Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Σαρανταπέντε Γιάννηδες και άλλες παροιμίες

Posted by sarant στο 18 Απριλίου, 2010


Ένας φίλος του ιστολογίου, φοιτητής, μού έστειλε ένα ηλεμήνυμα πριν από μερικές μέρες, όπου με ρωτούσε για παροιμιακές και ιδιωματικές φράσεις που να έχουν μέσα ελληνικά ανθρωπωνύμια, ονόματα δηλαδή όπως Γιάννης, Βασίλης, Θωμάς. Το θέμα με ενδιέφερε και στην αρχή σκεφτόμουν να το έχω έτοιμο την περασμένη Κυριακή, που ήταν του Θωμά, να το ταιριάξω με τη σχετική ιδιωματική φράση, αλλά η χώνεψη του οβελία πήρε περισσότερο απ’ όσο λογάριαζα κι έτσι μόλις τώρα αξιώθηκα να γράψω κάτι. Έλεγα μάλιστα να τ’ αφήσω για του Άη Γιαννιού, μια και οι περισσότερες φράσεις έχουν να κάνουν με Γιάννηδες, αλλά τελικά το παρουσιάζω σήμερα. Παρακαλείστε να συμπληρώσετε όποιες φράσεις έχω παραλείψει ή άλλα «παροιμιακά» στοιχεία με κύρια ονόματα.

Οι Γιάννηδες είναι ο αγαπημένος στόχος λοιπόν αυτών των παροιμιακών φράσεων. Γιατί; Ίσως επειδή το όνομα Γιάννης είναι κοινότατο, κατά πάσα πιθανότητα το πιο κοινό όνομα στα ελληνικά, επόμενο είναι να γίνεται στόχος όλων των άλλων που δεν λέγονται Γιάννηδες. Έτσι, γιαννάκης λέγεται ο αγαθούλης, ο άπειρος, τόσο στην πολιτική ζωή όσο και στο στρατό όπου οι νεοσύλλεκτοι λέγονται γιαννάκια, στραβόγιαννοι, γιάννηδες. Όπως κατέθεσε ο φίλος Τιπούκειτος σε σχετικό νήμα για τη στρατιωτική γλώσσα, (σχόλιο 46) πρόσφατα άκουσε να χρησιμοποιείται στο κυπριακό ραδιόφωνο το «Γιαννής» σαν συνώνυμο του χαζού.

Ας δούμε μαζεμένες τις παροιμίες και φράσεις με Γιάννηδες. Είμαι τυχερός γιατί ο Γιάννης βρίσκεται στο εκδομένο τμήμα των παροιμιών του Ν. Πολίτη, οπότε μπορώ να παραθέσω και τα σχόλιά του.

  • Σαρανταπέντε Γιάννηδες ενός κοκόρου γνώση. Η συνηθέστερη παροιμία απ’ όσες διασύρουν τους Γιάννηδες, λέει ο Πολίτης, που αναφέρει και έναν μύθο κεφαλονίτικο για 45 Γιάννηδες που πνίγηκαν προσπαθώντας να ξεριζώσουν ένα δέντρο. Ωστόσο, ο Πολίτης δεν λέει ότι η έκφραση προέρχεται από τον μύθο, μάλλον το αντίστροφο θα συμβαίνει. Δίνει μάλιστα ο Πολίτης και γαλλικό ανάλογο (Deux Jean et un Pierre font un âne entier, Δυο Γιάννηδες κι ένας Πέτρος κάνουν ολάκερο γάιδαρο) καθώς και ισπανικό ίδιο με το γαλλικό.
  • Όχι Γιάννης, Γιαννάκης. Τη λέμε όταν κάποιος προσπαθεί να παραστήσει ως διαφορετικά μεταξύ τους δυο πράγματα ομοιότατα ή όταν κάποιος λεπτολογεί και επιχειρεί να επιφέρει μεταβολές ασήμαντες, λέει ο Πολίτης. Κατά τον Κ. Κάσση, στη Μάνη συνηθιζόταν να υπάρχουν αδέρφια με τ’ όνομα Γιάννης ο ένας και Γιαννάκης ο άλλος, οπότε όταν ένας Γιαννάκης παρουσιάστηκε στο στρατό και τον είπαν Γιάννη, απάντησε έτσι. Όμως η έκφραση είναι πανελλήνια και πιθανότατα πριν από το νεοελληνικό κράτος.
  • Τι κάνεις Γιάννη; Κουκιά σπέρνω. Για αυτούς που απαντούν άλλα αντ’ άλλων, σαν υπόδειγμα ασυνάρτητης συζήτησης. Μερικοί το συνεχίζουν: Κι η συντέκνισσά σου; Εφτά μετρήματα χωρεί. Η παροιμία υπάρχει στον Βάρνερ, άρα είναι από τον 17ο αιώνα.
  • Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει. Για όσους στα λόγια φροντίζουν για το κοινό καλό ενώ στην πραγματικότητα κοιτάζουν το δικό τους συμφέρον. Η παροιμία χρησιμοποιήθηκε πολύ στην εθνοσυνέλευση του 1829 από τους αντικαποδιστριακούς, επειδή οι αντιπρόσωποι ευπειθώς ψήφιζαν ό,τι τους έστελνε ο Καποδίστριας, αλλά είναι παλιότερη. Μάλιστα, ο Πολίτης δίνει και βουλγάρικο αντίστοιχο, με το όνομα Γκάνι στη θέση του Γιάννη.
  • Τι είχες Γιάννη, τι είχα πάντα. Για κάποιον που παραμένει στην ίδια (κακή ή μέτρια) κατάσταση. Και για τους αδιόρθωτους. Και για τη μη αλλαγή της κατάστασης παρά την αλλαγή της κυβέρνησης.  Την έχει ο Βάρνερ (Τι έχεις Γιάννη; Τα έχω πάντα).
  • Ακόμα δεν τον είδαμε, Γιάννη τονε βγάλαμε. Για όσους προαναγγέλλουν και προεξοφλούν μελλοντικά σχέδια βασισμένοι σε αβέβαιες προσδοκίες. Κάποιοι λένε ότι το είπε ο Κολοκοτρώνης όταν τον κάλεσαν να βαφτίσει παιδί πριν ακόμα γεννηθεί, αλλά η παροιμία είναι παλιότερη, αφού την αναφέρει ο Βάρνερ, οπότε ο Κολοκοτρώνης απλώς επανέλαβε υπάρχουσα παροιμία. Εδώ κατά τον Πολίτη υπάρχει μύθος, με την αφελή κοπέλα που της έφεραν προξενητή και άρχισε να συλλογιέται πως θα παντρευτεί, θα κάνει γιο, θα τον βγάλει Γιάννη, θα της αρρωστήσει και θα της πεθάνει, οπότε έβαλε τα κλάματα. Παρεμφερής παροιμία υπάρχει και σε άλλες γλώσσες. Για την έκφραση αυτή έγραψε πρόσφατα ο ηλληνιστεύκων Νίκος Νικολάου.
  • Πότε ο Γιάννης δεν μπορεί, πότε ο κώλος του πονεί. Για τους φιλάσθενους ή για όσους προφασίζονται ασθένεια.
  • Να σε κάψω Γιάννη, να σ’ αλείψω μέλι (ή λάδι· προσθέτουν μερικοί: να γιάνει). Τη λέμε σε κάποιον που μας παρηγορεί ή προσπαθεί να μας περιθάλψει ενώ ο ίδιος έχει προκαλέσει το κακό που πάθαμε.
  • Φοβάται ο Γιάννης το θεριό και το θεριό τον Γιάννη. Σε μια αντιπαράθεση όπου ο φόβος είναι αμοιβαίος· λέγεται συχνά σε ποδοσφαιρικούς αγώνες, όταν καμιά ομάδα δεν ανοίγεται.
  • Σπίτι χωρίς Γιάννη, προκοπή δεν κάνει. Απάντηση στον… αντιγιαννισμό άλλων εκφράσεων. Ο Πολίτης έχει κι άλλες «φιλογιαννικές» παροιμίες, που δεν είναι τόσο γνωστές, όπως όπου Γιάννης και του Θεού η χάρη.
  • Τα καλά του Γιάννη τα θέλουμε, τον Γιάννη δεν τον θέλουμε.

Υπάρχουν κι άλλες παροιμίες με Γιάννη, όχι και τόσο γνωστές, τις παραλείπω γιατί δεν θα τελειώσουμε ποτέ. Αν ξέρετε άλλη «γιαννική» παροιμία-φράση-έκφραση, ευχαρίστως να την προσθέσετε στα σχόλια. Ή μάλλον θα προσθέσω μία ακόμα έκφραση με τον Γιάννη, αλλά και με άλλα ονόματα.

Κόψε ξύλο κάμε Αντώνη
κι από πλάτανο Μανώλη
κι αν ρωτάς και για τον Γιάννη,
ό,τι ξύλο κόψεις κάνει.

Η παροιμία υπάρχει σε πάρα πολλές παραλλαγές στον Πολίτη, συχνά με άλλα ονόματα στο πρώτο δίστιχο· χλευάζει τους Γιάννηδες που τους παρομοιάζει με κούτσουρα, αλλά δεν νομίζω να λέγεται και τόσο πολύ σήμερα.

Μετά τον καταιγισμό των Γιάννηδων, τα υπόλοιπα ονόματα φαντάζουν φτωχοί συγγενείς. Και άλλα ονόματα είναι συχνά, αλλά έχουν ελάχιστες ή και καμία δικιά τους παροιμία.

Για παράδειγμα, για τον Γιώργο, που είναι επίσης κοινότατο όνομα, η μοναδική παροιμία που έχω είναι το όπου Γιώργος και μάλαμα, που μάλιστα πρέπει να είναι πρόσφατη παραλλαγή, γεννημένη από το τραγούδι του (Γιώργου) Μητσάκη, αφού ο Πολίτης καταγράφει όπου Γιάννης και μάλαμα. Για τον Δημήτρη δεν έχω τίποτε, εκτός από το τα έκαναν τάτσι μίτσι κότσι, που λέγεται για όσους ενεργούν προσυνεννοημένα για να εξαπατήσουν κάποιον ή να πετύχουν αθέμιτο σκοπό, όπου τα ονόματα είναι αρβανίτικα υποκοριστικά (Τάτσης, Μήτσης και Κώτσης). Νομίζω ότι και το τον έπιασαν Κώτσο αναφέρεται σε κάποιον που τον έλεγαν Κώστα, και όχι στον κότσο, αλλά τα λεξικά έχουν αντίθετη γνώμη (βλ. τα σχόλια εδώ). Μια όχι πολύ γνωστή παροιμία, πιο σωστά παροιμιόμυθο, έχει ο Λουκάτος για τον Κώστα: Και παπάς έγινες Κώστα; Έτσι τα ’φερε η κατάρα. Παροιμιώδες βέβαια είναι και το «ελιά ελιά και Κώτσο βασιλιά».

Αλλά και το δικό μου το όνομα, Νίκος, παροιμία δικιά του σχεδόν δεν έχει. Λέω «σχεδόν» διότι υπάρχει το Τρέχα γύρευε και Νικολό καρτέρει, που είναι επέκταση της απλής «τρέχα γύρευε». Ο Πολίτης την αφήνει ασχολίαστη, ενώ ο (αναξιόπιστος συνήθως) Νατσούλης λέει πως την είπε ο Μπ. Άννινος στον ίδιο τον Πολίτη όταν αυτός ανακοίνωσε ότι πρόκειται να αρχίσει τη συλλογή των παροιμιών! Προφανώς η παροιμία υπήρχε ήδη. Η ερευνητική εντιμότητα μού επιβάλλει να αναφέρω και μια λεσβιακή παροιμία, όχι πολύ γνωστή, που τη λέμε σε κάποιον ενοχλητικό για να διακόψουμε τη συζήτηση μαζί του: Μίλα με τον Νικολή που έχει την άδεια την πολλή. Υπάρχει και γνωστότερη μορφή της, χωρίς Νικολή, που δεν θα την αναφέρω. Υπάρχει και παροιμία για τον Άη Νικόλα, αλλά άμα βάλω και τους αγίους στο λογαριασμό δεν θα τελειώσω το άρθρο ούτε του αγίου ποτέ (ή του άλλου, ανήμερα).

Ο Βασίλης έχει μια δικιά του ωραία παροιμία: Όσον καιρό θερίζαμε, Βασίλη κυρ Βασίλη, και σαν αποθερίσαμε «Ποιος είσαι, βρε κασίδη;» που λέγεται όταν κάποιος μας κάνει ένα σωρό τσιριμόνιες μέχρι να του κάνουμε το χατίρι και μετά μας ξεχνάει. Ο Πολίτης δίνει κι άλλη μια: όπου τάβλα και μαντήλι και καλώς τον κυρ Βασίλη, που δεν είναι καθόλου γνωστή –αλλά πολύ γνωστότερο είναι το θηλυκό της αντίστοιχο: όπου γάμος και χαρά κι η Βασίλω πρώτη.

Για τον Θωμά τα είπαμε παραπάνω. Είναι άπιστος Θωμάς λέει η έκφραση, κατευθείαν από την ευαγγελική αφήγηση, που λέγεται για τους υπερβολικά δύσπιστους.

Ο Μανώλης (που τον είδαμε παραπάνω στην παροιμία με τα ξύλα), έχει και ολόδική του πασίγνωστη παροιμία: άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα αλλιώς, για όσους προσποιούνται ότι μεταβάλλουν τακτική ενώ στην ουσία τίποτε δεν αλλάζουν και για κάθε (συχνά πολιτική) μεταβολή που δεν βελτιώνει την κατάσταση. Ίσως κρύβεται μύθος από πίσω, όμως το πιθανότερο είναι να διαλέχτηκε ο Μανωλιός επειδή ομοιοκαταληκτεί με το αλλιώς.

Την ομοιοκαταληξία εκμεταλλεύεται και η χέσε μέσα Πολυχρόνη που δεν γίναμε ευζώνοι, όπως και η όπως του φανεί του λωλοΣτεφανή, που τελευταία έχει γίνει της μόδας, καθώς και η με λένε Ρίζο κι όπως θέλω τα γυρίζω, που πέρσι τη χρησιμοποίησε ο Παπαθεμελής για μια από τις πολλές κωλοτούμπες του Καρατζαφέρη.

Για τον Μιχάλη υπάρχει η φράση Χρωστάει του Μιχάλη που είναι παραλλαγή (ίσως και η αρχική μορφή) της πολύ γνωστότερης χρωστάει της Μιχαλούς. Μιχάλη έλεγαν στη Θράκη τον ελαφρόμυαλο, αλλά με το θέμα αυτό έχω ασχοληθεί πολλές φορές και δεν λέω άλλα για να μη σας κουράσω.

Ωστόσο, υπάρχει για τον Μιχάλη και μια μισοξεχασμένη παροιμία, κρητική, που τη βρίσκω πολύ παραστατική: χωστά χωστά τον έκαμε ο Μιχελής το γάμο, γιατί ήταν λίγα τα ψωμιά και το χωριό μεγάλο.

Κάποιες παροιμίες εκμεταλλεύονται την ετυμολογία του ονόματος που χρησιμοποιούν. Παράδειγμα: ο Γρηγόρης εγρηγόρει κι ο Μελέτης εμελέτα, κι ο Γρηγόρης τηνε πήρε του Μελέτη τη γυναίκα.

Υπάρχουν και οι βελλερισμοί, όπως έχει ονομάσει ο Δ. Λουκάτος τους φραστικούς  παροιμιόμυθους που αναφέρονται σε φράσεις που αποδίδονται σε κάποιο πρόσωπο. Εκεί, όπως είναι αναμενόμενο, υπάρχουν κάμποσες με ονόματα, όπως μου ’πε ο μπάρμπας μου ο Σταμάτης, όντες μ’ είχες ας μ’ εκράτεις ή Μα το ναι, σου λέω αλήθεια, που είπε η ψευτρού η Χαρίκλεια.

Η Χαρίκλεια μάς θυμίζει πως ελάχιστα έχουμε αναφερθεί σε γυναίκες, πράγμα όχι περίεργο αφού οι παροιμίες γεννήθηκαν σε έναν κόσμο αντροκρατούμενο (όχι πως ο δικός μας δεν είναι). Λιγοστές είναι οι παροιμίες και εκφράσεις με γυναικεία ονόματα και σχεδόν μονοπωλούνται από τη Μαρία, που είναι το γυναικείο αντίστοιχο του Γιάννη. Έχουμε λοιπόν: και η κουτσή Μαρία που λέγεται για κάτι που το έχουν, το κάνουν ή το μπορούν ακόμα και οι πιο παρακατιανοί και περιφρονημένοι. Ο (όχι πάντα αξιόπιστος) Ζάχος λέει ότι η φρ. γεννήθηκε από «γνωστό θηλυπρεπή» της παλιάς Αθήνας, αλλά θεωρώ πιθανότερο να εννοείται απλώς η τυπική γυναίκα του λαού. Πάντως μπορεί να υπάρχει λησμονημένος μύθος. Το κάνει την οσία Μαρία δεν το μετράω, γιατί είπαμε ότι τους αγίους τους αφήνουμε απέξω. Μετά, αγάπα η Μάρω το χορό και βρήκε άντρα ζουρνατζή, παλιά παροιμία ήδη από τον Βάρνερ, που λέγεται επιτιμητικά όταν κάποιος φαύλος ή μωρός βρει αντάξιό του σύντροφο ή συνεταίρο –κάτι σαν τον τέντζερη και το καπάκι δηλαδή. (Αυτή είναι η ερμηνεία του Ν. Πολίτη, με την οποία συμφωνώ· ο Λουκάτος το ερμηνεύει αλλιώς και θεωρεί ότι λέγεται για αταίριαστες ενώσεις, με αφορμή κάποια Μάρω χορευταρού που θα πήρε κοινωνικά κατώτερόν της οργανοπαίχτη). Τα δυο συχνότερα ονόματα, αντρικό και γυναικείο, συνδυάζονται στην παροιμία άλλη καμιά δεν γέννησε, μόν’ η Μαριά τον Γιάννη, που ειρωνεύεται τις μανάδες που μόνο για το δικό τους παιδί μιλούν και αγωνιούν. Τέλος, ο Λουκάτος δίνει την Τα ’χεν η Μαριά στο νου της, τα ’βλεπε και στ’ όνειρό της, ψυχαναλυτικά σωστή.

Πέρα απ’ αυτό, έχουμε από γυναίκες τα κουμπιά της Αλέξαινας, που λέγεται για απρόβλεπτες δυσκολίες, αν και εδώ το όνομα είναι του άντρα μάλλον, καθώς και τα νέα της Αλεξάντρας, που δεν είναι βέβαια παροιμία αλλά τραγούδι, αρκούντως παροιμιώδες. Έχουμε και μια παροιμία που την αναφέρει ο Πολίτης χωρίς να είναι βέβαιο αν αναφέρεται σε γυναίκα ή σε άντρα: Θα σου δείξω εγώ Ζαμπέτα, πώς την παίζουν την τρουμπέτα. Πρόκειται, λέει, για παιγνιώδη απειλητική φράση, αλλά δεν ξέρουμε αν απευθύνεται στην ή στον Ζαμπέτα.

Πολλές παροιμίες και εκφράσεις θα μου έχουν ξεφύγει, περιμένω να τις συμπληρώσετε, ενώ επίσης ελάχιστα αναφέρθηκα στα στερεότυπα των ονομάτων, π.χ. στο Κατίνα και στις κατινιές (φυσικά σ’ αυτό έχουμε αναφερθεί και δεν θα ήθελα να πούμε εδώ περισσότερα διότι έχω σκοπό να αφιερώσω κάποτε ειδικό άρθρο). Για παράδειγμα, βρίσκω σε ένα κουδαρίτικο γλωσσάρι που αναφέρθηκε εδώ τις προάλλες ότι στα κουδαρίτικα (την αργκό των μαστόρων της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας) το ούζο λέγεται θώδους ή θόδουρους, ενώ για τον Θόδωρο πάλι θα μπορούσα να αναφέρω τον Ψευτοθόδωρο. Όμως εδώ σταματάω και δίνω τη σκυτάλη σ’ εσάς. Για παράδειγμα, προσθέτω υστερογραφικώς, δεν αναφέρθηκα καθόλου στα στερεότυπα Ποιος Θανάσης; που το χρωστάμε στον Θανάση Βέγγο και τις ταινίες του ή λέγε με Θανάση για τον μοναδικό οπαδό μικρού κόμματος, ή τον Αλέκο της γνωστής διαφήμισης.

189 Σχόλια to “Σαρανταπέντε Γιάννηδες και άλλες παροιμίες”

  1. Voulagx said

    Το «Εγινε Λουης» πιανεται;

  2. Voulagx said

    «Τα ιδια Παντελακη μου, τα ιδια Παντελη μου» = Αδιαφορια, δε βαριεσαι!

  3. sarant said

    Το έγινε Λούης δεν πιάνεται γιατί είναι επώνυμο, αλλά το «Τα ίδια Παντελάκη μου…» ασφαλώς και πιάνεται και το είχα στο νου μου, αλλά το ξέχασα. Σ’ ευχαριστώ -και για τη διόρθωση!

  4. sarant said

    Ένα ακόμα παράδειγμα χρήσης ονόματος που θα μ’ ενδιαφέρει να αναφερθεί και που δεν είναι παροιμία, είναι ότι παλιά τον νέο οδηγό που είχε Ν στο αυτοκίνητο τον έλεγαν Νικολάκη, επειδή το όνομα αρχίζει από Ν. Δεν ξέρω αν λέγεται ακόμα.

  5. Μαρία said

    >τη Μαρία, που είναι το γυναικείο αντίστοιχο του Γιάννη

    Ευτυχώς που η Πενταγιώτισσα ξέπλυνε τη ντροπή.

  6. Voulagx said

    «Φαε Ζαφειρη. Τι να φαω, πλαστηρι;» Για ανεχεια, φτωχεια
    «Ζουντανιψι η Μαλαμου, ζηταει του σ’χωριου πισου» Για παραλογη απαιτηση
    «Ολα τα χε η Μαριορη, ο φερετζες της ελειπε» Ειρωνικο

  7. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    «Ο Μανώλης με τα λόγια χτίζει ανώγεια και κατώγεια»

    «Χόρευε η κυρά Μαριώ κι είχε έγνοια του σπιτιού»

    «Είπαν το παιδί σου Γιώργο, ξαναβάφτισέ το!»

  8. Voulagx said

    Σχετικα με την παροιμια «Σαραντα πεντε Γιαννηδες ενος κοκκορου γνωση», η απαντηση του καθε Γιαννη ειναι: «εγω ειμαι ο 46ος!»

  9. sarant said

    Μπράβο παιδιά, και από τη Μαλάμω (που έχει και τα κουμπούρια της) θυμήθηκα τη Μαγδάλω.

    Το άλλο το’ φαγε η Μαγδάλω με το στόμα το μεγάλο
    Το λέγαν στα παιδιά κυρίως όταν ρωτούσαν «το άλλο;» ή όταν ζητούσαν κι άλλο

  10. Alfred E. Newman said

    Στη δεκαετία του 50 και του 60 συνηθέστατη ήταν η φράση «Μην τον είδατε το Παναγή». Η φράση αναφέρεται φυσικά στον περιβόητο Παναγή από τα Μέγαρα.
    Και μια υβριστική αναφορά η οποία εκ των υστέρων υποστηρίχθηκε από ανέκδοτο το οποίο υποτίθεται εξηγεί πώς καθieρώθηκε η φράση. Πρόκειται για το «Μαλακαντρέα». 👿

  11. Voulagx said

    «Αλλα ειναι τα μεγαλα, κι αλλο της Παρασκευης το γαλα» με την εννεοια: «καταπινουμε την καμηλο και διυλιζουμε τον κωνωπα»

  12. Μαρία said

    >η Μαγδάλω με το στόμα το μεγάλο
    Υπάρχει και σε ρεμπέτικο με Στελάκη όπως και το «αν σ’ αρέσει μπαρμπα-Λάμπρο ξαναπέρνα απο την Άνδρο».

  13. Voulagx said

    «Αγγελικη φωνη απο γαϊδαρου στομα» Εχει την Αγγελικη μεσα! 😛

  14. Μαρία said

    Κι άλλες φυσικά με Γιάννη και Μαρία.
    http://www2.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=4870417

  15. Voulagx said

    «Οταν δεν παει ο Μωαμεθ στο βουνο, παει το βουνο στον Μωαμεθ» πασιγνωστο αλλα οχι ελληνικο το ονομα, πιανεται;

  16. Νέος Τιπούκειτος said

    Μια σχετικά άγνωστη παροιμία, που εγώ τουλάχιστο την έχω ακούσει μόνο στα ορεινά της Δυτικής Θεσσαλίας, είναι το «Άμα υπάρχει το λιλί, χορεύει και η Βαγγελή», όπου λιλί=τα φράγκα.

    @10: Αλφρέδε, είσαι σίγουρος ότι υπήρξε στ’ αλήθεια Παναγής από τα Μέγαρα; Εμένα η ιστορία του μου φαίνεται εκ των υστέρων επινόηση, για να εξηγήσει την παροιμιώδη έκφραση. Όσο για τον μαλακαντρέα, είχα την εντύπωση ότι βγαίνει από το «μαλάκας άντρας» και όχι από το «μαλάκας Αντρέας». Οπότε, αν σε λένε Αντρέα, ηρέμησε! 🙂

  17. Επειδή δεν τον είδα, μην είδατε τον Πανα(γ)ή;

  18. Καλά, μέχρι να το γράψω με πρόλαβε ο Newman!

  19. Νέος Τιπούκειτος said

    Γεια σου Σταύρο και κυρ Σταύρο και αφέντη τσουτσουλομύτη! (Πιάνεται;)

  20. sarant said

    Φοβερή συμμετοχή βραδιάτικα και πολλά ωραία.

    Της Παρασκευής το γάλα δεν πιάνεται, όμως, διότι είναι η ημέρα η Παρασκευή (νηστείας), θαρρώ.

    Μαρία (14) βλέπω ότι ο Ηρακλής ο Κακαβάνης μού έβαλε τα γυαλιά, βρήκε πολύ περισσότερες παροιμίες με τον Γιάννη (αν και μερικές τις είχα βρει κι εγώ και δεν τις έβαλα).

  21. sarant said

    Ο Σταύρος ο τσουτσουλομύτης πιάνεται στις άλλες στερεότυπες χρήσεις. Κι αυτό το είχα στο μυαλό μου αλλά δεν είχα χαρτί όταν το σκέφτηκα και δεν το σημείωσα 🙂

  22. Διπλό: Βρήκε ο Φίλιππος τον Ναθαναήλ.

  23. Μαρία said

    Τιπού, είσαι σίγουρος οτι λιλί είναι τα φράγκα; Εμείς κι οι Πόντιοι άλλο λέμε.

  24. Άλλο διπλό: Μπρος Μαριώ και πίσω Αντώνα. Φαίνεται σαν να εννοεί ότι κάποιος (η Αντώνα, Αντωνία), μάλλον χωρίς δική του βούληση και κρίση, σαν σκυλάκι, ακολουθεί κάποιον άλλο (τη Μαριώ). Εγώ ωστόσο, όσες φορές έτυχε, το έχω ακούσει με τη σημασία ότι δύο άνθρωποι άσκοπα, ανόητα ή αδέξια παλεύουν να διεκπεραιώσουν μια εργασία απλή, η οποία ευκολότατα μπορεί να διεκπεραιωθεί από τον ένα μόνο.

  25. Voulagx said

    Τριπλο! «Βαρβαρα βαρβαρωνει,Σαββας σαβανωνει,Νικολας παραχωνει»

  26. sarant said

    Λευτέρη αυτό με τη Μαριώ και την Αντώνα δεν το ήξερα.

    Να προσθέσω κι εγώ ένα: Κατά τον μαστρο-Γιάννη και τα κοπέλια του.

  27. Alfred E. Newman said

    @ 16 Εντάξει οι μνήμες από εκείνη την περίοδο οφείλουν να είναι ασθενείς (αν και λένε ότι ένδειξη του Αλτσχάϊμερ είναι να ξεχνάς τα πρόσφατα και περιγράφεις με διαύγεια τα παλιά) κι όμως είναι αληθινή ιστορία. Μια έρευνα στις εφημερίδες των αρχών του 50 θα σε πείσει. Ακόμα και ταινία γυρίστηκε για το θέμα.

  28. eirini said

    Το μυθιστόρημα JOHNNIE SOCIETY του Γιάννη Φαρσάρη έχει ειδικό αφιέρωμα στους Γιάννηδες, καθώς οραματίζεται μια «Κοινότητα των Γιάννηδων». Μάλιστα έχει λίστα με όλες τις γνωστές παροιμίες για Γιάννηδες, αλλά και τους 45 σημαντικότερους Γιάννηδες της ιστορίας.

    Παραθέτω μερικές παροιμίες που δεν αναφέρθηκαν παραπάνω:

    – “Άλλη δεν έκαμε παιδί, μόνο η Μαριώ τον Γιάννη”
    – “Γιάννη είχα, Γιάννη έχω κι αν ποτέ μου θα χηρέψω, πάλι Γιάννη θα γυρέψω”
    – “Δεν είναι κάθε μέρα τ’ Άι-Γιαννιού”
    – “Γιάννης πήγε, Γιάννης ήρθε”
    – “Όπου γάμος και χαρά, τρέχα Γιάννη μασκαρά”
    – “Παναγία κι Άι-Γιάννη, βάλε ψάρι στο τηγάνι”
    – “Κάμε Γιάννη τη δουλειά σου κι ύστερα είμαι πάλι θεια σου”

    Το JOHNNIE SOCIETY κυκλοφορεί δωρεάν σε μορφή e-book στο http://www.johnnie-society.org

  29. Voulagx said

    Απ’ το ολοτελα, καλη κι η Παναγιωταινα.

  30. Αυτό πιάνεται;
    Την πρώτη μου την γκόμενα, τη λέγανε Βαρβάρα.
    (Είναι πάντως… χειροπιαστό!)

  31. Immortalité said

    Νικο αυτό με το τι κάνεις Γιάννη, κουκιά σπέρνω εμεις το λέμε τί κάνεις μπάρμπα κτλ…

    Αλφ και Τιπού ποιος είναι ο Παναγής από τα Μέγαρα;

    @ 23 Μαρία τί αλλο θα μπορουσε να αποτελεί κινητήρια δύναμη; 😉

  32. του αγίου ποτέ (ή του άλλου, ανήμερα)στου Ευαγγελισμού αναφέρεσαι; 🙂

  33. Immortalité said

    @32 Εγώ νομίζω ότι αναφέρεται σε αυτόν που εμείς (η παρέα) γιορτάζει στις 27 Σεπτεμβρίου 🙂

  34. sarant said

    Ειρήνη, σ’ ευχαριστώ πολύ για το μυθιστόρημα!

    Μπράβο, η Παναγιώταινα -βέβαια και πάλι το όνομα είναι του άντρα.

    Λευτέρη-Δικαίε, να το πιάσουμε κι αυτό 🙂

  35. Νέος Τιπούκειτος said

    @23: Έχω κι εγώ την απορία της Ιμμορταλιτέ στο 31! Πάντως, η μόνη εξήγηση για το λιλί που έχω ακούσει είναι αυτή που έγραψα.

    @27: Αλφρέδε, αν εννοείς την ταινία με τον Βέγγο, δεν νομίζω ότι αποτελεί επιχείρημα για την ιστορικότητα του Παναή. Ως γνωστόν, τη δεκαετία του ’50 γυρίζονταν ταινίες που εξηγούσαν πώς βγήκε το τάδε ή το δείνα τραγούδι («Ένα νερό κυρά Βαγγελιώ», «Τρία παιδιά βολιώτικα» κτλ.). Ενδιαφέρον από λαογραφική άποψη πάντως.

    @31: Ιμμόρ, υποτίθεται ότι ο Παναγής ήτανε κάποιος που έταζε γάμους και λουλούδια στα αθώα κορίτσια, τους έδινε και ραντεβού στην εκκλησία, εκείνες στολίζονταν, έβαζαν τ’ αποσμητικά τους, τ’ απορρυπαντικά τους, πήγαιναν και στήνονταν στην εκκλησία, αλλά ο Παναγής είχε γίνει καπνός. Οι συγγενείς της νύφης, λέει, ρωτάγανε ανήσυχοι τους περαστικούς: «Μην τον είδατε τον Παναή;», κι έτσι βγήκε η έκφραση. Κατά τη γνώμη μου πάντως, και παρά τις διαβεβαιώσεις του αγαπητού Αλφρέδου στο #27, η συγκεκριμένη αιτιολογική διήγηση νατσουλίζει επικίνδυνα.

  36. Νέος Τιπούκειτος said

    @33: Δηλαδή ποιος γιορτάζει στις 27 Σεπτεμβρίου; Γιατί αυτός που ξέρω εγώ γιορτάζει κάθε μέρα ανήμερα.

  37. Μπουκανιέρος said

    Εκεί με τη Μαγδάλω, απορώ πώς δε θυμηθήκατε το κλασσικό:
    -Πρόκοψ’ η Μαγδάλω, το Σαββάτο το Μεγάλο
    (την ίδια σημασία, αλλά χωρίς όνομα και χωρίς ρίμα, έχει το: Πήγε ο Εβραίος στο παζάρι κι ήταν μέρα σάββατο)

    Το 24, εγώ το ξέρω: Μπρος Μαρία, πισ’ Αντώνης (με ποικίλες σημασίες, μάλλον)

  38. Immortalité said

    @ 35 κάτι σαν τον «Μαύρο Γατο» του Παπακωνσταντίνου; Είχε και ο Παναής την ίδια κατάληξη; 🙂

  39. Immortalité said

    @ 36 Εμείς τον γιορτάζουμε στις 27/9 για να συνεννοούμαστε. Γιατί κάθε μέρα όλο και κάποιος άλλος θα γιορτάζει και θα μπερδευομαστε. 🙂

  40. Μπουκανιέρος said

    Νίκο, το Ζαμπέτα δε βγαίνει απ’ το (Ε)Λιζαμπέτα;
    Αν ναι, πώς θα μπορούσε να είναι αρσενικό (πέρα από μητρωνυμικό παρατσούκλι ή επώνυμο);

  41. Μαρία said

    Εμείς λέγαμε: Μπρος Φραξία, πίσω Μαριγώ κι απο πίσω τα κοπελάρια.

    Τιπού, ο βίλλος για τους Πόντιους. Εμείς πάλι συνήθως στον πληθ. εννοούμε τα στολίδια, τα κοσμήματα. Δηλαδή τα λιλιά τα φοράμε.

  42. Νέος Τιπούκειτος said

    @38: Α γεια σου, σαν τον Μαύρο Γάτο. Δεν γνωρίζουμε την κατάληξη που είχε ο Παναής, πιθανότατα διότι ήταν τόσο ιστορικό πρόσωπο όσο και ο Μαύρος Γάτος!

  43. Νέος Τιπούκειτος said

    @41: ΟΚ, το ποντιακό δεν το ήξερα. Πάντως τα στολίδια και τα τζοβαϊρικά δεν απέχουν πολύ απ’ τα νομίσματα, ειδικά αν σκεφτείς ότι τα φλουριά χρησιμοποιούνταν και σαν τζοβαϊρικά.

  44. Voulagx said

    Τιπου,για το λιλι, συμφωνουμε, αλλα εδω: «Γιατί αυτός που ξέρω εγώ γιορτάζει κάθε μέρα ανήμερα.», ποιον εννοεις; τον αγιο σουτσο;

  45. Νέος Τιπούκειτος said

    @38: Απροπό, το βιδεάκι είναι απιστεύτου αισθητικής! Τι εποχή κι εκείνη…

  46. Νέος Τιπούκειτος said

    @44: Ε, ναι!

  47. sarant said

    Αυτό με τον Παναή θα το ψάξουμε. Έχει και τραγούδι ο Παπαϊωάννου.

    Μαρία, το Φραξία το λέτε; Προφανώς Ευπραξία (και άντε να το πεις) αλλά έχει πλάκα μετά τη φράξια.

    Μπουκάν, κι εγώ για θηλυκό το κόβω, αλλά ο Λουκάτος στους παροιμιόμυθους αμφιβάλλει (λέει Ζαμπέτα ή Ζαμπέτας).

  48. Voulagx said

    Το «Σου ρε Λακη;» πιανεται;

  49. Immortalité said

    @ 45 Δεν το διάλεξα τυχαία μεταξύ όλων των αλλων 🙂

    @ 44 Ολοι αυτόν δεν εννοούσαμε; 😉

    Εγώ σας αφήνω διότι αυριο μεταξύ αλλων είναι Δευτέρα…

    Λεκανός λες ανφαν…

  50. sarant said

    Τσου ρε Λάκη το ξέρω εγώ, αλλά βέβαια πιάνεται.

    Λεκανός και από μένα, κι αύριο μέρα είναι 🙂

  51. Voulagx said

    «Παστρικια η Θουδώρου, ν’ κουτσουλια μεσ’ την πιτα» = ειρωνικα για την καλη ποιοτητα των τροφιμων

  52. Μαρία said

    47, Νίκο εννοείται το λέγαμε, και χαϊδευτικά Φραξούδα. Τώρα θυμήθηκα οτι το άλλο απο Ευ- η Ευφημία γίνεται Μούδα. Η εγγονή της βέβαια είναι Έφη.

  53. Τα βάζω και μετά θα δω αν υπάρχουν…

    Χέστηκε η Φατμέ στο Γενί τζαμί.
    Το ξέρει ο Αχμέτ, ο Μεχμέτ, και ο κόσμος όλος.
    Κλάφ’τα, Χαράλαμπε.
    Πότε ο Γιάννης δεν μπορεί, πότε ο κώλος του πονεί.
    Βρήκε ο Φίλιππος τον Ναθαναήλ.
    Τα καλά του Γιάννη θέλουν, μα τον Γιάννη δεν τον θέλουν.
    Χόρευε κυρά Ντουντού κοίτα και το σπίτι σου.
    Όχι Γιάννης, Γιαννάκης.
    Αλλού με τρίβεις Δέσποινα, κι αλλού εγώ πονάω.
    Αν σ’ αρέσει μπάρμπα-Λάμπρο ξαναπέρνα από την Άνδρο.
    Κάνε Γιάννο μ’ τη δουλειά σου, κι ύστερα και πάλι θειά σου.
    Κατά το μαστρο-Γιάννη και τα κοπέλια του.
    Όπου γάμος και χαρά η Βασίλω πρώτη.

  54. Χέστηκε η Φατμέ στο Γενί τζαμί.
    Το ξέρει ο Αχμέτ, ο Μεχμέτ, και ο κόσμος όλος.
    Κλάφ’τα, Χαράλαμπε.
    Πότε ο Γιάννης δεν μπορεί, πότε ο κώλος του πονεί.
    Βρήκε ο Φίλιππος τον Ναθαναήλ.
    Τα καλά του Γιάννη θέλουν, μα τον Γιάννη δεν τον θέλουν.
    Χόρευε κυρά Ντουντού κοίτα και το σπίτι σου.
    Όχι Γιάννης, Γιαννάκης.
    Αλλού με τρίβεις Δέσποινα, κι αλλού εγώ πονάω.
    Αν σ’ αρέσει μπάρμπα-Λάμπρο ξαναπέρνα από την Άνδρο.
    Κάνε Γιάννο μ’ τη δουλειά σου, κι ύστερα και πάλι θειά σου.
    Κατά το μαστρο-Γιάννη και τα κοπέλια του.
    Όπου γάμος και χαρά η Βασίλω πρώτη.

  55. Μαρία said

    Πρέπει να διαγράψεις τουλάχιστον αυτή με τον κώλο.

    Αφού έπιασες τα ελληνοτουρκικά γράφω μια τούρκικη που ξέρω απο Μικρασιάτες και Πολίτες και μπορεί Στάζυ να την έχεις ακούσει.
    Al sana al bona sikim kaldι Hasana (δώσε δε σένα δώσε σε μένα, στο Χασάν έμεινε το λιλί)

  56. Μαρία said

    al bana

  57. Νέος Τιπούκειτος said

    @54: Στο πλαίσιο της ελληνοτουρκικής φιλίας συνεισφέρω το «Δώσανε θάρρος στον Αλή, κι έβγαλ’ ο κώλος του μαλλί».

  58. Μαρία said

    Οι Πόντιοι τον Αλή που του δώσανε πρόσωπο, τον ριμάρουν με το έχεσε στο χαλί.
    Καμιά καλή απ’ τους κουμπάρους δε ξερεις;

  59. Voulagx said

    «Τι σι χρειάζουνταν Αλντά, τα κινούρια τα σακιά;» για κακό μπλέξιμο, όταν βρίσκεις τον μπελα σου.
    Απο την Κρανιά Ελασσάνας ,αλλά δεν ξερω ποιος ειναι αυτος ο Αλντάς.

  60. Εχέστηκε ο Πολύδωρος πούταν στα πόδια γρήγορος. (Γεγονός που που παίρνει διαστάσεις δυσανάλογες με τη πραγματική του σπουδαιότητα, όπως το «εχέστηκε η φοράδα»).

  61. Voulagx said

    Κουτσοι, στραβοι στον Αγιο Παντελεημονα

  62. Μαρία said

    61 Ο Νικοκύρης είπε ν’ αφήσουμε τους άγιους ήσυχους.

  63. Μαρία said

    Και μια έκφραση που ξέχασα «Έχ’ κι ο Γιάννς καΐκ’»

  64. Voulagx said

    «Κατινα, σαλαμακι!» νομιζω ο Βουτσας το ελεγε σε μια ταινια
    Δεν πιανονται οι αγιοι; Κριμα!

  65. Voulagx said

    «Κορνηλι,Κορνηλι, λαμα σαβαχθανι», πιανεται; 😛

  66. Σαρανταπέντε Γιάνκηδες καὶ χάσανε οἱ Ῥῶσσοι.

  67. Voulagx said

    Οι Γιανκηδες ειναι ο πληθυντικος του Γιανκου;

  68. καὶ μὴ τὸν εἴδατε τὸν Κίτσο τὸν λεβέντη τὸν ἀρχιληστή, ἔγινε Ἀλέκος!

    κι ἕνα ἀληθινὀ περιστατικό: ὁ ἀδελφός μου εἶχε ἕνα συμμαθητὴ ὀνόματι Σπύρο τοῦ ὁποῖου ἡ παροιμιώδης βλακεία μετέτρεψε τὸ ὄνομά του σὲ συνώνυμο τοῦ ἠλίθιου. ἀντὶ νὰ ποῦν:
    -Ἄντε ῥὲ ἠλίθιε
    ἔλεγαν:
    -Ἄντε ῥὲ Σπύρο!
    Μιὰ φορὰ τοῦ λένε καὶ αὐτοῦ τοῦ Σπύρου:
    -Ἄντε ῥὲ Σπύρο!
    Κι ἀπαντᾷ αὐτός:
    -Εἶσαι!

  69. Μισιρλού... said

    ΜΗΝ ΕΙΔΑΤΕ ΤΟΝ ΠΑΝΑΗ :
    Ο Παναής φίλε Τιπού -και λοιποί φίλοι- είναι υπαρκτό πρόσωπο.
    (καλά μας τα λέει ο αρχαίος σοφός Αλφρέδος!!!)

    Βέρος Πελοποννήσιος -Τριπολιτσιώτης- ήταν ο Παναής (Φ####@@@@@@###ος) και την κατοχική περίοδο πέρασε ζωή και κότα στα αρβανιτοχώρια -κυρίως- της Αττικής, ψιλοδουλεύοντας (επιστασία βεβαίως, όχι απλός εργάτης) σε κτήματα και αρραβωνιαζόταν σε κάθε χωριό και μια χωριατοπούλα !
    Εεεε… Στο γάμο δεν τα κατάφερνε, γιατί είχε να πάει στο επόμενο χωριό για αρραβώνα (και καλοπέραση)!!!
    😆

    Στα Μέγαρα, μετά τον πόλεμο, λέει η παράδοση (και οι απόγονοί του, απ’ όπου και οι πληροφορίες) ένας πλούσιος τσέλιγγας τον ζόρισε άγρια για την θυγατέρα του, γιατί είχε πάρει το αυτί του τις μπαγαποντιές του και τα κατά συρροήν λογοδοσίματα-αρραβωνιάσματα και του ‘στησε καρτέρι στο φευγιό του. Τον ξυλοφορτώσανε και βεβαίως τον παρέπεμψε και στη Δικαιοσύνη.
    (αυτό το περιστατικό είναι και το λάθος στα περί καταγωγής του Παναή).
    Ο Παναής τη γλύτωσε τελικά, αλλά το μεράκι του για απάτες συνεχίστηκε και τα κατοπινά χρόνια.
    Όργωσε όλη την Στερεά Ελλάδα παριστάνοντας πότε τον γιατρό, πότε τον τραπεζίτη, πότε τον παπά, πότε τον λογοτέχνη… κι εξαπατούσε τον κοσμάκη και εξαφανιζόταν.
    Μην είδατε τον Παναή…
    Δεν ήταν λίγες οι φορές όμως που οδηγήθηκε στην Ασφάλεια, αλλά δεν το έβαζε κάτω. Θεωρούσε τους χωρικούς κορόιδα και εύκολα θύματα και εαυτόν γάτα με πέταλα!
    (είχε κάνει για λίγο διάστημα και στην Αμερική και πίστευε πως οι γηγενείς είναι αφελείς και κατώτεροι!)

    ***

    @ 40
    Θα σου δείξω εγώ Ζαμπέτα, πώς την παίζουν την τρουμπέτα
    Μπουκανιέρ… Προφανώς η φράση απευθύνεται στο θηλυκό όνομα Ζαμπέτα (ή Ζαμπέτω >> από το Ελιζαμπέτα) και μάλιστα, εκτός από περιπαικτική-περιγελαστική διάθεση έχει και σαφές σεξουαλικό υπονοούμενο…
    Δεν βρίσκετε;
    (δλδ : Θα σου δείξω μωρή! Θα πεις το Χριστό φαντάρο…)
    8)

    ***

    Γιαννάκη ομορφόπαιδο, Γιαννάκη λεβεντόπαιδο, παμπόνηρε και παραμυθατζή.
    Να! Τώρα που είπαμε Ζαμπέτα(ς) θυμήθηκα κι ένα χαριτωμένο τραγούδι του με «Γιαννάκη» !
    (Νικοκύρη… έχει και με Νικολάκη ένα άλλο ωραίο : Στο ‘πα Νικολάκη, στο ξανάπα, στο ‘πα Νικολάκη δεν ακούς / οι γυναίκες θέλουνε και φάπα για να μη μας λένε, μας λένε μαλακούς… Γυναίκες και μπουζούκια μοιάζουνε…)
    😆

    ***

    Μιας και είπα τώρα Νικολάκη, θυμήθηκα και τα Περί όνου (και…. Νίκου) :
    Στο «Συναξάριον του τιμημένου γαδάρου» και στην μετρική κρητική παραλλαγή του «Γαδάρου, λύκου κι αλουπούς διήγησις ωραία»

    Θαρρώ, για τούτο και πολλοί Γάδαρον δεν σε κράζουν,
    αλλά ως τιμιώτερον, Νίκον σε ονομάζουν.
    Το όνομα εκέρδισες αυτό με πονηρίαν,
    και την ζωήν σου έγλυκες απ’ αύτα τα θηρία…
    8)

    ***

    Καλώς σας ξαναβρήκα !!!
    Μετά από αρκετά μεγάλη απουσία, για λόγους ηρεμίας, χαλάρωσης και «υγιεινής», επιστρέφω στον αστικό πολιτισμό, με θλίψη ομολογώ !
    Να με συγχωρείτε για το τραπεζομάντηλο, αλλά είχα πεθυμιά σφοδρή, μετά από τόσες μέρες!

    Του Γιάννου η φλογέρα, δλδ το έκανα…
    (= ο καθένας με τον πόνο του)

  70. > Τι κάνεις Γιάννη; Κουκιά σπέρνω

    Παραλλαγή από Ρόδο:

    — Ώρα καλή!
    — Κουκιά σπέρνω.
    —Με τι που κάμνεις; [Μα τι (είναι που) κάνεις;]
    —Και πέρσι βα [= εδώ] τα ‘χα.

    Παπαχριστοδούλου, Χ.Ι. 1969 [1936]. Λεξικογραφικά και Λαογραφικά Ρόδου. Αθήνα: Ελληνική Λαογραφική Εταιρεία. σελ. 58.

  71. sarant said

    Βουλάγξ, ο Αλντάς τι όνομα είναι;

    Βασίλη Ν., ευχαριστώ -κι αυτό το είχα σκεφτεί κάποια στιγμή αλλά το ξέχασα. Τη φράση την είχα ακούσει πρώτη φορά σε μια ταινία από τον Βουτσά, χωρίς το «χέστηκε» εννοείται.

    Μαρία (63) το νόημα ποιο είναι; Ότι και ο πιο ασήμαντος απέκτησε κάτι σπουδαίο;

    Το «έγινε Αλέκος» σημαίνει την έκανε αλά γαλλικά, το’ στριψε; Το χρησιμοποιείτε;

    Μισιρλού, ευχαριστούμε πολύ για το… τραπεζομάντηλο και δεν πειράζει που μας κακοσυσχέτισες το όνομα 🙂
    Για τον Παναή, αν είναι έτσι υπάρχει πιθανότητα να βρεθεί τεκμηρίωση από έντυπο.

    ΝικΝικ, τέτοιες πηγές σαν κι αυτήν που παραθέτεις, δεν βρίσκονται σε ηλεκτρονική μορφή, βρίσκονται (είπε με ελπίδα);

  72. Alexis said

    Στην κατηγορία αυτών που βασίζονται στην ετυμολογία του ονόματος είναι και το «Πές τα Χρυσόστομε».

  73. @71 : Την πηγή τη βρήκα προδιαδικτυακότροπα, όταν διάβασα ένα ένα όλα τα λαογραφικά βιβλία της παν/μιακής μου βιβλιοθήκης για γλωσσικά στοιχεία για τη διατριβή μου. (Το κουμπί ήταν το «τι [είναι] που».) Τα βιβλιά αυτά χρόνια τώρα έχουν σταλεί στην αποθήκη από το παν/μειο — και γιατί δεν διδάσκονται πια εδώ νεοελληνικά, και γιατί οι βιβλιοθήκες πλέον μόνο με βιβλία δεν ασχολούνται.

    Μπορεί και να βρίσκονται σε ηλεκτρονική μορφή, και σίγουρα η Ανέμη έχει πολλά, αλλά δεν το ‘χω ψάξει…

  74. Jimakos said

    Τα του Καράμπελα και το της Χάιδως, πιάνονται?

  75. Immortalité said

    @ 67 Voulagx douze points!!! 🙂

  76. Voulagx said

    «Τα του Καράμπελα και το της Χάιδως, πιάνονται?»
    Οχι.Αλλα «Τ’αρχιδια του Καράμπελα και το μουνι της Χάιδως» πιάνονται! 😛

  77. @7 Εγώ το ξέρω «Χόρευκε τζυρά Μαρού, μα έσσιε τζ’ έννοιαν του μωρού.»

  78. @76 Ας μην ξεχάσουμε και το «γαμώ το μουνί της Εύας»

  79. aerosol said

    Το της Μαρίας και του Γιάννη το ξέρω με ομοικαταληξία:
    «Έκανε η Μαριώ το Γιάννη κι άλλη γιο δεν έχει κάνει!»

    Κατά τον Πετρόπουλο το «ποιός Θανάσης;» είναι πολύ παλιότερο, και έχει να κάνει με εξάρτημα του ναργιλέ με το παρατσούκλι «Θανάσης». Όταν η αστυνομία έκανε ντου σε τεκέ έψαχνε το «Θανάση» και οι θαμώνες απαντούσαν -δήθεν ανήξερα- «ποιός Θανάσης;».
    Έχουμε στοιχεία για το αν αυτό ισχύει ή είναι εφεύρημα του Πετρόπουλου;

  80. Νέος Τιπούκειτος said

    @63: Αυτό μου θύμισε μια κεφαλονίτικη παροιμία, το «Έκαμε κι ο Νιόνιος βάρκα κι όλη μέρα τηνε καλαφάτιζε». Σημαίνει αυτό που υποθέτει ο Νικοκύρης στο #71: σιγά τ’ αβγά, έκανε κι η μύγα κώλο κι έχεσε τον κόσμον όλο κτλ.

    @78: Νικολιέρι, αυτό με το μουνί της (πουτάνας της) Εύας το πρωτάκουσα στον στρατό, νεοσύλλεκτος, που το’λεγε μες στον ύπνο του ένας πιτσιρικάς Λαρισαίος, κάθε που βάραγε το εγερτήριο (στις έξι και τέταρτο το πρωί).

  81. Νέος Τιπούκειτος said

    @58: Μαρία, σπάω το κεφάλι μου να θυμηθώ καμιά καλή απ’ τους κουμπάρους, αλλά δεν. Ίσως μας βοηθήσει ο Δημήτρης, που περνάει καμιά φορά από δω.

  82. sarant said

    Ευχαριστώ όλους σας.
    Αεροζόλ, σαν να θυμάμαι αυτό που λες για τον Θανάση, αλλά δεν έχω άλλα στοιχεία.

  83. περαστικός said

    «Άλλος είναι ο Θοδωρής κι άλλος είναι απού θωρείς» (δεν είμαι σίγουρος αν το όνομα είναι Θοδωρής)

    Ένα κρητικό:
    ¨Απού ‘χει σερνικό παιδί και δεν το βγάλει Νίκο, κάλλιο να ανέβει στα βουνά να παίζει τον περδίκο»

  84. Αεροζόλ @ #79,
    αυτόν τον Θανάση, τον παλιόφιλο, που τα ίχνη του έχει χάσει, να έψαχνε ο Ζαμπέτας στο ομώνυμο τραγούδι; Δεν ήταν δα και του αντικαπνιστικού ο μακαρίτης…

  85. sarant said

    Περαστικέ, το θυμάμαι κι εγώ, Θοδωρής ήταν!

    Σκύλε, 😉

  86. SophiaΟικ said

    Ο φτωχός ο Φίλιππας στο χωράφι απόκρευε.
    Το εχουμε ξαναπεί, νομίζω αναφερεται στη γιορτή του αγοίου που πέφει με την αρχη της νηστείας τως Χριστουγέννων, και με περίοδο αγροτικών εργασιών.
    Ο παπούς μου έλεγε «τα κουμπιά της Αλέξεως». Ευπρεπισμενη καθαρευουσιάνικη Αλέξαινα;

  87. Μαρία said

    71
    Μαρία (63) το νόημα ποιο είναι; Ότι και ο πιο ασήμαντος απέκτησε κάτι σπουδαίο;
    Ακριβώς. Και όσο ζει ο θείος μου η έκφραση θα είναι ζωντανή.

  88. Voulagx said

    #71 Sarant, σχετικα με τον Αλντα, μαλλον ειναι παρατσουκλι κι οχι ονομα, οπως νομιζα.

  89. Μισιρλού... said

    Ξεχάσαμε και την παροιμιακή πλέον έκφραση :
    Είναι πολλά τα λεφτά Άρη…
    [Δηλωτική τής υπαναχώρησης σε ηθικές αξίες και ιδέες στο βωμό τού χρήματος.]

    Ακούγεται από τον Σπύρο Καλογήρου, όταν επιτίθεται με μαχαίρι στον Νίκο Κούρκουλο, στην ταινία «Λόλα» του Ντίνου Δημόπουλου σε σενάριο Ηλία Λυμπερόπουλου(1964) με την υπέροχη μουσική τού Ξαρχάκου και τη νεαρά Βίκυ Μοσχολιού να «ψάλλει» μοναδικά, στο παραθύρι τού καμπαρέ «Του ήλιου σβήστηκε το φως».

  90. ppan said

    To «σκίσε με Βαγγέλη και πέτα με στ΄αμπέλι» το έβαλε κανείς;

  91. Μαρία said

    79, 82 Θανάσης είναι ο λουλάς του ναργιλέ. Για τη φράση «ποιος Θανάσης» στο γλωσσάρι
    http://tinyurl.com/y84dc3m παραπέμπουν στο «Τουμπεκί» του Πικρού.

    Ππαν, πότε τη λέτε;

  92. ppan said

    σαν το «marie-couche-toi-là» θα έλεγα.

  93. Alex said

    Για το Ανδρέας -Αντρέας τίποτα; Είναι ίσως το μοναδικό που συντάσσεται με το μλκ

  94. ἄλλα ἀντ’ ἄλλα τῆς Παρασκευῆς τὸ γάλα!

  95. Νέος Τιπούκειτος said

    @94: Μόνο που η Παρασκευή εδώ είναι μέρα, όχι γυναίκα.

  96. Νέος Τιπούκειτος said

    @94: Η πλήρης μορφή της παροιμίας είναι «Άλλα ‘ν’ τ’ άλλα, κι άλλο της Παρασκευής το γάλα». Υπόκειται παροιμιόμυθος: αυτή ήταν, υποτίθεται, η απάντηση πονηρού παπά (ξέρω, ξέρω, ταυτολογία), όταν του είπανε ότι, παπάς άνθρωπος, δε γίνεται να τρώει γάλα την Παρασκευή. Για περισσότερα βλ. τους εξαιρετικούς Νεοελληνικούς παροιμιόμυθους του σχωρεμένου του Λουκάτου.

  97. τὸ εἶχα ὑποπτευθῆ γιὰ τὴν μέρα καὶ τὴν νηστεία. οἱ κομμένες παροιμίες δὲν βγάζουν νόημα. ποῦ νὰ καταλάβῃς τί πάει νὰ πῇ «ζῆσε Μάη μου νὰ φᾷς τριφύλλι» ἅμα δὲν ξέρῃς ὅτι ὁλόκληρο εἶναι «ζῆσε μαῦρε μου νὰ φᾷς τὸ Μάη τριφύλλι».

  98. καὶ τὸ ἀπαραίτητο μουσικὸ διάλειμμα:

  99. Μαρία said

    Έτσι ε, Ππαν. Η μαρικούστουαλα λέγεται ακόμη ή σε παρέσυρε το όνομά μου;
    Τελικά ο Βαγγέλης, η Βαγγελή κι ο Αλής χρησιμοποιούνται μόνο για τις ανάγκες της ρίμας.

    94, βλ. και 11,20.
    Ενδιαφέρουσα η παραφθορά του ειν’ τα … σε αντ’

  100. SophiaΟικ said

    97 Κορνήλιε, παροιμία έχει και συνέχεια «και τον Αύγουστο σταφύλι», ο μάυρος υποθέτω έιναι το άλογο, κι όχι αυτός που κι να τον πλενεις το σαπούνι σου χαλάς, που λέει η άλλη παροιμία. Δεν ξερω αν τρωνε τα άλογα σταφύλι, παντως.

  101. ὅτι ὁ μαῦρος εἶναι τ’ ἄλογο γνωστότατο. καὶ τὸ σταφύλι τοῦ Αὐγούστου στὴν παροιμία τὸ εἶχα ξεχάσει. γιατί νὰ μὴ τρῶνε; γιὰ τὰ ἄλογα δὲν ξέρω νὰ πῶ μὲ σιγουριά, ἀλλὰ τὰ σκυλιὰ εἶναι γνωστὸ ὅτι τρῶνε.

  102. Μισιρλού... said

    Και όμως ! Η ύπαρξη του Παναή επιβεβαιώνεται και από τον Τύπο !!!
    Έριξα μια βιαστική ματιά και τη δεκαετία τού ’50 υπάρχουν αρκετές αναφορές στις εφημερίδες για τα κατορθώματά του και τις προσαγωγές του στην Ασφάλεια.
    π.χ.
    ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ – 8/5/1956 > Ο «ΠΑΝΑΓΗΣ» ΕΝΕΦΑΝΙΣΘΗ ΠΑΛΙΝ ΕΙΣ ΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟΝ ΑΛΛ’ ΟΧΙ ΠΛΕΟΝ ΩΣ ΓΑΜΒΡΟΣ
    Ο περιώνυμος ερωτύλος των Μεγάρων -τότε ετών 44- παρουσιάστηκε ως αποθηκάριος του Συνεταιρισμού Δημοσίων Υπαλλήλων στα αθώα θύματά του.
    Ιδιοποιείτο -λέει και με επιβεβαιώνει στις πληροφορίες μου- και τον τίτλο του ποιητού και δημοσιογράφου !

    Δεν έχω τώρα χρόνο να ψάξω για να τεκμηριώσω το ακριβές ανδραγάθημα του Παναή το 1946, που ο μπαρμπα-Γιάννης ο Ψηλός, ο Παπαϊωάννου, εμπνεύστηκε και κατέγραψε στο τραγούδι :


    Ο ΠΑΝΑΗΣ
    του Γιάννη Παπαϊωάννου, σε ερμηνεία Οδυσσέα Μοσχονά
    (1946)

    Πρωτοφανές! Μας φάνηκε γαμπρός μες στην Ελλάδα
    ο πονηρός ο Παναής και τον ζητούν αράδα.

    Πού είν’ ο Παναής, πού είν’ ο Παναής
    μην τον είδατε παιδιά τον Παναή.

    Για να τονε παντρέψουνε με έμορφες κοπέλλες
    του δίνουνε πολλά προικιά, αμπέλια και μπαξέδες.

    Πού είν’ ο Παναής…

    Κορίτσια τον περίμεναν, ρωτούσαν τους διαβάτες
    μην είδατε τον Παναή, να ‘ρχεται απ’ τις στράτες.

    Πού είν’ ο Παναής…

    Σ’ ένα χωριό τον πιάσανε, πούλαγε κομπολόγια
    και γέλαγε τις κοπελλιές με τα γλυκά του λόγια.

    Πού είν’ ο Παναής…

  103. Αγγελος said

    (96): Εγώ αλλιώς το ξέρω: κάποιος εξομολογείται, και αρχίζει από το ότι ήπιε γάλα μια Μεγάλη Παρασκευή, πράγμα για το οποίο ο παπάς του δίνει άφεση με επιτίμιο τρία «Πάτερ ημών»· μετά όμως ομολογεί ότι έχει κι άλλο αμάρτημα, και μάλιστα φόνο, οπότε απαντά ο παπάς το παροιμιώδες «άλλα είν’ τ’άλλα, κι άλλο της Παρασκευής το γάλα!»

    (Πηγή: Βασική Βιβλιοθήκη Αετού, τόμος 48 «Λαογραφικά Κείμενα»)

  104. Voulagx said

    #97 Κάπως αλλιώς τη θυμαμαι: «Ζήσε μαύρε γάϊδαρε, να φας τον Μάη κιγκέρια»

  105. Μαρία said

    Εμ το είπε απ’ την αρχή ο Αλφρέδος οτι ο Παναγής είναι ιστορικό πρόσωπο αλλά πού εσείς!

  106. Μαρία said

    Βουλαγξ, τι είναι τα κιγκέρια;

  107. #103 πολὺ ἐνδιαφέρον. ἔπειτα ὑποθέτω πὼς τὸ «ἄλλα εἶν’τ’ἄλλα» νομίστηκε γιὰ «ἄλλ’ ἀντ’ἄλλα», ἰδίως ἀφ’ οὗ τὸ ἀντι+αἰτ ἐπικράτησε ἀντὶ τοῦ ἀντὶ +γενική. ὁπότε τὸ παροιμιῶδες ῥητὸ κατέληξε νὰ σημαίνῃ ἄλλο πράγμα.

  108. physicist said

    Από την ηπειρώτισσα μάνα μου ξέρω το «σαν ο Iσουφης με το Τζαμαλή». Αναφέρεται σε καταστροφικό δίδυμο γκαφατζήδων (όπως χοντρός-λιγνός) που οι πράξεις τους είναι εντελώς εκτος τόπου και χρόνου. Ιδιαίτερο βάρος αποκτά η έκφραση όταν εισάγεται με το «ξεκινήσανε οι δυο τους», και δηλώνει για παράδειγμα την αφέλεια που έχουν δυο κρεμανταλάδες να φορέσουνε φανέλες του Θρύλου και πάνε για βόλτα κατά Τούμπα μεριά λίγο πριν την έναρξη του αγώνα ΠΑΟΚ-Άρης.

  109. Voulagx said

    #106 τα γαϊδουράγκαθα

  110. sarant said

    Μισιρλού, είσαι απίθανη, μπράβο!

    Άγγελε, κι εγώ αυτό ήξερα για το γάλα της Παρασκευής.

    Φυσικέ, τα ονόματα σαν τουρκαλβανικά ακούγονται, όχι;

  111. physicist said

    Υποθέτω Yussouf και Jamal, οικοδεσπότη. Το αν ήρθαν από τουρκαλβανικη επίδραση ή αν έχουν καμια μακρινή σύνδεση με τον αραβικό κόσμο, μου είναι άγνωστο. Ίσως είναι το αραβικό ισοδύναμο του Φίλιππα και του Nαθαναηλ.

    ΥΓ προτού φάω κράξιμο από κανέναν, μιας και είναι και ιστοχώρος για τη γλώσσα: τα ελληνικά τα βγάζω από greeklish μ’ έναν αυτόματο μετατροπέα, που δεν τα καταφέρνει πάντα με τους τόνους.

  112. Μαρία said

    110, 111 Με το όνομα Τζαμαλής υπάρχουν κλαριτζήδες(Τρίκαλα) και ζουρνατζήδες(Βέροια), τουρκόγυφτοι.
    Τουρκόγυφτος κλαριτζής και κάποιος Γιουσούφ αγάς.
    Επομένως ο Ισούφης με το Τζαμαλή είναι μια ζυγιά κλαριτζήδων ή ζουρνατζήδων. Η έκφραση λογικά πρέπει να λέγεται γι’ αυτούς που πάνε δυο δυο σαν τους Χιώτες κι όχι για γκαφατζήδες.

  113. physicist said

    Ευχαριστώ, Μαρία, αυτά δεν τα ήξερα αλλά ούτε κι η μάνα μου δεν μου εξήγησε ποτέ την προέλευση της έκφρασης. Είμαι όμως βέβαιος ότι τη χρησιμοποιούσε όχι απλώς για όσους πάνε δυο-δυο αλλά συγκεκριμένα για δίδυμα του τρόμου και της γκάφας.

  114. physicist said

    @ Μαρία

    Βεβαια, τρόμο μπορείς να σκορπίσεις και με κλαρίνο/ζουρνά, άρα δεν βλέπω αντίφαση.

    (Άσχετο) Αυτό το «ζουρνατζήδες» που έγραψες μου θύμισε έναν υπουργό, νομίζω, της Χούντας. Έχω στη μνήμη μου φωτογραφία του να αγορεύει από κάτι παλιά, ωραία τεύχη των «Επικαιρων» που δυστυχώς τα έφαγε η μαρμάγκα όταν η προαναφερθείσα μητέρα μου έκανε επιχείρηση εκκαθάρισης στο πατρικό μου πριν κάτι χρονια …

  115. sarant said

    Σπύρος Ζουρνατζής, από τους σχετικά νεαρούς αστέρες, συνέχισε και μετά, έκανε και ευρωβουλευτής της ΕΠΕΝ.

  116. Μαρία said

    114 σκέφτηκα κι εγώ οτι ένα δίδυμο οργανοπαιχτών σε πανηγύρι μπορεί να έπεφτε και σε γκάφες. Ποιος ξέρει.
    Ο άλλος ήταν υπουργός τύπου στη χουντική κυβέρνηση Μαρκεζίνη.

  117. physicist said

    115, 116

    Ναι, μπράβο, Σπύρο τον λέγανε και ήταν νεαρούλης στη φωτογραφία που τον θυμάμαι.

  118. Μισιρλού... said

    @112
    Μαρία, υποκλίνομαι για την ζυγιά !!!

    @115
    Νίκο, και μάλιστα ο εκπρόσωπος Τύπου της Χούντας…

  119. @97,104: Η Κυπριακή εκδοχή είναι «Κάτσε γάρε ψόφα ώσπου να βκει τσαΐρι.» (Νομίζω ότι τσαΐρι είναι το χορτάρι αλλά μπορεί να κάνω και λάθος.)

    Υπάρχει επίσης και το «Αχ τον γιο μου τον Βασίλη»

  120. gbaloglou said

    «τσα.ί.ρι» = «χα.ί.ρι» (πιθανολογώ)

  121. gbaloglou said

    «δεν βγαίνει χα.ί.ρι» = «δεν υπάρχει προκοπή»

  122. Μαρία said

    Μπαλό την τσαϊράδα δεν την ξέρεις; τσαΐρ στα τούρκικα είναι το λιβάδι. Πάλι ντροπιάζεις το επώνυμό σου.

  123. Μισιρλού... said

    Μάλιστα, Μπαλό ! Όπως το λέει η Μαρία είναι.
    Το τσαΐρι το αναφέρει -κι εκεί το πρωτοέμαθα- και ο Βιζυηνός, αν θυμάμαι, στο «Το μόνον της ζωής μου ταξίδιον».

    (από το τουρκικό çayır = λιβάδι, νομή, βοσκή, βοσκοτόπι, λειμών, μεγάλη και άδενδρος πεδιάς & χλόη, χόρτο, γρασίδι, χορτάρι).

  124. Μαρία said

    Ομως το βράδυ εκείνο με ενοχλεί
    σα μια ανεπαίσθητη αγκίδα που δε βγαίνει:
    άλλοι να πέφτουν χτυπημένοι για ιδανικά,
    άλλοι να οργιάζουν με τα τρίκυκλα,
    κι εγώ ανέμελος να τρέχω σε τσαΐρια.

    Απο πού είσαι Μισιρλού, αν επιτρέπεται, και ξέρεις τα τσαΐρια φιλολογικά;

  125. Μισιρλού... said

    @125
    Μαρία μου, από χάμου είμαι !
    Απλά είμαι ανήσυχη στα φιλολογικά, μιας και για τιμωρία στην εφηβεία έπρεπε να διαβάσω όλη την ελληνική πεζογραφία !!!

    Εεεε… μ’ άρεσε τελικά και μου ‘μεινε.

    (Η ενασχόληση και η σπουδή μου ουδεμία σχέση έχουν περί φιλολογικών).

    ΥΓ:
    Το ποιηματάκι του κυρίου Ντίνου «το ‘χω»
    8)

  126. sarant said

    Ναι, κι εγώ το έχω το ποιηματάκι του Χριστιανόπουλου. Τη μέρα που σκοτώσαν το Λαμπράκη (ή τη νύχτα;)

    Δημήτρη, το 119 με τον Βασίλη τι σημαίνει;

  127. Μαρία said

    Το βράδυ

  128. Immortalité said

    @ 120 & 121 επίσης το χαΐρι δεν βγαίνει· γίνεται ή βλέπεται.
    «Με το μυαλό που κουβαλείς, ποτέ χαΐρι δεν θα δεις»
    «Ητονε προκομένο κοπέλι κι ήκαμε χαΐρι στη ζωή ντου»

  129. Γιώργο, σίγουρα το τσαΐρι δεν είναι χαΐρι. Ίσως έπρεπε να το διευκρινίσω αλλά όταν έλεγα πως δεν είμαι σίγουρος σκεφτόμουν ότι ίσος να είναι κάποιο συγκεκριμένο είδος χόρτου παρά το χορτάρι γενικά.

    Νίκο την ιστορία με το «Αχ τον γιο μου τον Βασίλη» δεν την θυμάμαι ακριβώς. Κάποια γυναίκα μοιρολογεί (δεν θυμάμαι αν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη αφορμή) και λέει ότι αν κάνει γιο και αν τον ονομάσει Βασίλη και αν μεγαλώσει ο Βασίλης και αν ανεβεί στο κλήμα και αν πέσει κάτω κ.τ.λ (δεν θυμάμαι τι ακριβώς μπορεί να πάθει ο Βασίλης) και αχ τον γιο της τον Βασίλη. Λέγεται δηλαδή για αυτός που μοιρολογούν για αβάσιμα κακά που φαντάζονται ότι θα πάθουν στο μέλλον.

  130. Εννοώ «ίσως».

  131. sarant said

    Δημήτρη, τότε ο μύθος είναι όπως με το σκεπαρνοσκοτωμένο παιδί (που έλεγε η κοπέλα: αν παντρευτώ κι αν κάνω παιδί και έρθει εδώ και πέσει το σκεπάρνι και το σκοτώσει κτλ.)

  132. Δηλαδή «Τσαντίρ στο τσαΐρ» είναι κάτι σαν «Το Μικρό Σπίτι στο Λιβάδι»; 🙂

  133. 84, είχε πριν λίγους μήνες σε επανάληψη η ΕΡΤ μια παλιά συνέντευξη του Ζαμπέτα που έλεγε για το πώς έγραψε τον «θανάση»: Μόλις είχε γυρίσει από περιοδεία στο εξωτερικό, και έμαθε πως έφυγε καλός του φίλος, στιχουργός (ο Βασιλιάδης;) που είχε αφήσει κανα-δυό στιχάκια. Ένα ήταν ο Θανάσης, κι ίσως γι’ αυτό του βγήκε ωραία και του Ζαμπέτα ο καημός στο τραγούδι.

  134. #132 Küçük Ev χωρίς λιβάδι…

  135. Immortalité said

    @131 Το οποίο παιδί στο παραμύθι που είχα διαβάσει μικρή το λέγαν Γιάννη… «Αχ Γιάννη μου Γιαννάκη μου παιδί μου αδικοχαμένο, σκεπαρνοσκοτωμένο…»

  136. Voulagx said

    #132 Μιχαλη, douze points!
    (και ευχομαι douze points στην κορη σου, οποιον δρομο κι αν ακολουθησει)

  137. Voulagx said

    Σαραντ, τελευταια ενημερωση για τον Αλντά.Ειναι παρατσουκλι και σημαινει «τεμπελης,αγας,πασιας, καλοπερασακιας» συμφωνα με ολες τις πηγες μου. Ολες; Οχι,πλην μιας,ενος δασκαλου, που φερει το παρατσουκλι και ο οποιος ισχυριζεται οτι ο Αλντάς ειναι ο δυνατος,αυτος που τα βαζει με τα ζωα! Διαλεγεις και παιρνεις!
    Ουτως ή αλλως η παροιμια παει στραφι, δεν πιανεται.

  138. Voulagx said

    #135 Αχ Ιμμορ, μιλας για παιδικα παραμυθια και μου θυμιζεις την Γενοβεφα! Αναρωτιομουνα απο ποιο ξενικο ονομα μεταγραφηκε ετσι, νομιζα το Genevieve, ωσπου τωρα τελευταια ανακαλυψα το Genovefe στα βρετονικα (Μαρια, που εισαι;)

  139. Μαρία said

    Παρούσα. Το παρατσούκλι αλντάς σε ποια γλώσσα;

  140. Voulagx said

    Στα κρανιωτικα Ελασσονας.
    Το Genovefe δεν θυμαμαι που το βρηκα, στους Τσιφτες, στον Alan Stivell η αλλου, ψαχνω να το βρω παλι, μηπως ξερεις;

  141. SophiaΟικ said

    Είχα την εντύπωση ότι η Γενοβέφα είναι η Γενεβιέβη από την ανατολική/ βόρεια Ευρώπη.
    Και για την υπόθεση του θεατρικού, που παίζει Γενοβέφα ντυμένη στα λευκά η Ρόζα τη ναζιάρα με τα σγουρά μαλλιά:
    http://tinyurl.com/y3b6cdh

  142. SophiaΟικ said

    Και ο Στιβέλ έφτασεεεεεε…

  143. Immortalité said

    @ 138 Βουλάγξ από το συγκεκριμένο παραμύθι θυμάμαι ακόμα την εικονογράφηση. Ένα κελάρι υπόγειο, ένα σκεπάρνι αραχνιασμένο στη γωνιά του ταβανιού, δυσανάλογα μεγάλο με την όλη εικόνα και το κορίτσι να κλαίει στα σκαλιά από κάτω του ενώ το κρασί χυνόταν απ’ το βαρέλι… Μου είχε κάνει τρομερή εντύπωση και φοβόμουν ότι όση ώρα έκλαιγε θα μπορούσε να πέσει και σκοτώσει αυτήν…

    Πέρασε όμως η ώρα των φαντασμάτων και των παραμυθιών και λέω να παω να συναντήσω κανένα όνειρο…

    Bonne nuit les enfants…

  144. Voulagx said

    Σοφια με προλαβες, αυτο ακριβως πηγαινα να κανω, ευχαριστω!
    Ειναι απο το αλμπουμ «E Langonned» του 1974, μολις το βρηκα. Και -διορθωνω – ο τιτλος ειναι Jenovefa

  145. Μαρία said

    Βουλαγξ, οτι το λεν στην Κρανιά το ξέρουμε αλλά τι είναι τούρκικο, βλάχικο, ελληνικό;

  146. SophiaΟικ said

    Κοιτάζοντας για το κλιπάκι στο 142 πήρε το μάτι μου ότι λέει αγγλιστί το όνομα είναι Τζένιφερ και ότι η Άνιστον είναι λέει κι αυτή Γενοβέφα. Κοίτα ρε τι μαθαίνει κανείς! Τουλάχιστον αυτοί έκαναν μια απλή μετάφραση του ονόματος του παιδιού τους…

    Εγώ ξέρω ότι άμα έβλεπε η γιαγιά μου καμιά γυναίκα με μακρυά μαλλιά ασυμμάζευτα και ανοικονόμητα, ειδικά άμα σκέπαζαν το πρόσωπο, έλεγε «παριστάνει τη Γενοβέφα», οπότε στο μυαλό μου μου έχει μείνει το όνομα με αρνητική χροιά.

  147. SophiaΟικ said

    144: Έχει σημασία η ορθογραφία, κι απ’ ό,τι βλέπω το συγκεκριμένο όνομα έχει πολλές ορθογραφικές παραλλαγές. Μέχρι κι η Γουινεβίρη του Αρθούρου θα βγει συγγενής σε λίγο (βεβαίως είναι αμφότερα κέλτικα ονόματα).

  148. Voulagx said

    #145 Μαρια,δεν το ξερω αυτο, δεν σκεφτηκα να το ρωτησω, θα το ερευνησω απο αυριο και θα σου πω, παντως για βλαχικο δε μου μοιαζει. Το Jenovefa εινα βρετονικο ή κανω λαθος; (αν ξερεις βεβαια)
    Τωρα αν σου πω , μαλλον αν σου δειξω, τι βρηκα για την Γενοβεφα στο γιουτουμπ θα τρελλαθεις! 😛

  149. Voulagx said

    #143 Bonne nuit,Immor.
    Ο βρυκολαξ :MRGREEN:

  150. Voulagx said

    :mrgreen:

  151. Μισιρλού... said

    @59

    “Τι σι χρειάζουνταν Αλντά, τα κινούρια τα σακιά;” για κακό μπλέξιμο, όταν βρίσκεις τον μπελα σου.
    Απο την Κρανιά Ελασσάνας ,αλλά δεν ξερω ποιος ειναι αυτος ο Αλντάς.

    @ 145 @148

    Όπως φαίνεται και από τη χρήση της, η λέξη προέρχεται από την τουρκική.
    aldatma (και aldat) από το ρήμα aldatmak :
    δόλος, τέχνασμα, απάτη, κατεργαριά, εξαπάτηση, πλάνη, σόφισμα. Παραπλανητικός, απατηλός, δόλιος

    [τα καινούργια σακιά μάλλον για παραπλάνηση τα παίρνει… Ρίχνει στάχτη στα μάτια, ο τεμπέλης, ο απαταιώνας, ο αχαΐρευτος!]

    Μην είναι κάπως έτσι Βουλαγξ και όχι κατευθείαν από οξεία τεμπελίτιδα ;

  152. Voulagx said

    Μαρια, ακου tην Genovefa,αφιερωμενο: http://www.youtube.com/watch?v=Mj9qxn9Rwvs

  153. ενας_απ'_ ολους said

    το γιαννης σα να χανει τα ποσοστα του! μας φαγαν οι αλεξανδροι και οι κωνσταντινοι! 😆

  154. Μισιρλού... said

    @132

    Δηλαδή “Τσαντίρ στο τσαΐρ” είναι κάτι σαν “Το Μικρό Σπίτι στο Λιβάδι”;

    Καλά, Μιχάλη !!!
    Μπαίνω στο φαν-κλαμπ σας !!!
    😆

    @133
    Βέβαια, ο στιχουργός τού υπέροχου τραγουδιού τού Ζαμπέτα είναι ο σπουδαίος λαϊκός ποιητής Χαράλαμπος (Μπάμπης) Βασιλειάδης, ο επονομαζόμενος Τσάντας (από τη μεγάλη δερμάτινη τσάντα που κράταγε πάντα, γεμάτη στίχους!)
    Και ο «Θανάσης» ναι, είναι το δώρο που άφησε στον ΓΖ, πριν κλείσει τα μάτια του, όπως λένε και οι αφηγήσεις του Ζ., αλλά επιβεβαιώνει και η σύζυγος του Βασιλειάδη.

  155. Voulagx said

    #151 Μισιρλου, πες τα ρε παιδι μου! Δεν ταξερα ολα αυτα. Ο δασκαλος θελει να το παιζει τζοβενο φαινεται!!
    Απο αυριο αρχιζω ενδελεχη ερευνα, δεν ειμαι κρανιωτης.
    ΥΓ. Εχεις τσιπουρο; Εκκενωνω ενα μπουκαλι κρασι

  156. Μαρία said

    Βουλάγξ, για το σκοπό «Γενοβέφα»
    http://tinyurl.com/y4n6ejs

  157. Μισιρλού... said

    @155
    Aααα καλέ! Μέχρι εκεί μυρίζω τσιπουρίλα;
    Μόλις πίνω το τρίτο !
    Χεχεχεεε…

    Γειά μας βρε !!!

  158. Μισιρλού... said

    Μπράβο Μαρία και Βουλάγξη, με τις «Γενοβέφες» σας !!!
    Ωωωωρε τι παίζει ο Καψάλης !
    Υποκλίσεις…

  159. sarant said

    Καλημερίζω την παρέα!

    153: Πολύ δίκιο έχετε! Οι Γιάννηδες υποχωρούν, όπως και οι Μαρίες άλλωστε -στα μικρά παιδιά όλο κάτι Φαίδρες και Νεφέλες βρίσκεις.

    Διεθνώς αυτό. Διάβαζα στη Βικιπαίδεια ότι το John είναι μεν το συχνότερο όνομα στον συνολικό πληθυσμό των ΗΠΑ, αλλά μόλις το εικοστό στα νεογέννητα.

  160. sarant said

    Συμπληρώνω στα ονόματα που έχουν πάρει άλλες σημασίες, ότι παλιά το βαρύ παλτό το έλεγαν στη λαϊκή γλώσσα Παμεινώντα ή Επαμεινώνδα.

  161. Jimakos said

    Αν δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, πάει το βουνό στον Μωάμεθ.

    Του Κουτρούλη ο γάμος.

    Λεβεντόπαιδο Αρίστο, μπες στο μαγαζί και κλείστο. (άσχετο, αλλά ήθελα να το πω) 😛

  162. nikosl said

    Νομίζω ότι στις ιδιωματικές ξεχάσαμε την Πόπη…στη γενική «της Πόπης»

  163. Immortalité said

    Μου φαίνεται ότι ξεχάσαμε και τη συνέχεια της πρώτης πρώτης παροιμίας που ανέφερε ο Νίκος και που είναι και η απάντηση που αναζητά ο Βουλάγξ στο 8 : «Σαράντα πέντε Γιάννηδες, ενός κοκόρου γνώση και όλοι οι υπόλοιποι δεν κάνουν άλλη τόση« 🙂

  164. Μισιρλού... said

    Κοντομεσήμερο, αραχτοί στη Φειδίου -με ήλιο και τσίπουρο- φιλοσοφούσαμε επί παντός επιστητού και πέρασαν μπροστά μας δυο περίεργοι τύποι -μάλλον, απ’ τα χαρακτηριστικά ρωσοκαυκασιανοτατάροι! Ο ένας δίμετρος, ξανθωπός και καλοβαλμένος και ο άλλος μικρόσωμος, καχεκτικός και ασχημούλης.
    Αυθόρμητα είπα στην παρέα (για να έχω συνέπεια και με το εδώ ποστ) :

    Ο Μεγαλέξανδρος και το καταραμένο φίδι !!!

    😆

  165. Μισιρλού... said

    [Και μην τολμήσεις Αλφρέδε να διορθώσεις, πως εκεί θα έπινα ρακή… χοχοχοοοο]

  166. Alfred E. Newman said

    Μισιρλού για να έχεις συνέπεια με τα εδώ ποστ ίσως όταν είδες τον δίμετρο καλοβαλμένο να είχες αναρωτηθεί: «Μπας και είναι ο Αλφρέδος;» 😈

  167. Μισιρλού... said

    @166
    Σαφέστατα!
    Εντάξει… Πήρες το 166, άρα είσαι καλυμμένος !!!

    😆

  168. Μισιρλού... said

    @133 – Για τον Χαράλαμπο Βασιλειάδη (Τσάντα)

    ΕΡΤ – Ψηφιακό Αρχείο – Γ. ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΟΥ: ΟΙ ΠΑΛΙΟΙ ΜΑΣ ΦΙΛΟΙ >> Ο Γιώργος Ζαμπέτας μιλάει για τον Τσάντα
    &
    Στο 18.23» ο Γ. Παπαστεφάνου αναφέρει πλήρη βιογραφικά στοιχεία και επισημαίνει πως ο Τσάντας ήταν πολύγλωσσος και επαγγελματίας μεταφραστής, τη δεκαετία τού ’30.

  169. PAOK said

    ΘΕΛΕΙ Η ΠΟΥΤΑΝΑ ΝΑ ΚΡΥΦΤΕΙ ΚΑΙ Η ΧΑΡΑ ΔΕΝ ΤΗΝ ΑΦΗΝΕΙ 😀

  170. Χρήστος said

    Κλάφτα Χαράλαμπε

  171. Χρήστος said

    Πάιξε Χρήστο επειγόντως (που δεν είναι βέβαια παροιμία αλλά τραγούδι αρκούντως παροιμιώδες)

  172. Χρήστος said

    Έγινε του Κουτρούλη ο γάμος

  173. Χρήστος said

    Μια και αναφέραμε το δεν είναι Γιάννης αλλά Γιαννάκης…

  174. Χρήστος said

    Μια και μιλάμε για Ζαμπέτα Ελισάβετ και τέτοια…

    Την ώρα που Ελισσώ ή για την ακρίβεια Ελίσσα είναι -δεν ξέρω αν την ξέρετε-το καρχηδονίτικο όνομ ατης Διδώς…

  175. Χρήστος said

    Καλώς τον κύριο Ευάγγελο που ‘χει την τρίχα κάγκελο πιάνεται;

  176. Χρήστος said

    Όλα είναι ματαιότης, που ‘λεγε κι ο Παναγιώτης
    Μηνάς Αλεξιάδης

  177. Χρήστος said

    Γιάννης κερνάει και ΓΙάννης πίνει… Μάλιστα ο Πολίτης δίνει και αντίστοιχο βουλγάρικο με το όνομα Γκάνι στη θέση του Γιάννη. Ξέρει κανείς το αντίστοιχο βουλγάρικο;

  178. sarant said

    Χρήστο, να με συμπαθάς γιατί τις προσθήκες σου δεν τις είχα δει.

    Ο Πολίτης δίνει με λατινικά στοιχεία: Gani cerpi, Gani pii.

  179. Αρκεσινεύς said

    Και παπάς εγίνης, Κώστα, έτσι τάφερε η κατάρα.

    Λωλά χορεύγεις, Μαριορή, και φαίνονται τα τσα σου.

    Όλα τάχει η Μαριωρή μόνο ο φερεντζές της λείπει.

    Σαράντα χρόνια Γιάννης, μαστρο-γιάννης δε γίνεται.

  180. Αρκεσινεύς said

    Ό τι Γιάννης ό τι Λιος τύφλα νάχουνε κι οι δυο

    λέγεται και ό τι Μάρκος … Έτσι τη λέμε την παροιμία στην Αμοργό

  181. sarant said

    Αρκεσινέα, ευχαριστώ, μ’ αρέσουν πολύ οι παροιμίες με ονόματα.

    Η πρώτη του 179 πρέπει να γραφτεί σε μορφή διαλόγου, φαντάζομαι έτσι θα την εννοείς κι εσύ. Το «έτσι τάφερε η κατάρα» είναι η απάντηση του Κώστα, όχι;

  182. #181
    Είπαν το παιδί σου Γιώργο; Ξαναβάφτισέ το! Κι ας με συγχωρήσουν οι Γιωργάδες, έχω πατέρα και γιο Γιώργο κι εγώ. 🙂

  183. sarant said

    Μπα; Αυτό γιατί πάλι;

  184. cronopiusa said

    ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ Ο ΕΓΩ Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΟΥ— ΜΗΤΣΑΚΗΣ

    Γιώργον είχα Γιώργον έχω
    κι αν ξαναχηρέψω πάλι Γιώργον θα διαλέξω
    Π.ΓΑΒΑΛΑΣ – ΟΠΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΙ ΜΑΛΑΜΑ.wmv

  185. Χρήστος said

    Επέκταση: Σαρανταπέντε Γιάννηδες ενός κοκόρου γνώση, κι όλοι οι υπόλοιποι δεν κάνουν άλλη τόση.
    Και: Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει και στάλα δεν αφήνει.
    Πόπη Ξανθάκου καθηγήτριά μου στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας

  186. Πατρινος said

    Συγχωρεστε μου το γαλλικο, στην Πατρα ακουγεται συχνα και το “γαμω τη Νανα τη χορευτρια” (αγανακτηση, θυμος)

  187. […] παραθέτοντας υλικό που είχα ενμέρει παρουσιάσει και σε ένα παλιότερο άρθρο, που όμως δεν περιοριζόταν στις παροιμίες για […]

  188. […] παραθέτοντας υλικό που είχα ενμέρει παρουσιάσει και σε ένα παλιότερο άρθρο, που όμως δεν περιοριζόταν στις παροιμίες για […]

  189. […] Σαρανταπέντε Γιάννηδες και άλλες παροιμίες […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: