Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Πρετεντέρης: είναι κυανοπώγων;

Posted by sarant στο 22 Φεβρουαρίου, 2010


Ναι μεν έχουμε άλλα θέματα που ακόμα συζητιούνται, αλλά τούτο εδώ θέλω να το βγάλω από προχτές και επειδή φοβάμαι μην μπαγιατέψει το ανεβάζω τώρα, κι ας καεί, διότι πρόκειται για πολύ ωραίο μαργαριτάρι και μάλιστα υψηλής καθαρότητας.

Όχι, δεν εννοώ τη γλωσσική παραδρομή του κ. Παπουτσή, που είπε τις προάλλες ότι η ΝΔ ξύνεται στην πλάτη του τσοπάνη (αντί να πει στη γκλίτσα). Αυτά τα λάθη στον προφορικό λόγο είναι κοινότατα και δεν δείχνουν τίποτε (ο ίδιος άλλωστε είχε χρησιμοποιήσει την παροιμιακή έκφραση σωστά λίγες μέρες νωρίτερα).

Εννοώ ένα άρθρο που διάβασα στο zougla.gr, που μιλούσε για επικείμενες ανακατατάξεις στον χώρο του Τύπου (να πω στον μιντιακό χώρο;). Εκεί λοιπόν διαβάζουμε: Είναι προφανές πως ο Γιάννης Πρετεντέρης, κατά καιρούς κυανοπώγων του Κώστα Σημίτη στον πρωινό καφέ, επιστήθιος σύντροφος του Ευάγγελου Βενιζέλου στον αγώνα του κατά του Γιώργου Παπανδρέου, πρωτεργάτης στη διαμόρφωση του προφίλ του Κώστα Καραμανλή ως εντίμου και καταλληλότερου πρωθυπουργού, στήριγμα μέχρι την τελευταία στιγμή της Ντόρας Μπακογιάννη και τέλος, ο άνθρωπος που επέβαλε στο «Βήμα» την ιστορική φράση «Γιώργο Παραιτήσου» σε μία έκρηξη δημοσιογραφικής επιφοιτήσεως, είναι, λοιπόν, προφανές πως ο εν λόγω παράγων στα ελληνικά ΜΜΕ απώλεσε όλες τις πολιτικές μάχες που έδωσε και ηττήθηκε κατά κράτος σε όλες τις προβλέψεις και επιλογές του.

Ας προσπεράσουμε το ευπρεπιστικό «απώλεσε μάχες» (το ρήμα χάνω είναι προγραμμένο, όπως φαίνεται) κι ας αναρωτηθούμε τι εννοεί ο ποιητής όταν λέει πως ο Πρετεντέρης υπήρξε κυανοπώγων του Κώστα Σημίτη. Ως γνωστόν, κυανοπώγων λέγεται αυτός που έχει κατάμαυρη γενειάδα, τόσο μαύρη που να βγάζει μπλε ανταύγειες. Προφανέστατα, ο κ. Πρετεντέρης δεν είναι τέτοιος κυανοπώγων. Μεταφορικά, τώρα, κυανοπώγων είναι αυτός που παντρεύεται μια γυναίκα, τη χωρίζει, παίρνει άλλην, και ούτω καθεξής. Δεν ξέρω τα προσωπικά του κ. Π., αλλά απίθανο μου φαίνεται να εννοείται αυτό.

Το μυστικό θαρρώ βρίσκεται στη συνέχεια: κυανοπώγων του Κώστα Σημίτη στον πρωινό καφέ. Προφανώς, ο δημοσιογράφος ήθελε να χρησιμοποιήσει μια βαριά λέξη, το «ομοτράπεζος» ή δεν το σκέφτηκε ή το απέρριψε, θυμόταν αμυδρά μιαν άλλη λέξη, συνδαιτυμόνας ή συνδαιτυμών στα τρισχιλιετή, νάτος ο Κυανοπώγων! Εξόν κι αν το μπέρδεψε με το Αμφιτρύων -οπότε το μπέρδεμα είναι διπλό διότι Αμφιτρύων είναι ο οικοδεσπότης, όχι ο προσκαλεσμένος. Ή έτσι ή αλλιώς πάντως, ένα ωραίο μαργαριτάρι, ολοστρόγγυλο και μεγαλωπό!

Advertisements

48 Σχόλια to “Πρετεντέρης: είναι κυανοπώγων;”

  1. Βρε συμμαθητή, μήπως εννοεί ότι απλά «παντρεύεται» κατά καιρούς διάφορους πρωθυπουργούς και μετά τους αποκεφαλίζει για να παντρευτεί νεότερους;
    Ε;

  2. Αν δεν κάνω λάθος, η λέξη χρησιμοποιείται μεταφορικά και για τον κατά συρροή δολοφόνο των συζύγων του, προκειμένου ο κυανοπώγωνας να επωφεληθεί οικονομικά. Έξοχος ο Τσάρλι Τσάπλιν σαν κυανοπώγωνας στον «κύριο Βερντού» και αξέχαστη η σκηνή με τον καπνό από το τζάκι (αναφορά στα κρεματόρια του ΒΠΠ).

  3. sarant said

    Επειδή όταν ο τίτλος του ποστ έχει μόνο μεγάλες λέξεις δεν διπλώνουν και φαίνονται άσχημα, άλλαξα τον τίτλο από «Πρετεντέρης κυανοπώγων» σε «Πρετεντέρης: είναι κυανοπώγων;»

  4. Φυσικά, Κυανοπώγων-ξεΚυανοπώγων, ο χαρακτηρισμός δεν κολλάει με τον προσδιορισμό του πρωινού καφέ.
    Επί τη ευκαιρία, να θυμίσομε και τον Ερρίκο τον 8ο, που είχε πάρει το παρατσούκλι Κυανοπώγων, καθώς παντρεύτηκε έξι γυναίκες, εκ των οποίων τις δύο τις έστειλε στο δήμιο…

    http://en.wikipedia.org/wiki/Henry_VIII_of_England

  5. Voulagx said

    Πανω που πηγαινα να σου πω να βαλεις μερικες τελειες μεταξυ του «Πρετεντερη» και του «κυανοπωγωνα»!

  6. Κώστας Αδαμόπουλος said

    Καλά ρε αφεντικό, οι διαπραγματεύσεις με τον κύριο Μπόμπολα που έχουν διαβεί το Ρουβίκωνα δε σου λένε κάτι; Για να μην πιάσουμε το θέμα των εισαγωγικών δηλαδή, όταν «χήρεψε» η θέση αποφάσισα ότι δεν έχει νόημα να διαβάσω άλλο.

  7. sarant said

    Να σου πω, Κώστα, τον Ρουβίκωνα τον είχα επισημάνει αλλά μετά σκέφτηκα ότι με ένα καλό δικηγόρο μπορεί και να γλιτώσει τη φυλακή για τον Ρουβίκωνα. Θα πει ο δικηγόρος ότι εννοεί πως έχουν περάσει το σημείο της μη επιστροφής και ίσως απαλλαγεί ο πελάτης του.

  8. Κώστας Αδαμόπουλος said

    Ε, δε θα πάρει και τον Κούγια για δικηγόρο φαντάζομαι…

  9. Ένας Χασάπης από τα παλιά said

    (2) Απ’ όσο ξέρω κι εγώ ο όρος αναφέρεται πάντα στον κατά συρροή αρσενικό δολοφόνο των συζύγων του
    http://en.wikipedia.org/wiki/Bluebeard
    Ο προαναφερθείς Ερρίκος παίζεται αν καλύπτεται από τον ορισμό αλλά όσοι από εμάς διάβαζαν μικροί το περιοδικό ΙΣΤΟΡΙΑ θα θυμούνται το άρθρο για τον γάλλο Κυανοπώγωνα που καλύπτεται πλήρως από τον ορισμό και έγινε και ταινία χάρη στον Τσάρλυ Τσάπλιν.
    http://en.wikipedia.org/wiki/Henri_D%C3%A9sir%C3%A9_Landru
    Η ερμηνεία (1) κάπως κολλάει. Αλλά μπορεί κανείς να πει απλώς πως ο Πρετεντέρης ανοίκει στην ευγενή συνομοταξία των ΟΦΑ (Όπου Φυσάει ο Άνεμος).

  10. Για την ακρίβεια, φίλτατε Χασάπη, ο Πρετεντέρης προσπαθεί να κάνει τον άνεμο να φυσήξει προς τα ‘κεί που θέλει αυτός.
    Αλλά, αν κρίνουμε από τα προηγούμενα πολιτικά στοιχήματά του, μάλλον έφτυνε κόντρα στον άνεμο.

  11. π2 said

    Εγώ τον Κυανοπώγωνα τον έμαθα από την ταινία του Ντμίτρικ, που είχα δει σε πολύ νεαρή ηλικία. Αν δείτε το καστ θα με καταλάβετε. 😳

  12. Παναΐτσα μ’! Πήγα στο λινκ του Π2 και έφριξα. Ρίτσαρντ Μπάρτον μεν, ο Κυανοπώγων αλλά και Καλοτρώγων: Ράκελ Γουέλτς, Βίρνα Λίζι, Ναταλί Ντελόν, Μαριλού Τολό, Κάρεν Σούμπερτ, Αγκοστίνα Μπέλι, Σύμπιλ Ντάνινγκ, όλες οι καλλονές του παρελθόντος!

  13. π2 said

    Καταλαβαίνεις τώρα γιατί μου εντυπώθηκε η λέξη, ε;

  14. Κάπου έχει μεταφραστεί και Μπλαβογένης, νομίζω. Αν δεν κάνω λάθος, σε μια προσεγμένη μετάφραση των παραμυθιών του Περρώ.

  15. π2 said

    Δύτη, πράγματι.

  16. Alfred E. Newman said

    Κάποια στιγμή θα πρέπει να καθιερωθεί μια συνομοταξία, κατά προτίμηση μονολεκτικά, εκείνων που κατά σύστημα λογιοτατίζουν και με ΚΔΩΑ δολοφονούν τη γλώσσα.
    Οι φίλοι «μας» Μιχαηλίδης και Σταυρόπουλος ανήκουν εκεί και ο Τριανταφυλλόπουλος επίσης είναι αυτοδίκαιο μέλος.
    Διάβαζα νωρίτερα την επίθεση που κάνει στην Καθημερινή με τη φράση:
    » όταν αιφνιδίως, αντί να επιχαίρει για τις επιπλέον αποκαλύψεις για την υπόθεση «Siemens», προπαγανδίζει υπέρ της φίμωσης των Μέσων που δημοσιοποιούν το νέο υλικό και καλεί την ελληνική Δικαιοσύνη να θεωρήσει τη δημοσιοποίησή του ως κακουργηματική πράξη και ως εκ τούτου να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα.»
    Προφανέστατα γράφει το ακριβώς αντίθετο από αυτό που θέλει να στιγματίσει.
    Έχω διαβάσει επίσης από τον κ. Κωτάκη τη χρήση της λέξης ‘σεμνύνομαι’ νομίζοντας ότι κάνω το σεμνό.
    Γενικά στη δημοσιογραφική γλώσσα η κατάστασις βελτιούται επί τα χείρω.

  17. Α γεια σου, εγώ αυτή τη βδομάδα έχω περιορισμένη πρόσβαση στο δίκτυο γιαυτό δεν έκανα ούτε το στοιχειώδες ψάξιμο…

  18. Μαρία said

    Απο συνεργάτη του Ζούγκλα στη Veto.
    Με αυτήν την απόλυτη κενότητα ή κοινοτοπία ο μυστικοσύμβουλος του κ. Σαμαρά, κυανοπώγων για ορισμένους και πάντως άνθρωπος της απολύτου εμπιστοσύνης του νέου αρχηγού της Νέας Δημοκρατίας
    http://poleatics.blogspot.com/2009/12/blog-post_6032.html

    Μούσι δε μπορεί να έχεις για ορισμένους, άρα κάτι άλλο έχει στο νου του ο ποιητής για το Λαζαρίδη.

  19. sarant said

    Ναι, δε πλοτ θίκενς. Σε κάποια άλλη λίστα, κάποιος σκέφτηκε μήπως ο ποιητής εννοούσε Πυγμαλίων, αλλά και πάλι….

  20. Ζούγκλα σκέτη έγινε το μυστήριο!

  21. SophiaΟικ said

    Εγώ ξερω μόνο πως δεν κατάλαβα τίποτα.

  22. Νέος Τιπούκειτος said

    @10: Σκύλε, ντουζ πουάν!

  23. Giannis said

    Πολύ καλό…

    Αυτού που εμένα μου έκανε επίσης εντύπωση είναι το «η εν λόγω πολιτικός έχει guts». Τα κότσια ευπρεπισμένα είναι guts; Είναι μοδάτα κότσια; Ή κάτι άλλο που δεν το πιάνω;

  24. SophiaΟικ said

    23: ξέχασες και την κυριολεκτική σημασία του guts. Μπορεί να θέλει να μας πει ότι έχει υγιές γαστρεντερικό συστημα. Σε αντίθεση με τους άλλους που έχουν δυσπεψία.

  25. Αγγελος said

    Για το 18, αφού πρόκειται για «μυστικοσύμβουλο του Σημίτη», ίσως ήθελε να πει éminence grise. Βέβαια, ούτε κυανούς σημαίνει γκρι, ούτε éminence θα πει πώγων, αλλά… κάτι δε λέγαμε για το Λοΐζο προ καιρού;

  26. Κωνσταντῖνος Δ ὁ Σημίτης ὁ Πωγωνᾶτος.

  27. ppan said

    ο Πρετεντέρης είναι σίγουρα απήγουνος, έτσι που τον βλέπω στην φωτογραφία.

  28. ουτιδάμας said

    ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΟΝ Ι.Κ.ΠΡΕΝΤΕΝΤΕΡΗ

    Βλέπω παντού Φως.

    Είμαι αχτίδα φωτός.

    Λούζομαι στα νερά της Στυγός και βγαίνω στεγνός.

    Καλώ το σύμπαν τα πέσει στα πόδια μου.

    Το σύμπαν με υπακούει.

    Βλέπω.

    Μέσα στη νύχτα η σειρήνα καλεί τους νεκρούς σε σιωπητήριο.

    Δεν είναι φωνή βοώντος αυτή.

    Είναι της αναλαμπής το κλάμα.

    Ένα χαρτομάντηλο παρακαλώ.

    Είναι η ώρα των ειδήσεων.

    Μην με περιμένετε, θα αργήσω.

  29. sarant said

    Άγγελε, μάλλον η εικασία σου (στο 25) είναι σωστή! Λοΐζος λοιπόν!

  30. Rodia said

    Μηπως τον μπερδεψε με τον πειρατη Μαυρογενη;
    (στα μικρατα μου, δεν εχανα φιλμ με πειρατες!) 😀

  31. Φίλτατοι, τι φταίει το καημένο το ερπετό αν κάποιος δημοσιογραφίσκος δεν γνωρίζει ελληνικά; Και γιατί η φωτογραφία ενός λυπημένου ερπετού να συνοδεύει την είδηση; Επανορθώστε, παρακαλούμε.

  32. Βαμβάκος said

    #23
    Ετυμολογική παρέμβαση:
    Το κότσι έχει σημαντική πιθανότητα να προέρχεται από το αλβανικό kyç = άρθρωση….

  33. Βαμβάκος said

    Το οποίο ας ερευνηθεί μήπως με τη σειρά του παραπέμπει στους ΑΗΠ….

  34. Βαμβάκος said

    Δεν ξέρω τι λέει περί αυτού το νέο ετυμολογικό Μπαμπινιώτη. Θα το δώ όταν το παραλάβω. Το κέρδισα στην κοπή μιας πίτας.

  35. Βαμβάκος said

    #30
    Barbablu και όχι Barbanera

  36. @10,22

    Vir prudens non contra ventum mingit.

  37. Βαμβάκος said

    #27 Ναι, έχει μιά ελαφρά implosion..

  38. Βαμβάκος said

    #36
    Έμαθα και το mingit

  39. Βαμβάκος said

    1981, 23 Φεβρουαρίου. Ισπανία, θνησιγενές πραξικόπημα Tejero. Ισπανικό κοινοβούλιο. Κραυγές: «Todos al suelo» ….

  40. aerosol said

    @Alfred:
    «η κατάστασις βελτιούται επί τα χείρω»
    Τα σέρβις μου, μέγιστε!

  41. sarant said

    Το κότσι σύμφωνα με το ΕΛΝΕΓ (Ετυμολογικό Μπαμπινιώτη) παράγεται από το κόττος.
    Κόττος > *κόττιον (αστράγαλος) > μσν. κότσιν

  42. Ηλεφούφουτος said

    Βαμβάκος σχ. 39
    Αυτό πάλι πού κολλάει; Στα ερπετά;
    Επειδή πέσαν οι βουλευτές στο πάτωμα;

  43. Μπουκανιέρος said

    Επετειακή αναφορά ήταν, Ηλεφού.

  44. Σταύρος Π said

    Μήπως, μια και το «Κυανοπώγων του Σημίτη» γράφτηκε στη Ζούγκλα, και ίσως να ήθελε να πει «Πυγμαλίων του Σημίτη» – που και αυτό δεν καλοπάει, αλλά με λίγη καλή θέληση όλα γίνονται- αντί να το γράψει κάποιος Ταρζάν (της δημοσιογραφίας) το έγραψε Ποκοπίκο (αστείος πυγμαίος);

  45. Μαρία said

    Ε όχι και Ποκοπίκο. Τόσα πράματα ξέρει, το Ρουβίκονα, τους Μεδίκους…

  46. Μήπως είναι Ποκοπίκος εκ βορείου Ιταλίας; Κάπου εκεί δεν είν’ όλα αυτά;

  47. Rodia said

    #35
    Ναι, αλλα τοσο μαύρο ωστε να βγαζει μπλει ανταυγειες! 🙂

  48. Όχι εγώ said

    «καντηλανάφτης» εννοούσε…

    Χ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: