Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Απόκριες με δανεικά πριν από 50 χρόνια

Posted by sarant στο 31 Ιανουαρίου, 2010


Μπορεί και φέτος να κάνουμε απόκριες αναζητώντας δανεικά και πληρώνοντας γερό χαράτσι (ήταν που θα μας έκαναν Δανία, βλέπεις –προς το παρόν γίναμε Δανεία), αλλά και πριν από 50 χρόνια το ίδιο συνέβαινε όπως βλέπουμε στην παρακάτω γελοιογραφία του Μποστ.

Η γελοιογραφία υπάρχει στο «Λέφκομά μου», τον τόμο που έβγαλε ο Μποστ στο τέλος του 1960 και περιλαμβάνει επιλογή από τα σκίτσα της χρονιάς. Σύμφωνα με την κατάταξη, δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο του 1960, δηλαδή πριν από πενήντα χρόνια (παρά λίγες μέρες). Ωστόσο δεν τη βρήκα στο σώμα της Ελευθερίας, ίσως μου ξέφυγε, ίσως είναι από άλλο έντυπο. Πάντως, περιλαμβάνεται και στο πρόσφατο ημερολόγιο της Αυγής με σκίτσα Μποστ, που είχε μεγάλη επιτυχία και που άκουσα ότι ακόμα μπορείτε να το προμηθευτείτε.

Όπως και σε άλλες γελοιογραφίες της ίδιας περιόδου, το θέμα είναι η αναζήτηση δανείου και οικονομικής ενίσχυσης στη Γερμανία. Παρόμοιες γελοιογραφίες του Μποστ, από τον Ιανουάριο του 1960, είχα δημοσιεύσει παλιότερα  εδώ και εδώ, καθώς και εδώ από το 1959 (είπαμε, η ανάγκη για γερμανικά δάνεια ήταν διαρκής)

Καθώς είναι απόκριες, ο Καραμανλής αρκουδιάρης και ο Κανελλόπουλος αρλεκίνος έχουν φτάσει απέξω από το Υπουργείο Οικονομικών της Βόννης (στο κουδούνι γράφει: χτυπάτε δυνατά, κάθονται κουφοί) και ζητούν ελεημοσύνη ή έστω «έλαιος». Μάταια όμως, διότι αγέρωχος ο Έρχαρτ (ο χοντρός με το πείζμα) απαντάει Νάιν. Δίπλα του, γεμάτος ρυτίδες ο Αντενάουερ αλλά καλοστεκούμενος για την ηλικία του (ήταν τότε 84 χρονών, πρωθυπουργός, αξίωμα που κράτησε μέχρι τα 87 του).

Και πάλι υπάρχει το λογοπαίγνιο με τον Μάρκο (κοινό όνομα για αρκούδες, έχω ακούσει) και τα μάρκα, όπως και η σπόντα για το Ζάλογγο. Για να μη σας στέλνω αλλού, θυμίζω ότι ο Κανελλόπουλος είχε δηλώσει το 1954 ότι η Ελλάδα δεν μειώνει τις στρατιωτικές δαπάνες, αν και φτωχή, διότι «έχει Ζάλογγα» στην ιστορία της, δήλωση που του εξασφάλισε γερό δούλεμα από γελοιογράφους επί χρόνια. Η τελευταία φράση του Καραμανλή (μπας και πάρουμε τίποτα εκ των θαμένων) ίσως είναι υπαινιγμός για τον θησαυρό του Μέρτεν, ίσως όμως όχι.

Η γλώσσα του Μποστ στο συγκεκριμένο σκίτσο έχει μερικά ωραία ορθογραφικά λογοπαίγνια (φυλοθεάμονες, έλαιος), τις απαραίτητες γενικές και τον πρωτότυπο τύπο «ο άρκτων». Το σκίτσο δεν έχει πολλές λεπτομέρειες, ενώ το μαιανδρικό κείμενο της μπορντούρας λέει τα εξής:

Καλά ρε χοντρέ μη δόσης
και θα δης πόσο σκληρά θα μετανιόσης
Τόρα που μειόθη ο άρτος κι έπεσε εβημερία
θα ιδής εντός ολίγου πος θα γίνομε θερία
Κι όταν μιοθή κε άλλο κε εις τα λεφτά πνιγόμεν
τότε θάρχεσε χορέβον κε τα ξανασυζητόμεν
Κε παρακαλόν θα είσε κε θα κλέης ζοηρός
μην του δίδετε θα λέγο ήτο κάποται σκλιρός.
Κε εις την βραδινήν μου προσεφχήν
θα λέγο την εξής εφχήν
Τον άρτον ημόν τον επιούσιον
μείοσον κε άλλο να γίνομαι πιο πλούσιων
Κε στείλε των Γερμανών μιαν ειδοποίησιν
διότη ο Έλλην είνε φηλότειμος κε ζη δια μίαν ικανοποίησιν.

Είχε δημοσιευτεί μια στατιστική ότι τον προηγούμενο χρόνο οι Έλληνες κατανάλωσαν λιγότερο ψωμί και κυβερνητικοί κύκλοι δήλωσαν ότι η μείωση της κατανάλωσης ψωμιού ήταν σημάδι αύξησης της ευημερίας, αφού πολύ ψωμί τρώνε οι φτωχότεροι. Ο Μποστ πιάνεται από αυτό και το τραβάει στον παραλογισμό, θεωρώντας ότι η μείωση της κατανάλωσης ψωμιού είναι όχι αποτέλεσμα αλλά αιτία της αύξησης της ευημερίας. Να προσεχτεί παρακαλώ το ρήμα: έπεσε ευημερία, όπως λέμε έπεσε βροχή, έπεσε αρρώστια, έπεσε θανατικό, έπεσε φτώχεια!

Λέτε να πέσει πολλή ευημερία φέτος;

Advertisements

7 Σχόλια to “Απόκριες με δανεικά πριν από 50 χρόνια”

  1. Γα να λέμε την αλήθεια, σήμερα, στην εποχή τής «διατροφής», όσο πιο εβίμερως τόσο λιγότερο αρτοφάγος.

    Πάντως δεν τρομάζουμε με την κρίση και τα λοιπά. Με ευημερία, αγκαλιές και απόκριες προχωράμε εμπρός, προς το μέλλον.

  2. …πώς ήταν εκείνο το άλλο του Λουκιανού από τα «Μικροαστικά»; «Πρωινή γυμναστική»; «τεντωνόμεθα και ατενίζομε προς το μέλλον».

  3. SophiaΟικ said

    Απ’ό,τι φάινεται και από το κλιπάκι στο 1, τα νεά μετρα έιναι ίδια με τα παλιά (και τανεά προβλήματα επίσης). 🙂

  4. Φοβού τους Δανούς και δώρα φέροντας.

  5. Ηλεφούφουτος said

    Άσε που τώρα βλέπω και την ελληνική μετάφραση στη συσκευασία ρυζιού Carnaroli της Divella:
    Ρυζ Λεπτ σπ ρ Carnaroli
    Δανικό για ριζότο !!!!!

    Να προλάβω να το μαγειρέψω δηλαδής, πριν μου το γυρέψουν πίσω;
    Κι εγώ που νόμιζα ότι το είχα πάρει με τον παρά μου!
    Ή εννοούνε ότι για σούπες είναι το σουηδικό;

  6. Διαβάζω στο Έθνος της Κυριακής πως:

    «Γερμανοί και Ιταλοί κατακτητές συναποφάσισαν να πάρουν «δάνειο» από την Ελλάδα. Μόνοι τους όρισαν το ποσό και τις λεπτομέρειες. Μετέπειτα ο πληρεξούσιος του Ράιχ απλώς ανακοίνωσε στην ελληνική κυβέρνηση τι καλείται να πληρώσει.»

    Έτσι η εφημερίδα μάς λέει πως κατά τα μισά τής Κατοχής το δάνειο βρισκόταν γύρω στα 300 δισ. δραχμές και πως σήμερα το ποσό υπερβαίνει τα 20 δισ. ευρώ.

    Καταλαβαίνετε πως λέμε ότι η Γερμανία δανείστηκε από εμάς και μας χρωστάει!

    Ένα θέμα που το παρακολουθεί και το κινεί κάποιος κ. Τάσος Ηλιαδάκης που, απ’ ό,τι διαβάζω, οργανώνει μια πρωτοβουλία για την απαίτηση αποζημίωσης από την Γερμανία.

    Αναρωτιέμαι, βέβαια, τί ακριβώς τους έδωσε η Ελλάδα. Τάχα εκείνα τα χαρτονομίσματα που πάνω γράφανε ένα σωρό μηδενικά και δεν κάνανε ούτε για να τα κάψεις; Μάλλον όχι. Τί να τα κάναν οι Γερμανοί; (χμ… ταπετσαρία!) Πιο λογικό θα μου φαινότανε πλάκες χρυσού ή ίσως δολάρια. Μα είχαμε τάχα ένα τέτοιο μεγάλο απόθεμα; Η απορία μου είναι ειλικρινής καθώς δεν σκαμπάζω και πολλά από οικονομικά.

  7. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Νικοκύρη, γράφεις στην αρχή του νήματος «και πριν από 50 χρόνια το ίδιο συνέβαινε όπως βλέπουμε στην παρακάτω γελοιογραφία του Μποστ».
    Κι εγώ που διαβάζω το άρθρο σου τώρα (δηλαδή ένα χρόνο περίπου από τη μέρα που τό γραψες) μου έρχεται να πώ : Και πέρυσι (το 2010) το ίδιο συνέβαινε όπως βλέπουμε στη γελοιογραφία του Μποστ!

    Δυστυχές συμπέρασμα : Όχι μόνο δεν «πέφτει εβημερία» αλλά κάθε πέρσι και καλύτερα…

    Φαροφύλακα (# 6), σχετικά με την απορία σου, κοίταξε εδώ ένα εμπεριστατωμένο άρθρο με τίτλο Η αποκαλυπτική ιστορία των Εθνικών Δανείων :

    http://www.edromos.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=630:%CE%B7-%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CF%85%CF%80%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8E%CE%BD-%CE%B4%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%AF%CF%89%CE%BD&Itemid=44

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: