε να πει, χάνει τις σημασίες.

  105. ἐγὼ ἁπλῶς θὰ ἔλεγα πὼς ἔπλεξε ὁ Δύτης
    μὲ τὴν δική του μαστοριὰ στιχουργικοὺς βοστρύχους
    σὰν νἆταν ἄλλος Ἀλ Καγιὰμ ἢ Φιρντουσὶ Ἑλλαδίτης
    μές τὸ παμπάλαιο νερὸ καινούργιους ῥίχνει ἤχους.

  106. voulagx said

    Δυτη, πληρωμενη ριματικη απαντηση,παω πασο.

  107. Ο Καγιάμ τότες παλιά τα ρουμπαγιάτ
    δεν τα σκάρωνε στο πόδι έτσι τσατ-πατ
    όσο για του Φιρντουσί το σαχναμέ
    τα δικά μου τα τσαλαπατά χαμαί.

  108. Κάποιο πράγμα μυστήριο μας πιάνει τέτοιαν ώρα
    στου Σαραντάκου το τσαρδί εμάς που ξενυχτάμε
    ένθεοι στίχους πλέκουμε, μα έρχεται η μπόρα
    της κριτικής η φοβερή, και σα σκυλιά αλυχτάμε.

  109. sarant said

    Κι ο Νικοκύρης βλέποντας τους στίχους να κυλάνε
    τρέχει ευθύς να τους γευτεί σαν νέκταρ λες πως θα’ναι

  110. Μπουκανιέρος said

    Κάνε όρεξη, κουφάλα νεκροθάφτη!

  111. Παλιὰ θυμᾶμαι βούλωναν οἱ βρώμικοι νιπτῆρες
    κι ἔβρικσες τρίχες μέσα τους, ἴσως καὶ κάποια πέτρα
    μέχρι ποὺ δύτες βούτηξαν κι ἀπὸ τὶς μπουρμπουλῆθρες
    ἔβγαλαν στίχους καὶ στροφὲς μὲ ῥίμες καὶ μὲ μέτρα.

  112. Μπουκανιέρε εἶσαι ὁ Χαϊλάντερ; 🙂

  113. Κανένας όμως δεν ανιστορεί
    και το έρεβος εσκέπασε βαρύ
    τους στιχουργούς που ανάξια στιχουργούνε.
    Μα εγώ σαν προσφορά κάνω ιερή
    μπαλάντα στους ποιητές άδοξοι πού ‘ναι…

    Πηγαίνετε να κοιμηθείτε, είναι περασμένα μεσάνυχτα!

  114. voulagx said

    Εν ανκαλιά ντε κρισνακούρτα
    Πυρέτερον εν τη λαυδή
    Μουσέντοσαν εις την φρανκφούρτα
    Ηλί λαμά σαβαχθανί

    προσπαθεια δημιουργιας λεττριστικου στιχουργηματος( η μηπως ανοσιουργηματος;) apres la lettre.
    Δυτη, Κορνηλιε κρινατε με επιεικως, παρακαλω

  115. βουλάγχ βουλάγχ σαβαχθανί
    ποιητικόν το δείπνο
    κερνάμε κι ένα ραβανί
    και φύγαμε, για ύπνο.

  116. Λαγῶ καὶ φανορίνομαι ψαθῶ κι ἀντονοκίζω
    μὲ σιραχίστους σύνοχα ζαβάροντας τὸ κράλι
    κι ἄν κώνῃ τὸ δελέμνιρο κολλάκατα στὸ φίζο
    φορτὰ δικὰ χαλεύουμε χεδόνελα καὶ πάλι.

    Ὦ νὰ πικοῦσε μὲ τσαρντὶ τὸ κίμπερο παλάγρα
    κι ἀντὰ νὰ μιχοπήβονταν παντόμερα σὲ τίλο
    θὰ τὸ ἐκδώσω σύντομα ἀπὸ τὸν οἶκο Ἄγρα
    κι ἀπὲ στοῦ Βούλαγξ τὴν γιορτὴ γιὰ δῶρο θὰ τὸ στείλω.

  117. Κορνήλιε, το «τίλο» παίρνει περισπωμένη, νομίζω. 🙂

  118. voulagx said

    @Κορνηλιος:
    Θενγκγιού σε Πρωτοαμάστορα και Στιχολεττροπλοκε
    ανημερα μου στη γιορτη το δωρο σου αναμενω

  119. 117 ἔχουμε μετρικὴ βράχυσνι!

  120. Combo-ριμοσύνη: Συλλογή από ποικίλες ρίμες

  121. Επίχαρμος Μπαρμπουτιώτης said

    Σαν τον Γαργάλατα στην τσέπη έχεις τη ρίμα
    θεμιστοπόλε της πολυτονίας.
    Κι ο Δύτης μας δεν πάει πίσω. Μα τι κρίμα
    που δεν σας μοιάζουμε τις ώρες της ανίας.
    Αντί αιτήσεων και δικογράφων «εν σχεδίω»
    στιχάκια θα ‘χε μέσα η κάθε μας διφθέρα.
    Το σκώμμα, η παρωδία και το αστείο
    θα διώχνανε τη βαρεμάρα πέρα.

  122. Πάνω που είπαμε κι εμείς να κοιμηθούμε
    σαν άνθρωποι -μιάμισυ πήγε η ώρα-
    μας αναγκάζουνε ξανά να ξενυχτούμε
    οι νέοι φίλοι που στιχοπλοκούνε τώρα.

  123. Περίμενα ήσυχο και ήρεμο βραδάκι
    διαβάζοντας και πάλι τον Τολστόι
    κι αντί για τον Μπεζούχοφ και το Νατασάκι
    βρίζω τη ρίμα, κι όλο της το σόι.

  124. Μὰ τὰ δικόγραφα εἶν’αὐτὰ ποὺ ἔχουν χρῆμα
    τοῖς μετρητοῖς ἅμα πληρώνῃ ὁ πελάτης,
    κι ὄχι τὸ μέτρο, τὰ ἡμίκωλα κι ἡ ρίμα
    ποὺ φτιάχνει ὁ Κορνήλιος ὁ ἀκαμάτης.
    Μυνήσεις, ἀγωγές, πρόσθετες παρεμβάσεις
    δὲν εἶναι διόλου πρέπον νὰ γραφτοῦν σὲ πόδες
    ἐδῶ ‘ναι δικαστήριο, μὴ τὸ ξεχάσῃς
    τὸ ὕφος νἆναι σοβαρὸ κι ὄχι πομπόδες.

    Τὰ ψάλλω ἑνὸς ξεμωραμένου δικολάβου
    ποὺ ἀρνιέται τὸν ῥυθμὸ τοῦ δεκατρισυλλάβου.

  125. παρόραμα:πομπῶδες

  126. voulagx said

    Στου Αγγελου την προτροπή
    αμέσως υπακούων
    κλείνω τον υπολογιστή
    πάω για … μπυρονίων

  127. και μηνύσεις

    έλεος! πρέπει να κοιμηθούμε κάποια στιγμή! (εδώ χτυπάμε με το σκουπόξυλο το ταβάνι) 🙂

  128. σωστὰ καὶ μηνύσεις! φτού! καὶ πάντα τὸ προσέχω αὐτό!

  129. Επίχαρμος Μπαρμπουτιώτης said

    #124. Πελάτης που πληρώνει μετρητοίς; αυτοί δεν εξαφανίτηκαν λίγο πριν από το ντόντο;

  130. σὲ λίγο καὶ τὶς παραστάσεις σου ἀπ’την δική σου τσέπη
    θὰ τὶς πληρώνῃς -βρόντα τα καὶ γύρνα το στὰ ἔπη.

  131. voulagx said

    Μολις ευθυς επεστρεψα
    μετα των μπυρονιων
    μα, τι βλεπω; τον Κορνηλιον
    με κλαδων και βαΐων!

  132. Στου Σαραντάκου το τσαρδί οι πότες ξενυχτούνε
    με ρίμες διασκεδάζουνε, κι όλο μπύρες ρουφούνε
    μα φρικαλέο το πρωινό γοργά σαν πλησιάζει
    το ξύπνημα θυμίζει τους, πολύ τους ετρομάζει.

  133. voulagx said

    Δεν ημπορω βρε Δυτα μου
    αλλο δεν θα αντεξω
    απ’ τον πολυ τον γελωτα
    την βρακα μου θα βρεξω!

  134. Άντε πάμε για ύπνο, μας την είπανε οι γειτόνοι.

  135. Μοῦ εἶναι τόσο δύσκολο στίχους ἀναπαντήτους
    ν’ ἀφήνω λὲς καὶ μέσα μου ὑπάρχει ἕνα χρέος
    νὰ συζητοῦνε πάντοτε οἱ ρίμες μου μαζί τους
    μὴ καὶ σκουριάσῃ ο ἴαμβρος καὶ σκονιστῇ ὁ τροχαῖος.

    Γι’αὐτὸ σᾶς λέγω: ἄδικα μαζί μου στὸ ξενύχτι
    ἀφήνεστε καὶ στ’ἁπαλὰ τῆς ποίησης τὰ χέρια
    σὰν ψάρια θὰ σκαλώσετε στὸ μετρικό μου δίχτυ
    καὶ θὰ μᾶς βλέπουν ἄγρυπνους ἡ νύχτα καὶ τ’ἀστέρια.

  136. διόρθωσι: καὶ θὰ μᾶς βλέπῃ ἄγρυπνους ἡ νύχτα με τ’ἀστέρια.

  137. Με τον Κορνήλιο στις ρίμες δεν ανταγωνίζομαι
    (το αλκοόλ στο αίμα μου με κάνει και ζαλίζομαι)
    Φεύγω λοιπόν, κι ας καληνυχτίσω την ομήγυρη
    -ο πονοκέφαλος το πρωί θα ‘χει πανήγυρη!

  138. voulagx said

    Μετα του Δυτη συμφωνων
    ειμαι γοργως αναχωρων

  139. Μαρία said

    Γκιουλέ γκιουλέ

  140. Ἔ τὸ λοιπὸν τί νόμιζες; ὅτι μὲ προπαραξύτονες
    τίς ῥίμες σου θὰ ἔμπαινες στοὺς ποιητὲς τοὺς κρείττονες;
    Ἀφ’ οὗ τὸ θὲς λοιπὸν κι ἐσὺ τῶν τόνων τέτοιο σήκωμα
    =μὲ σένα ἐδῶ θὰ ξενυχτῶ κι ὄχι «μωρὰ» καλλίκομμα.

  141. sarant said

    Της νύχτας τα καμώματα που φτιάξατε παιδιά μου
    τα είδα σαν ξημέρωσε και χάρηκε η καρδιά μου

  142. Ναι, του Καγιάμ τα ρούμπαγιατ γραφτήκανε με χάρη
    στων γυναικών τη θύμηση και το γλυκό κρασί
    μα σαν με μπύρες πολεμάς, μονάχο παλληκάρι
    στα μαύρα τα μεσάνυχτα, οι στίχοι σου κακοί

  143. Της κριτικής τα δόρατα είναι για τους λεβέντες
    δεν με πτοεί η επίθεση, δεν έχω ψευδαισθήσεις.
    Κι αν είπαμε στον οίστρο μας και κανα-δυο κουβέντες
    την ώρα μας περάσαμε, όπως κι εσείς επίσης.

  144. Ένα βράδυ είπα να κοιμηθώ νωρίς, και βρήκατε να το ρίξετε στη στιχουργική παρτούζα…

  145. Τὸ λέν οἱ μῦθοι οἱ παλιοί -τί κι ἂν λερναῖο εἶναι; –
    πὼς ἔχασε ὁ Ὅμηρος τῆς ποίησης τὴν μάχη
    τὸν νίκησε ὁ Ἡσίοδος, κι ἐσὺ Δεσπότη κρῖνε
    ποιός τώρα μέγα ἔπαθλο στὸ παλμαρέ του θἄχῃ.

    Σοῦ τάζει ὁ Δύτης τοῦ Καγιὰμ ὡραῖες μεταφράσεις
    κι ὁ Ἐπίχαρμος ῥεπούδιο χωρὶς λεφτὰ σοῦ βγάζει
    μὰ ὁ δόλιος ὁ Κορνήλιος ποὺ θὲς νὰ τὸν ξεχάσῃς
    θ’ ἀργοπεθαίνῃ κλαίγοντας στὸ ‘χιόνι καὶ τ’ ἀγιάζι.

  146. Καταθέτω τα όπλα, την ασπίδα και το δόρυ, αν είναι να διαγωνιστώ με τον Κορνήλιο.
    Καλύτερα να πάω ταπεινά και να κρυφτώ, πίσω από κάποιο κατασκότεινο αλσύλλιο.
    (à la manière de Γ.Σ.)

  147. Ὑπογραφὴ νὰ ἔβαζες σωστὴ καλέ μου Δύτη:
    a la maniere d’ Ἀρχίλοχος, ῥιψάσπιδος ὁπλίτη.

  148. …κι όσο για την ασπίδα μου, κάποιος πολυτονιστής τη χαίρεται. 🙂

  149. ἔ νομίζω τὴν χρειάζεται περισσότερο ὡς δεχόμενος καὶ περισσότερα βέλη.

  150. Φαίνεται δεν κατάφερα καλά να πω τον μύθο,
    ωραίος ο Κορνήλιος΄, Μ΄ ΑΝΤΙΠΑΘΩ ΤΟΝ ΖΥΘΟ !!!!

  151. εγώ πάντως έπινα ουΐσκι…

  152. Τα προίόντα απόσταξης
    κονιακ, ρακί βισκύα
    κατάλληλα προς εντριβή
    χωρίς αμφιβολία

    Μόνο ο οίνος ο αγνός
    ευφραίνει τας καρδίας
    και δημιουργός ερωτικής
    είναι επιθυμίας

  153. Σωστά τα λες για το κρασί
    που είν’ όμως για παρέα
    όσοι σε οθόνη ξενυχτούν
    και μόνοι τους στιχοπλοκούν
    με αποστάγματα ή ρακί
    περνούν εξίσου ωραία.

  154. Angelos said

    Δεν μπορώ να κρατηθώ άλλο:

    Ποιητής εκ του προχείρου
    έχει τη μορφή του χοίρου

    🙂

  155. Ολοι οι άνθρωποι ξεκινούν την ζωή τους με την αγγελική μορφή νός μωρού.
    Μεγαλώνοντας, σε μερικούς το μόνο αγγελικό που τους απομένει είναι η ακράτεια και το όνομά τους…

  156. Κι αν έχω χοίρου τη μορφή
    πάντως μ’ αρέσει το κρασί
    -εξ ου προχείρως στιχουργώ
    κανέναν δεν παρεξηγώ.

    ΥΓ. Angelos, ειλικρινά δεν προσβλήθηκα, κι εγώ μπήκα στον πειρασμό να παραθέσω το γνωστό ποίημα!

  157. Δεν τίθεται θέμα προσβολής, απλά πειράγματα είναι (εξ άλλου είμαι -ζωντο-χήρος)

  158. sarant said

    Το ζωντοχήρον βέλτιστον;

  159. voulagx said

    Ιδου τα επιχηρα της στιχουργιας,ω Δυτα!

  160. Ε τώρα, ψύλλους στ’ άχηρα.

  161. Ὅσο σὲ κάποιο μαγαζὶ τῆς Σαλονίκης πίνω
    ζεστὴ τὴν σοκολάτα μου κι ἡ ἀνάπαυσι μὲ βρίσκει
    ὁ Δύτης στίχους γράφοντας περιφρονεῖ τὸν οἶνο
    καὶ κοινωνεῖ ξενόφερτο ἀπαίσιο οὐίσκι.

    Ἀλήθεια τί τὸ νόστιμο στὸ ξίδι αὐτὸ ὑπάρχει;
    Μιὰ τὸ δοκίμασα φορὰ καὶ σίχαμα μοῦ ἐφάνη,
    Δύτα ἂν θὲς στὴν ποίησι νὰ μοιάσῃς τοῦ Πετράρχη
    παράτα αὐτὸ τ’ἀπαίσιο σκωτσέζικο χαρμάνι.

    Τὸ λέει κι ὁ Τζιπόντιος ποὺ ξέρει νὰ ἐντρίβῃ
    κι ἂν ἀρρωστήσῃς ἄσχημα σοῦ κόβει καὶ βεντοῦζες
    τόσο περδίκκι θὰ γενῇς, ξανὰ θὰ σοῦ ‘ρθῃ ἥβη
    ποὺ θὰ μπορεῖς ἀσύστολα νὰ κάνῃς καὶ παρ*****ς.

  162. Τα καταφέρατε λοιπόν και με φιλοτιμήσατε
    όλοι με αποπήρατε, με λόγια από κείνα…
    (Σκωτσέζικα όσο έπινα ήρθατε και με βρίσατε.)
    Το έρριξα λοιπόν κι εγώ στη ντόπια ρετσίνα
    -ωστόσο δεν εμπνέομαι, και λόγια από κείνα
    που έλεγα εψές αργά, και όλοι ευθυμήσατε,
    δεν έχω πια. Θα μείνετε, τώρα δα, με την πείνα.

  163. Ὁ Δύτης πλέον ἔπαυσε βουτιὲς στὰ λαβομάνα
    νὰ ἐπιχειρῇ καὶ ἄρχισε βουτιὲς στ’ἀλκοολοῦχα
    ἀνίσως στίχοι δὲν τοῦ βγοῦν τοῦ νοῦ του ἡ βρυσομάνα
    μπορεῖ πεζὰ νὰ μᾶς κερνᾷ κι ἀντὶ γιὰ Ῥαμαγιάνα
    νὰ μᾶς συγγράψῃ ἐξ ἀρχῆς τὸν γνώριμο Πατούχα.

  164. Σαρανταπέντε σχολιαστές κι εξήντα μπλογκεράδες
    στο Δύτη την επέσανε πια να μην μπεκροπίνει
    κι εκείνος εσυμφώνησε, έκλεισε την οθόνη
    και τώρα πάει να κοιμηθεί διαβάζοντας Τολστόι.

  165. Μετὰ τὴν ἀτελείωτη νυχτερινὴ κραιπάλη
    ἕνας Τολστόι μοναχὰ σοῦ φτιάχνει τὸ κεφάλι!

  166. Μαρία said

    Μα κι εσύ βρε Δύτη κάθεσαι κι ακούς το σοκολατόπαιδο.

  167. Μετά σου λένε, γιατί κάθεσαι σπίτι τα βράδια με το ίντερνετ και δεν βγαίνεις. Μα, πού θα βρεις καλύτερα;
    Κορνήλιε, αν μου βρεις και την «φωτιά, η αποθήκη του Σαμ και κινδυνεύει η Λόλα»… (αλλά όχι με κινούμενα σχέδια, το παλιό)

  168. Δύτη δὲν ξέρω, δὲν εἶμαι κἂν σίγουρος ἂν τὸ θυμᾶμαι. οἱ πρῶτες μου τηλεοπτικὲς ἀναμνήσεις εἶναι ὁ Νὶλς Χόλγκερσον ἕνα γαλλικὸ κανάλι καὶ ἡ δίκη Κοσκωτᾶ.

  169. πάντως βρῆκα τὴν μέθοδο στιχουργίας τοῦ Δύτη!! 🙂

  170. Είδες πώς φαίνεται το παιδί των έιτις…
    Α, η διαφήμιση του Καρνέισον δεν υπάρχει όσο έψαξα. Μόνο η μεταγενέστερη με τα κινούμενα σχέδια.

    Όσο κι αν ψάχνω τις παλιές, ωραίες διαφημίσεις
    υπάρχει κάποιο όριο, θες πέστο χρονικό.
    Όπως και να ‘χει, δεν μπορεί, θε να μελαγχολήσεις
    σαν βλέπεις η ηλικία σου φεύγει με τον καιρό.

  171. Θὰ ἐκφραστῶ μὲ τοὺς στίχους τοῦ Κοροπούλη:
    (διατηρῶ τὴν ὀρθογραφία τοῦ ποιητοῦ)

    Θὰ μ’ εὕρει ἐδῶ τὸ τέταρτον τοῦ αἰῶνος,
    μὲ ὄψιν σκοτεινὴν ἀπατεῶνος

    νὰ ἀποστάζω ἀπ’τοῦ βυθοῦ τὸ κατακάθι
    ἕνα Θεὸ ποὺ πίστεψα κι ἐχάθη.

  172. Μαρία said

    Εγώ πάντως βλέποντας οτι η γενιά πως-την-είπες μπερδεύει τις βεντούζες με τις παρτούζες δε μελαγχολώ καθόλου.

  173. αὐτὸ τὸ ἔψαχνα χρόνια, τὸ βρῆκα πρὶν 1-2 χρόνια κι ἔκλαιγα. ἔτσι στὰ γερμανικὰ προβάλλονταν οἱ τίτλοι.

  174. Ωχ κάτσε, γιατί τώρα με τον Κοροπούλη μπήκαμε σε βαθιά νερά. Βρε Κορνήλιε, συνεχώς με εκπλήσσεις.

    Βεντούζες με παρτούζες δεν μπερδεύουμε
    οι μεν έχουν ένα κενόν εντός
    στις δε με τα μπούτια μας παλεύουμε
    κι αναρωτιόμαστε πού χάθηκε ο εαυτός.

    Παλιές διαφημίσεις νοσταλγούμε
    τότε που κάποιοι δεν διαθέταν τηλεόραση.
    Τώρα που σ’ άλλην οθόνη ξαγρυπνούμε
    την παιδική μας ξαναψάχνουμε ενόραση.

  175. Δύτη φοβᾶμαι. εἶναι ἕνας ψυχίατρος στὴν ΝΕΤ τώρα ποὺ λέει ὅτι ὅσοι γράφουν ποιήματα δὲν εἶναι φυσιολογικοὶ ἄνθρωποι.

    Θὰ κάψω σὰν τὸν Πλάτωνα
    κι ἐγὼ τὴν ποίησί μου
    καὶ σὰν τὸν νέο Κάτωνα
    θὰ πέσω στὸ σπαθί μου
    φωνάξτε ὅσο θέλετε
    κι ότι σᾶς ἔρθῇ πέτε
    ἐμένα δὲν μοῦ μέλλεται
    τὸ «non dolet Paete» .

  176. Ψυχίατροι με λευκά ρούχα πλακώσανε
    μας είπαν πως δεν είμαστε της φύσης.
    Ζουρλομανδύα τρέξαν και μας φόρεσαν
    πριν πεις «με ποιους θα πας, και ποιους θ’ αφήσεις».
    Μα εμείς, όσα δώρα κι αν μας δώσανε
    -έστω και παιδικά σήριαλ, αναμνήσεις-
    δεν θά ‘χουμε την φύση που μας όρισαν.

    Κι άστους να λεν αυτοί πως μας τσακώσανε.

  177. Τὸν Λαπαθιώτη θά ‘ντυναν φαντάζομαι ἐκεῖνοι
    μέσα σὲ ῥοῦχα ποὔχουνε τὸ χρῶμα τους οἱ κρίνοι
    ἤ τὰ λευκὰ χρυσάνθεμα τῶν ἄσπρων γενεθλίων!
    Νά τι σοῦ κάνει τὸ μυαλὸ τρελλογιατρῶν ἀθλίων!
    Μὰ σὰν ξυπνῶ ἀπ’τ’ὄνειρο στοχάζομαι μὲ θλῖψι
    τὸν Βιζυηνὸ πὼς εἴχανε ἐκεῖ ἐγκαταλείψει.

  178. Μη φεύγεις θηρίο
    μη μ’ εγκαταλείπεις στο ψυχιατρείο
    με τον Βιζυηνό και τον Αρτώ
    εδώ, μαζί σου να συζητώ…

    Στου μπλογκ τούτου το ντιβάνι
    η ψυχή μου στο σεργιάνι.

  179. […] Γιατί μ’ αρέσει το ίντερνετ By Δύτης των νιπτήρων Γι’ αυτό. […]

  180. Πάει ὁ Δύτης ἔφυγε γιὰ τὴν φωλιὰ τοῦ κούκου
    παρέα μὲ τὸν Νίκολσον καὶ τὸν μπασμένο Βίτο
    καὶ θὰ κλειστῇ μὲς τὸ κελὶ τὸ ἴδιο τοῦ μπουμπούκου
    νὰ μὴ δικά του στέλνῃ λὶνκ σὰν ἀπὸ κάποιον τρίτο.
    Ἐκεῖ στὸ κόμμα τοῦ ΛΑΟΣ λιγάκι θὰ θητεύσῃ
    κι ἀπ’τῆς Βουλῆς τὰ ἕδραν νὰ πάρῃ μία γεῦσι
    ἢ καὶ δὲν εἶναι Βουλὴ σωστὸ τρελλοκομεῖο
    κι ἀδκικως τέτοια ἀπειλὴ κατά του ἐπισείω;

  181. ξέχασα τὸ ἄρθρο «ἡ» πρὸ τοῦ «Βουλή»

  182. ω παίδες μου, απαίδευτοι
    και πάλι ξενυχτήσατε
    τις συμβουλές που έδοσα (έδωσα)
    και πάλι αγνοήσατε

    Ποιός ξέρει πόσο ήπιατε
    μπροστά εις την οθόνη
    από εκείνο το υγρό
    που το ηθικό σηκώνει

    αλλά το πρόβλημα ειν’ αλλού
    εδώ στο μπλογκ του Νίκου
    δεν είναι η άρση του ηθικού
    αλλά του ανηθίκου

    ( ανήθικον με την κοινώς κρατούσαν αντίληψιν )

  183. # 158
    Για βέλτιστον δεν ξέρω, ξέρω όμως πολλούς καιπολλές που έχουνε ξεχάσει να χωρίσουνε …

  184. sarant said

    Και νόμιζα κι εγώ πως φιάχνω ρίμες
    και σε ποιητικές γκιόστρες θα σάρωνα
    Ήμουν αυτό που λεν «άμες ποκ’ ήμες»
    μα ο Δύτης κι ο Κορνήλης βγήκαν «πολλώ κάρονες»

  185. Στῶν δυναστῶν τὰ νήματα ποιήτιδα φρενήρης
    βρὲ λὲς νὰ πιάσῃ τὴν γραφὴ καὶ πάλι ὁ Χυτήρης;

  186. Angelos said

    gpointofview συγγνώμη αν σε πρόσβαλλα, δεν είχα τέτοια πρόθεση. Το γνωστό στιχάκι το θεώρησα ένα «κλασσικό», αθώο πειραγματάκι, χωρίς φυσικά να το εννοώ.

  187. # 187 Angelos
    Μα από το 157 το είχα θεωρήσει αστείο πείραγμα, όπως νομίζω θεώρησαν και τις δικές μου αλκοολούχες προτροπές !

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: