Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Απόηχοι του Λερναίου -στην Κύπρο αλλά και στην Αυγή

Posted by sarant στο 4 Μαρτίου, 2010


Συνήθως το Λερναίο κείμενο κυκλοφορεί με μαζικά ηλεμηνύματα ή αναπαράγεται σε ιστολόγια· πότε-πότε, κάποιος δημοσιογράφος δείχνεται αρκετά εύπιστος και το φιλοξενεί στη στήλη του, όπως είχε γίνει τις προάλλες στα Χανιώτικα Νέα.

Ωστόσο, συχνά τυχαίνει να συναντάμε όχι ολόκληρο το Λερναίο, αλλά ένα κομμάτι του, κάποιον επιμέρους μύθο.  Πρόσφατα μου έτυχαν δυο τέτοια παραδείγματα. Το πρώτο από την Κύπρο, όπου με ευκαιρία την Παγκόσμια Ημέρα της Μητρικής Γλώσσας (ήταν στις 21 Φεβρουαρίου και ομολογώ ότι πέρασε απαρατήρητη ακόμα κι από τούτο εδώ το κατεξοχήν γλωσσικό ιστολόγιο), διάβασα στην εφημερίδα Σημερινή ένα άρθρο για το μεγαλείο της ελληνικής γλώσσας, με ομοιότητες με άλλα που θα έχετε διαβάσει κατά καιρούς, αλλά και με κάποιες πρωτοτυπίες, όπως την αναφορά στους Τρεις Ιεράρχες αλλά και την αναφορά στην ποίηση –και μάλιστα με τον εξαιρετικό Κύπριο ποιητή Κώστα Μόντη αντί, έστω, του Ελύτη ο οποίος, εξαιτίας που ύμνησε τις αμμουδιές του Ομήρου μνημονεύεται σχεδόν υποχρεωτικά σε κάθε γλωσσολατρικό άρθρο. Και βέβαια, η απαραίτητη δόση Λερναίου:

Άλλωστε δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η Ελληνική αποτελεί αντικείμενο σπουδών σε περισσότερα από 260 πανεπιστήμια του κόσμου, ενώ στο βιβλίο «Γκίνες» θεωρείται η πλουσιότερη με 5.000.000 λέξεις και 70.000.000 λεξικούς τύπους (Η Αγγλική έχει μόνον 490.000 λέξεις).

Επειδή την ίδια μπαρούφα περί βιβλίου Γκίνες την υποστήριξε πέρσι τέτοιον καιρό ο ακαδημαϊκός Αντ. Κουνάδης, τα θέματα αυτά τα έχουμε συζητήσει εξαντλητικά κι έτσι δεν χρειάζεται να αναλύσω για ποιο λόγο ξέρουμε ότι δεν υπάρχει βιβλίο Γκίνες που να θεωρεί πλουσιότερη την ελληνική, ότι η ελληνική δεν έχει 5 εκατομμύρια λέξεις, ούτε 70 εκατ. λεκτικούς τύπους.

Όμως, εξ οικείων, λένε, τα βέλη κι έτσι τις προάλλες στην Αυγή, που φιλοξενεί κάθε μήνα τα γλωσσικά άρθρα μου, διάβασα ένα άρθρο που περιείχε κι αυτό ένα κεφάλι του Λερναίου.

Το άρθρο, με τίτλο «Ελληνικά στο Διαδίκτυο» είναι περίεργο διότι σε ορισμένα σημεία παρουσιάζει  ως τετελεσμένα γεγονότα πράγματα που ακόμα δεν έχουν συμβεί (εγώ δεν ξέρω καμιά οικιακή βιβλιοθήκη να έχει αντικατασταθεί από σιντιά ή στικάκια), αναγνωρίζει ευτυχώς ότι το τεχνολογικό ποτάμι δεν γυρίζει πίσω, δεν καταστροφολογεί αφού μας διαβεβαιώνει ότι η γλώσσα «θα ξαναβρεί το δρόμο της στον ψηφιακό κόσμο», ωστόσο φαίνεται να αντλεί αυτή την αισιοδοξία από το ότι «Τα ελληνικά θεωρούνται το Α και το Ω στη γλώσσα επικοινωνίας των υπολογιστών» (νάτο το Λερναίο!) κι έτσι «Ίσως οι μελλοντικοί πάνσοφοι της τεχνητής νοημοσύνης να μιλούν και να γράφουν με ελληνικό αλφάβητο».

Οπότε, έστειλα κι εγώ στην Αυγή ένα γράμμα, που δημοσιεύτηκε χτες.

Στο φύλλο της 26.2.2010 δημοσιεύεται ενδιαφέρον άρθρο της κ. Μαρίας Αρβανίτη-Σωτηροπούλου για τα «Ελληνικά στο Διαδίκτυο». Το θέμα έχει ενδιαφέρον, ασφαλώς, όμως το άρθρο περιέχει μερικές ανακρίβειες που καλό είναι να ξεκαθαριστούν.

Καταρχάς, η καθιέρωση του μονοτονικού δεν έγινε «τη δεκαετία του 70, αμέσως μετά τη μεταπολίτευση», αλλά τον Ιανουάριο του 1982 επί ΠΑΣΟΚ και με υπουργό Παιδείας τον Ελ. Βερυβάκη. Ίσως η κ. Μ. Α.-Σ. εννοεί την καθιέρωση της δημοτικής στην εκπαίδευση, η οποία έγινε, πράγματι, το 1976 επί Νέας Δημοκρατίας και με υπουργό τον Γ. Ράλλη.

Δεύτερον, και σοβαρότερο ίσως, είναι απολύτως ανακριβές ότι «τα ελληνικά θεωρούνται το Α και το Ω στη γλώσσα επικοινωνίας των υπολογιστών». Η μόνη γλώσσα που καταλαβαίνουν πρωτογενώς οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές είναι ο κώδικας μηχανής (machine code στα αγγλικά), μια σειρά από δυαδικά ψηφία, δηλαδή μόνο 0 και 1, έστω 0010 1000 1100 0010. Για να μπορούν να την καταλαβαίνουν και οι άνθρωποι, έχουν φτιαχτεί οι λεγόμενες γλώσσες προγραμματισμού, που μερικές από αυτές χρησιμοποιούν σύνταξη που μοιάζει με τις φυσικές μας γλώσσες. Υπάρχει τέλος και η γλώσσα διασύνδεσης (ή διεπαφής) του ανθρώπου με το μηχάνημα, που συνήθως είναι τα αγγλικά (αν και όλο και περισσότερα προγράμματα κυκλοφορούν στα ελληνικά), όμως ο υπολογιστής καθαυτός μόνο τα μηδενικά και τους άσους «καταλαβαίνει».

Ο μύθος ότι τα ελληνικά (συνήθως: τα αρχαία ελληνικά) είναι η γλώσσα επικοινωνίας των υπολογιστών (συνήθως: των υπολογιστών του μέλλοντος) περιλαμβάνεται σε ένα κείμενο που κυκλοφορεί στο Διαδίκτυο, το λεγόμενο και Hellenic quest ή «Λερναίο κείμενο», όπως το έχω βαφτίσει εγώ (ο όρος έχει δημοσιευτεί και στην Αυγή) και το οποίο πιθανώς έλκει την καταγωγή του από τον Γεωργαλά, τον διανοούμενο της χούντας. Είναι αλήθεια ότι τα παραμύθια του Λερναίου τα έχουν πιστέψει και καλόπιστοι άνθρωποι, καθώς και άλλοι που ήθελαν πολύ να τα πιστέψουν, σαν τον ανεκδιήγητο τ. υπουργό Στυλιανίδη (βλ., και Η Αυγή, 10.2.2008), αλλά όταν τέτοιοι εθνικιστικοί μύθοι δημοσιεύονται στην Αυγή καλό είναι να μη μένουν αναπάντητοι.

Ν.Σ.

Κλείνοντας, να σας εκμυστηρευτώ μιαν απορία που έχω τόσα χρόνια όταν διαβάζω ότι τα ελληνικά θεωρούνται το Α και το Ω στη γλώσσα επικοινωνίας των υπολογιστών ή άλλες ανάλογες λερναιότητες. Η απορία μου είναι, πώς άραγε το καταλαβαίνουν αυτό όσοι το γράφουν; Πώς σκέφτονται ότι επικοινωνούν, χρησιμοποιώντας τα ελληνικά, οι υπολογιστές;

27 Σχόλια to “Απόηχοι του Λερναίου -στην Κύπρο αλλά και στην Αυγή”

  1. Νέος Τιπούκειτος said

    Πώς σκέφτονται ότι επικοινωνούν, χρησιμοποιώντας τα ελληνικά, οι υπολογιστές;

    Αγαπητέ μου Νίκο, είναι απλούστατο, και απορώ πώς δεν το σκέφτηκες:

    Υπολογιστής Α: Γιο ρε
    Υπολογιστής Β: Χαμπαρουλίδιαααα…
    Υπολογιστής Α: Ε εδώ, μαλακίες
    Υπολογιστής Β: Κουλ

    (Με ευχαριστίες στο http://www.slang.gr/lemma/show/xamparoulidia_10718 )

  2. bloody amateur said

    ΔΕΝ το καταλαβαίνουν; Επειδή δεν ξέρουν από υπολογιστές; Δηλαδή, μπορεί να ξέρουν να χρησιμοποιήσουν υπολογιστή, αλλά δεν έχουν ιδέα τι εστί προγραμματισμός;

  3. Εγώ πάντως του μιλάω του δικού μου. Νομίζω ότι καταλαβαίνει. Όταν μου μιλήσει και κείνος, θα σας το πω σίγουρα.

  4. Μαρία said

    Ένα γιατρό, ρε παιδιά!
    http://www1.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=1777646

  5. Τώρα βλέπω στο κυπραίικο: » όπως αποτυπώνεται στους στίχους του Μακρυγιάννη». Εγεννήθη ημίν ποιητής! (εκτός αν εννοεί το τραγούδι που σκάρωσε, «Ο ήλιος εβασίλεψε» ή κάπως έτσι)

  6. Πάρης said

    «Η απορία μου είναι, πώς άραγε το καταλαβαίνουν αυτό όσοι το γράφουν; Πώς σκέφτονται ότι επικοινωνούν, χρησιμοποιώντας τα ελληνικά, οι υπολογιστές;»

    Μα δεν το καταλαβαίνουν. ‘Η μάλλον κάνουν πώς δεν το καταλαβαίνουν.
    Προσπαθούν να πείσουν τους εαυτούς τους αρχικά ότι έτσι είναι και να δημιουργήσουν μια πίστη που θα τη φαντάζονται μετά από ένα χρονικό διάστημα ως πραγματικότητα ή επιστημονικά αποδεδειγμένη.
    Κάτι σαν αυτοπροπαγάνδα ή θρησκεία δλδ.

  7. Immortalité said

    @ 3 Α! ώστε δεν του μιλάω μόνο εγώ. Του μιλάει κι ο Δύτης! :-):-)

  8. Δύτη (#3) και Αθανασία (#7)
    να το προσέξουτε αυτό!
    Όταν μιλάω εγώ στο Θεό είναι προσευχή, όταν μου μιλάει εκείνος είναι σχιζοφρένεια!

  9. Alfred E. Newman said

    Κι όμως -με λίγη δική μου βοήθεια- ο υπολογιστής μου ΜΙΛΑΕΙ. Για παράδειγμα όταν φθάσει ένα ηλεμήνυμα μου λέει «Ω τι χαρά καινούριο μήνυμα». Σε κάποια άλλα μηνύματα μου λέει «Μεγάλε μας την πέσανε πάλι».
    Άρα εγώ δεν έχω πρόβλημα με την ομιλία του. Καφέ γιατί αρνείται να μου φτιάξει;

  10. Alfred E. Newman said

    @8
    Α Σκύλε αυτό το έχω ξεκαθαρίσει με τον υπολογιστή μου από την αρχή. Γνωρίζει ότι εγώ είμαι ο ζωοδότης θεός αφού εγώ τον ανοίγω και τον κλείνω κατά βούλήση.

  11. Voulagx said

    #4: Μη φωναζεις, Μαρία, κι αν σού ‘ρθει η περί ου ο λόγος; !!!

  12. Immortalité said

    @ 8 Δηλαδή Σκύλε λες ότι πρέπει να το προσέξω και αυτό. Σαν πολλά μαζεύονται… 🙂

  13. Voulagx said

    παροραμα: «περι ης»

  14. Immortalité said

    @ 10 Γιατί ο καφές είναι πολύ σημαντικό πράγμα για να το κάνει καλά ενας υπολογιστής
    Στοιχειώδες αγαπητέ μου Αλφρεντ 🙂

    (μα γιατί να είμαι τόσο επιρρεπής; μάλλον να το προσέξω και αυτό…)

  15. Μα καλά κανένας δεν έχει καταλάβει ότι οι υπολογιστές καταλαβαίνουν τη θεία και τέλεια ελληνική γλώσσα; Εμένα με καταλλαβαίνει όταν του λέω «φτου σου ξεφτιλισμένο μηχάνημα» όταν κολλάει και μετά το Alt+Ctrl+Del λειτουργεί κανονικά αλλά από ευθιξία μου έχει εξαφανίσει τη δουλειά που έκανα πριν για να μάθω άλλη φορά να τον προσβάλω. το τελευταίο δείχνει ότι η ελληνική γλώσσα του δίνει και τη ελληνική λεβεντιά για αυτό χτυπούν τη γλώσσα μας οι ανθέλληνες :).

    Κατά τη γνώμη μου τέτοιου είδους άρθρα χαϊδεύουν τα αυτιά αυτών που νιώθουν αναλφάβητοι αφού δεν είναι εξοικειωμένοι με τη νέα τεχνολογία και νοσταλγούν το παρελθόν με το πολυτονικό και την καθαρεύουσα και ελπίζουν ότι θα βγουν από πάνω με τις γνώσεις τους αυτές στους πιτσιρικάδες που τους κάνουν να φαίνονται αγράμματοι επειδή δεν μπορούν να στείλουν ένα email. Αλήθεια γιατί διαμαρτύρονται σε τέτοια άρθρα για τη διδασκαλία της γλώσσας στα σχολεία και όχι για τη διδασκαλία των μαθηματικών στα σχολεία πχ αν διδάσκεται διαφορικός λογισμός, θεωρεία συνόλων, αριθμητική ανάλυση, μητρώα κ.λπ. που στο κάτω κάτω είναι η «γλώσσα» των υπολογιστών;

  16. Immortalité said

    @ 4 Ινα πληρωθεί το ρηθέν, «ουδείς μωρότερος των ιατρών…».

    Το οποίο αν θυμάμαι καλά στη συνέχεια ΔΕΝ λέει κάτι για δικηγόρους. Η μήπως λέει; 🙂

  17. Alfred E. Newman said

    @ 4 και 11
    Βιοπαθολόγος. Γνωρίζετε φυσικά αυτήν την ωραία λεκτική αναβάθμιση για τους πάλαι ποτέ ‘παρακατιανούς’ μικροβιολόγους.

    @14
    Μπα μάλλον παραπονιέται ο Η/Υ γιατί αρνούμαι κατηγορηματικά να του προσφέρω ρακή ή έστω τσίπουρο χωρίς γλυκάνισο.

  18. Immortalité said

    @ 17 Ωστε Αλφρεντ ο δικός σου υπολογιστής, όχι μόνο καταλαβαίνει ελληνικά και σου απαντάει στα ελληνικά, πίνει κι από πάνω!

    Από πού τον πήρες είπαμε; 😉

  19. Alfred E. Newman said

    @18
    Λάθος ερώτηση.
    Η σωστή ερώτηση είναι «Τι έπινες χτες βράδυ Αλφρέδο και διαβαζουμε σήμερα τις μεταποτοσυνέπειες».

  20. Immortalité said

    @ 19 Monsieur, je n’ai jamais compté l’indiscrétion pas parmi mes vices.

  21. Alfred E. Newman said

    @20
    Ίσως να το έχει πει ο Oscar Wilde (αν όχι όφειλε να το είχε πει):
    Δεν υπάρχουν αδιάκριτες ερωτήσεις. Μόνο αδιάκριτες απαντήσεις.

  22. Immortalité said

    @ 21 Και επειδή την αδιακρισία είμαι ανίκανη να τη χειριστώ, δεν κάνω ερωτήσεις που μπορεί να φέρουν αδιάκριτες απαντήσεις…

  23. Alfred E. Newman said

    @22 Γράφει ο Oscar και δεν μεταφράζω:

    I hope you have not been leading a double life, pretending to be wicked and being really good all the time. That would be hypocrisy.

  24. VoiD said

    #9 Για τα ελληνικά δεν ξέρω, καφέ πάντως φτιάχνει 🙂

    http://magaz.hellug.gr/01/04_coffee-howto.html

  25. Alfred E. Newman said

    Υπάρχουν και άλλες χρήσεις του υπολογιστή στα κατάλληλα χέρια

  26. Alfred E. Newman said

    Στο προηγούμενο θεωρητικά έπρεπε να υπάρχει διαφήμιση.

    Ξανά

  27. «Πώς σκέφτονται ότι επικοινωνούν, χρησιμοποιώντας τα ελληνικά, οι υπολογιστές;»

    Το πρώτο ερώτημα που πρέπει να τεθεί είναι αν σκέφτονται καν.

    Εκτεταμένες ανθρωπολογικές παρατηρήσεις εντός κι εκτός διαδικτύου με έχουν πείσει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι ελάχιστα σκέφτονται.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: