Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Εφτά γορίλες θα σου πω

Posted by sarant στο 3 Νοεμβρίου, 2009


Georges_Brassens147Ο μέγιστος γάλλος τραγουδοποιός Ζορζ Μπρασένς (1921-1981) έχει γράψει πολλά τραγούδια που μεταφράστηκαν σε άλλες γλώσσες, είτε από ποιητές για να διαβαστούν είτε από ομοτέχνους του τραγουδοποιούς για να τραγουδηθούν. Ένα από αυτά είναι ο Γορίλας (Le gorille), τραγούδι που υπάρχει στον πρώτο δίσκο του Μπρασένς (La mauvaise reputation, 1953) αλλά είχε γραφτεί τουλάχιστον πέντε χρόνια νωρίτερα. Μια διασκεδαστική ιστορία που όμως λειτούργησε και σαν καταδίκη της θανατικής ποινής (που τότε ίσχυε και εφαρμοζόταν στη Γαλλία), το τραγούδι κρίθηκε άσεμνο και απαγορεύτηκε αμέσως από τους γαλλικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς για κάμποσα χρόνια.

Εδώ βλέπουμε μια ζωντανή εκτέλεση από τον Μπρασένς, πολλά χρόνια αργότερα:

Σε ελληνικούς στίχους, το τραγούδι όλοι το ξέρουμε από την εκτέλεση του Χρ. Θηβαίου, αλλά υπάρχουν και άλλες δύο ελληνικές μεταφράσεις των στίχων, από τον Γιάννη Βαρβέρη και τον Δημήτρη Μπόγδη.

Τη μετάφραση του Βαρβέρη μπορούμε να τη χαρακτηρίσουμε ποιητική, επειδή κυκλοφόρησε σε βιβλίο χωρίς να έχει (απ’ όσο ξέρω) γίνει τραγούδι. Ο Γιάννης Βαρβέρης έχει μεταφράσει πολλά τραγούδια (ή να τα πούμε ποιήματα;) του Μπρασένς τα οποία και έχει εκδώσει σε βιβλίο. Κατά σύμπτωση μάλιστα το βιβλίο τιτλοφορείται «Ο γορίλας και άλλα ποιήματα»· άλλωστε ο Γορίλας είναι πρώτος πρώτος στο βιβλίο.

Ωστόσο, το γεγονός ότι η μετάφραση του Βαρβέρη δεν τραγουδήθηκε (τουλάχιστον σε δίσκο) δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να τραγουδηθεί· άλλωστε, είναι γραμμένη για να τραγουδιέται, όπως μπορείτε να ελέγξετε μόνοι σας. Μάλιστα, το βιβλίο του Βαρβέρη είναι χωρισμένο σε δύο μέρη, σε μεταφράσεις που έγιναν πάνω στη μουσική του Μπρασένς και μπορούν να τραγουδηθούν και σε άλλες που έχουν μεν μέτρο και ρίμα αλλά δεν ακολουθούν τη μουσική. Ο Γορίλας ανήκει στο πρώτο μέρος. (Ο Θόδωρος Αναστασίου έχει τραγουδήσει άλλες μπρασενικά τραγούδια σε μετάφραση Βαρβέρη, αλλά όχι αυτό).

Δεν θα παραθέσω τους στίχους για να μη μακρύνει πολύ το ποστ. Η μετάφραση του Γιάννη Βαρβέρη, αντικριστά με το πρωτότυπο, υπάρχει εδώ.

Η γνωστή σε πολυ κόσμο εκτέλεση του Χρ. Θηβαίου περιλαμβάνεται στον δίσκο «Μέρες αδέσποτες» που κυκλοφόρησε το 1996 από τους Συνήθεις Υπόπτους, το σχήμα στο οποίο συμμετείχε τότε ο Χρήστος Θηβαίος.

Όπως θα δείτε, η μετάφραση του Θηβαίου παίρνει πολύ περισσότερες ελευθερίες απ’ ό,τι οι μεταφράσεις του Βαρβέρη και του Μπόγδη, και μάλιστα έχει λιγότερες στροφές από το πρωτότυπο. Πιο χαρακτηριστική διαφορά είναι ότι η τρίτη στροφή του Θηβαίου αντιστοιχεί στην τρίτη και στην τέταρτη στροφή του Μπρασένς των οποίων αποδίδει συμπυκνωμένο το περιεχόμενο.

Το αίνιγμα εξηγείται επειδή, όπως φαίνεται, ο Θηβαίος δεν μετέφρασε κατευθείαν από τον Μπρασένς αλλά, ιταλοσπουδαγμένος καθώς είναι, χρησιμοποίησε σαν πρωτότυπο την ιταλική μετάφραση του Φαμπρίτσιο ντε Αντρέ (βλ. παρακάτω) την οποία παρακολουθεί πιστά. Πράγματι, αν δείτε εδώ την ιταλική μετάφραση του ντε Αντρέ θα προσέξετε ότι και σ’ αυτή την απόδοση η τρίτη στροφή συμπυκνώνει το περιεχόμενο της τρίτης και της τέταρτης στροφής του γαλλικού. Επιπλέον, περιέχει ορισμένους στίχους που δεν υπάρχουν στον Μπρασένς και που τους πήρε ο Θηβαίος στη δική του μετάφραση, π.χ. το «που χρόνια τώρα τον είχε σκλάβο» του Θηβαίου δεν υπάρχει στον Μπρασένς αλλά υπάρχει στο “di cui ancora viveva schiavo” του ιταλικού τραγουδιού.

Η εκδοχή του Θηβαίου, όπως ακούγεται στο δίσκο, έχει μία ακόμα στροφή λιγότερη από το πρωτότυπο· η έβδομη (από τις εννιά συνολικά) στροφή του γαλλικού λείπει από το δισκογραφημένο τραγούδι του Θηβαίου. Ωστόσο, σε ζωντανές εκτελέσεις ο Θηβαίος έχει τραγουδήσει κι αυτή τη στροφή.

Ένα γιουτουμπάκι από τηλεοπτική εκτέλεση του Γορίλα από τον Χρήστο Θηβαίο, που περιέχει και την επιπρόσθετη στροφή.

Οι στίχοι, και πάλι αντικριστά, βρίσκονται εδώ. Σημειώστε ότι με πλάγια γράφω την επιπρόσθετη στροφή.

Υπάρχει όμως και μια τρίτη ελληνική απόδοση του Γορίλλα, που δεν είναι γνωστή στο πλατύ κοινό και που αξίζει να προσεχτεί. Τη μετάφραση αυτή την οφείλουμε στον Δημήτρη Μπόγδη, που ζει στη Γαλλία κι έχει μεταφράσει πολλά τραγούδια του Μπρασένς, που τα τραγουδάει ο ίδιος.

Είναι δηλαδή μετάφραση που γράφτηκε πρώτιστα για να τραγουδηθεί, όπως όλες οι μπρασενικές μεταφράσεις του Μπόγδη –υπάρχουν όλες σ’ ένα σιντάκι που ο ίδιος μοιράζει εκτός εμπορίου, είναι πολύ καλός. Ο Μπόγδης έβαλε ένα δύσκολο στοίχημα σ’ αυτή τη μετάφραση (και όχι μόνο σ’ αυτήν), να διατηρήσει τις ρίμες παντού όπου ομοιοκαταληκτεί το πρωτότυπο. Όμως τα γαλλικά είναι γλώσσα με πιο σύντομες λέξεις, κι έτσι όταν σ’ αυτό τον περιορισμό προστεθεί και ο περιορισμός της πανταχού ρίμας, το περιθώριο που απομένει είναι ασφυκτικά μικρό. Να σημειωθεί ότι ο Βαρβέρης παραιτείται από τις μισές ρίμες, δηλ. σε κάθε στροφή ριμάρει μόνο τον δεύτερο στίχο με τον τέταρτο και τον έκτο με τον όγδοο, ενώ ο Μπόγδης κρατάει όλες τις ρίμες. Και ο Θηβαίος στη δική του απόδοση (που βέβαια δεν είναι πιστή, αλλά ακολουθεί τη διασκευή του Φαμπρίτσιο ντε Αντρέ) παραιτείται από τις περισσότερες «μονές» ρίμες. Αποτέλεσμα είναι κάποιες φορές ο Μπόγδης να καταλήγει σε παρατραβηγμένες ρίμες με παρατονισμούς, που όμως πρέπει να πω ότι ενοχλούν στο μάτι κυρίως και όχι στο αυτί. Πάντως, η μετάφραση του Μπόγδη είναι πιστότερη από τις άλλες δύο. Αντικριστά με τους στίχους, εδώ.

Μπορείτε να ακούσετε τον Μπόγδη να τραγουδάει τον Γορίλα (κιθάρα παίζει ο André Labeur) εδώ:

Ήδη αναφέραμε την ιταλική μετάφραση από τον τραγουδοποιό Φαμπρίτσιο ντε Αντρέ (1940-1999), που έχει τραγουδήσει και αρκετά άλλα μπρασενικά, και που περιέχεται στον δίσκο του Volume III του 1969. Στη μετάφρασή του ο ντε Αντρέ έχει προσθέσει μερικά στοιχεία που λείπουν από το πρωτότυπο: π.χ. τον γορίλα τον έχουν τσιγγάνοι. Ωστόσο, η ιταλική εκδοχή έχει μια στροφή λιγότερη: η τρίτη στροφή του ιταλικού περιέχει συμπυκνωμένες την τρίτη και την τέταρτη στροφή του πρωτότυπου. Επίσης, στις τρεις τελευταίες στροφές το ιταλικό δεν παρακολουθεί ακριβώς το γαλλικό κείμενο. Η ελληνική απόδοση του Χρήστου Θηβαίου ακολουθεί το ιταλικό σ’ αυτές τις αποκλίσεις, ενώ η απόδοση του Γιάννη Βαρβέρη και του Δημήτρη Μπόγδη μένει πιστή στο γαλλικό. Εδώ υπάρχει η απόδοση του ντε Αντρέ, αντικριστά με το πρωτότυπο, ενώ εδώ μπορείτε να δείτε ένα γιουτουμπάκι με τον Φαμπρίτσιο ντε Αντρέ να τραγουδάει τον Ιταλό γορίλα.

Υπάρχει όμως και αγγλική διασκευή του Γορίλα, από τον Τζακ Θάκρεϊ. Και αυτή είναι εξαιρετική, αν και όχι εντελώς πιστή: Παραλείπει την τρίτη στροφή και συμπυκνώνει το περιεχόμενο της τέταρτης και της πέμπτης σε μία. Διαβάστε τους στίχους εδώ και δείτε εδώ ένα γιουτουμπάκι με τον Θάκρεϊ. Υπάρχει και αμερικανική διασκευή, με τον Ουίλιαμ Χίνσοου, της αμερικανικής λέσχης φίλων του Μπρασένς (αν και ο πολύ καλός ιστότοπός τους, brassens.org, δεν λειτουργούσε τώρα που κοίταξα).

Η μετάφραση ακολουθεί πιστά το γαλλικό πρωτότυπο και είναι γραμμένη για να τραγουδιέται, αλλά δεν ξέρω αν υπάρχει σε δίσκο. Διαβάστε την εδώ.

Και θα κλείσουμε με έναν ισπανό γορίλλα που τον ακούμε σε πολύ κεφάτη εκτέλεση από τον Joaquín Sabina: http://www.youtube.com/watch?v=Ii4IqtLkFmE

Εδώ υπάρχουν και τα λόγια.

Μ’ αυτά και μ’ αυτά, συμπληρώσαμε εφτά γορίλες, πέρα από τον πρωτότυπο: τρεις ελληνικές διασκευές, δυο αγγλικές, μια ιταλική και μια ισπανική (στα ιταλικά και στα ισπανικά υπάρχουν κι άλλες εκτελέσεις). Επίσης, υπάρχουν εκτελέσεις και στα γερμανικά, από τον Φραντζ Γιόζεφ Ντέγκενχαρτ και από τον αυστριακό Πέτερ Μπλάικνερ, αλλά δεν τις έχω βρει ακόμα. Ο Γορίλας έχει μεταφραστεί και σ’ άλλες γλώσσες (τουλάχιστον ρώσικα και σουηδικά) αλλά δεν μπόρεσα να βρω τους στίχους.

Εδώ θα κλείσω το αφιέρωμα στους εφτά παράλληλους γορίλες. Όποιος έχει γιουτουμπάκι άλλης εκτέλεσης ή στίχους άλλης γλώσσας, ας καταθέσει τον οβολό του!

24 Σχόλια to “Εφτά γορίλες θα σου πω”

  1. Πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση.
    Ο δικός μου οβολός μια που αναφέρθηκε ο αγαπημένος μου Φαμπρίτσιο είναι ένα βιντεάκι πολύ ταιριαστό με τα λόγια ενός τραγουδιού του : http://www.youtube.com/watch?v=6e0jMmmy2yc

  2. k1 said

    Πολύ ωραίο το αφιέρωμα σ’αυτό το υπέροχο τραγούδι. Δεν ήξερα καθόλου για τις υπόλοιπες εκδοχές, πέραν αυτής του Θηβαίου.

  3. nickosl said

    Εδώ υπάρχει η πολωνική και η σουηδική εκτέλεση, αλλά στίχους δεν εχω βρει.

  4. nickosl said

    Και εδώ υπάρχει η γερμανική μετάφραση του Degenhardt αλλά ακούμε μόνο τους τέσσερις πρώτους στίχους.

  5. sarant said

    Νίκο Λ. σ’ ευχαριστώ. Προσέχω ότι στη σουηδική βερσιόν έχει αλλάξει το θέμα, δεν είναι μετάφραση -τουλάχιστον ο τίτλος είναι Djavul, διάβολος δηλαδή.

  6. Οποιος θέλει μπορεί να ρίξει μια ματιά στο

    http://gpointspoetry.blogspot.com/2009/11/blog-post_03.html

    όπου υπάρχει μετάφραση αντικρυστά με τους στίχους σε τραγούδι του Φαμπρίτσιο

  7. nickosl said

    Ναι Νίκο, το διάβολο τον κατάλαβα.. τίποτα άλλο δεν κατάλαβα όμως.. Στην hebrew εκδοχή εδώ, είναι προφανές ότι μιλάει για γορίλα..

  8. Dinogaroux said

    http://www.projethomere.com/travaux/brassens/indexbrassens.htm
    Εδώ θα βρείτε μερικά απ’τα τραγούδια του Georges Brassens που έχω μεταφράσει προ καιρού.

  9. Η πολωνική μετάφραση εδώ:
    http://piosenka-turystyczna.w.interia.pl/Goryl.htm

    Για τη σουηδική, βλέπω στη Wikipedia ότι το τραγούδι είναι μεταφρασμένο από κάποιο συγγραφέα Lars For(s)sell, ενώ η εκτέλεση στο youtube είναι από τον Ολλανδοσουηδό Cornelis Vreeswijk. Δεν την εντόπισα ακόμη.

  10. Εξαιρετικό και το θέμα και η απόδοση. Και άλλα τέτοια!

  11. πάντα επίκαιρος ο νικοκύρης

  12. οὔτε κἂν ἤξερα τὴν ξενικὴ προέλευσι τοῦ τραγουδιοῦ. ἄκου 7 γορίλλες! ὁλόκληρο ζωολογικὸ κῆπο ἀνοίγουμε μὲ δαύτους!

  13. Μαρία said

    Απ’ το Πολυθρόνα για δύο,στη θέση του δικαστή ο Μπηξ

  14. sarant said

    Νίκο Λ. ώστε γκορίλα ο γορίλας στα εβρέικα 🙂
    Στάζιμπε, άψογο εύρημα!
    Ντίνο, τα είχα δει τα δικά σου, είναι πολύ καλά!
    Μιχάλη, ευχαριστώ!

  15. Giannis said

    Κανένα URL με τους στίχους στο sarantakos.com δεν σηκώνεται.

  16. Μαρία said

    Giannis, εμένα μου σηκώνονται όλα. Είναι δικό σου το πρόβλημα 🙂

  17. #15 It’s just you.

  18. sarant said

    Παιδιά, ο Giannis δεν έχει άδικο, κι εμένα προς στιγμήν δεν μου σηκώνονταν.

    Τα λινκ, βεβαίως.

    Και προς στιγμήν, εννοείται.

  19. Gagarin said

    Υπάρχει και η εκτέλεση από Κραουνάκη-Σπείρα-Σπείρα, η οποία ακολουθεί την εκτέλεση του Θηβαίου (στο 1ο τους CD «Όλοι μαύρα κι ένα πιάνο»), αλλά δυστυχώς δεν υπάρχει στο YouTube.

    http://www.studio52.gr/info_gr.asp?infoID=00000i9j

  20. Dinogaroux said

    Φαίνεται ότι ο Μπρασένς έχει απήχηση. Χτες δημοσίεψα την τελευταία μου μετάφραση:

    Georges Brassens
    La tondue Η κουρεμένη (01)

    Ελληνική απόδοση/προσαρμογή: © Dinogaroux

    La belle qui couchait avec le Roi de Prusse, Τη γκόμενα που πλάγιαζε με τον Πρώσο Βασιλιά (02)
    Avec le Roi de Prusse, με τον Πρώσο Βασιλιά
    À qui l’on a tondu le crâne rasibus, την κουρέψανε γουλί
    Le crâne rasibus, την κουρέψανε γουλί.
    Son penchant prononcé pour les «ich liebe dich «, Τη μεγάλη της καψούρα για τα «ιχ λίμπε ντιχ» (03)
    Pour les «ich liebe dich «, για τα «ιχ λίμπε ντιχ»
    Lui valut de porter quelques cheveux postiches, την πλήρωσε με λίγα μαλλιά «ποστίς»
    Quelques cheveux postiches. με λίγα μαλλιά «ποστίς».
    Les braves sans-culottes, et les bonnets phrygiens, Οι «Aβράκωτοι» (04) κι οι «Σκούφοι οι Φρυγικοί» (05)
    Et les bonnets phrygiens, κι οι Σκούφοι οι Φρυγικοί
    Ont livré sa crinière à un tondeur de chiens, χαρίσανε τη χαίτη της σ’ένα μπαρμπέρη για σκυλί
    À un tondeur de chiens. σ’ένα μπαρμπέρη για σκυλί.
    J’aurais dû prendre un peu parti pour sa toison, Για τη μαλλούρα της θα’πρεπε μια ευκαιρία να της δώσω
    Parti pour sa toison, μια ευκαιρία να της δώσω.
    J’aurais dû dire un mot pour sauver son chignon, Θα’πρεπε κάτι να’λεγα τον κότσο της να σώσω
    Pour sauver son chignon, τον κότσο της να σώσω.
    Mais je n’ai pas bougé du fond de ma torpeur, Ομως δε βγήκα από το λήθαργό μου (06)
    Du fond de ma torpeur. από το λήθαργό μου.
    Les coupeurs de cheveux en quatre m’ont fait peur, Οι ψιλολόγοι (07) για μένανε ήταν εικόνα τρόμου
    En quatre m’ont fait peur. ήταν εικόνα τρόμου.
    Quand, pire qu’une brosse, elle eut été tondue, Αφού τηνε κουρέψανε γουλί με την ψιλή
    Elle eut été tondue, γουλί με την ψιλή
    J’ai dit : » C’est malheureux, ces accroch’-coeur perdus, Είπα: «Kρίμα, τόσες μπούκλες, ανεπιστρεπτί …
    Ces accroch’-coeur perdus. » …τόσες μπούκλες, ανεπιστρεπτί»
    Et, ramassant l’un d’eux qui traînait dans l’ornière, Σ’ένα χαντάκι βρήκα μπούκλες ένα μπουκέτο
    Qui traînait dans l’ornière, μπούκλες ένα μπουκέτο
    Je l’ai, comme une fleur, mis à ma boutonnière, πήρα μία και σα λουλούδι, τη φόρεσα στο πέτο
    Mis à ma boutonnière. τη φόρεσα στο πέτο.
    En me voyant partir arborant mon toupet, Καθώς με είδανε να φεύγω με τουπέ (08)
    Arborant mon toupet, να φεύγω με τουπέ
    Tous ces coupeurs de natt’s m’ont pris pour un suspect, όλοι οι κοτσιδοκόφτες (09) με πήραν για χαφιέ (10)
    M’ont pris pour un suspect. με πήραν για χαφιέ.
    Comme de la patrie je ne mérite guère, Αφού για την πατρίδα είμαι τζίφος
    Je ne mérite guère, είμαι τζίφος
    J’ai pas la Croix d’Honneur, j’ai pas la Croix de Guerre, κι ούτε μου δώσανε Σταυρό Πολέμου ή Ξίφος
    J’ai pas la Croix de Guerre, Σταυρό Πολέμου ή Ξίφος
    Et je n’en souffre pas avec trop de rigueur, αδιαφορώ αν ήτανε του δρόμου
    Avec trop de rigueur. αν ήτανε του δρόμου
    J’ai ma rosette à moi : c’est un accroche-coeur, εγώ έχω τη μπούκλα της για το παράσημό μου
    C’est un accroche-coeur. για το παράσημό μου.

    (01) Απ’το 1920 και μετά, ιδιαίτερα σε Βέλγιο και Γαλλία, οι πατριώτες που απελευθέρωναν τους τόπους τους από ξένους κατακτητές, τιμωρούσαν τις γυναίκες που, οικειοθελώς ή όχι, είχαν συνεργαστεί με τους κατακτητές: Τις κουρεύανε γουλί, δημοσία … το απόλυτο ρεζιλίκι, δηλαδή.
    (02) Roi de Prusse: «Πρώσο Βασιλιά» λέγανε κοροϊδευτικά στη Γαλλία, κάθε Γερμανό στρατιωτικό, ανεξάρτητα απ’το βαθμό που είχε. Στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (αλλά και μετά) τα παρατσούκλια των Γερμανών σ’όλη την Ευρώπη θα συμπλήρωναν ένα ολόκληρο γλωσσάρι:
    ελληνικά: Γερμαναράς, φλάχτεν-φλούχτεν, κλπ.
    γαλλικά: Roi de Prusse, Teuton, Vert-de-gris, Boche, Chleuh, Fritz
    αγγλικά: Kraut, Fritz, Hun, Jerry
    ισπανικά: Prusianos, Teutones, Germanos, Godos
    (03) Ich liebe dich: γερμανικά => «Σ’αγαπάω»
    (04) Αβράκωτοι («Sans Culottes», «citoyens sans – culottes»). Μεγάλη πολιτικο-κοινωνική παράταξη της Γαλλικής Επανάστασης επανδρωμένη από τη μέση και την κατώτερη τάξη. Πήραν το όνομά τους από το ότι οι ηγέτες τους προτιμούσαν να φορούν τις παντελόνες των εργατών αντί για τις «κιλότες» που φορούσαν οι αριστοκράτες και οι μεγαλοαστοί, δείχνοντας έτσι έμπρακτα ότι όλες οι τάξεις πρέπει να είναι ίσες και δεν πρέπει να υπάρχουν διακριτικά ενδυματολογικά γνωρίσματα που να δηλώνουν ανισότητα. Η χαρακτηριστική ενδυμασία τους περιελάμβανε την παντελόνα (pantalon), τον κοντό επενδύτη (carmagnole), τον κόκκινο σκούφο της Επανάστασης και τα ξυλοπάπουτσα (sabots) .
    (05) Ο Άττις, ο Μίθρας (αλλά και ο δικός μας Οδυσσέας) απαντώνται σε παραστάσεις να φορούν τον καλούμενο «φρύγιο πίλο», έναν κόκκινο κολουροκωνοειδή σκούφο, η κορυφή του οποίου έπεφτε προς τα μπρος. Αυτό ήταν το συνηθισμένο κάλυμμα της κεφαλής των Φρυγών και δη των ναυτικών τους. Χρησιμοποιήθηκε στη Ρώμη από τους απελεύθερους σκλάβους. Απεικονίζεται ακόμα στη σημαία της Πολιτείας της Νέας Υόρκης. Υιοθετήθηκε από τη Γαλλική Επανάσταση. Τον φορούσαν οι Γιακωβίνοι (εξ ου και η ονομασία: Σκούφος των Γιακωβίνων) ή Δημοκρατικός Σκούφος ή Κόκκινος Σκούφος. Φυσικά, τον φοράει και η «Μαριάν», κατ’ εξοχήν αλληγορική μορφή της δημοκρατίας. Μετά την Επανάσταση παραμένει σαν έμβλημα της Γαλλίας. Εγκαταλείφθηκε μετά την 9η Θερμιδώρ.
    Με τους «Αβράκωτους» και τους «Φρυγικούς Σκούφους», ο Μπρασένς, ειρωνεύεται τους όψιμους «πατριώτες» που δεν άφηναν ευκαιρία να δείξουν έναν υπερβάλλοντα ζήλο.
    (06) Εδώ, ο «λήθαργος» υποδηλώνει την αδιαφορία που πολλοί Γάλλοι έδειξαν στο Β’ Παγκόσμιο, αν και ο ίδιος ο Μπρασένς υπήρξε STO (=> Service Travail Obligatoire => κατάδικος σε Στρατόπεδο Καταναγκαστικών Εργων στη Γερμανία)
    (07) Coupeur de cheveux en quatre: Ο ψιλολόγος, ο λεπτολόγος, ο σχολαστικός, αυτός που τα «ψειρίζει» όλα, αυτός που τα «ψάχνει» όλα, αυτός που «διυλίζει τον κώνωπα και καταπίνει την κάμηλον». Ηταν «εικόνα τρόμου» γιατί αυτοί οι καχύποπτοι δίκαζαν και καταδίκαζαν συνοπτικά κάθε δοσίλογο ή κάθε γυναίκα που «πήγαινε» με τον εχθρό.
    (08) toupet => τουπέ: σημαίνει κυριολεκτικά το «κοκκοράκι» στο μαλλί, αλλά, μεταφορικά, το θάρρος, το θράσος, την αναίδεια και την προκληκτικότητα που είχανε οι μάγκες οι παλιοί.
    (09) «κοτσιδοκόφτης» δεν υπάρχει στα ελληνικά, όπως και το «coupeur de nattes» στα γαλλικά … ο νεολογισμός είναι αυτονόητος.
    (10) χαφιές που εδώ σημαίνει και «ύποπτος».

    _________________
    Εν το παν …

  21. sarant said

    Ντίνο, πολύ καλή δουλειά!

    Όμως, γιατί «χαφιές», που βέβαια μπήκε για τη ρίμα, κάπως παραπλανητικό είναι.

  22. Dinogaroux said

    Καθόλου παραπλανητικό: χαφιές = mouchard = μαρτυριάρης, καρφί, κλπ.
    Αν σε ξενίζει, να σου βρω κάτι άλλο να σου ταιριάζει ιστορικά και γλωσσικά.

  23. […] τραγούδι και τις αποδόσεις του σε  διάφορες γλώσσες εδώ(ή μήπως έπρεπε να πω εκεί;). Είναι από το πολύ ενδιαφέρον ιστολόγιο του Νίκου […]

  24. […] ταινίες του Ταρζάν (ή δικαστή όπως στο γνωστό τραγούδι του […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: