Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η Μεγάλη εποχή της Νάντιας Βαλαβάνη

Posted by sarant στο 6 Νοεμβρίου, 2009


balaban_0003Την Πέμπτη (5/11) το βράδυ παρουσιάστηκε στη Στοά του Βιβλίου η ποιητική συλλογή «Η μεγάλη εποχή» της Νάντιας Βαλαβάνη, ποιήτριας, μελετήτριας του Μπρεχτ και αγωνίστριας της Αριστεράς. Η συλλογή, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ταξιδευτής, περιέχει ποιήματα που είχαν ήδη δημοσιευτεί σε δυο προηγούμενες συλλογές τής ΝΒ καθώς και μερικά αδημοσίευτα. Συνοδεύεται από κολλάζ της ίδιας, σαν κι αυτό του εξωφύλλου. Τα ποιήματα είναι χωρισμένα σε δυο ενότητες, Πριν και Μετά, όπου το ορόσημο είναι το 1989, η χρονιά της κατάρρευσης των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού στην Ανατολική Ευρώπη και της αποχώρησης της ΝΒ από το ΚΚΕ σε διαφωνία για τη συγκυβέρνηση Τζανετάκη.

Το βιβλίο παρουσιάστηκε από τους εξής (με τη σειρά που μίλησαν): τον συνθέτη Διονύση Τσακνή, τον ζωγράφο Δημ. Σεβαστάκη, τον καθηγητή του Πανεπ. Αθηνών Γιώργο Μανιάτη, την ιστορικό Έλενα Πατρικίου και τον Αλέκο Αλαβάνο. Στο τέλος, η Νάντια Βαλαβάνη και η ηθοποιός Κάτια Γέρου απάγγειλαν πολλά ποιήματα του βιβλίου.

Βρήκα ενδιαφέρουσες όλες τις ομιλίες, αλλά, αναπόφευκτα ίσως, την παράσταση έκλεψε η ομιλία του Αλέκου Αλαβάνου. Κάπου διάβασα μάλιστα ότι επρόκειτο για την πρώτη του δημόσια εμφάνιση μετά τις εκλογές. Σε παλιότερο άρθρο είχα γράψει για την μεγάλη εξοικείωση του Αλαβάνου με την ποίηση και χτες αυτό επιβεβαιώθηκε. Οι σκέψεις του για τον ρόλο και τη λειτουργία του μεμονωμένου στίχου, του αποσπάσματος, με παραδείγματα από τον Τυρταίο και τον Αρχίλοχο, ήταν πολύ διεισδυτικές. Και παίρνοντας αφορμή από στίχους της Ν.Β., έκανε επισημάνσεις και για την πολιτική κατάσταση, και για την κατάσταση στον Σύριζα (χαρακτήρισε μάλιστα ήττα το εκλογικό αποτέλεσμα αν και το ποσοστό του κόμματος ήταν ικανοποιητικό). Στο τέλος, παραπονέθηκε επειδή στην πρόσκληση της εκδήλωσης όλοι οι άλλοι ομιλητές συνοδεύονταν από τις ιδιότητές του (βλ. παραπάνω) εκτός από τον ίδιο. «Δηλαδή, τι; είμαι ο άνθρωπος χωρίς ιδιότητες του Μούζιλ;» αναρωτήθηκε. «Οπότε», συνέχισε, «αν κάποιος από εσάς γράψει ένα βιβλίο, μια ποιητική συλλογή, και μου ζητήσει να το παρουσιάσω, σας παρακαλώ στην πρόσκληση να γράψετε ‘Αλέκος Αλαβάνος, μέλος του Σύριζα'».

Βέβαια, έτσι αδικώ τις άλλες ομιλίες, που επίσης ήταν πολύ αξιόλογες, αλλά δεν κρατούσα σημειώσεις. Θα κλείσω με ένα ποίημα -ή μάλλον πρόκειται για ζευγάρι ποιημάτων- που σχολιάστηκε από τους περισσότερους ομιλητές. Είναι από τα αδημοσίευτα.

ΔΥΟ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΠΡΕΧΤ
ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΗΝ ΕΥΓΈΝΕΙΑ

Στον υπέργειο σιδηρόδρομο
στην στάση Bellevue του Βερολίνου
μες στο βαγόνι
με προσπέρασε ένας άνεργος και άστεγος
που σιωπηλά πουλούσε το περιοδικό τους
Αν και παγωνιά, όλο-όλο ένα μπουφάν φορούσε
Καθώς το τρένο εκείνη τη στιγμή
στη στάση σταματούσε, του έδωσα
ό,τι βρισκόταν πρόχειρο στην τσέπη
του παλτού μου –
ένα μάρκο, χωρίς να πάρω το περιοδικό που κόστιζε δυο –
επιπροσθέτως μετατρέποντάς τον σε ζητιάνο
Το πήρε
Την ώρα όμως που του βαγονιού την πόρτα
προσπάθησα ν’ ανοίξω
με πρόλαβε και μου την άνοιξε εκείνος
πάντα σιωπηλός
κλίνοντας μ’ ευγένεια το κεφάλι

Αυτή του η χειρονομία
μ’ έκανε να περπατήσω
χωρίς να βλέπω
κάτω απ’ το χιόνι
όλο το δρόμο μέχρι την Ακαδημία των Τεχνών
και την έκθεση της για τον Μπέρτολτ Μπρεχτ
Ντρεπόμουνα που υπήρχα
Η κατάσταση του κι η δική μου
είναι το κύκνειο άσμα της χιλιετίας, βέβαια
Και δεν εννοώ το μάλλινο παλτό
ή το μπουφάν στο χιόνι.

II

Καθισμένος στο Café Bauer
με σιγανή μουσική δωματίου
να χαϊδεύει τ’ αυτιά
πίνοντας ζεστή σοκολάτα
και γράφοντας ποιήματα
εύκολο είναι να είσαι άνθρωπος
ευγενικός: όπως εγώ
Δύσκολο είναι να είσαι
περπατώντας μ’ ένα μπουφάν
στο σούρουπο του χιονιού
με άδεια κοιλιά και δίχως
ένα καταφύγιο για τη νύχτα

Πρέπει να είσαι;

Βερολίνο, Café Bauer, 9.3.1998

 

 

12 Σχόλια to “Η Μεγάλη εποχή της Νάντιας Βαλαβάνη”

  1. Πολύ ωραίο!
    Τις θυμάμαι τις μεταφράσεις της Βαλαβάνη στον Μπρεχτ.

  2. Nicolas said

    Με την ευκαιρία, ψάχνω εδώ και χρόνια μια φράση του Brecht στα Γερμανικά. Δεν ξέρω από που είναι ακριβώς, αν κάποιος την έχει ακούσει (εδώ βρήκανε ένα τραγούδι σε λεπτά…). Λέει περίπου:
    «καθένας που γυρνά στην χώρα του/στον τόπο του (;) δεν είναι νικητής. Αλλά κανένας δεν είναι νικητής σαν δεν γυρνά στον τόπο του»
    Hilfe kommt?

  3. εἶδα σ]΄ημερα στὶς εἰδήσεις τὴν παρουσίασι, ἀλλὰ άντὶ νὰ δείξουν τὸν Ἀλαβάνο νὰ λέῃ τίποτις γιὰ τὸν Ἀρχίλοχο τὸν ἔδειχνα νὰ τὰ χώνῃ, λέει, στοὺς ἡγέτες τῆς ἀριστερᾶς.

  4. Κι εσύ καημένε περίμενες να ακούσεις για τον Αρχίλοχο στις ειδήσεις…

  5. γιατί; ὅλο γιὰ κάτι ῥιψάσπιδες λένε στὶς εἰδήσεις.

  6. Βλέπω από χτες τα νήματα επικοινωνούν μεταξύ τους. 🙂

  7. καλὸ τὸ ποίημα, ὅμως θαρρῶ ὅτι ὁ Παλαμᾶς ὅλο αὐτὸ τὸ εἶχε συμπυκνώσει σὲ 2 στίχους; ἔτσι δὲν εἶναι;

  8. ιονιστής said

    Στην αργατιά, στη χωριατιά το χιόνι, η γρίππη, η πείνα,οι λύκοι,
    ποτάμια, πέλαγα, στεριές, ξολοθρεμός και φρίκη.
    Χειμώνας άγριος. Κ’ η φωτιά, καλοκαιριά στην κάμαρά μου.
    Ντρέπομαι για τη ζέστα μου και για την ανθρωπιά μου.

    K.Π.

  9. Δεν ξέρω αν αυτό είχε στο νου ο Κορνήλιος, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα, βρε παιδιά.

  10. Μαρία said

    Ό Κορνήλιος πιθανόν, ο Ζαχαριάδης σίγουρα.

  11. Παρουσιάζεται απόψε και στο Ηράκλειο.

  12. Παναγιώτης Κ. said

    Διάβασα το ποίημα.
    Δεν είμαι ειδικός επί της ποίησης αλλά αν η ποίηση μπορεί να είναι και έτσι τότε η Νάντια λειτουργεί απελευθερωτικά επάνω μου για να αρχίσω να γράφω και εγώ ποιήματα. Αλήθεια το λέω.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: