Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Απρίλη απριλοφόρητε, το γκουγκλ που μεγαλώνει

Posted by sarant στο 19 Μαΐου, 2010


Ο τίτλος του ποστ είναι παιχνιδιάρικος, στο βωμό του δεκαπεντασύλλαβου. Ίσως όμως έχετε μιαν άγνωστη λέξη, τη λέξη «απριλοφόρητος». Γι’ αυτή τη λέξη θα σας μιλήσω, μεταξύ άλλων.

Είπαμε ότι η γλώσσα είναι απέραντη κι από αγκάθι βγαίνει ρόδο, κι έτσι το τωρινό σημείωμα είναι εγγονάκι ενός παλιότερου, που το είχα γράψει πρόπερσι στον ιστότοπό μου, με αφορμή ένα κακομεταφρασμένο κείμενο, που μεταξύ άλλων είχε την άγαρμπη λέξη «ακαρποφόρητος» αντί για το κοινότερο «άκαρπος». Σχολιάζοντας το ακαρποφόρητος, είχα γράψει:

Εκείνο το βαρύ κι ασήκωτο «ακαρποφόρητος» μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Και μου θύμισε έναν στίχο, το «Απρίλη απριλοφόρητε» (προσοχή: όχι απληροφόρητε), που κάπου τον είχα διαβάσει σε μιαν άλλη ζωή και δεν θυμόμουνα πού. Είπα ότι είναι του Σεφέρη, που βέβαια δεν είναι (του Σεφέρη είναι ο μήνας ο σκληρός, και μόνο ο μισός), ίσως θα ταίριαζε του Ελύτη, αλλά τώρα που πιο ήρεμα το σκέφτομαι είμαι σχεδόν βέβαιος ότι είναι από δημοτικό τραγούδι, και ότι υπάρχει σχετικό άρθρο, για το τραγούδι αυτό, στο περιοδικό Λαογραφία.


Εν τω μεταξύ, το γκουγκλ δεν έχει τη λέξη «απριλόφόρητος», άρα θα έλεγε κανείς ότι η λέξη δεν υπάρχει. Επειδή αν όλα αυτά τα βγάζω από το μυαλό μου, αυτό σημαίνει ότι έχω πολύ περίπλοκο Αλζχάημερ και θα δώσω πολλά στους γιατρούς, σας παρακαλώ αν ξέρετε κάτι για τον στίχο «Απρίλη απριλοφόρητε» να με… πριλοφορήσετε ή έστω να με πληροφορήσετε μ’ ένα ηλεμηνυματάκι. Μερσί εκ των προτέρων.

Εννοείται ότι πριν απευθύνω την έκκληση, είχα γκουγκλίσει το «απριλοφόρητε» και δεν είχα βρει τίποτα, ούτε άλλωστε είχα γίνει σοφότερος από τα λεξικά. Η λέξη «απριλοφόρητος», το λέω από τώρα, δεν (πρέπει να) υπάρχει σε κανένα λεξικό της ελληνικής γλώσσας. Τουλάχιστον δεν υπάρχει στο ΙΛΝΕ (το ιστορικό λεξικό της Ακαδημίας, εκείνο που σταμάτησε στο Δ) ούτε στον Δημητράκο, και ασφαλώς ούτε στα νεότερα υπάρχει.

Αυτά, τα έγραψα τον Γενάρη του 1998. Και χτες πήρα ηλεμήνυμα, στο οποίο μια επισκέπτρια των σελίδων μου με πληροφορεί ότι, αν δεν το έχω βρει στο ανάμεσα, ο στίχος «Απρίλη απριλοφόρητε» είναι τίτλος λαογραφικού έργου του Λ. Πολίτη. Και γκουγκλίζω, και βρίσκω όχι μόνο την αναφορά στο βιβλίο, αλλά και το δημοτικό τραγούδι. Και δεν είναι τυχαίο δημοτικό τραγούδι, είναι το παλιότερο ερωτικό νεοελληνικό δημοτικό τραγούδι, του 15ου αιώνα.

Δείτε το:

Άσπρη ξανθή πανέμνοστη, κύρκας της ταξιδεύει,
και υπάγει ο κύρκας της μακρεά και το ταξίδιν μέγα.
Κι η κόρη από της λύπης της τους μήνας καταράται:
«Να καείς Φλεβάρη, φλέγεις με, και Μάρτη, εμάρανές με·
Απρίλη απριλοφόρητε και Μα’ κατακαμένε,
τον κόσμον και να εγέμισες τ’ αθίτσια και τα ρόδα,
την ιδικήν μου την καρδιάν τους πόνους και τα δάκρυα».

Έχουμε άγνωστες λέξεις, ασφαλώς.
Πανέμνοστη, η πανέμορφη, περίπου. Κύρκας, ο αγαπητικός. Αθίτσια, τα λουλουδάκια.

Και «απριλοφόρητος»; Τι σημαίνει «απριλοφόρητος»; Απαντώ ευθαρσώς, δεν ξέρω. Η λέξη, όπως σας είπα, δεν υπάρχει σε κανένα λεξικό, ούτε στο Μεσαιωνικό του Κριαρά. Ούτε το TLG την έχει. Σε μιαν άλλη ζωή είχα φυλλομετρήσει το σχετικό άρθρο (που υπάρχει, λέει το googlebooks, στον 33ο τόμο της Λαογραφίας), αλλά δεν θυμάμαι ποια εξήγηση έδιναν. Υποθέτω ότι η κοπέλα του τραγουδιού κάνει παρηχήσεις με τα ονόματα των μηνών (Φλεβάρη, με φλέγεις, Μάρτη με μάρανες, Μάη καμένε) κι έτσι πλάθει το «απριλοφόρητε» ίσως στο μοντέλο του «αδιαφόρετε» (ανώφελε, άχρηστε). Δεν αποκλείεται όμως να λέω χαζαμάρες. Πάντως, πρώτος εξέδωσε το τραγούδι ο Σπ. Λάμπρος το 1894 (S. Lambros, “Ein byzantinisches Volkslied”, Byzantinische Zeitschrift 3:165–66), οπότε ο Δημητράκος που υποτίθεται ότι έχει «τα πάντα όλα» θα έπρεπε να έχει τη λέξη. Και ο μεσαιωνικός Κριαράς θα έπρεπε, εκτός κι αν τη θεώρησε αυτοσχεδιασμό και δεν την έβαλε.

Ωστόσο, μπορώ να σας πω λίγο περισσότερα για μιαν άλλη από τις σπάνιες λέξεις του κειμένου, λέξη που υπάρχει και σε λεξικό. Είναι η λέξη «πανέμνοστη» που σημαίνει, έγραψα παραπάνω, περίπου πανέμορφη. Έμνοστος είναι λέξη μεσαιωνική, σημαίνει «νόστιμος, ευχάριστος». Πανέμνοστος, ο πεντανόστιμος, ο πολύ ευχάριστος, ο πανέμορφος. Όπως θα καταλάβατε, το έμνοστος βγαίνει από το αρχαίο εύνοστος. Η τροπή του βν σε μν είναι χαρακτηριστικό της μεσαιωνικής γλώσσας (ελαύνω > λάμνω, χαύνος > αχαμνός). Βέβαια, στα αρχαία το εύνοστος είναι κυρίως όνομα -ήταν κι ένα λιμάνι στην Αλεξάνδρεια, του καλού γυρισμού. Οι λέξεις έμνοστος και πανέμνοστος υπάρχουν σε λεξικά, αν και στο λεξικό του Κριαρά, το μεσαιωνικό, θα τα βρείτε να λημματογραφούνται στο εύνοστος, πανεύνοστος (στάση που τη βρίσκω μπαμπινιωτική, κι ας πέσει φωτιά να με κάψει). Στα μεσαιωνικά κείμενα, το «πανέμνοστη» το βρίσκουμε κάμποσες φορές, ας πούμε στον Πόλεμο της Τρωάδος:

εὔμορφη, καλοπρόσωπη, λευκὴ ὥσπερ χιόνι·

μακρὺν εἶχε τὸν τράχηλον, εἶχε μάτια βαρέα,

ξανθὰ μαλλία πανέμνοστα, ὅλη ἀγαθοσύνη.

και:

Ἤκουσεν ἡ πανέμνοστη Ἑλένη τὸ μαντᾶτον·

ή στη Βελισσαριάδα, που κατά διαβολική σύμπτωση την ανέφερε τις προάλλες, σε σχόλιό του σε άλλο ποστ, ο Μπαλόγλου:

Και την αυγήν εχέρισαν όργανα του πολέμου,
τρουμπέτες, βιόλες, μπίφαρα, τύμπανα, ανακαράδες
και μουσικά πανέμνοστα, απλήρωτα τα είχαν.

[απλήρωτα δεν σημαίνει ότι δεν έδωσαν στους μουσικούς την αμοιβή τους, αλλά ότι τα όργανα ήταν πάρα πολλά, αμέτρητα]

ή στην Αχιλληίδα:

πανέμορφε, πανέμνοστε, στρατιώτη μου ἀντρειωμένε,

και σε πολλά άλλα έργα.

Όμως, την ίδια λέξη τη χρησιμοποιεί και ο Καζαντζάκης στη μετάφραση της Οδύσσειας (Η Καλυψώ, η θεά η πανέμνοστη, στις βαθουλές σπηλιές της), αλλά και ο Γκανάς στον Ύπνο του καπνιστή:

Θα πιω τη γλώσσα σου ως τη ρίζα
τα λόγια σου και τα βογγητά σου
λέξεις λεξούλες οιμωγές
προστακτικές και προσευχές
ανάσα μου ρηχή βαθιά πνιχτή
όλο κραυγές και μινυρίσματα
κορμί μου καλομαθημένο
αλάτι γίνε στο μάτι του χιονιού
να το τυφλώσεις γυναίκα μου πανέμνοστη κυρά
που με φυσάει το βλέμμα σου γλυκά και πάω

 

Πάω χαμένος

Όμως, παρά το ότι έχει καταγωγή απ’ την αρχαία, η λέξη “πανέμνοστη” έγινε λαϊκιά, οπότε δεν αξίζει να μένει στα λεξικά (ενώ αξίζει η “αφάλιση”). Αλλά εδώ σταματάω την περιπλάνηση -ή μάλλον, πριν κλείσω, επιστρέφω στον τίτλο. Έλεγα πως πρόπερσι δεν πήρα καμιά γκουγκλιά για το “απριλοφόρητε”, τώρα όμως παίρνω κάπου έξι ή εφτά, μερικές από τις οποίες υπήρχαν και πρόπερσι αλλά το γκουγκλ δεν τις έπιανε. Μ’ άλλα λόγια, το γκουγκλ μεγαλώνει.

P. Lambros: Ein byzantinisches Volkslied
Advertisements

72 Σχόλια to “Απρίλη απριλοφόρητε, το γκουγκλ που μεγαλώνει”

  1. Μαρία said

    Άντε σου έφυγε η περιέργεια
    αλλά ο Κεχαγιόγλου διορθώνει:
    http://www.lit.auth.gr/node/53
    50. «&Aπρίλη απληροφόρητε&», περ. ONOMATA,Revue Onomastique 9 (1984 [=Aφιέρωμα στους καθηγητές Δ. I. Γεωργακά, I. Θ. Kακριδή και K. Tρυπάνη]) 141-144.

    Για τη νοηματική αποκατάσταση ενός γνωστού πρώιμου δημοτικού τραγουδιού («Άσπρη ξανθή πανέμορφη&») προτείνεται και αιτιολογείται θεματικά και ειδολογικά μια αναγκαία διόρθωση («Aπρίλη απληροφόρητε»=«Aπρίλη άχαρε, χωρίς καλά μαντάτα κτλ.» αντί του «Aπρίλη απριλοφόρητε» των εκδόσεων).
    Πάλι βέβαια παρονομασία έχουμε αλλά με υπαρκτή λέξη.

  2. Μπουκανιέρος said

    Το πανέμνοστη μου φαίνεται πολύ κοινό και γνωστό.
    Τα «κύρκας» και «αθίτσια», πάλι, μου φαίνεται ότι μαντεύονται αμέσως κι εύκολα (δεν ξέρω ακριβώς το γιατί – μετεμψύχωση ίσως; 🙂 )

    Για το «απριλοφόρητε» δεν ξέρω.
    Αλλά η διόρθωση Κεχαγιόγλου μού φαίνεται άστοχη (σα διόρθωση). Είναι, το πολύ-πολύ, ετυμολογική εξήγηση.
    Και, α, το «ρ» ρολάρει εύκολα – στο χωριά μου λένε «πρίκα» και «πρικός» (καφές).

  3. gbaloglou said

    Πολύ ενδιαφέρον! [Πάντως το «απληροφόρητος» δεν εμφανίζεται στο Λεξικό Κριαρά και γενικά ακούγεται αρκετά λόγιο (στα δικά μου αυτιά τουλάχιστον), οι δε εμφανίσεις του στο TLG λίγες και λίαν θεολογικές…]

  4. Μισιρλού... said

    Πάντως, εγώ από την κούραση μάλλον, διάβασα : Απριλοθώρητε !
    Και νόμιζα πως θα έλεγες στο κείμενο του ποστ, πως υπάρχει λάθος και έπρεπε να λένε : ακριβοθώρητε !!!
    [ζήσε Μάη μου, δηλαδή, κατά το λανθασμένο…]

    Πάντως, σαν να μου κάθεται καλύτερα αυτό, με τους λυγμούς και κοπετούς τής καψερής ξανθούλας !

  5. Μισιρλού... said

    Πάντως, φαίνεται η κούρασή μου! (για να τριτοτεταρτώσει επιτέλους το πάντως!!! φτουυυ…]
    8)

  6. gbaloglou said

    Πιθανολογώ πάντως ότι ο Κεχαγιόγλου προτείνει την έννοια «Απρίλιος (βασανιστικά) ατελείωτος» — κατά το «απληροφόρητος λύπη» που βρήκα (TLG) στο ACTA XANTHIPPAE ET POLYXENAE του 3ου αιώνα 🙂

    [Ας διευκρινισθεί με την ευκαιρία ότι στο απόσπασμα από την Βελισσαριάδα «απλήρωτα μουσικά» = «αναρίθμητα όργανα» — αυτό κι αν δεν είναι σύμπτωση 🙂 🙂 ]

  7. gbaloglou said

    #6, #1:

    Προφανώς ο Κεχαγιόγλου προτείνει κάτι άλλο — φταίει το απληροφόρητον της ώρας 🙂

  8. Όσο συχνάζω εδώ, τόσο συνειδητοποιώ το ανελλήνιστόν μου…

    > «Απρίλη απριλοφόρητε, το γκουγκλ που μεγαλώνει»: 15σύλλαβος.

    Μονοσύλλαβο δηλαδή το «γκούγκλ», Νικοδέσποτα;

  9. sarant said

    Μαρία, δεν είχα δει τη διόρθωση, πράγματι’ βέβαια, η δημοσίευση στη Λαογραφία είναι μεταγενέστερη της διόρθωσης, όπως και άλλες, οπότε δεν αποκλείεται να μην έχει γίνει ευρύτερα αποδεκτή η διόρθωση. Θα ήθελα να έβλεπα τα επιχειρήματα του Κεχαγιόγλου, όπως και τα τυχόν αντεπιχειρήματα.

    Γιώργο Μπ, τη διευκρίνιση για τα «απλήρωτα» την έβαλα στο κείμενο.

    ΝικΝικ, μα φυσικά μονοσύλλαβο το «γκουγκλ».

  10. marulaki said

    @8. Κι εγώ…

  11. ΤΑΚ said

    Η διόρθωση του Κεχαγιόγλου βασίζεται στη λογική (γιατί ο Απρίλης που φοράει τον Απρίλη, ε, δε λέει και πολλά…). Όμως το «απριλοφόρητε» εκδοτικά τουλάχιστον αποτελεί lectio difficilior και για αυτό θα έπρεπε να εξαντλήσουμε κάθε δυνατότητα ερμηνείας πριν το θεωρήσουμε φθαρμένο και το «αποκαταστήσουμε»/διορθώσουμε. Πέρα από τις προφανείς (και για μένα τουλάχιστον) παρηχήσεις και το παιχνίδι με τα ονόματα των μηνών, η λ. «απριλοφόρητος» κάτι θα πρέπει να σήμαινε για να παραμείνει (άλλωστε και ο «κατακαμένος» Μάης δεν πάει πίσω – είναι εξίσου δυσερμήνευτος και πιστεύω ότι η σημασία εδώ δεν είναι «κατακαημένος», όπως το λέμε σήμερα και όπως συχνά το συναντάμε και στα πρώιμα νεοελληνικά κείμενα, αλλά «καυτός»).

  12. Pale, blond, and lovely; and her swain’s away.
    Her swain has wandered far, his journey’s long.
    The maiden in her sorrow blames the months:
    «February, damn your fever; March, you’ve marred me.
    April, you’re hapless for me; May, a maelstrom.
    Though you have filled the world with buds and roses,
    you’ve filled my very heart with pangs and tears.»

  13. ΤΑΚ said

    Μπράβο, Νικ! Χαραμίζεσαι, ποίηση έπρεπε να γράφεις.

  14. sarant said

    Νικ, αριστουργηματικό -να πω πως είναι καλύτερο από το πρωτότυπο, θα πέσει φωτιά να με κάψει δεύτερη φορά!

  15. π2 said

    Νικ, υποκλίνομαι.

    Συμφωνώ με την εκδοτική αρχή του ΤΑΚ, αν και η λέξη απριλοφόρητος έχει κάτι από γλωσσοδέτη (δοκιμάστε να το πείτε τρεις φορές γρήγορα), οπότε κάποιες φωνολογικές αντιμεταθέσεις ίσως δεν πρέπει να αποκλειστούν.

  16. Παίδες, για λόγους προσωπικούς, τελευταία γέμω ποιήσεως, πλην (για λόγους ευνόητους) όχι στα ελληνικά.

    Οι διορθώσεις στις δημώδεις εκδόσεις, εντύπωσή μου είναι πως αιτιολογούνται λεπτομερώς σε ειδικά άρθρα (όπου βγαίνει ο ένας φιλόλογος να κατσαδιάσει τον άλλο), αλλά σπάνια στις εκ νέου εκδόσεις.

  17. gbaloglou said

    Το κυριότερο επιχείρημα υπέρ της διόρθωσης σε «απληροφόρητος» (με την έννοια είτε του «ανενημέρωτος» είτε του «ατελείωτος» είτε του οτιδήποτε άλλου) είναι η αυτοαναφορικότητα του «Απρίλης απριλοφόρητος» (που θα μπορούσε πάντως να σημαίνει «Απρίλης φερμένος από Απρίλη», κατά το «στρούθιον αεροφόρητον» του Εύβουλου για παράδειγμα*).

    Να σημειωθεί ότι σε σύνοψη της υστεροβυζαντινής και μεταβυζαντινής δημώδους ερωτικής ποίησης η Βίκυ Παναγιωτοπούλου-Δουλαβέρα αφήνει την μοιραία λέξη ασχολίαστη 🙂 Δείτε εδώ.

    ὦ μάκαρ ἥτις ἔχουσ’ ἐν δωματίῳ
    . . στρούθιον ἀεροφόρητον
    λεπτότατον περὶ σῶμα συνίλλεταί τε
    ἡδυπότατον περὶ νυμφίον εὔτριχα
    κισσὸς ὅπως καλάμῳ περιφύεται
    αὐξόμενος ἔαρος ὀλολυγόνος
    ἔρωτι κατατετηκώς

  18. Παρανάγνωση για «απροικοφόρετε» θα έπαιζε; Μη βαράτε αν είπα βλακεία.

  19. gbaloglou said

    #16:

    Και μάλιστα στις αρχές όχι του καλοκαιριού μα του χειμώνα!

  20. Ακολουθεί σεντονιάδα· δεν πήγαινε για τέτοια, ούτε απευθύνεται προσωπικά στο νικοκύρη, μήτε σας κάνω τον έξυπνο. Πάμε, λοιπόν, μετά το disclaimer…

    Μια από τις πολλές παρανοήσεις για τον γούγλη αφορά τι βρίσκει και τι όχι.

    Ψάχνει για παράδειγμα κάποιος μια φράση που θυμάται ότι έχει ειπωθεί σε κάποιο σχόλιο στο μπλογκ, δεν το βρίσκει -ενώ είναι σίγουρος, ή ενώ μπορεί ο ίδιος, ταπεινότερος κατά πολύ του γούγλη, να το βρει χειροκίνητα- και βγάζει το συμπέρασμα «άχρηστο το γκουγκλ!»

    Λοιπόν, όπως όλοι ξέρετε, και είναι λογικό, ο γούγλης δεν ψάχνει τις ίδιες τις σελίδες σε πραγματικό χρόνο, αλλά τα ευρετήρια για μυριάδες όρους και σελίδες που ενημερώνει συνεχώς, μέσω των πληροφοριών που αντλούν οι web crawlers του, τα προγράμματα, δηλαδή, που έχει εξαπολύσει να επισκέπτονται τις σελίδες του παγκόσμιου ιστού. Και ποιες σελίδες είναι αυτές; πού τις βρίσκουν οι crawlers; πού ξέρουν αν σε ένα site υπάρχουν καινούριες ή αν έχουν ανανεωθεί άλλες που έχουν ξαναεπισκεφτεί;

    Η απάντηση είναι πολυδιάστατη.

    Αφενός πρέπει ένα site ή ένας server να μην έχει απαγορέψει στον γούγλη να περνάει. Πολλοί webmasters το κάνουν, θάχετε ακούσει και τον Μέρντοκ να λέει ότι θα κόψει την πρόσβαση στον γούγλη (δεν εννοεί απαραίτητα ακριβώς το ίδιο, αλλά να, π.χ. η εφημερίδα Πατρίς στο Ηράκλειο το κάνει, θαρρώ κι ο ΔΟΛ το ίδιο, δεν είμαι σίγουρος, κι άλλοι πολλοί που δεν φαντάζεστε).

    Μετά, ποιες σελίδες να βρει ο γλοιώδης αυτός τύπος, ή αλλιώς η αράχνη -spider; Άντε και ξεκίνησε από την αρχική, πού να πάει; όπου υπάρχουν σύνδεσμοι είναι η απάντηση, προφανώς. Επιπλέον όπου διαφημίζει το ίδιο το site. Δηλαδή, μπορείς να πεις της αράχνης: πέρνα κι από δω. Ειδικά αν πρόκειται για σελίδες δυναμικές -αλλά ας μην μπω καθόλου σε τεχνικά.

    Κι ύστερα, ή μάλλον πρώτα απ’ όλα, και πως πρωτοέρχεται στο site ή την σελίδα η αράχνη; ΟΚ, αν μπεις στο κιτάπι μια φορά, αλλά πώς πρωτομπαίνεις; Ε, η απάντηση είναι μέσω συνδέσμου από άλλη σελίδα. Κάποιος πρέπει να στείλει αρχικά τον γούγλη στο site ή σε μια συγκεκριμένη σελίδα του (εδώ έχει ψωμί και απατεωνιά μπόλικη για τους περιβόητους ειδικούς SEO -search engine optimization· ο τίτλος δεν είναι ακριβής για το τι κάνουν).

    Κι άντε, λοιπόν, μπήκες. Πέρασε μια φορά η αράχνη. Μπήκε στο ποστ σου, στα σχόλια, είχε 3-4 τα κατέγραψε… Πότε θα ξαναπεράσει; Αν τα σχόλια έγιναν στο μεταξύ 300, θα μείνει στα 3 το ευρετήριο του γούγλη; Η απάντηση είναι εξαρτάται. Μπορεί και ποτέ, μπορεί και μεθαύριο. Ανάλογα την κίνηση της σελίδας, το πόσοι άλλοι δείχνουν -μέσω συνδέσμων- σ’ αυτή, ποιοι είναι αυτοί οι άλλοι (είναι για παράδειγμα μαϊμού σελίδες που έστησες ίσως εσύ ο ίδιος για να βάλεις λινκ), το δικό τους site είναι επίσης σημαντικό; από άποψη κίνησης, ανανέωσης περιεχομένου, συνδέσμων τρίτων προς αυτό;

    Όλα αυτά, λοιπόν, κι άλλα, παίζουν ρόλο για το αν ο γούγλης έχει ευρετηριάσει -λέξη κι αυτή- ένα σχόλιο, μια φράση, μια σελίδα.

    Κι όλα αυτά αφορούν τον επιφανειακό ιστό μόνο, ε; Για θυμηθείτε όλες τις βάσεις δεδομένων, τις εφημερίδες της Ε.Β., την Ανέμη, τη gallica που είδαμε στου Δύτη, και, και… Που για να βρεις κάτι πρέπει να υποβάλεις ερώτημα; 95% ή 99% του ιστού είναι ο βαθύς ιστός. Αυτός που δεν πιάνει ακόμη κανείς γούγλης· αυτός που η μόνη του πραμάτεια για τις μηχανές αναζήτησης είναι τα url που διαφημίζουν τα ίδια τα site αυτά (σχετικό το περί δυναμικών σελίδων παραπάνω).

    Τέλος μαθήματος και σεντονιού· «δεν περιγράφω άλλο», πούλεγε κι ο Χελάκης…

  21. παναπεί δεν έχει σημασία αν η σελίδα ήταν του 2000 κι ο γούγλης την ανακάλυψε το 2010. Δεν μεγάλωσε ο γούγλης απαραίτητα, αλλά η σπουδαιότητα -κατά τα κριτήρια του γούγλη, βεβαίως- της σελίδας.

  22. α, κι όπου είπα «κίνηση» για σελίδα, δεν εννοώ επισκεψιμότητα, hits και τέτοια, αυτά δεν είναι δουλειά του γούγλη να τα ξέρει, αλλά σύνδεσμοι -με αξία- προς αυτήν και ανανέωση περιεχομένου (αυτό φαίνεται στη σχετική χρονοσφραγίδα το αρχείου της σελίδας)

    [Φτάνει, είπε στον εαυτό του]

  23. Μαρία said

    Στάζυ, τώρα καταλαβαίνω γιατί κάποια σχόλια δεν τα βγάζει η θεία.

    9
    >η δημοσίευση στη Λαογραφία είναι μεταγενέστερη της διόρθωσης, όπως και άλλες
    Νίκο, το άρθρο δηλαδή του Πολίτη δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του;

    Νικ, πράγματι θαυμάσιο αλλά σε βόλεψε βλέπω η διόρθωση 🙂

    Πιδύε, τον δοκίμασα το γλωσσοδέτη, θέλει ειδική εξάσκηση.

  24. sarant said

    Μαρία, η Λαογραφία στο τ. 33 πρέπει να είχε πάνω από ένα άρθρα για τον απριλοφόρητο Απρίλη, αλλά τώρα που το ξαναβλέπω δεν είναι σίγουρα μεταγενέστερη από τη δημοσίευση του Κεχαγιόγλου, παρά μόνο τυπικά (1984 ο ένας, 1985 η άλλη). Βέβαια, υπάρχουν και ακόμα μεταγενέστερες δημοσιεύσεις που κρατούν το «απριλοφόρητος».

  25. akindynos said

    [Φτάνει, είπε στον εαυτό του]

  26. #25 Είδες ταχύτητα!

  27. Μαρία said

    24 Κατάλαβα. Είχα μείνει στον Πολίτη του ποστ.

    Α και συγγνώμη για το σπάσιμο αλλά φταις εσύ που είπες οτι γουγλιζόταν. Πρώτος πρώτος μου βγήκε ο Κεχαγ. και μετά μ’ έφαγε η περιέργεια, η οποία ως γνωστόν πληρώνεται.Μου χύθηκε το μάτι, για να διαβάσω τη μισή εργογραφία.

  28. Μισιρλού... said

    Μήπως, το σωστό είναι : «Απρίλ’ αφόρετε» ;
    ===================================================

    Με όλη αυτή την παρανόηση(;) και τις προτάσεις για αποκατάσταση της λέξης, μου γεννήθηκε μια επιθυμία να ψαχουλέψω λίγο τον Βιζυηνό -με τη δεδομένη και πλούσια λαογραφική καταγραφή των κειμένων του- γιατί, σαν κάτι να ψιλοθυμόμουνα με εκείνο το: «Εμβήκεν ο Μάη’ς»… που πρόσφατα ξαναξεσκόνισα στην «Πρωτομαγιά» του.

    Η βιαστική έρευνα μου έδωσε μερικά ενδιαφέροντα αποτελέσματα, που μάλλον καταδείχνουν πως, οι μεταγενέστεροι μελετητές και καταγραφείς έχουν εσφαλμένη άποψη με τις προτεινόμενες παρονομασίες, αφού η λέξη ως φαίνεται, απλά έχει παραποιηθεί [από συνίζηση(;)- συμφυρμό(;)- πώς το λένε;]…

    ***

    Ο Ευλάμπιος (Georgii Ivanovich) ομογενής από την Ρωσσία, είναι αυτός που καταγράφει πρώτος ανάλογο δίστιχο, στου ΜΑΪΟΥ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ (στο : ΑΜΑΡΑΝΤΟΣ, ήτοι τα ρόδα της αναγεννηθείσης Ελλάδος / Πετρούπολη – 1843) ως εξής : «Απρίλ’ , Απρίλ’, αφόρετε»
    Εμπήκ’ ο Μάης , εμπήκ’ ο Μάης ο μήνας
    ο Μάης με τα τριαντάφυλλα κι ο Απρίλης με τα ρόδα.
    Απρίλ’, Απρίλ’, αφόρετε, Μάη μου κανακάρη
    όλον τον κόσμο γέμισες στ’ άνθη και στα λουλούδια.
    [Πώς νάναι μεταφρασμένο άραγε στα ρώσικα; Γνωρίζεις κάποιος από τους επισκέπτες; – (ΕΥΛΑΜΠΙΟΣ- ΜΑΗΣ στα ρώσικα)]

    – Κάπου πέτυχα (αλλά το έχασα ργμτ@^%$) πως καταγραφή τέτοιου δίστιχου έχει ο διάσημος φιλόλογος και φιλέλληνας Κλαύδιος Κάρολος Fauriel, στο περίφημο : Chants populaires de la Grece moderne (1824 & 1825).
    Αλλά δεν το συνάντησα -αν κι έψαξα πολύ βιαστικά τον Φωριέλ, και στους 2 τόμους των Δημοτικών τραγουδιών τής νεότερης Ελλάδας.
    [Σημ: ο Ευλάμπιος είχε ανοίξει πόλεμο με το Φωριέλ, για τη μη εγκυρότητα των πηγών του, και τον επέκρινε πως οι καταγραφές του περιέχουν «πεζότητες και χυδαιότητες και πως δεν είναι γνώστης των ελληνικών εθίμων].

    – Πανομοιότυπα παρουσιάζει το δίστιχο και ο Πάσσωβ, (Απρίλ’, αφόρετε) στο : Carmina popularia Graeciae recentioris-ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΡΩΜΑΙΙΚΑ (1850)

    – Τους δυο πρώτους στίχους από το τραγούδι τού Μάη -είπαμε- τους παραθέτει ο Βιζυηνός στην «Πρωτομαγιά». (1884)

    Ο Νικόλαος Πολίτης στο «Εκλογαί από τραγούδια του Ελληνικού Λαού» – 1914 (στο κεφάλαιο ΚΑΛΑΝΔΑ – ΒΑΪΤΙΚΑ, αρ.164) το σημειώνει : «Απρίλη ροδοφόρετε»

    Ο Στίλπων Κυριακίδης (που διετέλεσε και διευθυντής του Λαογραφικού Αρχείου) στο «Μνημεία του Λόγου-Άσματα»-1923, το αναφέρει και αυτός (αντιγράφει-αναπαράγει πιστά από τον Ευλάμπιο) : «Απρίλ’, Απρίλ’, αφόρετε»
    (Σημειώνοντας πως: το άσμα είναι υπόλειμμα προχριστιανικών χρόνων).

    – Στη ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ τ.33 αναφέρεται πως ο αρχικός στίχος ήταν «απληροφόρητος», μα δε μπορεί κάποιος να το διαβάσει με σιγουριά (στο γκουγκλοβιβλίο, είναι μισερό το απόσπασμα…).
    Εδώ ψιλοδιαβάζεται πως: καταγραφή τέτοιου δίστιχου έχει και ο κόμης Marcellus.
    *** Αυτό είναι το λεγάμενο κείμενο, με την πρόταση αποκατάστασης της λέξης από τον Κεγαγιόγλου; (αν κατάλαβα καλά, με τα νεότερα που ποστάρατε;)

    Μου φαίνεται πως πρέπει να ψάξουμε αν γράφει κατιτίς και ο Ζαμπέλιος (1825), ο Μανούσος (1860), Μέγας, Αραβαντινός, Τρανός κλπ…
    [Χμ… καθώς και να τσεκάρουμε και τον Βαλαωρίτη και τον Κρυστάλλη, τώρα που το σκέφτομαι !]

  29. Μισιρλού... said

    >>> @ 28 – Έβαλα σχόλιο, αλλά :

    Το σχόλιό σας θα ελεγχθεί πρώτα από συντονιστή
    20 Μαΐου, 2010 στο 17:41

    Οι πολλοί λίνκοι φταίνε, άραγες;

  30. sarant said

    Μισιρλού, το κείμενό σου απελευθερώθηκε, και άξιζε τον κόπο. Φαίνεται πως η Λαογραφία δικαιώνει τον Κεχαγιόγλου, τουλάχιστο σ’ αυτό το άρθρο. Όταν θα τη βρω, σε κανα 10ήμερο, θα βεβαιωθούμε.

  31. Μαρία said

    Μισιρλού, αν μπεις (που μπήκες δηλαδή) στον κόπο να ψάξεις, αναζήτησε μόνο αρνητικούς χαρακτηρισμούς, όχι σαν το ροδοφόρετε. Η κόρη καταράται αφού.

  32. gbaloglou said

    #31:

    Μάλλον ειχαμε θετικούς χαρακτηρισμούς για Απρίλη και Μάη στην αρχική παραλλαγή («ροδοφόρετος», «κανακάρης») που αναστρέφονται στην παρούσα («αφόρητος», «κατακαμένος»).

  33. akindynos said

    @25, ήθελα να δείξω πως υπάρχει κι εκείνο το τμήμα του ιστού που είναι μεν στα ελληνικά αλλά με λάθος κωδικοσελίδα, κυρίως έγγραφα pdf (τελευταία και flash).

  34. #33 Άλλο βάσανο κι αυτό. Κάτι πάει να κάνει ο έρμος ο γούγλης με τη δική του αναγνώριση κειμένου, αλλά τι να διασώσει…

  35. vavou said

    σε ακούω..

  36. Μαρία said

    Α ρε Νίκο, το άσμα τόσο καιρό ήταν μπροστά στη μούρη μας. Το έχει ο Ν.Πολίτης, ο.π., στο: Επίμετρον,δημώδη άσματα των μέσων χρόνων, αρ.4
    Αντιγράφω:
    [Τραγούδι εκ χειρογράφου του ΙΕ’ αιώνος ανήκον, ως και το επόμενον, εις τον κύκλον των τραγουδιών της απαρνημένης*. Πρβλ. ανωτέρω σ.160 αριθμ.128]
    και δίνω μόνο τις διαφορετικές γραφές:
    Κύρκατης
    Να κης (σε σημ. =να καής)
    και αν εγέμισες
    ταθίτζια (σε σημ. τανθίτζια, τανθύλλια

    Μπαλό, μ’ αυτό το πλευρό να κοιμάσαι 🙂

  37. Μαρία said

    Εδώ τα σχόλια του συγχωριανού του Εσπεκταδόρ, Θανάση Μουσόπουλου, στην Πρωτομαγιά(βλ.28)
    http://alex.eled.duth.gr/logos/book/mous3/comments.html

  38. #28 – Κάπου πέτυχα (αλλά το έχασα ργμτ@^%$) πως καταγραφή τέτοιου δίστιχου έχει ο διάσημος φιλόλογος και φιλέλληνας Κλαύδιος Κάρολος Fauriel, στο περίφημο : Chants populaires de la Grece moderne (1824 & 1825).

    Δες εδώ, στο αναγνωρισμένο οπτικά κείμενο, το τραγούδι της χελιδόνας:

    « Mars, mars neigeux, et toi, boueux février, voici le
    bel avril qui arrive.

    k Hors d’ici, février! Hors d’ici, mars! Pritz, pritz.

    Και στο τραγούδι του Μάη:

    Avril, avril, va-t’en, maudit ; viens, mon gentil mdis de mai ;

  39. Μισιρλού... said

    @36
    Διόρθωση Μαρία, για την ευκολία τής αναζήτησης :

    Το άσμα βρίσκεται στο Επίμετρον (στο κεφάλαιο ΚΑΤΑΛΟΓΙΑ, σελ. 252 / το 4)

    Όπως αναφέρει ο Πολίτης: Το χειρόγραφο του ΙΕ’ αι. είχε τίτλο : «Καταλόγια, στίχοι περί έρωτος και αγάπης».
    Το πρωτοεκδίδει, από το χειρογράφο, ο γερμανός Γουλιέλμος Βάγκνερ («Αλφάβητος της αγάπης» – 1879).

    Σημειώνει ακόμα πως, το προηγούμενο έτος (άρα 1913 ή εννοεί το 1878;) είχαν επιμεληθεί τα «Καταλόγια» και οι Pernot – Hesseling. («Καταλόγια, στίχοι περί έρωτος και αγάπης»).

    *** Οι χρονολογίες αυτές είναι μεταγενέστερες του 1843…***

  40. Μισιρλού... said

    &
    [Ναι, ο ίδιος ο Πολίτης το εντάσσει στον κύκλο των τραγουδιών της απαρνημένης]

  41. Μισιρλού... said

    @37
    Το είχα διαβάσει αυτό το εξαίρετο κείμενο του Θανάση Μουσόπουλου, στις 30 Απρίλη !!! (όταν αναζητούσα την «Πρωτομαγιά» του Βιζυηνού).
    Κι έτσι σήμερα έκανα το συνειρμό και τις περαιτέρω σκέψεις-έρευνες.
    8)

  42. Μισιρλού... said

    @38
    Στάζυ!!! Ευχαριστίες…
    (προσπάθησα, αλλά τα γαλλικά μου είναι μόνο για… την προκυμαία τής Σμύρνης… το Και !!!)
    :mrgreen:

  43. #42 Και μένα το ίδιο, και χειρότερα, Μισιρλού, αλλά ας είναι καλά ο κοκκινοτρίχης, το google translate και το ubiquity.

  44. #38

    http://www.archive.org/stream/chantspopulaire01unkngoog#page/n245/mode/2up/search/avril
    http://www.archive.org/stream/chantspopulaire01unkngoog#page/n247/mode/2up/search/avril

  45. Μισιρλού... said

    Στάζυ μου !!! Με τα καλούδια σου… ΣΟΣ …

    Κάνε κάτι να φανεί το λεγάμενο «Απρίλη απριλοφόρητε» στο @39 :

    Εδώ : Βάγκνερ (“Αλφάβητος της αγάπης” – 1879)

  46. Μαρία said

    43 Σου μετέφρασε και τη σημείωση για το επινοημένο Pritz ;

  47. #43 Pritz=Pritz
    #33 Τώρα που το σκέφτομαι, έχεις κανένα βρώμικο τρόπο ή εργαλείο να μετατρέπουμε όρους αναζήτησης από τη σωστή κωδικοποίηση στη λανθασμένη, ώστε να κάνουμε αναζητήσεις και για αυτές τις περιπτώσεις;

  48. Μισιρλού... said

    @46

    Βρε Μαρία, εσείς που κατέχετε, δεν κάνεις καμια βαθειά λογοτεχνική κατάδυση, να μας πεις, μην και είναι και επινόηση το «απριλοφόρητε»;!

    Μόλις παρατήρησα πως, τα ελληνικά στον Βάγκνερ («Αλφάβητος της αγάπης» – 1879) είναι Δημητρίου Βικέλα !!!

    Βρε λες;!

  49. Μισιρλού... said

    @48
    [βρε λες, να λύθηκε το μυστηριακό… εννοώ!]

  50. Alfred E. Newman said

    @39 Μισιρλού
    Γιατί αισθάνομαι άγρια μπερδεμένος;
    Το 4 στο Επίμετρο δεν μοιάζει να είναι συνέχεια του 3. Το μόνο κοινό που έχουν είναι ότι το 3 και το 4 προέρχονται από χειρόγραφο του ΙΕ΄αιώνα, (αλλά όχι απαραίτητα το ίδιο).
    (Άλλωστε στο ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ στο οποίο μας παρέπεμψες δεν υpάρχει το κείμενο.) :mrgreen:

    Βέβαια μπορεί να συμβαίνει το απλούστερο όλων: Έφτασα στο όριο της ανεπάρκειάς μου χωρίς να το καταλάβω. 😥

  51. Alfred E. Newman said

    @48 Μισιρλού γράφεις >Μόλις παρατήρησα πως, τα ελληνικά στον Βάγκνερ (“Αλφάβητος της αγάπης” – 1879) είναι Δημητρίου Βικέλα !!!<

    Αυτό κατάλαβες από τη φράση "Seinem lieben Freunde Demetrios Bikélas gewidmet"; ❓

    Άρα μάλλον κάνω λάθος 😦 που εγώ κατάλαβα ότι αφιερώνει το βιβλίο στον φίλο Βικέλα.

  52. Μισιρλού... said

    Ναι καλέ Αλφ !!! Το αφιερώνει στον Βικέλα (έτσι λέει ξεκάθαρα)

    Αλλά, η σκέψη μου ήταν -μήπως βρεθεί άκρη- γιατί, να το αφιερώνει;
    Μήπως τον βοήθησε σαν φίλος; (να έκανε κανα ριράιτινγκ εννοώ, στα αρχαίο ροδίτικο ποιήμα, να το σενιάρισε ο Βικέλας!)

    Μια σκέψη κάνω, λόγω των πολλών σημειώσεων στο κάτω μέρος των σελίδων, πως φαίνεται πως αλλιώς ήταν το πρωτότυπο κείμενο…

  53. Μισιρλού... said

    (κι άσε με τώρα… διαβάζω !!!)
    χοχοχοοοοο
    😛

  54. Alfred E. Newman said

    Τώρα σχετικά με το 39
    Στην έκδοση του Πολίτη που έχω μπροστά μου (ΕΝΤΥΠΗ) του 1932 αναφέρει :
    Αρίστη και τελειοτάτη έκδοσις ταύτης (εννοεί των Καταλογίων) είναι η δημοσιευθείσα τω 1913 υπό των γνωστών D.C. Hesseling και H.Pernot εις την οποίαν επέθεσαν την επιγραφήν «Ερωτοπαίγνια».

  55. Μισιρλού... said

    @54,
    Ναι, Αλφ… Έτσι επακριβώς σημειώνει ο Πολίτης και στην έκδοση του 1914 (που παραπέμπω στο @39) τον τίτλο της έκδοσης των D.C. Hesseling-H.Pernot : «Ερωτοπαίγνια».
    Δικό μου το λάθος, που έβαλα τον τίτλο τού πρωτότυπου πιο πάνω !
    [η βιασύνη και ο ενθουσιασμός που το βρήκα, βλέπεις!]

    __________
    Βλέπω πως, όλα τελικά τα βρήκες σιγά-σιγά…
    Ίσα η γκρίνια, και το αυτοκατηγορητήριό σου! Χεχεχεεε
    😆

  56. Δημήτρης said

    Πολύ ενδιαφέρον, όμορφα ελληνικά μας θυμίσατε κ. Σαραντάκο

    απριλο(α)φόρητε

    Πρόκειται μάλλον για λεξιπαίγνιο, για μια λέξη που πλάστηκε στην προφορική δημοτική παράδοση. Κάνει και παρήχηση, όπως λέτε επαναλαμβάνοντας γράμματα του μήνα. Διαισθητικά εκτιμώ ότι το απριλοφόρητε έχει σχέση με το Απριλοαφόρητε και επικράτησε γιατί μάλλον δε βρέθηκε άλλη λέξη η οποία θα είχε, μεταξύ άλλων, πρ και λ, ώστε να δένει, κάπως. Το απριλοφόρητε θα λέγαμε ότι είναι απλώς παιχνιδιάρικο αν δεν είχαμε τις κατάρες, ή έστω την επικριτική διάθεση προς τους μήνες. Οι μήνες ήταν αφόρητοι για την αγαπημένη, ο Μάης τη μάρανε κ.τ.ο.
    Κατά την εκτίμηση η συγκεκριμένη λέξη συναντάται μόνο σε αυτή τη φράση ή σε παρόμοιες ποιητικές. Γεννήθηκε ζευγαράκι. Κατά την εκτίμηση μου το α είναι στερητικό. Το υπόλοιπο σχετίζεται, όπως είπα, μάλλον με το γνωστό επίθετο αφόρητος.
    Ετυμολογικά η αναζήτηση δε θα δώσει τίποτα, εκτιμώ, μιλάμε για λαϊκό προφορικό λόγο, για λαϊκή δημοτική ποίηση, όχι για γραπτή πηγή.

    Ένας συμμαθητής μου είχε τη συνήθεια να παράγει ρήματα από ουσιαστικά, ρήματα που δεν υπήρχαν, ούτε τα ξαναχρησιμοποιούσε αλλού, τα οποία συνέτασε, προφορικά πάντα, σε φράσεις.
    Παίζαμε ξερή, ας πούμε, και αν έλεγες «περιμένω βαλέ», σου απαντούσε «θα σε βαλεδώσω, άλλο τι θες» κλπ.
    Παραγέλναμε τσίπουρα και έλεγε θα σε τσιπουρώνώσω» κλπ. Πρόκειται μάλλον για μια ενστικτώδικη τάση που έχουμε να ακολουθεί μια λέξη με παρόμοιους φθόγγους ή ήχους για να το πιο απλά.
    Η μακαρίτισσα η γιαγιά μου, δεν ήξερε να γράφει, ούτε να διαβάζει, έλεγε « ζεί και ζαίνεται» για κάποιον και εννοούσε ζει και τυραννιέται, βασανίζεται, υποφέρει. Φιλοσοφημένο τώρα που το ξανασκέφτομαι…
    Kαλήσ συνέχεια~

    Δημήτρης\ Ερανιστής

  57. Alfred E. Newman said

    @55
    Αφού με καθοδηγείς με τόση υπομονή και κατανόηση…
    Μπορείς να μου πεις σε ποια σελίδα του Βαγνέρου υπάρχei το περί ου ο λόγος ποίημα; 😉

  58. Αγγελος said

    To «ζει και ζένεται» το γράφει και ο Γρυπάρης, σ’ένα ποίημα για τις Εστιάδες που άφησαν να σβήσει η ιερή φωτιά. Δεν είναι λοιπόν κατασκεύασμα της γιαγιάς του Δημήτρη!

    Μισιρλού (28), η ρωσική μετάφραση του Ευλάμπιου λέει απλώς «Ζεστέ μου Απρἰλη, Μάη μου, γοητευτικέ μου Μάη» — οπότε δε μας πολυφωτίζει…

  59. Μαρία said

    Μισιρλού, δεν έχω καταλάβει γιατί παιδεύεσαι. Υπάρχει η διόρθωση του Κεχ. κι η τοποθέτηση του ΤΑΚ. Απ’ ότι φαίνεται το επίθετο μαρτυρείται μόνο σ’ αυτό το τραγούδι.
    Τα των μηνών τα έχουμε στις 7 ημέρες της Καθημερινής, μια άλλη πιθανή πηγή του Νικοκύρη, σ.13
    http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/2001/05/06052001.pdf

  60. sarant said

    Δημήτρη, περίπου αυτά έχω σκεφτεί κι εγώ, παρήχηση το βλέπω ίσως με το αδιαφόρετε. Αλλά θα πρέπει να δούμε τι λέει και ο Κεχαγιόγλου.

    Το «ζει και ζαίνεται» είναι παλιά, ξεχασμένη σήμερα, φράση -τη λέγαν πολλοί παλιότερα.

  61. #45 Κι εμένα με μπέρδεψες… Τι ζητάς, από τι του #39;

  62. gbaloglou said

    #60:

    «(αδι)αφόρετος» = ;;;

  63. Μισιρλού... said

    Πωπωωω… τι μπόρα ήταν αυτή ;
    Έφυγα άξαφνα απ’ την πείνα λιμασμένη και λίγο πριν μαζεύτηκα, μα παντελώς μουσκεμένη!
    (μην πω τώρα και πονοκεφαλιασμένη, με τη μπόρα των σχολίων).

    Για να τα βάλω στη σειρά, λοιπόν…

    ***
    Λέει η Μαρία στο @ 59 :

    Μισιρλού, δεν έχω καταλάβει γιατί παιδεύεσαι. Υπάρχει η διόρθωση του Κεχ. κι η τοποθέτηση του ΤΑΚ. Απ’ ότι φαίνεται το επίθετο μαρτυρείται μόνο σ’ αυτό το τραγούδι.

    Γιατί παιδεύομαι;! Αφού εδώ όλοι μας, όπως κατάλαβα, δεν έχουμε πρόσβαση ούτε και γνωρίζουμε το κείμενο Κεχαγιόγλου, οπότε δε μπορούμε να ξέρουμε πώς το τεκμηριώνει και ποιές είναι βασικά οι πηγές του για το αρχικό κείμενο!
    Το θέμα είναι να γνωρίζουμε επακριβώς πού περιέχεται αυτό το απόσπασμα του ποιήματος-άσματος.
    Για να ξέρουμε αν πρόκειται για απλή μεταγραφή ή αφορά σε αποκατάσταση κειμένου ή παρεμβάσεις κάποιας κριτικής έκδοσης.

    Να γνωρίζουμε δλδ, πόσο πολύ το επεξεργάστηκε ο διορθωτής-επιμελητής του ή αν κανονικότατα και με το νόμο, το μετέγραψε στην κοινή γλώσσα τής εποχής του.
    Και ο προβληματισμός μου -ακόμα περισσότερο, μιας και δεν έχω επάρκεια γνώσης σε αυτά- είναι, αν αντίστοιχα κείμενα της εποχής έχουν την ίδια περίπου γλώσσα.
    Μιας και αυτό το «απριλοφόρετο» είναι λιγουλάκι ποιητικολογιότατο !

    Δλδ, ο Κεχαγιόγλου ή όποιος άλλος έχει ασχοληθεί, έχει απορρίψει την παραλλαγή του δίστιχου «Απρίλ’ αφόρετε» από το ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΜΑΗ (που περιέχεται στις συλλογές που έχω παραθέσει : Ευλαβίου, Φωριέλ, Πασσώβ, Στ. Κυριακίδη); Ή δεν τις έχουν καν συσχετίσει ή/και απορρίψει;

    Παιδεύτηκα, βεβαίως, για να βρω -έστω- αυτά! Αν εσύ ξέρεις για το Κεχαγιόγλειο ή άλλες αναφορές, γιατί δεν μας τις παράθεσες πουλάκι μου και ψιλοστραβώθηκα;!

    ***
    Γράφω στο @39 διορθωτική υπόδειξη για το @36. Πως δλδ το εν λόγω άσμα περιέχεται στο κεφ. ΚΑΤΑΛΟΓΙΑ των «Εκλογών» Πολίτη.
    Δεν ισχύει αυτό, όπως είδα αργότερα πιο προσεκτικά, και γιαυτό δεν το βρήκαμε Αλφ, στην ΑΛΦΑΒΗΤΟ του Γ. Βάγκνερ.
    Μπερδεύτηκα από την κοινή χρονολογία! (και τα 2 είναι του ΙΕ’ αι.).
    Ισχύει η παραπομπή τής Μαρίας (για όποιους δεν είδαν : ο Πολίτης το εντάσσει στον κύκλο των τραγουδιών της απαρνημένης).

    Όμως, αξιοπρόσεκτο είναι πως, στις εκεί σημειώσεις του, αναφέρει πως τα στιχάκια υπάρχουν σε πολλές παραλλαγές και ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΠΑΡΝΗΜΕΝΗΣ αφορούν συρραφή παλαιότερων «ακραιφνώς δημοτικών ασμάτων», που κάποιος (λόγιος) τα συγκέντρωσε.
    Στον χωρισμό των τραγουδιών σε κύκλους με ονομασίες (κεφάλαια) και στην επιλογή της παρουσιάσης των παραλλαγών -όπως έχει ειπωθεί από ειδικούς- ψιλοαυθαιρετεί ο Ν. Πολίτης.
    Για το συγκεκριμένο απόσπασμα που μας παραθέτει, αναζητάμε (για ακόμα μια φορά) την προέλευσή του!

    ***
    @57 (ρωτάει ο Αλφ, πού είναι το απόσπασμα)
    Το λάθος μου, να το συνδέσω με το ΑΛΦΑΒΗΤΟ του Γ. Βάγκνερ, που έψαξα και δεν το βρήκα (καθώς και ο Αλφ, που με ρωτάει), με οδήγησε να ανακαλύψω ένα άλλο ωραίο κείμενο, αλλά κυρίως να επιβεβαιωθώ στη σκέψη μου : περί επιμέλειας-κριτικής διόρθωσής του από τον Βικέλα !
    [Στις σημειώσεις των σελίδων, αναφέρεται συχνότατα το πρωτότυπο σε αντιπαραβολή με τη διορθωτική παρέμβαση Βικέλα. Και στον επίλογο τον ευχαριστεί και έχει κατάλογο με όλες τις προτάσεις και παρατηρήσεις του για διόρθωση].

    Και πάλι, γιαυτόν εδώ τον λόγο, θα ήθελα να γνώριζα για το «απριλοφόρητε» : Ποιά είναι η προέλευση του παρατιθέμενου και ποιος άραγε ο επιμελητής του;

    ***
    @59 (με παραπέμπει η Μαρία στην εφ. Καθημερινή, για τα των μηνών)
    Μαρία, δεν κατάλαβα την ουσία τής παραπομπής.
    Αναφέρεται στην εφημερίδα το «Απρίλ’ αφόρετε»;
    Κάντο λιανά, μη διαβάζω όλη την εφημερίδα…

    ***
    @56 & 60 (για το ζαίνεται)
    Σωστά είναι «ζένεται» (από το ζένω & ζένομαι).
    Και τη ζέση. Την κάψα, την ταλαιπώρα, το βασάνι.

    ***
    @60 (Λες Νίκο : «παρήχηση το βλέπω ίσως με το αδιαφόρετε»)
    Γρι… Μυρωδιά δεν πήρα! Τι είναι αυτό; (μην ψαχουλεύω πάλι πρωινιάτικα…

  64. ΤΑΚ said

    Πληροφοριακά και κυρίως για τη Μισιρλού που το ψάχνει:
    Το κείμενο μας έχει σωθεί στον κώδικα Marcianus Graecus 398 (πολύ γενική περιγραφή του εδώ – τον αναζητάς με τον αριθμό του). Τον κώδικα (που περιέχει ιστορικό έργο του Προκόπιου – από ό,τι καταλαβαίνω από την περιγραφή, το Υπέρ των πολέμων) έχει αντιγράψει ο Μανουήλ Παγκράτιος, γραφέας του 14ου αιώνα (επιβεβαιωμένο, δες εδώ). Το επτάστιχο ερωτικό ποίημα/τραγούδι έχει (αντι)γραφεί στο φύλλο που είναι δεμένο μετά το εξώφυλλο από άλλο χέρι, αργότερα, και χρονολογήθηκε στο 15ο αιώνα, επειδή το αμέσως επόμενο φύλλο χρονολογείται στο έτος 1454-5 (δες Beck, Ισορία της βυζαντινής δημώδους λογοτεχνίας, σ. 286, σημ. 4). Φυσικά, η χρονολόγηση αυτή δεν είναι βέβαιη (ο ίδιος ο Μπεκ εκφράζει τις αμφιβολίες του), αλλά ελλείψει άλλων στοιχείων μπορούμε να δεχτούμε ότι ισχύει.
    Το αν πρόκειται όντως για «δημοτικό» τραγούδι είναι κι αυτό αμφίβολο, κατά τη γνώμη μου – ο Πολίτης στις Εκλογές το εντάσσει στον κύκλο των τραγουδιών «Της απαρνημένης» με τα οποία όμως έχει μόνο θεματική σχέση. Στην ίδια κατηγορία, στις αμέσως επόμενες σελίδες, τοποθετεί και την «Κατάρα της απαρνημένης», όπως την τιτλοφορεί, η οποία προέρχεται από τη Ριμάδα κόρης και νιου έργο σαφώς επώνυμο, έστω κι αν μας παραδίδεται ανώνυμα, το οποίο πολλοί αποδίδουν στο Μαρίνο Φαλιέρο (περ. 1397-1474). Το ύφος πάντως (αλλά και το λεξιλόγιο) θυμίζει τα ερωτικά καταλόγια (που είναι τραγούδια, αλλά δεν ξέρω αν θα τα χαρακτηρίζαμε «δημοτικά») που συναντάμε στα δημώδη μυθιστορήματα της παλαιολόγειας περιόδου. Αλλά θα ανοίξουμε μεγάλη συζήτηση για το τι είναι «δημοτικό» τραγούδι και τι δεν είναι, οπότε το αφήνω εδώ.

  65. sarant said

    Μισιρλού (63), θα περιμένω να βρω τι λέει ο Κεχαγιόγλου, αλλά εγώ σκέφτηκα ότι η κοπέλα του τραγουδιού βρίσκει υποτιμητικές παρηχήσεις για τους μήνες, και ίσως από το «αδιαφόρετος» (ανώφελος) να έφτιαξε το «απριλοφόρητος». Το οποίο στο χφ. αν είδα καλά κάπου πρέπει να ήταν «απριλλοφόρητε»

  66. Δημήτρης said

    Κ. Σαραντάκο
    Υποθέτω αναφέρεστε στο διάφορο= κέρδος, ωφέλεια, όπως στις φράσεις είχαμε καλό διάφορο, τι διάφορο θα ‘χουμε κ.τ.ο., φαντάζομαι από τη διαφορά. Αδιαφόρετος είναι επομένως ο ανώφελος., αυτός που δε φέρνει κέρδος κλπ
    Ατυχώς, δεν έχω πρόσβαση στις πηγές που αναφέρετε, νομίζω όμως ότι η λύση είναι μάλλον απλή. Έχουμε επικριτική, υποτιμητική διάθεση και μια λέξη που τη συναντούμε την ίδια περίοδο:

    αφόρητος, επίθ.· αφόρεστος· αφόρετος.1) Που δεν υποφέρεται, αβάστακτος: Θλίψιν έχω αφόρητον Διγ. Z 666. 2) Που δεν είναι ανεκτός: κινδύνων αφορήτων Διακρούσ. 11510. 3) Που δε φορέθηκε, καινούριος: φορεσιάν ευγενικήν, αφόρετα σκαρλάτα Φλώρ. 1270. 4) (Προκ. για σκεύη) αμεταχείριστος, καινούργιος: εις αφόρεστην χύτραν Σταφ., Iατροσ. 13364. [αρχ. επίθ. αφόρητος. H λ. και σήμ.]
    Πηγή: Λεξικό Κριαρά

    Η σχέση με το αδιαφόρετος είναι ενδεχομένως κατ’ αναλογία ή κάτι τέτοιο.
    Στη μια περίπτωση έχουμε μετατροπή του ε σε η, αν η απόδοση είναι έγκυρη, και στην άλλη του α σε ο, πραγματικά δεν ξέρω τι απ’ τα δυο συμβαίνει και σε ποιες περιπτώσεις…

    Είναι διαδεδομένη έκφραση Άγγελε, σίγουρα, δεν ήξερα το ποίημα που αναφέρεις. Τη γιαγιά μου τη θυμάμαι συχνά τώρα τελευταία, σκαλίζοντας κάτι παλιές λέξεις να περνάει η ώρα.. Μπορείς να δεις μερικά σημειώματα που σκάρωσα:
    http://eranistis2.wordpress.com/2010/04/24/%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%B7%CF%84%CF%8E%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82-%CF%84%CE%B9%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CE%B3%CE%BA%CE%B5%CE%B6%CE%B5%CF%81%CF%8E-%CF%83%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B2/
    Μισιρλού
    Για το ζένω ο Ανδριώτης δίνει τη σημασία «βρομώ», για το ζέχνω γράφει «μυρίζω άσχημα», το ετυμολογεί από το μεσαιωνικό ζένω, μτγν ώζεσα, από το αρχαίο όζω(σ.116, εκδ. 1992).
    Ο Τριανταφυλίδης δίνει:
    ζένω [zéno] P3α & ζένομαι [zénome] P3β : βασανίζομαι, ταλαιπωρούμαι• συνήθ. στη ΦP ζω και ~ / ζένομαι, για δήλωση απογοήτευσης. [μσν. ζένω, -ομαι < *οζένω με αποβ. του αρχικού άτ. φων. < αρχ. ὄζ(ω) `βρομάω΄ μεταπλ. -ένω με βάση τον ελνστ. αόρ. ὤζεσα]
    Αυτά στο Λεξικό Κριαρά
    ζένω.1) Βρομώ, «ζέχνω»: Βρομίζεις και ζένεις Σπανός Α 110. 2) «Βράζω»: Ιατροσόφ. 4714. [<*οζένω<αόρ. ώζεσα του αρχ. όζω. Η λ. στο Meursius (ζέννειν) και σήμ. ιδιωμ.]
    Ο Δημητράκος δίνει το ζένω ως δεύτερο δημ. τύπο του ζέφω/ζεύγω=θέτω εις το ζυγόν(τα βόδια)

    Επομένως, Μισιρλού, γράφεται όντως ζένεται, και σημαίνει γενικά βασανίζομαι, έγραψα βιαστικά το προηγούμενο σημείωμα.
    Πάλι κιλίμι βγήκε…

  67. […] on 24 Μαΐου, 2010 Χωρίς πολλές φανφάρες αλλά μετά από απαίτηση χιλιάδων τηλεθεατών παρουσιαζω την επέκταση που ξεκλειδώνει τις πύλες του […]

  68. #47 Ακίνδυνε, τσοκ μερσί…

  69. sarant said

    Για να επιστρέψω στο απριλοφόρητος, με πληροφορούν ότι λήμμα «απριλοφόρετος» καταγράφεται στο Ελληνοαγγλικό λεξικό του Γεωργακά, με ερμήνευμα attired in spring garb, και με ανεύρεση μεταξύ άλλων σε ποίημα του Τ. Άγρα:
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CE%B1%CF%80%CF%81%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CF%86%CE%BF%25&sin=all

  70. γκάφ(κ)α said

    πιστεύω ότι απριλοφόρητος είναι αυτός που φοράει το ρούχο του απρίλη,δηλ. οτι τ’αθίτσια και τα ρόδα που αναφέρει στον τελευταίο στίχο κολλάνε εκεί νοηματικά.

  71. γκάφ(κ)α said

    ή όπως λέει ένα άλλο δημώδες π.χ. «βλέπω τον κάμπο πράσινο και την καρδιά μου μαύρη»

  72. sarant said

    Ωραία συζήτηση είχαμε κάνει, καλά που το ανάσυρες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: