Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Στην παγίδα του νόμου

Posted by sarant στο 11 Ιανουαρίου, 2010


Όχι, δεν πρόκειται για την ταινία του Τζάρμους!

Στο σουπερμάρκετ της γειτονιάς, μού έδωσαν μια κάρτα πελάτη, με την οποία μαζεύεις πόντους. Χωρίς όμως να το συνειδητοποιήσω, φαίνεται πως με έμπλεξαν σε μια παράνομη φάμπρικα –και κάθε φορά που ψωνίζω χώνομαι ακόμα πιο βαθιά στην παρανομία.

Πρέπει βέβαια να πω ότι δεν το κρύβουν. Κάθε φορά που πάω να ψωνίσω, μου δίνουν δύο αποδείξεις, τη μία με τα είδη που ψώνισα και την τιμή τους και την άλλη, την παράνομη, σαν κι αυτή που μου έδωσαν προχτές και που την βλέπετε εδώ αριστερά.

Την παρανομία τη διατυμπανίζουν, αφού γράφουν ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ, με κεφαλαία και μέσα σε αστεράκια για περισσότερη έμφαση.

Πλάκα κάνω, βέβαια. Όμως, αναρωτιέμαι για τη διατύπωση. Βέβαια, η απόδειξη η άλλη, που γράφει  τα ψώνια και το ποσό είναι η νόμιμη, η ίσως η βάσει του νόμου απόδειξη. Τούτη εδώ όμως, που δεν είναι η νόμιμη ή η βάσει του νόμου, γιατί θα έπρεπε να λέγεται παράνομη, λέξη που αναπόφευκτα είναι φορτισμένη αρνητικά; Όπως το καταλαβαίνω, δεν θα έπρεπε να τη λέμε «παράνομη απόδειξη», δεν θα έπρεπε να τη λέμε «μη νόμιμη απόδειξη» αλλά «μη νομιμαπόδειξη». Δηλαδή αν έχω καταλάβει καλά, δεν θα έπρεπε να γράφει «Παράνομη απόδειξη» αλλά «Αυτό εδώ δεν είναι η νόμιμη απόδειξη» που μπορείτε να την προσκομίζετε στην εφορία ή να τη χρησιμοποιείτε για κάθε άλλη νόμιμη χρήση.

Αν όμως είναι έτσι, πώς ερμηνεύεται η προειδοποίηση ότι «Διώκεται από το νόμο;» Λέτε τελικά να έχω βρεθεί πράγματι στην παγίδα του νόμου;

Σαν υστερόγραφο, προσέξτε ότι το μηχάνημα που βγάζει τις… παράνομες αποδείξεις ξέρει να κλίνει το όνομά μου, ενώ το όνομα του διευθυντή του υποκαταστήματος προσφέρεται σε δύο εκδοχές, την οικεία (Βασίλης) όταν με χαιρετάει και την επίσημη (Βασίλειος) όταν υπογράφει με τον τίτλο του. Προχώ πράγματα ή ίσως προώ (θημένα) για να ταιριάζουν με τις προωθητικές ενέργειες.

(Και σαν δεύτερο υστερόγραφο, η οδός «*Ζισημοπούλου» γράφεται βέβαια Ζησιμοπούλου).

26 Σχόλια to “Στην παγίδα του νόμου”

  1. Μα γράφει δυο φορές και: «διώκεται από το νόμο». Ε τα θέλει ο κ. Βασίλειος Χ.

  2. Zazula said

    Αυτό είναι ρύθμιση των μηχανισμών των ταμειακών μηχανών (βλ. ΠΟΛ. 1135/2005):

    2.9. Νόμιμες αποδείξεις

    2.9.1. Ως νόμιμες αποδείξεις ορίζονται οι Αποδείξεις Εσόδου και τα Δελτία Ημερησίας Κίνησης «Z».
    2.9.2. Στην αρχή (πρώτη σειρά εκτύπωσης) και στο τέλος (τελευταία σειρά εκτύπωσης) όλων των εκδιδομένων δελτίων των εγκύρων αποδείξεων εσόδου εκτυπώνεται η χαρακτηριστική ένδειξη: «ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ – ΕΝΑΡΞΗ», και «ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ – ΛΗΞΗ» αντίστοιχα. Οι ίδιες χαρακτηριστικές ενδείξεις «ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ – ΕΝΑΡΞΗ», και «ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ – ΛΗΞΗ» εκτυπώνονται και στην αρχή (πρώτη σειρά εκτύπωσης) και στο τέλος (τελευταία σειρά εκτύπωσης) κάθε Δελτίου Ημερησίας Κίνησης «Z». Αυτές οι χαρακτηριστικές ενδείξεις «ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ – ΕΝΑΡΞΗ», και «ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ – ΛΗΞΗ», εκτυπώνονται με κεφαλαίους χαρακτήρες και κρίνεται σκόπιμο όπου είναι τεχνικά δυνατόν να εκτυπώνονται με έντονα διαφοροποιημένη γραφή ή χαρακτήρες μεγέθους διπλού πάχους ή διπλού ύψους.
    2.9.3. Σε όλα τα άλλα δελτία που εκδίδονται από τον ΦΗΜ, για την λήψη διαφόρων πληροφοριών, εκτυπώνεται η ένδειξη «ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ – ΔΙΩΚΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΝΟΜΟ». Τα δελτία των «Παρανόμων Αποδείξεων» σε καμιά περίπτωση δεν αποτελούν αποδεικτικό συναλλαγής αγοράς αγαθού ή λήψης υπηρεσίας και δεν επιτρέπεται η χρησιμοποίηση τους ως αποδείξεων για τον πελάτη.

    Τα ίδια ισχύουν και για παραστατικά που παίρνουν Συμβολοσειρά Σήμανσης από ΕΑΦΔΣΣ:

    «Το λεκτικό αυτό είναι υποχρεωτικό να αναγράφεται σε κάθε εκτύπωση που δεν είναι ΔΦΣΣ ή ΔΗΦΑΣΣ ( «Ειδικά Δελτία»). Η νομοθεσία των ΕΑΦΔΣΣ «κουβαλά» τις διατάξεις της νομοθεσίας των ταμειακών μηχανών, που όριζαν ότι οι αποδείξεις λιανικής φέρουν το διακριτικό «NOMIMH ΑΠΟΔΕΙΞΗ», ενώ τα υπόλοιπα δελτία ήταν «ΠΑΡΑΝΟΜΑ». Βέβαια οι ΕΑΦΔΣΣ δεν έχουν σχέση με αποδείξεις λιανικής ή πελάτες λιανικής, αλλά η νομοθεσία είναι η ίδια.»

  3. Γλωσσολάγνος said

    Η ίδια ακριβώς διατύπωση αναγράφεται και στις αποδείξεις συγκέντρωσης πόντων που δίνει μία μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ της Εύβοιας, απ’ όπου ψωνίζω τακτικότατα. Ομολογώ ότι κι εγώ είχα μείνει άναυδος όταν το πρωτοείδα!

  4. Εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω τι νόημα έχει το «διώκεται από το νόμο»…

  5. sarant said

    Κι εγώ δεν το καταλαβαίνω.
    Βέβαια, όπως ξεκαθάρισε ο Ζάζουλας, και όπως ήταν φυσικό, η διατύπωση δεν είναι πρωτοβουλία της συγκεκριμένης επιχείρησης αλλά επιβάλλεται από τον νόμο. Όμως, για ποιο λόγο προβλέφτηκε η διατύπωση αυτή, δεν το καταλαβαίνω. Και ποιος διώκεται και πότε;

  6. Δυτη, ίσως να εννοεί πως «η χρήση της για σκοπούς άλλους από αυτούς για τους οποίους προορίζεται, διώκεται από το νόμο»,
    Αναρωτιέμαι βέβαια πώς αλλιώς να μπορεί να τη χρησιμοποιήσει κανείς?

  7. Zazula said

    Διώκεται από τον νόμο όποιος τη χρησιμοποιήσει ως ΑΛΠ (δηλ. δεν έχει εκδώσει νόμιμη ΑΛΠ για μια συναλλαγή και δώσει στον πελάτη του μια τέτοια, μη νόμιμη απόδειξη, ως παραστατικό για τη συναλλαγή).

    Αυτό το «Παράνομη Απόδειξη – Διώκεται από το Νόμο» το βλέπουν και όσοι έχουν ΕΑΦΔΣΣ, πάνω σε οτιδήποτε τυπώνεται από τον μηχανισμό που δεν είναι Συμβολοσειρά Σήμανσης ή Δελτίο Ζ (ή Χ κλπ). Π.χ. αν έχει περάσει πάνω από μία μέρα από το τελευταίο Ζ, τότε η ΕΑΦΔΣΣ τυπώνει ένα χαρτάκι για την ημερολογιακή διαφορά, το οποίο επάνω γράφει το ίδιο πράμα, παρότι δεν έχεις κάνει κάτι παράνομο.

  8. Μπουκανιέρος said

    Ε, και γω είχα τρομάξει την πρώτη φορά – κατάλαβα όμως σχετικά γρήγορα ότι πρόκειται για συνδυασμό γραφειοκρατικής ευστροφίας και εφαρμοσμένου πλούτου της γλώσσας.

  9. SophiaΟικ said

    Aπ’οσο έχω καταλάβει από συναλλαγές με εφορίες κλπ ο σκοπός της γραφειοκρατίας στην Ελλάδα είναι να τρομάζει τον πολίτη (στην υπηρεσία επομε΄νως των καών φαρμακευτικών, όλοι ηρεμιστικά χρειαζόμαστε στο τέλος). Με αυτή τη λογική, σκιάχτε τους και στο σουπερμάρκετ 😆

  10. Κι άμα τους βάλετε τις φωνές, πείτε τους να διορθώσουν κι εκείνο τον έρ’μο τον Ζισημόπουλο, στη διεύθυνση…

  11. Μα είναι δυνατό να γράφει «Διώκεται από το νόμο» μια απόδειξη συγκέντρωσης ποτών; Σε λίγο θα γράφει «Δεν είναι απόδειξη – Διώκεται από το νόμο» και στο χαρτάκι αναμονής στις τράπεζες

  12. sarant said

    Έλα ντε! Κι εμένα η τρομοκρατική διατύπωση μ’ έκανε να το προσέξω.

  13. ἂς ἔγραφαν ἄτυπη ἀπόδειξι.

  14. στὸ κελὶ 33 ὁ οίκοδεσπότης μόνος
    γράφει κάποιο νέο ἄρθρο γιὰ τὴν ἄτιμη τὴν μοῖρα,
    ὑπ’αύτοῦ δὲν διεπράχθη ἐκ προθέσεως κάποιος φόνος
    μὰ τὸν πιάσαν νὰ κρατάῃ λαθραπόδειξι εἰς τὴν χεῖρα.

    τώρα νεοκαθαρευουσιάνοι
    ποιός σᾶς πιάνει
    ποιός σᾶς πιάνει

    ποιός σᾶς πιάνει
    ποιός σᾶς πιάνει
    ποιός κερδίζει καὶ ποιός χάνει.

    ζεϊμπεκιὰ ἀφιερωμένη.

  15. sarant said

    Κορνήλιε, σ’ευχαριστώ για τη ζεμπεκιά. Πήγα να τη χορέψω, αλλά σκόνταψα στις καθαρευουσιανιές του τρίτου στίχου και για να μην γκρεμιστώ και πέσω στα γυαλιά το άλλαξα σε:

    στὸ κελὶ 33 ὁ οικοδεσπότης μόνος
    γράφει κάποιο νέο άρθρο κι η καρδιά του υποφέρει
    δεν τον πιάσαν για ληστεία, δεν τονε βαραίνει φόνος
    μὰ τον πιάσαν νὰ κρατάει λαθραπόδειξη στο χέρι

  16. Πάπιας said

    Ο Ζάζουλας φυσικά έχει δίκιο ~ εγώ απλά να ευχαριστήσω τον οικοδεσπότη που ψωνίζει από τα συγκεκριμένα σούπερμάρκετ. Μπορώ να εγγυηθώ για την ποιότητά τους, τουλάχιστον από την άποψη των server κλπ. Θα φροντίσω να διαβιβάσω την διόρθωση για την οδό, αν και δε νομίζω να ενδιαφερθούν.

    Οι φορολογικοί μηχανισμοί έχουν και άλλες περιπτώσεις που βγάζουν τέτοια τρομολάγνα μηνύματα ~ όπως για παράδειγμα εάν τελειώσει το χαρτί και δεν αλλαχτεί άμεσα.

  17. xasodikis said

    «όπως για παράδειγμα εάν τελειώσει το χαρτί και δεν αλλαχτεί άμεσα.»

    Το χαρτί της τουαλέτας; 🙂

  18. Voulagx said

    Απο τη στηλη «Κλικ στην επικαιροτητα» της η-«Ε»:
    «Εντείνονται οι φωνές διαμαρτυρίας στις ΗΠΑ για το κλείσιμο της φυλακής στη στρατιωτική βάση Γκουαντάναμο της Κούβας.»
    Κατι αλλο θελει να πει ο «ποιητης», νομιζω.

  19. LandS said

    Η αναγραφή στο έντυπο «ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ» και «ΔΙΩΚΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΟΜΟ» μπορεί να ξενίζει, αλλά όταν πρωτοεφαρμόστηκε (πριν από το 1993) βοήθησε στο να σταματήσει η κακή συνήθεια πολλών καταστηματαρχών να μη κόβουν αποδείξεις, αλλά απλά πληροφοριακά στοιχεία, που και τον πελάτη ικανοποιούσαν, και τον τζίρο της επιχείρησης έκρυβαν.
    Τότε, όπως και τώρα, η συλλογή αποδείξεων για φορολογική χρήση ήταν πολύ της μόδας, ( «αγαπάς την Ελλάδα; …απόδειξη!») και για να εξουδετερωθούν οι επιπτώσεις του «δαιμονίου του Έλληνος» κάποιοι επιστράτευσαν το ίδιο δαιμόνιο απαιτώντας να αναγράφουν ότι είναι παράνομα με τρόπο που να βγάζει μάτι.

    Αν χρησιμοποιήσετε αυτά τα χαρτάκια στην φορολογική σας δήλωση και σας ανακαλύψουν, να είστε σίγουροι ότι θα πληρώσετε πρόστιμο. Αν έγραφαν «άτυπη απόδειξή», θα μπορούσατε να επικαλεστείτε ότι δεν καταλάβατε, ούτε περιμένατε να γνωρίζετε τι λένε οι σχετικές ΠΟΛ, και να ξέρετε τι είναι οι ΑΛΠ, τα «Ζ» τα ΕΑΦΔΣΣ που εκδίδουν ΠΑΗΠΣ και άλλα κακόηχα.

  20. Κι εγώ τώρα στις γιορτές πρωτοείδα μια τέτοια ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΑΠΟΔΕΙΞΗ, που δεν διατυμπάνιζε όμως ότι διώκεται από το νόμο, και τη φύλαξα μάλιστα για σουβενίρ, χωρίς να φαντάζομαι ότι η διατύπωση επιβάλλεται από το Κράτος! Και αλήθεια, Ζάζουλα και λοιποί γνώστες, πέστε μου παρακαλώ τί θα πει ΠΟΛ, ΑΛΠ, ΕΑΦΔΣΣ, ΔΦΣΣ, ΔΗΦΑΣΣ…; Είναι όροι του ΚΒΣ (ως εκεί φτάνουν τα αρκτικόλεξά μου);

    Αλλες αποδείξεις με γλωσσικό ενδιαφέρον είναι των αναψυκτηρίων και ορισμένων άλλων μικροεπιχειρήσεων, που αναγράφουν τον ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΤΗ τους. Αυτές με πικάρουν ιδιαίτερα ως μεταφραστή που ίδρωνε άλλοτε για να αποδώσει το γαλλικό exploitant χωρίς να τον κάνει exploiteur…

  21. stellap said

    Έχω κι εγώ αναρωτηθεί επανειλημμένως, αφού αυτό το χαρτάκι δείχνει μόνο το σύνολο των πόντων που έχει κερδίσει ο πελάτης και δεν αναφέρει πουθενά χρηματικό ποσό γιατί πρέπει να χαρακτηρίζεται σαν απόδειξη; Γιατί δεν θα μπορούσε να λέει «ενημερωτικό δελτίο»;
    Εγώ πάντως τη μόνη παρανομία που βλέπω είναι αυτή που κάνω σε βάρος του πορτοφολιού μου όταν πηγαίνω σαυτό το σούπερ μάρκετ, γιατί του δίνω και καταλαβαίνει, προκειμένου να συγκεντρώσω τους πόντους μου.

  22. Σταύρος said

    @Stellap #21

    Απλά αξιοποιήθηκαν οι δυνατότητες της υπάρχουσας ταμειακής μηχανής, η οποία έχει κατασκευαστεί να καλύπτει συγκεκριμένες απαιτήσεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων και όχι το Πληροφοριακό Σύστημα της επιχείρησης στο σύνολό του.

    @Αγγελος #20

    Άσε καλύτερα, δεν θα γίνεις σοφότερος, επειδή όπως συμβαίνει με τα περισσότερα αρκτικόλεξα, υποκρίνονται μεγαλύτερη σπουδαιότητα από την χρησιμότητά τους.
    Ενδιαφέρον παρουσιάζει η λέξη (πλέον) ΠΟΛ (έτσι με κεφαλαία) ακολουθούμενη από έναν αριθμό. Σημαίνει «εγκύκλιος» ή «οδηγία» κλπ. Κατά την Ιουρασική περίοδο, αποτελούσε την σύντμηση του όρου «ΠΟΛυγραφημένο έντυπο» και ο αριθμός σήμαινε το αύξοντα αριθμό της μεμβράνης που την έβαζαν στον πολύγραφο για να βγάλουν τα αντίτυπα που μοίραζαν.

    LandS

  23. Μπουκανιέρος said

    #19β
    Θα μπορούσαμε να το επικαλεστούμε (ότι δεν είχαμε καταλάβει), ποιος θα μας άκουγε όμως;
    Απόσο ξέρω, τέτοια φτηνά επιχειρήματα δεν έχουν πέραση στην εφορία.

    Άρα θέλεις να πεις (μάλλον) ότι το κόλπο αυτό, με το κάπως κραυγαλέο στιλ του, μας προστατεύει από την πιθανότητα να «παρανομήσουμε» από αφέλεια.

  24. cercirian said

    Κι εμένα με έχουν γεμίσει με τέτοιες αποδείξεις, καθότι κι εγώ από το ΑΒ ψωνίζω. «Τυπικό» μου είχε απαντήσει ο διευθυντής του καταστήματος τον οποίον και ρώτησα για΄τι κι εμένα μου είχε προκαλέσει την απορία. Τώρα τι τυπικό μπορεί να είναι αυτό ώστε με κάθε συναλλαγή μου ο έταιρος συναλλασόμενος να με προειδοποιεί ότι θα διωχθώ από το νόμο, δεν μπορώ να καταλάβω.

  25. SophiaΟικ said

    Δηλαδή αν γραψουν με μεγάλα γράμαμτα «το παρόν δεν είναι απόδειξη» υπάρχει κίνδυνος να παρανοήσει κάποιος και να το υποβάλλει στην εφορία για απόδειξη;
    Επιπλέον, όπως φαινεται και στη φωτογραφία, το χαρτί αυτο δεν αναφέρει οτιδήποτε οικονομικό. Μόνο πόσους πόντους εχει κερδίσει ο 40ακος. Οι πόντοι δεν έχουν χρηματική αξία και δε νομίζω να φορολογούνται (ακομα, αλλά ας μην τους δινουμε ιδέες).

  26. Στάθης Κανελλόπουλος said

    Γλώσσα λανθάνουσα λέει την αλήθεια…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: