Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το κουρασμένο παλικάρι (του Μποστ, σχεδόν επετειακό)

Posted by sarant στο 20 Απρίλιος, 2010


Επέτειος σήμερα της 21ης Απριλίου και στην αρχή σκέφτηκα απλώς να ξαναφέρω στην επιφάνεια το άρθρο που είχα πέρυσι τέτοια μέρα, με αναμνήσεις από τη μέρα της 21ης Απριλίου 1967. Το έκανα κι αυτό, αλλά τελικά είπα να προσθέσω και κάτι καινούργιο, ένα σκίτσο του Μποστ, δημοσιευμένο δυο εβδομάδες πριν από τα Ιουλιανά που θα μπορούσε κανείς να το πει προφητικό αν και πολλοί που έζησαν τότε θα είχαν κάνει παρόμοιες σκέψεις και προβλέψεις. Και τα Ιουλιανά δεν ήταν άσχετα με τη δικτατορία θαρρώ.

Το σκίτσο δημοσιεύτηκε στην Αυγή στις 27 Ιουνίου 1965 και επρόκειτο να είναι το τελευταίο σκίτσο του Μποστ πριν από την ιουλιανή εκτροπή. Παρουσιάζει τον Γεώργιο Παπανδρέου σκοπό μπροστά στο Κέντρο της Δημοκρατίας, να το έχει ρίξει σε βαθύ ύπνο, ενώ παλατιανοί και παρακρατικοί του ΙΔΕΑ μπαίνουν από την πόρτα και η χούντα σκαρφαλώνει τον τοίχο. Μάταια η μαμά Ελλάς με τον Πειναλέοντα προσπαθούν να ξυπνήσουν το «κουρασμένο παλικάρι».

Ο Μποστ και άλλες φορές  σε σκίτσα της περιόδου αυτής είχε σχεδιάσει τη χούντα σαν χοντρή γυναίκα. Τις μέρες εκείνες του Ιουνίου του 1965 είχε έρθει στην επιφάνεια η προβοκάτσια του Έβρου, η δήθεν κομμουνιστική δολιοφθορά με τη ζάχαρη στα ρεζερβουάρ των φορτηγών, εμπνευστής της οποίας ήταν κάποιος συνταγματάρχης Παπαδόπουλος –ναι, ο ίδιος ο πρωτοδικτάτορας.

Φυσικά, ο Μποστ δεν παραλείπει τις αναφορές σε γεγονότα της τότε επικαιρότητας. Έτσι, κάνει υπαινιγμό στην ανατροπή του ηγέτη της Αλγερίας, του Μπεν Μπελά, ο οποίος είχε ανατραπεί στις 19 Ιουνίου, αλλά και σε ένα περιστατικό του πολέμου του Βιετνάμ που είχε κάνει αίσθηση, όταν αντάρτες βιετκόγκ ανατίναξαν το πολυτελές πλωτό εστιατόριο Μάι Γκαν (My Cahn) στον ποταμό Σαϊγκόν, κοντά στην πόλη, σκοτώνοντας αρκετούς Αμερικανούς και ντόπιους.

Η προσφώνηση «ανένδοτε» παραπέμπει βέβαια στον ανένδοτο αγώνα που είχε κηρύξει ο Παπανδρέου μετά τις νόθες εκλογές του 1961· όσο για το «τιμία πράξις και ανδρική» πιθανότατα είναι υπαινιγμός σε μια δήλωση που είχε κάνει ο Παπανδρέου λίγες μέρες νωρίτερα όταν, ανακοινώνοντας ότι θα ψηφίσει υπέρ της παραγραφής των αδικημάτων της ΕΡΕ σχετικά με το σκάνδαλο της ΔΕΗ, είχε προσθέσει ότι η αποδοχή της παραγραφής είναι «και νόμιμος και τιμία πράξις».

Οι μελετητές της γραμματικής του Μποστ θα σταθούν στον τύπο «καθεύδομαι» και στη μεταβατική χρήση του «αδιαφορώ».

Για τον τίτλο, έχω απορία αν παραπέμπει στο τραγούδι του Χατζιδάκι ή σε κάτι άλλο.

Μια όμως και αναφερθήκαμε στις συνωμοσίες του Παπαδόπουλου, ιδού και μια γελοιογραφία της εποχής, του Κ. Μητρόπουλου, που τον αναφέρει ονομαστικά, αν και το σκίτσο δεν παρουσιάζει τον ίδιο τον Παπαδόπουλο, φυσικά –δεν είχε ακόμα γίνει τόσο διάσημος– αλλά έναν τυχόντα αξιωματικό.

Και για να γυρίσω στην πρώτη γελοιογραφία, ο Μπεν Μπελά που αναφέρεται, ζει ακόμα, περασμένα τα 90. Είχε μείνει σε κατ’ οίκον περιορισμό κάπου 15 χρόνια μετά την ανατροπή του, ύστερα τον άφησαν να φύγει, αλλά το 1990 επέστρεψε στη χώρα της οποίας υπήρξε ο πρώτος ηγέτης μετά την ανεξαρτησία της.

Advertisements

17 Σχόλια to “Το κουρασμένο παλικάρι (του Μποστ, σχεδόν επετειακό)”

  1. Ζαλισμένος ξανακοιτάζω τον τίτλο του ποστ, και μου φαίνεται πως διαβάζω «σχεδόν επαιτειακό». Κατά το μπόστειον «επί την επαιτείον των γάμων σας».

  2. 1. http://pixlr.com/editor/

    2. Open Image…

    3. Adjustment | Auto levels

    4. Adjustment | Curves
    Δείξε με τα αντίστοιχα σταγονόμετρα ένα σημείο του σκίτσου που πρέπει να είναι κατάμαυρο, κι ένα που πρέπει να είναι πάλλευκο (το μεσαίο, το γκρι, μην το χρησιμοποιήσεις)

    5. Adjustment | Desaturate

    6. Filter | Sharpen

    7. File | Save… Format JPEG 92% (και BMP/PNG για το αρχείο σου)

    Έτοιμος, σε λιγότερο από 2 λεπτά…
    http://www.imagebam.com/image/17256d77326504

  3. Μισιρλού... said

    Για άλλη μια φορά: απολαυστικός !

    Ο τίτλος σίγουρα, Νίκο, θα παραπέμπει στον Χατζιδάκι…
    Μου φαίνεται πως είναι προφανές κιόλας με τη λέξη «Θούρειον» (το πολεμικό τραγούδι τού «ανένδοτου»).
    Το έχει και σε εισαγωγικά.

    Κάνω τη σκέψη πως το συσχετίζει σοφά και με το 1961, μιας και το «Κουρασμένο παλληκάρι» είχε μεγάλο σουξέ τότε!
    Πρώτη ερμηνεία από τη Νάνα Μούσχουρη, που πήρε και το 2ο Βραβείο στο Γ΄ Φεστιβάλ Τραγουδιού του Ε.Ι.Ρ (τον Ιούλιο του 1961)
    και λίγο μετά νέα αποθέωση με την ερμηνεία τού Καζαντζίδη και μπουζούκι τον Μανώλη Χιώτη.

    Ο Καζαντζίδης το λέει συγκλονιστικά :

  4. sarant said

    Στάζιμπε, ευχαριστώ για το σουλούπωμα της εικόνας, είσαι μάγος!

    Μισιρλού, και να μην είναι από εκεί ο τίτλος, μας έδωσε την αφορμή να ακούσουμε το τραγούδι!

  5. Immortalité said

    Σταζυ, υπάρχει κάτι που δεν ξέρεις; 🙂

  6. Μαρία said

    Μα πότε πρόλαβε! Δηλώνει και διακριτικά την πηγή.
    http://trelogiannis.blogspot.com/2010/04/blog-post_2359.html

  7. Μισιρλού... said

    Πολύ αγιορείτικο φαν-κλαμπ έχει ο Σαραντάκος!
    Χοχοχοχο…
    [Κάντε κανα ευχέλαιο ή κανα ξορκισμό καλέ!!!]

  8. Μαρία said

    >Πολύ αγιορείτικο Δυστυχώς όχι μόνο. Δες πιο προσεχτικά αριστερά προς τα κάτω.

  9. sarant said

    Από το Κανάλι, υλικό για τη σημερινή μέρα:
    http://kanali.wordpress.com/2010/04/21/21041967-2010/

  10. […] https://sarantakos.wordpress.com/2010/04/20/kourasmeno/ […]

  11. Μαρία said

    Η νάρκη μου θύμισε την κανονική νάρκη που είχε εκραγεί στο Γοργοπόταμο το Νοέμβριο του 64 με καμιά ντουζίνα νεκρούς και πενηνταριά τραυματίες.
    Ρίχνοντας μια ματιά στην Ελευθερία του Ιουνίου του 65, είδα οτι η δίκη για τα επεισόδια στο Γοργοπόταμο που είχε αρχίσει στις 27/5/65 τελείωσε λίγες μέρες πριν απ’ τη γελοιογραφία του Μποστ (24/6) με καταδίκη 12 ατόμων.

  12. sarant said

    Μαρία, νομίζεις ότι υπάρχει κάποιος υπαινιγμός στο σκίτσο για τον Γοργοπόταμο;

  13. Μαρία said

    Νίκο, για μας δεν είναι φανερός. Αλλά το 65 σκέφτομαι οτι ίσως η νάρκη και το ανατινάζουν σαμποτέρ να είχε και άρωμα Γοργοποτάμου.
    Η ουσία είναι οτι μ’ αυτά και μ’ εκείνα η ατμόσφαιρα ήταν πολύ ηλεκτρισμένη.

  14. Alfred E. Newman said

    Νίκο εποχή δίκης Γοργοπόταμου, εισερχόμενοι με περιβραχιόνιο που γράφει ΙΔΕΑ και μια νάρκη στο χέρι… Μπα μάλλον δύσκολο το βλέπω. 😳

  15. sarant said

    Αλφρέδο, μέχρι τώρα δεν ήμουν βέβαιος ότι είναι νάρκη -αλλά ναι, έχεις δίκιο. Οπότε, μάλλον είναι σαφής υπαινιγμός.

  16. Μαρία said

    Αμάν, τώρα προσέχω την τουρτίτσα, είχα πιαστεί απλώς απ’ το κείμενο.

  17. Κ.Π. said

    Ο Παπαδόπουλος δεν ήταν διάσημος αλλά ήταν γνωστός. Είχε στήσει μια προβοκάτσια στην Μακεδονία ρίχνοντας ζάχαρη στα ρεζερβουάρ κάποιων στρατιωτικών οχημάτων και μετά έψαχνε για τους κομμουνιστές που το έκαναν το σαμποτάζ. Η προβοκάτσια όμως δεν πέρασε σαν τέτοια. Έγινε γνωστό ότι ο Παπαδόπουλος έριξε μόνος του την ζάχαρη. Η γελοιογραφία του Μητρόπουλου όπου ο Παπαδόπουλος βλέπει με τον φακό τις δικές του πατημασιές είναι σαφής επ’ αυτού. Λειτούργησε όμως η πράξη του μάλλον σαν απειλή. Αλλά οι «κομμουνιστές» περίμεναν από το κουρασμένο παλικάρι τον Παπανδρέου να τους σώσει από την Χούντα όπως σαφώς δείχνει το ευφυές κατά τα άλλα σκίτσο του Μποστ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: