Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Νεολογισμός ηλικίας διακοσίων ετών

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 20 Αυγούστου, 2010


Το σημερινό μου θέμα το κλέβω από τον συνάδελφο Περιγλώσσιο, που ήδη έγραψε κάτι στο δικό του ιστολόγιο (πρέπει να πατήσετε το λινκ για να πάτε στο άρθρο). Ο Περιγλώσσιος έκανε μια πρώτη έρευνα του θέματος και μια πολύ σωστή τοποθέτηση, εγώ προσθέτω μερικά ακόμα στοιχεία, κυρίως από σώματα κειμένων.

Ο Περιγλώσσιος σχολιάζει ένα σημείωμα του Γ. Στ. (= Γ. Σταματόπουλου) στις αρχές του μήνα στην Ελευθεροτυπία, στο οποίο ο Γ.Στ. αναλαμβάνει να διδάξει ελληνικά το σινάφι του, τους δημοσιογράφους -ή τουλάχιστον να καυτηριάσει ένα “κατόρθωμα” της δημοσιογραφικής γλώσσας. Το παραθέτω ολόκληρο:

Ένα από τα (ειρωνικά) «κατορθώματα» της δημοσιογραφικής γλώσσας είναι ν’ αντιστρέφει εντελώς τις έννοιες, εισάγοντας νεολογισμούς που η ίδια θεωρεί ότι εκφράζουν καλύτερα τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Γράφουμε έτσι φαρδιά-πλατιά για τη «δημοφιλία των πολιτικών», θέλοντας να εννοήσουμε ότι είναι αρεστοί στο λαό, ότι είναι δημοφιλείς (σπάνιο, αλλά αυτό είναι άλλο). Δημοφιλία όμως σημαίνει αγάπη προς τον δήμο (πώς λέμε αστυφιλία;). Και ποιος πολιτικός αγαπάει πραγματικά τον δήμο, την κοινωνία; Ουδείς… Τέλος πάντων, άλλο είναι να είσαι δημοφιλής και άλλο ν’ αγαπάς τον δήμο….


Εδώ ο Τιπούκειτος θα σχολίαζε ότι εφόσον η λέξη κατόρθωμα βρίσκεται σε εισαγωγικά, περιττεύει το (ειρωνικά), αλλά ο Περιγλώσσιος άλλο πράγμα σχολιάζει και έχει κατ’ εμέ μεγάλο δίκιο:

Στις λιγοστές γραμμές του άρθρου του ο Γ.Στ. κατάφερε να διατυπώσει έναν ατεκμηρίωτο και δύο εσφαλμένους ισχυρισμούς: πρώτον, ότι οι δημοσιογράφοι εισήγαγαν στο νεοελληνικό λεξιλόγιο τη λέξη δημοφιλία· δεύτερον, ότι η συγκεκριμένη λέξη αποτελεί σύγχρονο νεολογισμό· τρίτον, ότι δημοφιλία σημαίνει αγάπη προς τον δήμο και ότι η χρήση της λέξης με τη σημασία του να αγαπάται κάποιος από τον λαό αποτελεί πλήρη αντιστροφή της έννοιας.

Και προς επίρρωση των ισχυρισμών του, ο Περιγλώσσιος μας λέει ότι η λέξη “δημοφιλία” υπάρχει λεξικογραφημένη στο Λεξικό του Δημητράκου, που άρχισε να εκδίδεται το 1936, άρα κάπως μπαγιάτικα είναι τα νέα που μας σερβίρει ο κ. Σταματόπουλος για την “καινοφανή” λέξη “δημοφιλία” που δεν του αρέσει. Νεολογισμός με ηλικία 75-80 ετών, κάπως υπερώριμος ακούγεται! Και όπως θα δούμε πιο κάτω, η ηλικία της λέξης είναι ακόμα μεγαλύτερη.

Βέβαια, λέω εγώ, ίσως η δημοφιλία να μην αρέσει στον κ. Γ.Στ. γιατί εκείνος πρωτοέμαθε τη λέξη “δημοτικότητα”, οπότε η “δημοφιλία” τον ξενίζει’ ίσως να πιστεύει ότι το “δημοφιλής” δεν μπορεί να δώσει ουσιαστικό δημοφιλία. Ίσως πάλι να θεωρεί ότι το “δημοφιλία” θα έπρεπε να σημαίνει “αγάπη ΠΡΟΣ το λαό”, και επομένως όσοι τη χρησιμοποιούν ως συνώνυμο της δημοτικότητας σφάλλουν.

Για να πω την αλήθεια, κι εγώ δεν πολυχρησιμοποιώ τη λέξη “δημοφιλία” (συνήθως γράφω “δημοτικότητα”), αλλά το σημείωμα του Γ.Στ. το βρίσκω εντελώς άστοχο. Αν τουλάχιστο η λέξη “δημοφιλία” είχε, σε κάποια προηγούμενη φάση της ελληνικής γλώσσας, πράγματι πάρει τη σημασία “αγάπη προς το λαό”, θα είχε μια βάση η ένσταση του Γ.Στ. Προσοχή, και πάλι δεν θα είχε δίκιο, διότι αυτό που μετράει είναι η σημερινή σημασία μιας λέξης. Οι σημασίες δεν είναι αναλλοίωτες και χαραγμένες σε πέτρινες πλάκες, αλλάζουν. Αργά, αλλά αλλάζουν. Όμως, στην περίπτωση της δημοφιλίας, η λέξη είχε εξαρχής τη σημασία που έχει και σήμερα, όπως θα δούμε πιο κάτω.

Πώς αλήθεια τεκμηριώνει ο Γ.Στ. τον ισχυρισμό του ότι “δημοφιλία σημαίνει αγάπη προς τον δήμο”; Με την αναφορά της λέξης αστυφιλία. Ακόμα και το παράδειγμα που φέρνει είναι λιγάκι άστοχο, διότι αστυφιλία ΔΕΝ είναι γενικά κι αόριστα η αγάπη προς το άστυ, είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που το θεωρούμε κατακριτέο ή τουλάχιστον προβληματικό. Όμως, ας το προσπεράσουμε, διότι πράγματι υπάρχουν πολλά ουσιαστικά σε -φιλία που πράγματι σημαίνουν την αγάπη προς το πρώτο συνθετικό’ έτσι, βιβλιοφιλία είναι η αγάπη προς τα βιβλία και ζωοφιλία η αγάπη προς τα ζώα. Όμως, υπάρχουν κι άλλα σύνθετα με -φιλία που καθόλου δεν έχουν αυτή τη σημασία: λυκοφιλία, φυσικά, δεν είναι η αγάπη προς τους λύκους, ούτε αιμοφιλία η αγάπη προς το αίμα, επομένως δεν υπάρχει κάποια μονοσήμαντη σχέση που να μας αναγκάζει να σκεφτούμε ότι δημοφιλία “πρέπει να” σημαίνει την αγάπη προς το δήμο.

Η σχέση της λέξης “δημοφιλία” με τη λέξη “δημοφιλής” είναι ολοφάνερη και πανίσχυρη. Οι αρχαίοι σχεδόν δεν ήξεραν τον δημοφιλή (ακριβέστερα: η λέξη εμφανίζεται άπαξ σε ένα σχολιαστικό κείμενο της ελληνιστικής εποχής) και σχεδόν δεν είχαν τη δημοφιλία (ο αγαπητός π2 τη βρήκε σε μια επιγραφή στη Φρυγία, αν και ΛίντελΣκοτ και TLG δεν την έχουν). Εμείς, που έχουμε ψωμοτύρι τη λέξη “δημοφιλής”, χρειαζόμαστε ένα ουσιαστικό’ ακόμα κι αν δεν υπήρχε η δημοφιλία θα έπρεπε να την εφεύρουμε -και το λέει αυτό κάποιος που δεν χρησιμοποιεί τη λέξη.

Το μόνο σημείο στο οποίο θα είχε να διατυπώσει ένσταση ένας κειτούκειτος, θα ήταν ότι η λέξη “δημοφιλία” έχει λίγο περίεργο σχηματισμό από το επίθ. “δημοφιλής”, διότι κατά κανόνα τα επίθ. σε -ής σχηματίζουν ουσιαστικά σε -εια, όχι σε -ία, σε -ία σχηματίζουν τα επίθ. σε -ος (δηλ. βιβλιόφιλος > βιβλιοφιλία, αγενής > αγένεια). Όμως κι αυτός ο κανόνας έχει αναρίθμητες εξαιρέσεις και άλλωστε κάμποσα προπαροξύτονα σε -εια ήταν κάποτε παροξύτονα σε -ία, αφού η περιεργία των ελληνιστικών χρόνων έχει γίνει περιέργεια και η εχεμυθία εχεμύθεια ή η ευγενία ευγένεια.

Όμως, το βασικό είναι το πώς χρησιμοποιείται η λέξη. Απ’ όσο ξέρω, κανείς δόκιμος χρήστης της γλώσσας δεν έχει χρησιμοποιήσει τη λέξη “δημοφιλία” με τη σημασία που ισχυρίζεται ο ΓΣτ ότι έχει η λέξη, δηλαδή “αγάπη ΠΡΟΣ τον λαό” και κανένα λεξικό δεν καταγράφει αυτή τη σημασία. Όλοι όσοι χρησιμοποιούν τη λέξη, τη χρησιμοποιούν με τη σημασία “το να είναι κανείς δημοφιλής”. Το μόνο ελαφρυντικό που βρίσκω στον Γ.Στ. είναι ότι τα δυο μεγάλα σύγχρονα λεξικά μας (ΛΚΝ και Μπαμπινιώτη) περιέργως δεν έχουν λήμμα “δημοφιλία” (την έχει όμως το ορθογραφικό του Μπαμπινιώτη), αν και, όπως είπαμε, η λέξη υπάρχει και στο λεξικό του Δημητράκου αλλά και στο Μέγα του Πάπυρου. (Δεν έχω πρόχειρο τον Σταματάκο και τον Κριαρά της δημοτικής να ελέγξω αν υπάρχει και εκεί -τελικά ο Κριαράς την καταγράφει τη “δημοφιλία”). Όμως, η λέξη χρησιμοποιείται κατά κόρον και όχι μόνο από αστοιχείωτους δημοσιογράφους, και όχι μόνο τα πολύ τελευταία χρόνια.

Ενδεικτικά, μια πρόχειρη έρευνα στα σώματα κειμένων δείχνει ότι η λέξη “δημοφιλία” χρησιμοποιείται αδιατάρακτα τουλάχιστον από το 1920 ως τα σήμερα, όσο κι αν είναι γεγονός ότι η χρήση της έχει πυκνώσει τα τελευταία χρόνια. Έτσι, πέρα από δεκάδες ανώνυμους συντάκτες εφημερίδων, βρίσκω να χρησιμοποιεί τη λέξη δημοφιλία, πάντοτε με τη σημασία της δημοτικότητας, ο Ευ. Παπανούτσος το 1979 σε επιφυλλίδα στο Βήμα αλλά και ο Τσιφόρος (τέλη δεκ. 1950 νομίζω) στις “Σταυροφορίες” (Δεν γινότανε να αφήσει τη δημοφιλία για ένα κέρατο παραπάνου), ο Εμμ. Κριαράς το 1955, το περιοδικό Ελληνικά το 1928, ο Γ. Σεφέρης στο βιβλίο της Ιω. Τσάτσου και ο Κ. Γεωργουσόπουλος δεκάδες φορές σε κείμενά του. Τη βρίσκω επίσης σε κάμποσα πρακτικά επιστημονικών συνεδρίων.

Όμως η λέξη “δημοφιλία” είναι ακόμα παλιότερη -και φαίνεται πως την έμπασε στη γλώσσα μας, χωρίς να ζητήσει την άδεια του κ. Γ. Σταματόπουλου, ο Αδαμάντιος Κοραής. Ο οποίος μάζευε σ’ όλη τη ζωή του λεξικογραφικό υλικό, που έχει εκδοθεί από την Εστία (Ύλη γαλλο-γραικικού λεξικού) σε επιμ. Άλκη Αγγέλου, και εκεί, ως απόδοση της γαλλικής popularité (σπουδή να αρέση τις εις τον δήμον, εξηγεί ο Κοραής) βρίσκουμε να προτείνονται διάφορες λέξεις, ανάμεσα στις οποίες και η δημοφιλία. Νεολογισμός διακοσίων ετών, λοιπόν.

Προσθήκη: Κατά σατανική σύμπτωση, την ίδια στιγμή που εμφανιζόταν το άρθρο μου, η Καθημερινή δημοσίευε επιστολή αναγνώστριας, στην οποία η κ. Νένη Ρήγα από το Χαλάνδρι κατηγορεί την εφημερίδα που χρησιμοποιεί την ξορκισμένη, αλλά και ανύπαρχτη λέξη “δημοφιλία”: Σε τι σας έφταιξε η δόκιμη λέξη δημοτικότητα και την αντικαθιστάτε με την ανύπαρκτη, άκομψη και εννοιολογικά παράλογη λέξη δημοφιλία που, αν υπήρχε, θα σήμαινε το αντίθετο αυτού που υποθέτω ότι θέλουν να εκφράσουν οι συντάκτες… Δηλαδή ότι ο κάποιος αγαπά τον λαό και όχι ότι ο λαός τον αγαπά (πρβλ. ζωοφιλία, αστυφιλία, παιδοφιλία, λυκοφιλία).

Άρα, λυκοφιλία, κατά την κ. Ρήγα, είναι να αγαπάς τους λύκους. Κατά τα άλλα, η ουσία των επιχειρημάτων του άρθρου δεν αλλάζει. Όμως η σύμπτωση είναι πραγματικά εντυπωσιακή.

About these ads

38 Σχόλια to “Νεολογισμός ηλικίας διακοσίων ετών”

  1. Διαβάζετε τον Jacques Prévert είπε

    Αν καταλαβαίνω λίγο, δεν υπάρχει ελληνική λέξη που να υποδηλώνει τον άνθρωπο που έχει “αγάπη προς το λαό” ούτε την φράση “αγάπη προς το λαό”.

    Πολιτικοί με υψηλή δημοτικότητα σημαίνει ότι είναι πολύ δημοφιλείς. Έχουν όμως και υψηλή δημοφιλία;
    Πολιτικοί με υψηλή δημοφιλία επίσης σημαίνει ότι είναι πολύ δημοφιλείς. Έχουν όμως και υψηλή δημοτικότητα;

    Για παράδειγμα, τα παρακάτω άτομα (τον καιρό της δράσης τους) είχαν δημοφιλία ή δημοτικότητα ή και τα δυο μαζί; Αριστείδης (ο δίκαιος), Γκορμπατσώφ, Σωκράτης, Ανδρέας Παπανδρέου…

  2. sarant είπε

    Νομίζω ότι το φιλολαϊκός χρησιμοποιείται και για πρόσωπα.

  3. Αγγελος είπε

    Εμένα πολύ περισσότερο μου κάθεται στο λαιμό η λέξη “δημοτικότητα” με τη σημασία “τίνος δήμου είσαι δημότης”. Είναι όμως κι αυτή, φαίνεται, καθιερωμένη στη δοικητική γλώσσα, όμως είναι πια καθιερωμένη η λέξη “πωλητήριο” για τα πρατήρια σουβενίρ των μουσείων…

  4. Αγγελος είπε

    όμως —> όπως

  5. bloody amateur είπε

    Κριαράς:

    δημοφιλία: το να είναι κανείς αγαπητός στο λαό (συνών. λαοφιλία)

  6. Alfred E. Newman είπε

    Νικοκύρη, από που να φυλαχτείς; :grin:
    Σήμερα σου την είχε στημένη η Νένα Ρήγα, αλληλογράφος της Καθημερινής (http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_20/08/2010_411997) η οποία χαρακτηρίζει ανύπαρκτη τη λέξη δημοφιλία. Ταυτόχρονα έχει και άποψη για το αν τα αρκτικόλεξα παίρνουν τελείες ή όχι.
    Πάντα “θαυμάζω” την ορμή και τη “βεβαιότητα” των περισσότερων επιστολογράφων των εφημερίδων. Και πάντα με εντυπωσιάζει η δημοσίευση επιστολών χωρίς κάποια επιλογή ή σχόλιο.

  7. sarant είπε

    Μπλάντι, ευχαριστώ.

    Αλφρέδο, άντε τώρα να πιστέψουν ότι πρόκειται για σύμπτωση! Θα το εντάξω στο κυρίως άρθρο, σ’ ευχαριστώ.

  8. babis είπε

    Να ρωτήσω κάτι: αυτό το επικαιροποιημένο που προσδιορίζει το μνημόνιο είναι μετάφραση του αγγλικού updated; Και αν ναι, πρόκειται για νεολογισμό;

  9. espectador είπε

    Δεν ξέρω αν είμαι εκτός θέματος (μάλλον είμαι), αλλά διαβάζω στα ΝΕΑ σήμερα την θλιβερή είδηση : “Αιφνίδιος θάνατος για νεοσύλλεκτο στρατιώτη”. Αυτή η αντικατάσταση της γενικής από την πρόθεση “για” μου δημιουργεί ένα αισθητικό και ένα εννοιολογικό πρόβλημα. Το αισθητικό είναι νομίζω εύκολα κατανοητό, το εννοιολογικό πάλι ισχύει γιατί , εν προκειμένω, ο θάνατος σαν να επιδόθηκε απο κάποιον άλλο στον άτυχο φαντάρο. Και άλλη φορά το είχα θίξει αυτό το θέμα-με αφορμή συζήτηση για αθλητικούς δημοσιογράφους-, αλλα οι απαντήσεις δεν με έπεισαν.
    Με την ευκαιρία καλο φθινόπωρο :)

  10. sarant είπε

    Καλό φθινόπωρο, Εσπεκταδόρ!

    Μπάμπη, το επικαιροποιημένο εγώ το χρησιμοποιώ ως απόδοση του updated εδώ και χρόνια (όχι πάρα πολλά). Δεν είναι πολύ παλιό, πράγματι -νεολογισμό θα το πούμε.

  11. Διαβάζετε τον Jacques Prévert είπε

    Όμως, το βιβλιάριο της τράπεζας είναι “ενημερωμένο” (για όσους φυσικά έχουν ακόμη χρήματα στο λογαριασμό…)

  12. [...] να διαβάσει κανείς και το εμπεριστατωμένο άρθρο «Νεολογισμός ηλικίας διακοσίων ετών» του Ν. Σαραντάκου, το οποίο περιλαμβάνει επιπρόσθετα [...]

  13. π2 είπε

    Επειδή η προσαρμογή μου από την ωραιότατη Σαμοθράκη στο δύσκολο δεκαπενθήμερο που με περιμένει στο κλεινόν (τρομάρα του) άστυ δεν θα είναι εύκολη, ας αρχίσω με ένα σχολαστικό σχόλιο:

    Κείται η λέξη δημοφιλία στα αρχαία και μάλιστα ακριβώς με την έννοια που θέλει ο κ. Σταματόπουλος (αγάπη προς τον λαό). Φυσικά, αυτό δεν αλλάζει τίποτε στην ουσία του θέματος, στην οποία συμφωνώ απολύτως με τον Νικοκύρη.

  14. sarant είπε

    Πιδύε, καλώς επανήλθες!

    Σ’ ευχαριστώ για τη διορθωση (έβαλα κάτι στο άρθρο) αν και βλέπω ότι το “φιλ” μόνο υπάρχει στην επιγραφή :)

  15. π2 είπε

    Καλώς σας βρήκα!

    Ολόσωστη η παρατήρηση, αλλά επειδή το αιτιολογικό των τιμητικών αυτών ψηφισμάτων είναι αρκετά τυποποιημένο, υπάρχει εκεί οπωσδήποτε μια αφηρημένη αρετή του τιμώμενου. Αφηρημένη αρετή με -φιλ- πρέπει να είναι κάποια -φιλία, και δεν μπορώ να σκεφτώ άλλη -φιλία να ταιριάζει.

  16. Knjaz Neretve είπε

    Πάντως εμένα το “δημοφιλία” μού φέρνει κάτι σε σεξουαλική διαστροφή.
    Πραγματικά δε γνώριζα ότι κάποτε είχε ξαναχρησιμοποιηθεί ο όρος αλλά αισθάνομαι ότι η χρήση του εντάθηκε τελευταία όταν κάθε κανάλι (και είναι πολλά τρομάρα τους) έκανε από μία δημοσκόπηση τη βδομάδα με ερωτήσεις “πόσο συμπαθής σάς είναι ο τάδε;”
    Το προσωπικό μου αισθητήριο πάντως λέει “δημοτικότητα”

  17. sarant είπε

    Δεν αμφιβάλλω ότι η χρήση του όρου “δημοφιλία” εντάθηκε τελευταία, αλλά ο όρος χρησιμοποιόταν αδιατάρακτα εδώ και πολλές δεκαετίες, αυτό προσπάθησα να δείξω.

  18. Διαβάζετε τον Jacques Prévert είπε

    Σε σημερινό άρθο του TVXS, βρίσκω τη λέξη δημοσιφιλία. Μπορεί να ευσταθεί;
    Για όσους ενδιαφέρονται, είναι το σχόλιο # 385439 του ακόλουθου άρθρου :

    http://tvxs.gr/news/%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1/%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%AC%CE%BD%CE%B8%CE%B9%CE%BC%CE%BF-%CE%BB%CE%B1%CE%BF%CF%83-%CF%8C%CF%83%CE%BF%CE%B9-%CF%80%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%AF-%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%AD%CE%BB%CE%B8%CE%B5%CF%84%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B4%CE%B5%CE%B8

  19. sarant είπε

    Δεν μού φαίνεται να ευσταθεί.

  20. Με το συμπάθιο πάντως, αλλά εγώ χρησιμοποιώ την δημοφίλεια.

  21. Δημοφιλότητα υπάρχει;
    (Αποφεύγει το δίλημμα της δημοφιλίας.)

  22. #21 Εμένα αυτό μου βγάζει κάτι σε δημοφιλόπιτα· τι είδους πίτα μπορεί να είναι αυτή, το αφήνω στην κρίση σας (ίσως μια από αυτές τις πίτες τις στατιστικές, τις κοιτά ο Χάρος και του τρέχουνε τα σάλια)

  23. sarant είπε

    Αθανάσιε, η δημοφίλεια έχει το καλό ότι καταλαβαίνει ο άλλος τι λες. Περιμένω να δω αν θα πιάσει ευρύτερα -ο Χατζιδάκης πάντως (ο παλιός γλωσσολόγος) δεν κατάφερε να πλασάρει τον ερασίτεχνο και τις άλλες παραξενιές του.

  24. 22,
    Βέβαια! Η δυμοφυλλόπιτα είναι παραδοσιακό έδεσμα, γνωστό και ως διδυμοφυλλόπιτα στην έκδοσή του με διπλό φύλλο :-)

  25. :) Α ναι! και την προσφέρουν στα δημοφιλόσπιτα.

  26. Νένα Ρήγα είπε

    Τη λέξη δημοφιλία την πρωτοάκουσα από έναν πολιτικό στην τηλεόραση. Μου φάνηκε περίεργη και έψαξα στα λεξικά να τη βρω. Χρησιμοποποιώ κυρίως το Λεξικό της κοινής νεοελληνικής του Ιδρύματος Μ.Τριανταφυλλίδη. Δεν τη βρήκα εκεί όπως και στου Μπαμπινιώτη κλπ. Έγραψα ένα γράμμα στην Καθημερινή προ προ πολλών ετών και αρκετοί αναγνώστες έγραψσν και αυτοί συμφωνώντας με τα όσα υποστήριζα. Και από τότε, όποτε συναντώ τη λέξη στέλνω το ίδιο γράμμα. Και κατά διαβολική σύμπτωση συνέπεσε το γράμμα μου να δημοσιευθεί την ίδια ημέρα με το άρθρο σας.Επομένως δεν υπάρχει σ’ αυτό το σημείο κανένα μυστήριο.
    Πάντως ευχαριστώ για τις πολύτιμες πληροφορίες, που αγνοούσα, και φυσικά το γράμμα μου θα πάει στον κάλαθο των αχρήστων όπως του αξίζει!

  27. sarant είπε

    Ήταν πάντως σύμπτωση -ευχαριστώ και την καλησπέρα μου!

  28. Νένα Ρήγα είπε

    Ο ALFRED E NEWMAN δεν μου αναγνωρίζει το δικαίωμα γνώμης. Για τη δημοφιλία εξηγήθηκα. Για τα αρτικόλεξα έχει άλλη γνώμη;΅Εγώ πάντως στα λεξικά τα βλέπω χωρίς τελείες πρβλ Λεξικό της κοινής νεοελληνικής Ιδρύματος Μανώλη Τριανταφυλλίδη
    αρκτικόλεξο το [arktikólekso] Ο42 : συντομογραφία που σχηματίζεται από τα αρχικά γράμματα πλήρων λέξεων (συνήθ. επωνυμιών)· ακρωνύμιο: Tο ~ ΟTΕ σημαίνει Οργανισμός Tηλεπικοινωνιών Ελλάδος.

  29. Alfred E. Newman είπε

    Βρέθηκα ξανά σε αυτό το νήμα για τον παρακάτω λόγο και διαπίστωσα ότι είχα χάσει ένα σχόλια της κας Ρήγα απευθυνόμενο σε μένα.
    Λοιπόν αγαπητή κυρία γνώμη μπορεί να έχετε και να έχω για οποιοδήποτε θέμα. (Παραπέμπω και στη γνωστή ρήση στην ταινία Dirty Harry.) Τα δικά μου σχόλια αναφέρονταν στην “ορθότητα” της γνώμης. Αναφερθήκατε στον Μπαμπινιώτη. Λοιπόν εκεί η επιλογή είναι με τελείες. Το ίδιο και στον Τεγόπουλο. Το ίδιο και στον Κριαρά κοκ. Το ΛΚΝ επιλέγει χωρίς τελείες. Αυτά σημαίνουν ότι στην καλύτερη (χειρότερη) περίπτωση υπάρχει διαφορά απόψεων. Όταν λοιπόν κάποιος εκφαίρει άποψη σε “αμφιλεγόμενο θέμα” οφείλει να τεκμηριώνει την άποψή του.

    Τώρα στο επίκαιρο θέμα μου.
    Ο Γ. Σταματόπουλος απέσπασε επάξια ξανά την προσοχή μου στην Ελευθεροτυπία του Σαββάτου. Μεταφέρω:

    >Αλλά, είπαμε, όλα είναι πιθανά σ’ αυτό το καταρρεύσαν πολιτικό σύστημα (τίποτε το ανθρώπινο δεν μου είναι ξένο, έλεγε ο οξυδερκής και πολυμαθής Κάρολος Μαρξ).

    Είναι πολλά τα μέλη της Λέσχης Αθλίων Ελληνικών [...]Λοβέρδος (τι κρίμα για ένα φέρελπιν του Συνταγματικού Δικαίου)<

    Ο Μαρξ ήταν πράγματι πολυμαθής. Ο αρχαιολάτρης όμως Γ.Σ. δεν γνωρίζει ότι η φράση που παραθέτει είναι του Τερέντιου: Home sum; humani nil a me alienum puto;
    Επίσης δεν έμαθε ποτέ ή έχει ξεχάσει την κλίση του φέρελπις;

  30. Alfred E. Newman είπε

    Α! Να και ο λίκνος του Σταμ. για όσους θέλουν να απολαύσουν το πλήρες κείμενο:

    http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=218514

  31. Μαρία είπε

    >Επίσης δεν έμαθε ποτέ ή έχει ξεχάσει την κλίση του φέρελπις;

    Τον κλίνει αρχαιοπρεπώς(την χάριν, την Άρτεμιν, τον εύελπιν) ως αρχαιομαθής σαν τον Μαρξ.

  32. sarant είπε

    Μου κλέβετε το επόμενο θέμα, παρατηρώ…

  33. Alfred E. Newman είπε

    Μ’όποιον ιστολόγο καθήσεις τέτοιες αναφορές θα κάνεις… :grin:

  34. Μαρία είπε

    Κι εγώ αυτό το ποστ το είχα αδιάβαστο. Μια που αναστήθηκε…η δημοφιλία, το μόνο που τη σώζει είναι η σημερινή χρήση, η οποία και βέβαια καθιερώθηκε απ’ τα ΜΜΕ.

    Απο τα παραδείγματα που φέρνεις η αιμοφιλία είναι μεταφραστικό δάνειο απ’ τα γαλλικά, σαν την παιδοφιλία, που κι αυτή τείνει να εκτοπίσει την υπαρκτή παιδεραστία. Η κανονική ελληνική λέξη, αυτή έμαθα στο σχολείο, είναι αιμορροφιλία (τάση για αιμορραγία κι όχι αγάπη για αίμα), ενώ η λυκοφιλία=η αγάπη των λύκων, που αισθάνονται οι λύκοι, όχι για τους λύκους.Το πρώτο συνθετικό δηλαδή έχει θέση επιθέτου, σαν να λέγαμε ψευτοφιλία. Ίσως σ’ αυτή τη βάση έπλασε ο Κοραής τη δημοφιλία, που παρόλο που, όπως λες, χρησιμοποιήθηκε αδιατάρακτα μέχρι σήμερα, δεν ήταν δημοφιλής μέχρι πρόσφατα.

  35. Immortalité είπε

    Και γω την είχα αδιάβαστη, και σηκώνω το χέρι μου για να μου έρχονται τα σχόλια…

  36. sarant είπε

    34: Περίπου συμφωνούμε.

  37. Alfred E. Newman είπε

    :sad: Δεν είχα μπει στη Lexilogia σήμερα και έτσι…
    Πάντως δεν υπήρξε ουσιαστικά διπλοκάλυψη :smile:

  38. Μαρία είπε

    36 Περίπου. Η κυρία Νένα πάντως, αν τη σενιάρει την επιστολή, μπορεί να συνεχίσει να τη στέλνει.

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 7,511 other followers

%d bloggers like this: