Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το ήρεμο καύμα

Posted by sarant στο 2 Αυγούστου, 2010


Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην Αυγή χτες, 1.8.2010. Το υστερόγραφο το πρόσθεσα τώρα.

Όσο κι αν φέτος βοηθάει το αεράκι, είναι βέβαιο πως έχουμε μπει στις πιο ζεστές μέρες του χρόνου. Για να θυμηθούμε τα δημοσιογραφικά κλισέ, η Αθήνα έγινε καμίνι, ο ήλιος σκάει την πέτρα, η άσφαλτος βράζει, ο υδράργυρος σκαρφαλώνει σε νέα ύψη· μ’ άλλα λόγια: καύσωνας· οπότε και το θέμα του σημερινού σημειώματος θα είναι ακριβώς ο καύσωνας, που έρχεται κάθε χρόνο περίπου τέτοιον καιρό σε μια πόλη που και με πιο ήπιες θερμοκρασίες γίνεται πολύ συχνά αβίωτη.

Κάποιος πιο παλιομοδίτης μπορεί να χρησιμοποιήσει την έκφραση «κυνικά καύματα». Το ακούμε κάθε τόσο κι αυτό το κλισέ όταν σφίγγουν οι ζέστες. Και γεννιέται εύλογα η απορία: μόνο οι σκύλοι ζεσταίνονται; Όμως η έκφραση αυτή γεννήθηκε όχι από τη ζωολογία αλλά απ’ την αστρονομία. Το τελευταίο δεκαήμερο του Ιούλη, ο Σείριος, το πιο λαμπρό αστέρι του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός, που λεγόταν στην αρχαιότητα και κύναστρος ή κύναστρον, ανέτελλε και έδυε περίπου ταυτόχρονα με τον Ήλιο, κι επειδή τότε ακριβώς παρατηρούνται οι πιο ζεστές μέρες του χρόνου, οι αρχαίοι είχαν ονομάσει «κυνάδες ημέρες» τις μέρες τούτες που περνάμε, και «κυνικά καύματα» τις μεγάλες ζέστες που μας ταλαιπωρούν.

Αλλά και στα λατινικά, ο Σείριος ειπώθηκε canicula, κατά λέξη «σκυλίτσα», οι κυνάδες ημέρες dies caniculares και σήμερα ο καύσωνας στα γαλλικά λέγεται canicule, ενώ στα αγγλικά, που είναι γλώσσα πιο δημοκρατική, λένε απλώς dog days, σκυλίσιες μέρες, αν και έχουν και το επίθετο canicular. Τα κυνικά καύματα δεν τα έχουμε μεταφέρει στη δημοτική, αν και ο Σεφέρης είχε γράψει για τα «σκυλόδοντα του καλοκαιριού».

Βέβαια, με το που χτυπάει σαραντάρι το θερμόμετρο δεν σημαίνει ότι έχουμε αυτομάτως καύσωνα· χρειάζονται και άλλες προϋποθέσεις: να υπάρχει άπνοια, να διαρκεί μερικές μέρες η μεγάλη ζέστη και, το κυριότερο, να μένει ψηλά η θερμοκρασία και τη νύχτα ώστε να μην αφήνει στον καταπονημένο οργανισμό μας περιθώρια ανασύνταξης. Ο συνδυασμός αυτός μπορεί να γίνει φονικός, όπως στον μεγάλο καύσωνα του 1987, που στοίχισε εκατοντάδες θύματα κυρίως στο κέντρο της Αθήνας και στις φτωχογειτονιές –ή τον ευρωπαϊκό καύσωνα του 2003.

Η λέξη «καύσων» είναι αρχαία, αν και όχι της κλασικής εποχής παρά ελληνιστική. Στα μεσαιωνικά χρόνια έγινε «καύσωνας» και «κάψωνας» και πήρε και μεταφορικές σημασίες, πέρα από τη μεγάλη ζέστη, σημαίνοντας και τον πόνο ή τον πόθο, σημασίες που τις έχει σήμερα η λέξη «κάψα», που σημαίνει βέβαια τη μεγάλη ζέστη αλλά επίσης, ίσως και κατεξοχήν, τον ερωτικό πόθο.

Στην κλασική αρχαιότητα, δεν έλεγαν «καύσων», λέγαν «καύμα», κι αυτή η λέξη που δεν την πιάνει το μάτι σου έκανε ένα τεράστιο γλωσσικό ταξίδι που αξίζει να το γνωρίσουμε. Η λέξη περνάει ως cauma στα λατινικά, όπου σημαίνει τη μεγάλη ζέστη. Όταν έπιαναν οι μεγάλες ζέστες, οι χερομάχοι στα χωράφια παρατούσαν τη δουλειά και κάθονταν να ξαποστάσουν, κι αυτό λεγόταν caumare στα λατινικά της ύστερης αρχαιότητας, απ’ όπου το γαλλικό ρήμα chômer, που σημαίνει «δεν δουλεύω» και από εκεί chômage, η ανεργία –όχι επειδή κάνει ζέστη αλλά επειδή δεν βρίσκεις δουλειά, επειδή σε απολύσανε, επειδή οι μέτοχοι έκλεισαν την εταιρεία που δούλευες γιατί έπεφτε το ποσοστό κέρδους, καημένε.

Όμως το ταξίδι του καύματος δεν τελείωσε· το λατινικό cauma περνάει στη ναυτική ορολογία και σημαίνει όχι μόνο τη μεγάλη ζέστη αλλά και τη νηνεμία, την άπνοια που επικρατεί στους καύσωνες, και σιγά-σιγά, μάλλον στην ιβηρική χερσόνησο, το cauma γίνεται calma και γεννιέται μια δεύτερη σημασία, της νηνεμίας, της ηρεμίας, σημασία που περνάει πολύ γρήγορα σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, calm στα αγγλικά, calme στα γαλλικά, calma στα ιταλικά, απ’ όπου επανέρχεται, αντιδάνειο, η κάλμα στα ελληνικά, και το καλμάρω, λέξεις χαλαρωτικές και ευχάριστες και πολύ μακριά από την πυρωμένη ανάσα του καύσωνα.

Κι ένα τρίτο ταξίδι έκανε το καύμα: με τη βυζαντινή του μορφή, κάημα, και με σημασίες τόσο κυριολεκτικές όσο και μεταφορικές, του ψυχικού πόνου, πέρασε στα λατινικά της ιατρικής ορολογίας και έφτασε στα ισπανικά, όπου σήμερα quemar (κεμάρ) είναι το «καίω».  Και βέβαια, από τον αόριστο «εκάην» του ρήματος καίω βγήκε και ο καημός, αυτή η τόσο δυνατή λέξη, και ο καημένος που λέγαμε πιο πάνω.

Βέβαια, ο καύσωνας, όσο κι αν έχουμε κάνει εχθρικές τις πόλεις μας, παροδικός είναι και περνάει -άλλα είναι που δεν περνάνε με τη διαδοχή των εποχών. Τον Σεπτέμβριο που θα ξαναβρεθούμε τον καύσωνα θα τον έχουμε, ελπίζω, λησμονήσει.. Αλλά ως τότε, καλό σας καλοκαίρι, με κάλμα και, αν γίνεται, χωρίς καύμα!

Υ.Γ. Η προηγούμενη παράγραφος απευθύνεται βέβαια στους αναγνώστες της εφημερίδας, όχι του ιστολογίου -εδώ θα συνεχίσω να ανεβάζω άρθρα, τουλάχιστον έτσι υπολογίζω. Όσο για το λατινικό του άρθρου, το dies caniculares, να πω ότι σε ελληνικά άρθρα στο Διαδίκτυο θα το βρείτε και dies canicularii, αλλά όλες οι αναφορές φαίνεται να προέρχονται από το εξώφυλλο ενός βιβλίου του Δ. Λιαντίνη, οπότε μάλλον λάθος θα είναι.

79 Σχόλια to “Το ήρεμο καύμα”

  1. Zazula said

    Από το καψώνω, πέρα από την κάψα, και το καψόνι / καψώνι — σαν τα καψόνια με τα καύσιμα, για παράδειγμα. Κι ο καημένος ήρθε τελικά και συναντήθηκε με τον καψερό.

  2. silia said

    Συζήτηση περί «Κυνικών καυμάτων» , έγινε και μεταξύ των Δειπνοσοφιστών (όπως γράφει ο Αθήναιος , 23 a) οι οποίοι … «εκυνολόγησαν» (σκωπτικά και κατά μίμηση του «κοινολογείν και «κοινολογείσθαι» )
    […από το βιβλίο «ΠΟΘΕΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΙ» (Των ζητουμένων πρόχειρος ευπορία και των αποριών λύσις)του Μιχαήλ Ι.Ιατρού ]

  3. Μαρία said

    Όσο και να την κρεουργούν οι άνεμοι, όσο και να τη δαγκώνουν οι λυσσάρικοι σκύλοι του Ιουλίου, ο μικρός πίσω από το μέγα Κύνα την εποχή των κυνικών καυμάτων, στους dies caniculares, τη θάλασσα ποτέ δεν την ξεδίψασε η βροχή. Και ποτέ δε λιποθύμησε μέσα στα αναφιλητά και τον ιδρώτα της.
    http://www.liantinis.org/content.php?id=48

  4. Μαρία said

    κι η νέα γυναίκα που έφυγε να παίξει
    με τα σκυλόδοντα του καλοκαιριού
    http://sarantakos.com/seferis/asinh.html

  5. Ε, βρε, καψώνια που μας κάνει ο καύσωνας. Σκυλίσια ζωή, με τη γλώσσα όξω!

  6. Ακομα και σήμερα ο Σείριος ανατέλει σχεδόν μαζί με τον ήλιο αυτή την εποχή αφού όπως μπορούμε να δούμε εδώ http://www.tecepe.com.br/cgi-win/cgiasvis.exe/-23.5:46.5 ο ήλιος ανατέλει περίποιυ 11 λεπτά μετα το Σείριο:
    Sirius 02/Aug/2010 04:00:00 GMT
    GHA:269°14.8′ Dec:16°43.7’S
    LHA: 292°57.8′ RA: 6:45:37
    Observer position: Lat:37°58.0’N Lon:23°43.0’E
    Hc: 6°44.8′ Az:117.39°
    Rise: 3:19:26 GMT
    Merid: 8:27:25 GMT
    Set: 13:35:24 GMT
    Mag:-1.6

    Sun 02/Aug/2010 04:00:00 GMT
    GHA:238°25.6′ Dec:17°48.0’N
    LHA: 262°08.6′ RA: 8:48:53
    Semi-diameter: 15.8′
    Observer position: Lat:37°58.0’N Lon:23°43.0’E
    Hc: 4°54.2′ Az: 71.20°
    Rise: 3:28:46 GMT
    Merid: 10:31:24 GMT
    Set: 17:33:30 GMT
    sunrise civil twilight: 3:00 GMT
    sunset civil twilight:18:03 GMT

  7. Ηλεφούφουτος said

    Ο καημός κάηκε όμως. Τον έκαψαν τα καψουροτράγουδα και όχι μόνο.
    Υπήρχε εποχή που όταν άκουγες στίχο τραγουδιού να τελειώνει σε -ός περίμενες αυτομάτως ν ακολουθήσει ρίμα σε -καημός.

    Είδα αυτό http://news.in.gr/culture/article/?aid=1231054141
    και σε μακάρισα, Νικοδεσπότα. Ποιος τη χάρη σου!
    Μετά είδα και αυτό το απόσπασμα
    «μουσικές βραδιές υψηλής ποιότητας σε τρεις χώρους: στην παραλία της Αύρας, μπροστά από τον αρχαιολογικό χώρο της Κολώνας, ορόσημο της Πόλης της Αίγινας, στην Αυλή του Λαογραφικού Μουσείου και στο αμφιθέατρο της οικίας Seegy, στην Παχεία Ράχη.»
    και αναγάλλιασα που χάρη στην εκδήλωση αναβαθμίστηκε γλωσσικά κι η Παχειοράχη.

    Όμως, Νικοδεσπότα, παρεξηγήσιμη η διατύπωση «οι αναφορές φαίνεται να προέρχονται από το εξώφυλλο ενός βιβλίου του Δ. Λιαντίνη, οπότε μάλλον λάθος θα είναι.», τουλάχιστον όσον αφορά το Λιαντίνη, που αν μη τι άλλο όσο δίδασκε στη Φιλοσοφική της Αθήνας έδινε στην εν λόγω σχολή ένα δικαιωματάκι να αποκαλείται έτσι.

  8. Μαρία said

    Ηλεφού, όπως βλέπεις αποκατέστησα την τιμή του Λιαντίνη, που μου τον έμαθε ξέρεις ποια.

  9. marulaki said

    Κάτω λέμε και ‘καψώνεις;’ για το ‘ζεσταίνεσαι;’ με πολλές παρεξηγήσεις 😉

  10. sarant said

    Ηλεφού, εύστοχο αυτό με τον καημό.

    Η διατύπωσή μου ίσως θέλει συμπλήρωση, θα έπρεπε να είναι: «όλες οι αναφορές [του canicularii] φαίνεται να προέρχονται από [την ίδια πηγή] το εξώφυλλο ενός βιβλίου…» Όταν όλες οι αναφορές ενός αποκλίνοντος τύπου προέρχονται από την ίδια πηγή, δεν είναι υπερβολικό να υποθέσουμε ότι είναι λάθος.
    (και συγκεκριμένα, το οπισθόφυλλο της Γκέμμας:
    http://liantinis-o-daskalos-mas.blogspot.com/2010/02/blog-post_4388.html )

    Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Λιαντίνης δεν ήξερε το σωστό, σημαίνει ότι στο οπισθόφυλλο του βιβλίου του υπάρχει λάθος.

    Ζαζ, το καψώνι-καψόνι έγινε πλέον καψόνι-καψόνι (σαν τη φώκια), αφού και ο Μπαμπινιώτης στο ΕΛΝΕΓ το γράφει «καψόνι», ετυμολογώντας το από την κάψα και όχι από το καψώνω, όπως δηλ. και το ΛΚΝ.

    Παναγιώτη, ευχαριστώ για τα αστρονομικά και Μαρία για τις αναφορές 🙂

  11. Ηλεφούφουτος said

    Μαρία 8, είδα και θάμαξα. Έπρεπε να το ‘χα φανταστεί ποια κρυβόταν από πίσω.

    Το παρεξηγήσιμο της διατύπωσης το εννοούσα ως εξής: έμοιαζε σαν να έλεγε «αφού το λέει μόνο ο Λιαντίνης, λάθος θα ‘ναι».
    Και για να κυνηγήσω το θέμα λίγο παραπάνω, θα έλεγα ότι όπως βλέπω στο Δουκάγγιο http://ducange.enc.sorbonne.fr/CANICULARIUS1
    ο τύπος canicularius (άρα canicularii στον πληθυντικό) απαντά στα μεταγενέστερα Λατινικά, έχει και πλάκα μάλιστα μία του σημασία. Αν βέβαια αντιτείνει κάποιος ότι σημασία έχει το πώς τυποποιήθηκε η συγκεκριμένη φράση (dies caniculares) και όχι αν υπάρχει το επίθετο και με άλλη μορφή, δίκιο θα ‘χει, φαντάζομαι όμως ότι κάποιος λόγος θα υπήρχε και για το canicularii του Λιαντίνη αντί του «σωστού».

  12. Ηλεφούφουτος said

    Βέβαια, αν θέλουμε να σχολαστικίσουμε κι άλλο μπορούμε να πούμε ότι η φράση δεν θα μπορούσε να είχε τυποποιηθεί με ουσιαστικοποιημένο επίθετο σε -arius, το οποίο, και στις σημασίες που δίνει ο Δουκάγγιος, μάλλον με επαγγέλματα σχετικά με σκύλους έχει να κάνει παρά με το σκύλο τον ίδιο.

  13. Νικοδέσποτα,
    το λινκ με το οπισθόφυλλο της Γκέμας, που παραθέτεις, τόφαγε το μαύρο σκοτάδι.

  14. Μαρία said

    Σκύλε, πρέπει να μπεις στο μπλογκ
    http://tinyurl.com/32ylchz

    Ναι, βρε Ηλεφού 12. Μην είσαι παρεξηγησιάρης. Είδες Λιαντίνης και έχασες την ευθυκρισία σου 🙂

    Πάντως η λέξη καύσωνας μπήκε στο καθημερινό μας λεξιλόγιο, έπαψε δηλαδή να είναι λόγια, στη δεκαετία του 70. Εγώ π.χ. την έχω συνδέσει με τον καύσωνα του 77 και τα εμφράγματα διαφόρων συγγενών. Υπήρχε βέβαια η τυποποιημένη έκφραση «έρχεται κύμα καύσωνος» αλλά στις εφημερίδες(Κοίταξα την Ελευθερία και τη Μακεδονία) και στο ράδιο.
    Λέγαμε όμως μεγάλο κάμα και κόρωσα.

  15. Η Κυπριακή «πυρά» είναι σίγουρα η πιο ζεστή απ’όλες: 46 βαθμούς η Λευκωσία χτες ενώ η Λάρνακα ξύπνησε με υγρασία 100%!

  16. Η γέφυρα μεταξύ καύματος και καημού / καημένου είναι, μάλλον, οι παλιότερες γραφές καϋμός / καϋμένος (νύξη, ίσως, ότι το καύμα προφερόταν κάποτε ασυναίρετο;)

    Η πιο πρόσφατη γραφή «καϋμός» που μπορώ να ανακαλέσω είναι στον δίσκο «Μια χαρά, μια καϋμός», των Καρβέλα – Τσιμπούλη (1974)· τραγουδούσαν οι Κοντολάζος, Σμοκοβίτης και Βίσσυ (έτσι, με ύψιλον, γράφεται στο οπισθόφυλλο)· ωραία το «Στράτα τη στράτα» με τον Σμοκοβίτη και το «Σαν τα πεινασμένα περιστέρια» με την δεκαεφτάχρονη τότε Άννα· όπου ο nikkarthegreat αποδεικνύει ότι μπορεί να γράψει οτιδήποτε – εδώ μερικά περνάνε άνετα για Κουγιουμτζής· αν είχε καλύτερο στίχο, θα μιλούσαμε για κάτι ισότιμο του «Άσπρο μαύρο» των Χατζηνάσιου – Τσώτου (η Σώτια ήταν στα ώπα της τότε, άξια απόγονος της Ευτυχίας και πρόγονος της Λίνας του πρώτου καιρού πριν η τελευταία γίνει τελείως γεια σου), που κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά και με τους ίδιους ερμηνευτές, και επιπλέον τον Πάριο και την Αλεξίου.

    Ο γάιδαρος του Ζαχαρία Παπαντωνίου (Στο λιβάδι ξεχασμένος / ένας γάιδαρος βοσκούσε· / τίποτ’ άλλο δε ζητούσε / ο κα*μένος), αν κρίνω από τη χρονολογία (1920), μάλλον με ϋ γραφόταν στο πρωτότυπο· θυμάμαι πολύ καλά τις γραφές Νέα και Παλαιά Καϋμένη· η παλιά γραφή επιβιώνει μέχρι σήμερα σε επώνυμα, π.χ. Καϋμενάκης (Γιάννης, ο εκ των ιδιοκτητών του Αστέρα Τρίπολης) και Καϋμενόπουλος.

    Και από τη μετοχή παρακειμένου, έχουμε τον βυζαντινό στρατηγό με το δυσοίωνο όνομα Κατακαλών (βαπτιστικό ή τίτλος αξιώματος; κλιτό ή άκλιτο;) Κεκαυμένος.

    Όσο για την προέλευση του ισπανικού quemar από το ελληνικό καίω, το λεξικό της RAE έχει την άποψη ότι προέρχεται από το λατινικό cremare. Λογικό φαίνεται· πηγαίνοντας από τα ανατολικά στα δυτικά: λατινικά cremare, καταλανικά cremar, ισπανικά quemar, πορτογαλικά queimar· εκτός και αν αυτό τούτο το cremare προέρχεται από το καίω.

    Πάντως, το γαλλικό brûler δεν φαίνεται να είναι ομόρριζο ούτε με το ελληνικό ούτε με το λατινικό 🙂

  17. Μαρία said

    >Πάντως, το γαλλικό brûler
    Υπάρχει και το σπάνιο cremer του κρεματορίου 🙂

    Στο του καημού και του καημένου πάντα σκαλώνω, μαθημένη να το γράφω με υ. Και να ‘ταν μόνον αυτό.

  18. Μαρία said

    Στο ι

  19. sarant said

    Καλοπροαίρετε, αυτό που γράφω για το κάημα-(caimare)-quemar το είχα βρει στο μεγάλο λεξικό του Corominas, που δυστυχώς δεν υπάρχει ονλάιν, αν πάντως γκουγκλίσεις quemar griego kaima θα βρεις κι άλλους να αναφέρουν influsso από το κάημα.
    π.χ.

    Click to access LEONTARIDI_raices_griegas_en_espanol.pdf

  20. Απ’ τις σκυλίσιες μέρες και η έμπνευση τού «Life’s a bitch/beach»?

  21. …και νέο σουξέ: Caniculi canicula

  22. 9,
    …και καψερός για το καημένος

  23. sarant said

    21: Μιχάλη, κι εγώ όταν ακούω το canicule πάει κάπου εκεί το μυαλό μου 🙂

  24. ΣοφίαΟικ said

    Ο κάματος κι ο ακαμάτης από εκεί βγαίνουν κι αυτά;

    Και… μη μου θυμίζεις το 2003. Είπα αμάν να πάω Ελλάδα να δροσιστώ λίγο, κι όντως η Αθήνα είχε λιγότερη ζέστη (36) από το Λονδίνο (38 με υγρασία), από τη Βαϊμάρη και την Ιένα (43), όπου ατυχώς έβοσκα εκείνες τις μέρες. Κι επειδή ποτέ δεν έρχεται μόνο ένα κακό, στο τραίνο Βαϊμάρη-Ιένα είχε χαλάσει το αιρκοντίσιον και σε κάποια στιγμή χάλασε κι η μηχανή και μείναμε μισή ώρα σταματημένοι χωρίς φρέσκο αέρα και χωρίς παράθυρα που να ανοίγουν στη μέση ενός κάμπου χωρίς ίσκιο, να βαράει ο ήλιος αλύπητα το μεταλλικό κουτί.
    Στο Λονδίνο, πεφτω πανω στο θυρωρό μας που ερχόταν για δουλειά, το λέω ποιος σε μπουγέλωσε, όχι μου λέει ιδρωμένος είμαι, στον υπόγειο είχαμε λιποθυμίες κλπ (είχε φτάσει τους 47 βαθμούς).
    Η θεία μου λέει πάντως ότι όταν μικρη στην Αθήνα (μιλάμε για εποχή α’ππ) είχε τέτοιες θερμοκρασίες, αλλά καθόσουν κατω απόνα δέντρο και ανάσαινες.

  25. Μαρία said

    κάματος<κάμνω

    Τώρα όμως έχετε φθινοπωρινές θερμοκρασίες απ' ότι είδα, μια και φεύγει αύριο για Λονδίνο μια φίλη. Να πάρει οπωσδήποτε ομπρέλα;

  26. π2 said

    κάματος<κάμνω

    Εξού και η ωραία φράση των αρχαίων επιτυμβίων, όπου επισημαίνεται πού και πού ότι η στήλη ανεγέρθηκε ἐξ ἰδίων κόπων (με τα λεφτά του νεκρού) έχει την ακόμη πιο ωραία παραλλαγή ἐξ ἰδίων καμάτων.

  27. Μαρία said

    Σαν το ιδίοις αναλώμασιν.

    Πιδύε, ακόμα δεν έφυγες;

  28. π2 said

    Την Κυριακή.

  29. @ 19

    Εξαιρετικός ο σύνδεσμος, και ωραία αφορμή για περαιτέρω έρευνα, ευχαριστώ. Πάντως, τελείως πρόχειρα, βρήκα και άλλες διαφορές: το garbanzo η καθηγήτρια το ανάγει απευθείας στο ερέβινθος, ενώ η RAE το θεωρεί de or. inc. – προφανώς αβεβαίας προελεύσεως· και το perejil –μαϊντανός– το ανάγει στο πετροσέλινον, ενώ η RAE υποστηρίζει ότι είναι από το «prov.» (όχι… προβηγκιανά, όπως προς στιγμήν υπέθεσα, αλλά, σύμφωνα με τον πίνακα συντομεύσεων –ή συντμήσεων;– provincia) pe[i]ressil. Επίσης, ίσως το ελληνικό, κατά την καθηγήτρια, sepis, που εξελίσσεται, μέσω του λατινικού sepia, στο ισπανικό sepia –το «Πορτραίτο σε σέπια» είναι, μαζί με το «Η κόρη της μοίρας», με το οποίο αποτελούν διλογία, τα πιο αγαπημένα μου βιβλία της Αλιέντε· έχει πλέον εξαμερικανιστεί, και από θεματολογία και από ιδεολογία, όμως την παρακολουθώ συστηματικά, και πάντα με αποζημιώνει, καθαρά λογοτεχνικά μιλώντας· απλώς, να, μου φαίνεται ότι το «Το επουράνιο σχέδιο» έχει περισσότερη ψυχή από τα δύο που ανέφερα, και αυτά με τη σειρά τους έχουν περισσότερη από το τελευταίο, το «Το νησί κάτω από τη θάλασσα»–, είναι τάιπο· εγώ σηπία ξέρω τη σουπιά, έτσι τη λέει και ο Αριστοφάνης στους «Μενιδιάτες» (όχι, θα κάτσω να λύσω εγώ τον γόρδιο δεσμό, Αχαρνής ή Αχαρνείς, Ιππής ή Ιππείς :D): «ο λάρκος ενετίλησεν ώσπερ σηπία» (σιγά μην το ήξερα απέξω, στα wikibooks το βρήκα).

    Για φαντάσου όμως: η ταπεινή μαργαρίνη έλκει, λέει, την καταγωγή της από το αρχοντικό μάργαρον (εδώ πιάνω φάουλ τη RAE, έχει κι αυτή με τη σειρά της ένα τάιπο, το γράφει μáάργαρον)· και το pedazo, γνωστό από το παιχνιδιάρικο μεξικάνικο (;) τσα-τσα (είπαμε, οι ευρωπαίοι τρώμε το ένα από τα τρία chá) Cachito mio –Άλαν Ντάλον η εκτέλεση του Nat King Cole· ιδού το από τη εξαίρετη Gloria Lasso, ηχογραφημένο ίσως μεταξύ 1955 και 1960–, όπου το ένα ήμισυ του ζεύγους αποκαλεί το έτερο pedazo de cielo que dios me dio, προέρχεται, λέει, μέσω του λατινικού pittacium, από το πιττάκιον.

    Πάντως, για να πω την αλήθεια, μεταξύ της Εθνικής Ακαδημίας Γλώσσας και του ΧΥΖ ιδιώτη –ο Corominas εξέδωσε το λεξικό του ως ιδιώτης, ή άντερ δε ώσπισες της RAE;–, λογικό βρίσκω να προκρίνεται η θέση της πρώτης. Αλλά βέβαια δεν μου πέφτει λόγος.

  30. sarant said

    Μαρία, Πιδύε, ευχαριστώ για τον κάματο.

    Καλοπροαίρετε, ευχαριστώ!
    Ο Κορομινάς είναι ανώτερος από ακαδημίες -ιδιώτης είναι βέβαια γιατί τον καιρό που έκανε το λεξικό του όλα τα έσκιαζε η φοβέρα και είναι καταλανός- Δες εδώ:
    http://en.wikipedia.org/wiki/Diccionario_cr%C3%ADtico_etimol%C3%B3gico_castellano_e_hisp%C3%A1nico

  31. Μαρία said

    Νίκο 30, η Λεονταρίδη δίνει τύπο caimare που τον παράγει απο το cremare. Υπάρχει τέτοιος τύπος; Κι ύστερα γράφει απο επίδραση του ελληνικού … kaima. Θα έπρεπε να γράψει kaema σύμφωνα και με την αντιστοιχία που λογικά δίνει η ίδια.

  32. ΣοφίαΟικ said

    25: Τι φθινοπωρινές θερμοκρασίες; Το 20-25 είναι ζέστη εδώ πέρα, με την υγρασία το αισθάνεσαι γερά. Και στον υπόγειο όταν έχει τόσο έξω έχει 40 μέσα.
    Ομπρέλα είναι στάνταρ αξεσουάρ, ποτέ δεν βγαίνουμε από το σπίτι χωρίς αυτή, αν και έχει μέρες να βρέξει τώρα, το δελτίο καιρού λέει από μεθαύριο μπόρες. Φυσικά τα δελτία καιρού εδώ πεφτουν μονίμως έξω. Η μόνη μέρα που δεν πήρα ομπρέλα μαζί μου ήταν όταν είχαμε 29 βαθμούς, είχε ουρανό πεντακάθαρο και… την ξέχασα.

  33. Μπουκανιέρος said

    14
    Μαρία, η δική μου εντύπωση ήταν ότι ο «καύσωνας» πέρασε στην καθημερινή γλώσσα (από τα λόγια δημοσιογραφίστικα) με την κάψα του 1987.

    Νίκο, για το καημένος έχουμε εδώ δυο ωραίες λέξεις, «τσαμένος» και «φλιμένος» (η ετυμολογία συζητιέται).
    Και το καψερός (που είπε ο Μιχάλης) λέγεται αρκετά.

  34. sarant said

    Το ‘τσαμένος’ το λέγαμε στα ψευτοπαιδικά (α το τσαμένο…)
    Το φλιμένος πρέπει να το έχουμε ξανασυζητήσει. Δεν είναι το ‘φριμένος’ του Παπαδιαμάντη, έτσι; (< φρίξη)

  35. sarant said

    Μαρία, το caimare δεν θυμάμαι αν ειναι αμάρτυρο και (αν και) πώς τεκμαίρεται, και δεν έχω πρόχειρα τα κιτάπια μου. Πάντως, το κάημα προφερνόταν εκείνη την εποχή όμως και σήμερα.

  36. Μπουκανιέρος said

    34
    α. Θα ήταν πάντως περίεργο το «καημένος» να γίνεται στα ψευτοπαιδικά κλπ «τσαμένος», ε;
    β. Θα ήταν έγκλημα καθοσιώσεως να αλλάζαμε το ρ σε λ. Όπως ξέρεις, συνήθως κάνουμε το αντίθετο (είμαστε αντι-Κινέζοι).

  37. Μαρία said

    Μπουκάν, το 77 ήσουν μικρός. Είχαμε και τότε νεκρούς αλλά μονοψήφιο νούμερο παρά τους 48 βαθμούς στην Αθήνα. Ο πατέρας μου την έβγαλε με ένα εμφραγματάκι.

    35 Η Λεοντ. μεταγράφει τη λέξη κι όχι την προφορά της.

  38. Μπουκανιέρος said

    37
    Ε, όχι και μικρός, κυρά μου!

    ΥΓ Δουλεύω στο μηχάνημα του φουντωτού και μου βγαίνει η ψυχή!
    (στη Μαρία το λέω, που με καταλαβαίνει, μη δίνετε σημασία οι υπόλοιποι)

  39. Μαρία said

    Ωχ, αυτά έχουν τα σούπερ ντούπερ.
    Τουλάχιστον έχεις δροσιά, ενώ εδώ έχει πέσει εντελώς ο αέρας και έχουμε κολλήσει απ’ την υγρασία.

  40. Alexis said

    Το ‘καύμα’ των αρχαίων επιζεί ακόμα μέχρι σήμερα ως ‘κάμα’. Οι πιο παλιοί χρησιμοποιούν τη λέξη σα συνώνυμο της λέξης ‘ζέστη’. Την έχω ακούσει άπειρες φορές από τον πεθερό μου, που είναι 85, ενω τη λέξη ‘ζέστη’ τη χρησιμοποιεί πολύ λιγότερο (συνήθως όταν θέλει να τον καταλάβουν και οι ‘σπουδαγμένοι’).
    Άραγε από κει βγαίνει και το ‘αποκαμωμένος’; (=εξαντλημένος …λόγω ζέστης;)

  41. Κανείς σαλονικιός να αναφέρει το συννεφόκαμα; Ή, κουφόβραση εν τοις χαμουτζήσι.
    (καλώς σας ξαναβρήκα!)

  42. sarant said

    Δύτη, καλώς επανήλθες!

    Αλέξη, ευχαριστώ. Ο αποκαμωμένος είναι από το κάμνω (> κάματος)

  43. Μαρία said

    41 Δύτη, εγώ, αλλά όχι ως Σαλονικιά. Την κουφόβραση την έμαθα στη Σαλονίκη και σε κωμικοτραγικά συμφραζόμενα. Ένας φίλος είχε μανία να μιλάει με αντιφράσεις κι έτσι μια κρύα μέρα του χειμώνα μπήκε στο καφενείο που συναντιόμασταν και φώναξε τι κουφόβραση. Ο ασφαλίτης που είχε μόνιμο στασίδι τον τράβηξε στο γνωστό ξενοδοχείο, σ’ ααυτό που διανυκτέρευε κι ο Μπουκάν, για να του αποκαλύψει το συνθηματικό!

  44. Πω-πω, κωμικοτραγικό όντως -λες και βγήκε από ταινία!

  45. καὶ τὸ συννεφόκαμα καὶ τὴν κουφόβρασι ὡς λέξεις τὶς χρησιμοποιεῖ συχνὰ ἡ γιγιά μου ἀπὸ ὅπου καὶ τὶς ἔμαθα.

    γιὰ τὸ κάμα νὰ θυμίσουμε καὶ τὸν βαρνάλειο στίχο ἀπὸ τὴν «μπαλάντα τοῦ κὺρ Μέντιου». γιὰ τὰ κυνικὰ καύματα εἶχα πρωτακούσει ἀπὸ τὶς έκπομπὲς τοῦ Ἀλεξιάδη.

    τὸ Κάμα στὸ Κάμα Σούτρα τί σημαίνει;

  46. Μαρία said

    Γιατί δε το γουγλίζεις, τεμπέλη;
    http://en.wikipedia.org/wiki/K%C4%81ma

    Κατά βάθος κι αυτό σχετίζεται με τον κάματο.

  47. Και με τη φλόγα, επίσης (Μία φούντωση, μία φλόγα…)

  48. Μισιρλού... said

    Καλώς σας ξαναβρίσκω !!!

    Πολλές-πολλές καλησπέρες αρχικά, και καλό υπόλοιπο «καψωμένο» καλοκαίρι για όλους μας !!!
    Και μεγάλη προσοχή για κάθε είδους εγκαύματα… και caumareς ! [Αδυνάτισα ο καημένος].

    Κατέφτασα και πάλι εδώ, στ’ απάνεμα, η καμένη και θαλασσοδαρμένη… [Πού ‘σουν καημένη πέρδικα].
    Αλλά, και καψερή και κατακαημένη… [Τι έχεις καημένε πλάτανε].
    Δε με φοβίσαν κύματα, μπόρες κι ανεμοβρόχια, όσο με καταστρέψανε της COSMOTE τα βρόχια… [Κατακαημένη Αράχωβα]
    Οι απαταιώνες κατακλέβουν! Μας κάνουν υπέρογκες ογκοχρεώσεις με τις ασύρματες συνδέσεις. Οι «Γιαγιάδες» τον Ιούνη -αχ! Δύτη μου…- μου στοιχίσανε 197 ευρά!!! Κι έτσι, μέχρι τη λύση τού μυστηρίου τούτου, έκοψα την πρόσβασή μου στο ίντερνετ… [Έχε γεια καημένε κόσμε].

    Δεν το βάζω κάτω όμως, [Γλέντα καημένη μου καρδιά] και επανέρχομαι σε πλήρη μουσική διάθεση :
    Το καμένο το γαδουράκι
    που εψόφησε το καμένο
    που το είχα σα παιδάκι
    ο καμένος τι θα γινώ…

    Η ιστορική εκτέλεση με τον Γιώργο Κατσαρό-Θεολογίτη. (Η ηχογράφηση έγινε στην πόλη Camden του New Jersey, στις 18 Μαΐου του 1928).

    Και μια ανέκδοτη ηχογράφηση του τραγουδιού, από το 1988.
    Ο γλυκύτατος αιωνόβιος Κατσαρός ερμηνεύει «Το καημένο το γαϊδουράκι» (μόλις σε ηλικία 100 ετών !!!)
    Ένα ηχητικό ντοκουμέντο, από ζωντανή ραδιοφωνική εκπομπή, σε επιμέλεια Παναγιώτη Κουνάδη.

    ***

    Σας εύχομαι όλα τα καλά
    και φεύγω πάλι για την καταγάλανη αγκαλιά !!! [Ζητώ παντού ο καημένος, να βρω παρηγοριά…]
    Ιδιαίτερες ευχές -για κουράγιο- στα ξενιτεμένα μας [Αχ! καημένη ξενιτιά]
    και χαιρετίσματα σε όλα μας τα απουσιάζοντα διακοπεύοντα [Δε λαλείς καημένο αηδόνι / Πού ‘σαι καημένε Περικλή].

    Θα τα λέμε κάπου-κάπου πλέον, ήρεμα και…κάλμα.

    Αλατισμένα φιλιά !!!

  49. Es el sol quien me acompaña, y me quema, y me quema, y me quema

    Άλλο ένα (ή ένα άλλο;) ετυμολογικό λεξικό που υπάρχει στα googlebooks, του 1856 αυτό, του επίσης καταλανού Pere (Pedro) Felipe Monlau [i Roca] (1808-1871), υποστηρίζει και αυτό ότι το ισπανικό quemar προέρχεται από το λατινικό cremare.

    Το ρήμα quemar εμφανίζεται στο Cuando calienta el sol -γνωστού και στην ξενέρωτη αγγλική εκδοχή Love me with all your heart-, στον στίχο του τίτλου του σχολίου. Ιδού το σε μορφή μπολέρο –υπάρχει και σε πιο «μπητάτες», αλλά και σε πιο «ξελιγωμένες» ενορχηστρώσεις–, στην εξαίσια στιβαρή και συνάμα τρυφερή ερμηνεία του ανυπέρβλητου Javier Solís. Κρίμα που (ή: τυχερός που;) πέθανε μόλις 35 ετών.

    Ο υπερσύνδεσμος του ονόματός μου σε αυτό εδώ το σχόλιο παραπέμπει στο Sombras, από τον φερώνυμο (1965) δίσκο του μεξικάνου τραγουδιστή και ηθοποιού –έχω, ούτε λίγο ούτε πολύ, 32 δικούς του δίσκους, άργκιουαμπλυ ό,τι έχει ηχογραφήσει· άσχετο, αλλά δεν μπορούσα να αντισταθώ στον πειρασμό να το καυχηθώ–, όπου και το Cuando calienta el sol.

    Como luciérnaga llegó tu luz
    y disipó las sombras de mi rincón

    Τι είπε ο άθρωπας…

    El rey, no cabe duda.

  50. sarant said

    Μισιρλού, καλώς επανήλθες μαυρισμένη, ευχαριστούμε για τα καλούδια!
    Η Κοσμοτέ είναι όντως πανάκριβη, αν και ίσως έχει καλύτερο σήμα. Εγώ χρησιμοποιώ Βόνταφον.

  51. sarant said

    49: Και να φανταστείς πως δεν τον ήξερα!

  52. 51: Τον Monlau ή τον Solís; 😀 Αν τον δεύτερο, χάνεις. Ο άνθρωπος είναι μορφή, κατά πάσα πιθανότητα η ωραιότερη και η πιο εκφραστική ανδρική φωνή που έχω ακούσει. Και ισορροπημένη: στεντόρειος όπου χρειάζεται, αλλά όχι επιδεικτικός, συναισθηματικός όπου χρειάζεται, αλλά όχι γλυκερός. Και αρρενωπά ωραίος, όχι τζιτζιφιόγκος, και σοβαρός, όχι γλοιώδης. Δικαίως όλος ο θήλυς πληθυσμός της ισπανόφωνης Λατινικής Αμερικής έκοβε φλέβες για πάρτη του.

  53. Μαρία said

    Κι εμείς δεν τον ξέραμε, όταν το χορεύαμε, όχι βέβαια μπολέρο αλλά μπλουζάκι και ανταγωνίστηκε στα πάρτι το παλιότερο γκρίνφιλντς.

  54. Immortalité said

    Πολύ καυτό ποστ Νίκο 🙂 Κοίτα να δεις τί μαθαίνει κανείς… Αυτό με το chômeur πολύ με εντυπωσίασε…

    Και διαβάζοντάς το θυμήθηκα και ένα τραγούδι που με είχε εντυπωσιάσει με το στίχο «στάχτη να γίνεις μες τα στήθια μου καημέ». Το άκουγα και αναρωτιόμουν πως μπορεί η ίδια η φωτιά να γίνει στάχτη… Πως μπορεί να καεί το αχνάρι της σκιάς… href=»http://www.youtube.com/watch?v=jfYx_FIeg_o&feature=related»>Τραγούδι σπουδή στη φωτιά…

  55. Immortalité said

    και φυσικά έφαγα τα μισά, αλλά θα το δει ο Νίκος και θα το διορθώσει…

  56. sarant said

    Τα διόρθωσες εσύ 🙂

  57. @ 53

    Στην εκτέλεση του μεξικάνου, ή στην εκτέλεση κάποιου από τα, γνωστότερα και του συρμού τότε, Τρίο λος Έτσι και Τρίο λος Αλλιώς; Πού να θυμάσαι αν δεν έχεις τον δίσκο, ε; Σωστά. Μόνο ξένα μπλουζάκια χορεύατε, Nights in white satin των Moody Blues, A whiter shade of pale των Procol Harum κι έτσι; Πες μου ότι έχεις χορέψει και το Epitaph των King Crimson και το Poor man’s moody blues των Barclay James Harvest, να με στείλεις! Ελληνικά, είτε αγγλόφωνα, ξερωγώ, Françoise των Vikings –έπαιζε και ο Αντώνης Βαρδής μέσα– και Don’t ever love των Stylistes, ή ελληνόφωνα, ας πούμε Σαλούνα των Βόρρειων –έτσι, με δύο ρω το έγραφαν– και Λάουρα των Dorians, δεν;

    Εγώ πάλι από τα πάρτυ θυμάμαι κάτι θρυλικές τουιστιές τύπου Chicky chicky boom boom των Willie and the Red Rubber Band –το είχα αναφέρει και στο παραληρηματογράφημα με τα διπλά– και Wipe out των Surfaris, αυτό το ορχηστικό με το υστερικό γέλιο στην αρχή και τα ξέφρενα ντραμς τύφλα νάχει ο Κηθ Μουν και οι άλλες οι τιτίκες, ροκαμπιλλάς ο δικός σου από κούνια βλέπεις, αλλά και τσατσά, κούμπες, ράσπες, και ασφαλώς μπόσσες νόβες, Blame it on the bossa nova με την Eydie Gorme, λάτρης και των λάτιν ο δικός σου, επίσης από κούνια, βλέπεις, και τέλος γιάνκες. Από ελληνικά, μεγάλο σουξέ είχε μια εποχή εκείνη η αιγυπτιώτισσα η Έλενα [Ευσταθιάδη] με την δυνατότερη και από της Ελπίδας φωνή και τη βαρειά προφορά, ειδικά στο λάμδα· μαζί με τη Βίκυ [Λέανδρος], πρέπει να ήταν οι πρώτες που έβγαλαν ατομικό μεγάλο δίσκο· δεν θυμάμαι αν προηγήθηκε το «Σε περιμένω τ’ άλλο καλοκαίρι» ή το «Η μικρή μας ιστορία», πάντως ίσως ήταν περί το 1969-70, οι «Μοντέρνοι Ρυθμοί» πρέπει να είχαν σταματήσει να βγαίνουν. Προσπαθούσαμε να κουνηθούμε, έξαλλα και επαναστατικά, my foot, και στον ρυθμό του Starvation των Socrates. Ωραίες εποχές…

    Green fields, Brothers Four. Κατά σύμπτωση χτες, ανάμεσα σε κάτι ροκαμπιλλάκια της Wanda Jackson –στους υπερσυνδέσμους του ονόματός μου στα χτεσινά μου σχόλια έβαλα δύο γνωστά της, το σήμα κατατεθέν της Let’s have a party, όπου μιμείται και τις κραυγούλες του Little Richard, και το γουστόζικο Hard headed woman· το βιντεάκι αυτού του δεύτερου γαζώνει, αξίζει να το δει κανείς· διακρίθηκε και στην κάντρυ· είναι η μόνη που μαρκάρει με τη δική της προσωπικότητα τρία «κλειδωμένα» τραγούδια της Patsy Cline, το Crazy, το I fall to pieces, ακόμα και το Sweet dreams, και αυτό το λέει ένας που έχει τοτέμ την Patsy και φετίχ το Sweet dreams από τη φωνή της· λατρεμένη η κυρία, ροκάρει μέχρι σήμερα, στα εβδομηνταφεύγα της!–, άκουγα από τους ίδιους το The green leaves of summer, και το Try to remember, πιο «γεμάτη» εκτέλεση από την των Kingston Trio.

    Τώρα, όχι απλώς ξέφυγα, στα χωράφια ντεραπάρισα. Μία κουβέντα μου λένε, με εκατό απαντάω…

  58. gbaloglou said

    Όπως πολύ σωστά επισημαίνει ο οικοδεσπότης, οι σκύλοι δεν είναι τα μόνα ζώα που υποφέρουν λόγω του καύσωνα! Τέτοιες καυτές μέρες ενδιαφέρον είναι το θέαμα των γατιών που δεν βρήκαν καν την δύναμη να περπατήσουν ως τους βαθύσκιους κρυψώνες που τόσο επιδέξια ξέρουν να επιλέγουν … και κείνται αποκαμωμένα εν μέση οδώ (ή μάλλον εν μέση αυλή): όταν βρεθείτε μπροστά σε τέτοιο θέαμα δεν χρειάζεστε τον τηλεοπτικό μετεωρολόγο να σας προειδοποιήσει για την ηλίαση ή θερμοπληξία που ενεδρεύουν! [Από το υπό έκδοσιν βιβλίο μου «Εργαζόμενες Γάτες».]

  59. Χρηστος Κ. said

    Καλοπροαιρετε ως θεραπεια στο ντελαπαρισμα σου προτεινω «Bikini girls with machine guns» Cramps. Για να ερθεις σε πιο κοντινες δεκαετιες απο αυτη του 50.

  60. Μη χτυπιέσαι, πήραμε μίξερ

    @ 59

    Τι, έτσι απλά θεραπεύεται η λογοδιάρροια και ο λήρος νομίζεις; Μπα, είμαι στο τελικό στάδιο, η περίπτωσή μου μόνο με φίμωτρο αντιμετωπίζεται, και στο διαδίκτυο, με μπαν…

    Αν θέλω κάτι σε πανκ, μελωδικό όμως, όχι γδάρσιμο λάρυγγα, αναίτιο τζέρτζελο και μη χτυπιέσαι, πήραμε μίξερ, δεν μου χρειάζονται οι Cramps (από τους οποίους, για να τα λέμε όλα, έχω το Human fly σε κάποιες επιλογές μου – στις οποίες, βέβαια, η αναλογία doo wop / punk είναι 500/1), ούτε είναι ανάγκη να φύγω από τα 60s· υπάρχουν το You really got me των Kinks, 1964, το Can it be των Savoys, 1965, το 96 Tears του Ερωτηματικού και των Μυστήριων, 1966, και η χαρντ όψη των Troggs (πολύ υποτιμημένο συγκρότημα· η υπερεπιτυχία του Wild thing, 1966, επισκιάζει καμιά δεκαριά ακόμα διαμαντάκια τους, άλλα γρήγορα, γιεγιέδικα, και άλλα αργά, μπαλλαντέ· το Wild thing επανεκτελέστηκε από τους έλληνες Crowns· απουσιάζει, φυσικά, το παράτονο σόλο στο τέλος· όλα τα συγκροτήματα της εποχής, εκτός από τους Φόρμινξ, με κάτι ξεκούρδιστα πολυκαιρισμένα, ενίοτε δανεικά, όργανα και μηχανήματα έπαιζαν, οκαρίνα θα είχαν;), γιατί όχι και κάτι από τους προδρόμους των Πελόμα Μποκιού, Loubogg. Και σχεδόν τα μισά του Abbey road των Beatles, 1969, πανκ είναι ουσιαστικά.

    Eφτά. Σε παίρνει αριστερά, μην το ζορίζεις. Πάλι έχω προδιάθεση για σούζες και παντιλίκια, με έχω ψυχολογήσει εγώ. Ας επανέλθω στην ευθεία.

    Αναφέρθηκε το ρήμα cremar(e). Ενδιαφέρoν, νομίζω, είναι ότι, στα ισπανικά, τα διαλυτικά στο u στα συμπλέγματα gue και gui, σε λέξεις όπως argüir (αλλά erguir) ή vergüenza (από το λατινικό, λέει, verecundia· στον ενικό, η ντροπή· στον πληθυντικό, εκτός από το αντίστοιχο δικό μας «πομπές», σημαίνει και τα απόκρυφα, όχι πάντως τα θρησκευτικά κείμενα, οπότε ένας τίτλος άρθρου Las vergüenzas de Berlusconi quedan al descubierto en Cannes, δεδομένης και της πολιτείας του il cavaliere, είναι προδήλως διφορούμενος), λέγεται diéresis, αλλά λέγεται και… crema. Και cremallera δεν είναι ο ειδικός μηχανισμός του αυτοκινήτου, αλλά το φερμουάρ των ρούχων. (Κρεμαγιέρα είναι και όρος της σκακιστικής αργκό, αλλά αυτό έχει αναλυθεί αλλού και, είπαμε, ας προσπαθήσω να μην ξεφεύγω. Πολύ.)

    Και άλλη ασυμφωνία Λεονταρίδη – RAE: η μεν ανάγει το zaguán, μέσω των αραβικών, στη στοά, η δε δεν.

    Στον υπερσύνδεσμο του ονόματός μου, το From home των Troggs από συναυλία τους. Ποιοι Clash και ποιοι Sex Pistols… Υπάρχει, όπως και το Wild thing, στο πρώτο τους LP, From nowhere (1966). Και να σκεφτεί κανείς ότι το Love is all around, που αναβίωσαν, όχι επιτυχημένα κατά τη γνώμη μου, οι Wet Wet Wet και οι REM τη δεκαετία του ’90, είναι κι αυτό δικό τους.

  61. Χρηστος Κ. said

    Νομιζω οτι θα μας παρουν με τις πετρες γιατι γραφουμε ασχετα με το θεμα πραματα αλλα εχω κι εγω τη πετρια μου με τη μουσικη οποτε παρασυρομαι. Αδικεις καταφορα το πανκ και τη μετα το 60 μουσικη. Ασε που η συγκριση των Troggs με Sex Pistols και Clash ανοσιουργημα. Μπορουμε να περιμενουμε απο τον οικοδεσποτη καποιο σχετικο ποστ παντως για να σφαχτουμε. Σταματω γιατι α) κανει τρομακτικη ζεστη β) νομιζω οτι πολλοι και πολλες μας κοιτανε περιεργα και γ) γιατι εχω να παω σε μια συναυλια και αργησα.

  62. sarant said

    Ο οικοδεσπότης επιτρέπει τα ντελαπαρίσματα και τις εκτός δρόμου κόντρες, ιδίως για θέματα μουσικής. Άλλωστε, όπως έχουν σφίξει οι ζέστες…

  63. @ 61

    Γιατί, έστω και μεταφορικά, να σφαχτούμε, ακόμα και με το μπαμπάκι, όπως λέει ο Γκανάς και τραγουδά ο Μαχαιρίτσας στον «Μικρό Τιτανικό», επειδή πιστεύω ότι, μουσικά, από το εβδομήντα και μετά μας έχουν πνίξει αυτά που λένε και τραγουδάνε οι ύπερθεν στο «Να δεις τι σούχω για μετά» ότι μας έχουν πνίξει; Εντάξει, όχι εβδομήντα· ογδόντα, άντε χαριστικώς ενενήντα, ρούπι όμως παραπέρα. Γνώμες και προτιμήσεις διατυπώνουμε. Δεν είναι ανάγκη να συμφωνούμε, ούτε να προσχωρήσει ο ένας στην άποψη του άλλου. Πάντως, οι Ramones μού ψιλοαρέσουν.

    @ 63

    Ευχαριστώ. Σφίξανε, καλά λες, και οι ζέστες, έχω μειώσει και τα χάπια, έχω και την υποψία ότι τελευταία η κυρία Καλοπροαιρέτου βάζει γλυστρίδα αντί για ρόκα στη σαλάτα…

    Τελικά, πώς πρέπει να το λέμε, ντεραπάρω, από το γαλλικό déraper (στα ισπανικά με δύο r: derrapar), ή ντελαπάρω;

  64. Χρηστος Κ. said

    «Ντελαπάρισ’ η καρδιά μου
    μες στο διάβα σου
    αμάν δυστύχημα
    Τώρα πρέπει να πληρώσω
    ό,τι πιάσ’ η γκλάβα σου
    ναι πάω στοίχημα»

    Στίχοι: Μανώλης Ρασούλης
    Μουσική: Νίκος Ξυδάκης
    Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Παπάζογλου & Σοφία Διαμαντή

  65. sarant said

    Και οι δυο τύποι λέγονται, ντεραπάρω και ντελαπάρω. Ο πρώτος ίσως θεωρείται λιγότερο λαϊκός, δεν ξέρω.

  66. Ηλεφούφουτος said

    Το «ντελαπάρω» όμως πάλι έχει μια αρχοντιά, το μεγαλείο ενός Ντελακρουά, ενός ντε λα Ρος, μιας κόμισσας ντελ Αμπαζούρ, που λέει κι ο Τσιφόρος. Και βασικά εγώ «ντελαπάρω» το ξέρω.

  67. nikosl said

    Η ζέστη εμφανίζεται και ως ζέστα. Ελπίζω να μην είμαι ο μόνος που το έχει ακούσει από τους παππούδες του.

  68. τὸ «ζἐστα» εἶναι νομίζω πολὺ διαδεδομένο καὶ εἶναι ἴσως τὸ ἀντίθετο ἀπὸ κεῖνο ποὺ συμβαίνει συνήθως, οὐσιαστικὰ δηλαδὴ -κύρια καὶ προσηγορικὰ- σὲ -α ὑπὸ τὴν ἐπίδρασι τῆς γενικῆς νὰ ἔχουν καταλήξει καὶ στὴν ὀνομαστική τους μὲ -η.

    Σμύρνα-Σμύρνη (ἀπὸ τὸ Σμύρνης)
    τόλμα-τόλμη (ἀπὸ τὸ τόλμης)
    Αἰκατερίνα-Αἰκατερίνη (ἀπὸ τὸ Αἰκατερίνης)
    Βιέννα-Βιέννη (ἀπὸ τὸ Βιέννης ἢ τὸ ἐν Βιέννῃ)

  69. sarant said

    Το Αικατερίνα και το Βιέννα το αναφέρει και ο Παπαδιαμάντης σε μια γλωσσική μελέτη του (τη μοναδική, δηλαδή). Και θεωρεί εντελώς κακόηχο το «της Βιέννης».

  70. δὲν εἶχα ἰδέα γιὰ τὴν μελέτη Παπαδιαμάντη, ἀλλὰ σίγουρα ἐκεῖνος θὰ ἤξερε γιὰ τοὺς «ἐν Βιέννῃ καὶ Λουγδούνῳ Χριστιανούς».

  71. Μπουκανιέρος said

    #68
    Όχι, μην ανησυχείς, δεν είσαι μοναδικός. Εδώ το λένε πολύ, κι όχι μόνο παππούδες αλλά και πιτσιρικάδες.

  72. Γεια σου Μπουκάν, χαιρετισμούς στο νησί.

  73. Μπουκανιέρος said

    73
    Γεια σου Δύτη, μετά χαράς.

    Πώς πήγε η οριεντάλ αποστολή;

  74. Τέλεια, πέρνα να δεις!

  75. Kορνήλιε (71), μήπως εκείνη ήταν η Vienne (Colonia Julia Vienna) της Γαλλίας – για να πηγαίνει και πακέτο με το Λούγδουνον;

  76. Με την κουβέντα για τη λέξη «ζέστη» μου θυμίσατε ένα από τα πιο σαχλά αστεία του μακαρίτη του Οικονομίδη:
    «Οι Ισπανοί δεν έχουν ζήτα στη γλώσσα τους, γι’αυτό και τον Δον Ζουάν τον λένε Δον Χουάν. Οπότε, μη βάλετε Ισπανό να σας πει ότι κάνει ζέστη! Το λέει; Δεν το λέει!»

  77. #76 ναί, ἀλλὰ κι αὐτὴ Βιέννη τὴν γράφουν.

  78. voulagx said

    Καυσωνας στον καυσωνα, ζεστα στη ζεστα,

    ντελαπαρισα, που εισαι Ντελλα!!! φυσατε ρε ολοι μαζι μπας και δροσισει λιγο, καπου στο σολαρισμα ακουγεται λιγο το «Strangres in the night», λαλησα λεμε, κουρκουτιασα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: