Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η φάρσα του Κωστάκη Τσάτσου και ο κ. Γ. Μαρίνος

Posted by sarant στο 24 Αύγουστος, 2010


Πριν από 55 και βάλε χρόνια, ο Κωνσταντίνος (ή Κωστάκης) Τσάτσος, γερός συντηρητικός λόγιος και στυλοβάτης των κυβερνήσεων της καραμανλικής ΕΡΕ, που αργότερα έγινε πρόεδρος της Δημοκρατίας, έγραψε μερικά καλογραμμένα δοκίμια για τον χαρακτήρα των Νεοελλήνων και είχε μια φαεινή πραγματικά ιδέα. Αντί να τα υπογράψει με το όνομά του, οπότε θα συναντούσαν από παγερή αδιαφορία έως ενοχλημένες αντιδράσεις, τα παρουσίασε σαν μετάφραση από τα… λατινικά, τάχα ότι ήταν επιστολές που έγραψε ο Ρωμαίος συγκλητικός Μενένιος Άπιος προς τον φίλο του Ατίλιο Νάβιο, που επρόκειτο να αναλάβει ως ανθύπατος τη διακυβέρνηση της ρωμαϊκής επαρχίας της Αχαΐας. Ο Μενένιος (ανύπαρκτο βέβαια πρόσωπο) υποτίθεται πως είχε ήδη υπηρετήσει σ’ αυτή τη θέση και θέλησε να μεταφέρει την πείρα του στον φίλο του, να του υποδείξει πώς να κουμαντάρει τους Έλληνες.

Για να πάρετε μια μικρή γεύση από τις δήθεν συμβουλές του Μενενίου: Θες να σαγηνεύσεις την εκκλησία του δήμου σε μια πόλη ελληνική; Πες τους:“Σας υπόσχομαι αλλαγή”. Πες τους:“Θα θεσπίσω νέους νόμους”.

Υποτίθεται ότι σε μια ανασκαφή στην Αίγυπτο, στα ερείπια της αρχαίας Οξυρρύγχου, είχαν έρθει στο φως μερικοί πάπυροι που περιείχαν τις επιστολές του Μενενίου, και ένας φίλος του Τσάτσου, καθηγητής σε ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο, του είχε δώσει το λατινικό κείμενο.

Η πρώτη δημοσίευση έγινε στο περιοδικό Νέα Εστία, που επί σειρά ετών συγκέντρωνε την αφρόκρεμα της συντηρητικής (και όχι μόνο, για να είμαστε δίκαιοι) διανόησης. H «ανακάλυψη» συζητήθηκε πολύ. Το θέμα είναι ότι ο Κ. Τσάτσος όχι μόνο δεν παραδέχτηκε αμέσως ή έστω λίγους μήνες αργότερα ότι επρόκειτο για φάρσα, αλλά και αναδημοσίεψε το πλαστό κείμενο στο βιβλίο του «Αφορισμοί και διαλογισμοί (β’ σειρά)» (Εστία, 2η έκδ. 1970, σελ. 243 κ.ε.) Έτσι του προσέδωσε αυξημένο κύρος και για πολλά χρόνια πάρα πολλοί πίστευαν πως το κείμενο ήταν μετάφραση από αυθεντικές επιστολές της ρωμαϊκής εποχής.

Πολλοί αλλά όχι όλοι, διότι η Αθήνα είναι μικρό μέρος και αρκετοί ήξεραν το μυστικό. Έτσι, όταν το 1983 έγινε θόρυβος από τις εφημερίδες για τη γνησιότητα των επιστολών, αναγκάστηκε τελικά ο Κ. Τσάτσος να ομολογήσει ότι ήταν φάρσα. Διακινδυνεύω την υπόθεση ότι είχε σκοπό να το αποκαλύψει πολύ νωρίτερα, αλλά γοητεύτηκε από την επιτυχία της φάρσας και δεν του έκανε καρδιά να «σκοτώσει» τον ήρωά του.

Τέλος πάντων, παρά τη διάψευση, η οποία επανελήφθη αργότερα σε αρκετά έγκυρα έντυπα, το πλαστό κείμενο δεν έπαψε να αναδημοσιεύεται κατά καιρούς σε εφημερίδες, ακόμα και σε βιβλία. Η ακαταμάχητη γοητεία του πλαστού κειμένου πήγαζε (κατά τη γνώμη μου) από το ότι περιλάμβανε ορισμένες παρατηρήσεις για τους αρχαίους Έλληνες που φαίνονταν να ταιριάζουν ακριβώς και στις μέρες μας, σαν να ήταν γραμμένες για τους για τους νεοέλληνες –καθόλου περίεργο, αφού στην πραγματικότητα ήταν γραμμένες για τους για τους νεοέλληνες! Το κείμενο πετύχαινε με ένα σμπάρο δυο καλοθρεμμένα τρυγόνια: από τη μια έδινε μερικές καλογραμμένες και ευστοχοφανείς παρατηρήσεις για τον χαρακτήρα του Νεοέλληνα, και από την άλλη επιβεβαίωνε πανηγυρικά τη συνέχεια της φυλής, αφού Νεοέλληνες και αρχαίοι εμφανίζονταν να μοιράζονται τα ίδια προτερήματα και ελαττώματα.

(Λέω «ευστοχοφανείς», που είναι δικός μου πρωτολογισμός –δεν έχει ούτε μια γκουγκλιά– διότι πιστεύω πως οι παρατηρήσεις του Τσάτσου/Μενένιου περί Ελλήνων φαίνονται εύστοχες· είναι κιόλας; δεν ξέρω).

Πρόπερσι, τον μύθο επανέλαβε ο Π. Σαββίδης της ΕΤ3 και ο Στ. Παπαθεμελής του έστειλε γράμμα στο οποίο ανασκεύαζε τον μύθο. Εκεί ο Στ.Π. δίνει αρκετά στοιχεία για το ιστορικό του μύθου. Ωστόσο, ο μύθος συνέχισε να διαδίδεται (τον βρήκα σε κάμποσα ιστολόγια). Κι έτσι, προχτές, στο κυριακάτικο Βήμα, τον αναμετέδωσε στη στήλη του ο κ. Γ. Μαρίνος, ο οποίος μάλιστα υπόσχεται να επανέλθει στο θέμα.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Γ. Μαρίνος γίνεται αντηχείο για μύθους. Οι ταχτικοί θαμώνες του ιστολογίου θα θυμούνται ότι πέρσι τον Νοέμβρη είχε αναμεταδώσει από τη στήλη του τα αυστραλιανά ξενόφοβα ψέματα, ενώ  πολύ παλιότερα τον μύθο για τη δήλωση Κίσινγκερ, αν και με χαρά μου αναγνωρίζω ότι και στις δυο περιπτώσεις, μόλις πείστηκε ότι επρόκειτο για μύθους, δεν δίστασε να το παραδεχτεί, με παρρησία και χωρίς περιστροφές.

Στην περίπτωση του ψευτορωμαϊκού κειμένου έχει κάποια ελαφρυντικά παραπάνω, διότι άλλοι κι άλλοι την έχουν πατήσει κι έχουν πιστέψει την αυθεντικότητα του κειμένου (μέχρι και ο Απόστολος Βακαλόπουλος, που έβαλε τους ψευτοπαπύρους στο βιβλίο του για τον Χαρακτήρα των Ελλήνων, αλλά σε επόμενη έκδοση επανόρθωσε, αν πιστέψουμε τον Παπαθεμελή). Όμως, από έναν παλαίμαχο δημοσιογράφο που ζει μέσα στην πιάτσα, θα περίμενα να έχει ακούσει την ιστορία. Βέβαια, στο περιοδικό που διεύθυνε ο κ. Μαρίνος παλιά, τον Οικονομικό Ταχυδρόμο, είχε δημοσιευτεί στις 13.10.1983 εκτενές άρθρο που θεωρούσε αληθινά τα κείμενα του ψευτοΜενενίου, λίγους μήνες μετά την (κατά Παπαθεμελή) ομολογία του Τσάτσου ότι ήταν φάρσα, οπότε η επανάληψη δημιουργεί την εντύπωση της γνησιότητας. (Και ο Μικροπολιτικός των Νέων, το 1988, είχε ανακαλύψει τις ίδιες τάχα αυθεντικές επιστολές και μάλιστα… σε μοναστήρι της Πάτμου!)

Θα προσέξατε ότι διατηρώ κάποιαν επιφύλαξη για την ακρίβεια των δεδομένων που δίνει ο Παπαθεμελής, ο οποίος μας πληροφορεί ότι ο θόρυβος έγινε τον Μάιο του 1983 από τις εφημερίδες Εστία και Καθημερινή και ότι η ομολογία του Τσάτσου περί φάρσας δημοσιεύτηκε στο φύλλο της Καθημερινής της 27ης Μαΐου 1983. Κατά πάσα πιθανότητα είναι ακριβή τα στοιχεία που δίνονται, αλλά δεν έχω μπορέσει να τα διασταυρώσω ή να τα επαληθεύσω. Χωρίς διασταύρωση ή αυτοψία κρατάω πάντα επιφυλάξεις, ανεξάρτητα από το ποιος λέει κάτι, μακάρι να είναι κι ο Πάπας. Το εκνευριστικό είναι ότι στο ονλάιν αρχείο της Καθημερινής τα φύλλα δίνονται με πολύ χαμηλή ανάλυση που δεν με αφήνει να ελέγξω τα περιεχόμενά τους, ενώ από το ονλάιν αρχείο λογοτεχνικών περιοδικών του ΕΚΕΒΙ λείπουν τα τεύχη της Νέας Εστίας για το μισό 1954, οπότε δεν μπορώ ούτε την πρώτη δημοσίευση να δω. Αλλά οι επιφυλάξεις μου είναι για τις ημερομηνίες, όχι για την ουσία του θέματος. Εκεί, δεν υπάρχει αμφιβολία: πρόκειται για πετυχημένη φιλολογική φάρσα.

Θα μου πείτε, αφού δεν προσκομίζω κανένα νέο στοιχείο, γιατί να με πιστέψετε όταν σας λέω ότι είναι πλέον αποδεδειγμένη η πλαστότητα των «Οξυρρυγχείων» κειμένων; Μόνο για τα ωραία μου τα μάτια; Καταρχάς, το λέει και ο κ. Παπαθεμελής. Κι έπειτα, το λέει και η ίδια η Νέα Εστία, σε άρθρο δημοσιευμένο τα Χριστούγεννα του 1997, στο αφιερωματικό τεύχος για τα δεκάχρονα από τον θάνατο του Κωστάκη Τσάτσου.

Το άρθρο είναι του Αντωνίου Γ. Δροσόπουλου και έχει τίτλο «Δυο ανθύπατοι για τους Έλληνες και τους πολιτικούς τους». Παραλληλίζεται το βιβλίο ενός Αμερικανού, του Λήπερ, με το κείμενο του Τσάτσου και ο συγγραφέας δηλώνει απερίφραστα ότι το κείμενο του Τσάτσου είναι μια καλογραμμένη φάρσα: «…και ο παλιός ανθύπατος και ο διάδοχός του, στον οποίο γράφει τις σκέψεις του, και η επιστολιμική μορφή των κειμένων, δεν είναι παρά μια λογοτεχνική επένδυση του Κωνσταντίνου Τσάτσου, για να κάνει πιο επαγωγό την πρόσληψη εκείνου που ήθελε να πει. Αποτελεί φόρο τιμής στη συγγραφική του μαστοριά, ότι όχι μία φορά αναγνώστες που δεν ήταν διόλου άμοιροι της φιλολογικής και ιστορικής γνώσης του κόσμου, ξεγελάστηκαν  και αναφέρθηκαν στους ‘Οξυρρύγχειους Παπύρους’ σαν να ήταν γνήσιο εύρημα των αρχαιολόγων». Σκαναρισμένη η σελίδα του περιοδικού, εδώ.

Ένας άλλος λόγος που παρουσιάζω το άρθρο σήμερα αντί να περιμένω να επαληθεύσω και την παραμικρή ημερομηνία είναι επειδή ελπίζω αφενός μήπως το δει ο Γ. Μαρίνος και διορθώσει σε επόμενη επιφυλλίδα το λάθος του και αφετέρου μήπως κάποιος από τους σοφούς αναγνώστες μου προσθέσει νέα τεκμήρια. Οπότε, η σκυτάλη σε σας, φίλτατοι!

(Ενημέρωση: Για τη συνέχεια της ιστορίας, δείτε εδώ.)

Advertisements

120 Σχόλια to “Η φάρσα του Κωστάκη Τσάτσου και ο κ. Γ. Μαρίνος”

  1. Giannis said

    Χα χα, πάντα γκαφατζής αυτός ο Μαρίνος…

    [Περιμένουμε την επαλήθευση]

  2. Από τα ψηφιοποιημένα περιοδικά του ΕΚΕΒΙ, τεύχος 1691 της Εστίας που αναφέρθηκε…

  3. Το κακό με κάτι πατριάρχες της δημοσιογραφίας, όπως ο κ. Μαρίνος, είναι πως είναι τόσο σίγουροι γι’ αυτό που θέλουν να αποκαλύψουν στο κοινό, ώστε επιστρατεύουν ό,τι επιχείρημα τους βολεύει, ακόμα και ανύπαρκτους Ρωμαίους.

  4. Εγώ απορώ πώς άνθρωποι κατά τεκμήριο έξυπνοι δεν μπορούν να ξεχωρίσουν δυο γαϊδουριών άχυρα. Ίσως φταίει η αυθεντία που τρομάζει: φαντάζομαι τον Βακαλόπουλο να λέει στον εαυτό του «ε, ο Τσάτσος τόγραψε, αλήθεια θάναι» χωρίς να του περάσει απ’ το μυαλό πως η αυθεντία μπορεί και να κάνει πλάκα.
    (ο Τσάτσος, που μάλλον έμεινε στην ιστορία ως ο τύπος με την κότα, που τον έκανε σκόνη ο Σεφέρης -ο μόνος που έχει διαφορετική γνώμη είναι το Βιογραφικό Λεξικό της Εκδοτικής Αθηνών: αν πιστέψεις το σχετικό λήμμα, πρόκειται για κορυφαίο φιλόσοφο παγκόσμιας κλάσης… Για να μην παρεξηγηθώ, θεωρώ και τα δύο άκρα κάπως υπερβολικά -αλλά πράγματι ο Σεφέρης τον κονιορτοποίησε)

  5. Μα ποιητική αδεία, το είπε ο άνθρωπος… Για ψυχαναλυτικούς λόγους.

  6. […] Η φάρσα του Κωστάκη Τσάτσου και ο κ. Γιώργος Μαρίνος Δημοσιεύθηκε στο sarant στις 24 Αυγούστου, 2010 […]

  7. Πρώτη φορά ακούω αυτή την ιστορία, αλλά ούτως ή άλλως τα ονόματα Μενένιος Άπιος και Ατίλιος Νάβιος δεν φαντάζουν τεχνητά από μόνα τους; Τι λέτε οι λατινομαθείς;

  8. sarant said

    Σοφία, τα ονόματα θα έλεγα πως είναι καλά διαλεγμένα. Η συνταγή είναι γνωστή, διαλέγεις υπαρκτά ονόματα από δύο ή περισσότερα πρόσωπα. Μενένιος Αγρίππας είναι από τους παλιούς της ρωμαϊκής ιστορίας (είναι ο συγκλητικός στον οποίο αποδίδεται ο μύθος για το κεφάλι και την κοιλιά της πολιτείας) και τον έκανε και ήρωα στον Κοριολανό ο Σέξπιρ. Το Άππιος είναι συνηθισμένο ρωμαϊκο «επώνυμο».

    Παρόμοια, εκείνος που έκανε τη φάρσα για την αποπουδοβαλία, το δήθεν ποδόσφαιρο των αρχαίων, πάντρεψε τον Αχιλλέα Τάτιο με τον Αινεία Τακτικό κι έφτιαξε έναν Αχιλλέα Τακτικό.

  9. Μια που το έφερε η συζήτηση, ο χαρακτηρισμός «τσάτσος» από που προήλθε;

  10. ο Μήτσος said

    Το «αστείο» είναι ότι τις πλαστές συμβουλές του ανύπαρκτου Μενενίου:

    Θες να σαγηνεύσεις την εκκλησία του δήμου σε μια πόλη ελληνική; Πες τους:»Σας υπόσχομαι αλλαγή». Πες τους:»Θα θεσπίσω νέους νόμους»

    όμως ακολούθησε κατά γράμμα ο Αντρέας Παπανδρέου. Έκανε την «αλλαγή» σημαία του και έπιασε το κόλπο όχι μόνο σε μία πόλη ελληνική, αλλά σε όλες! Και κρατάει ακόμα το παραμύθι αυτό.

  11. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    @ 9.

    Αφού το έφερε η συζήτηση, μπαίνω στον πειρασμό να κάνω μια απρεπή, ή τουλάχιστο τσουχτερή, ερώτηση (καμιά σχέση με προηγούμενο κείμενο όπου έγινε λόγος για «γυναικεία γλώσσα») : η λέξη «τσατσά», αυτή, από πού προήλθε; Λέτε από τον ομώνυμο χορό (cha cha); Απίθανο, ε; (Πάντως, στο Βικιλεξικό λείπει ο ορισμός και η ετυμολογία).

    @ 4. (σχετικά με την κότα)

    Λέγεται ότι μια φορά συνάντησε ο Τσάτσος τον σκιτσογράφο που του κόλλησε την περίφημη κοτούλα (τον Φωκίωνα Δημητριάδη) και τον ρώτησε: «Γιατί με ζωγραφίζετε πάντα δίπλα σε μια κότα;» και αυτός του απάντησε: «Μυστήριο πράγμα υπουργέ μου, το ίδιο ακριβώς με ρωτάει και η κότα.»

    Όσοι δεν ξέρουν την ιστορία της γελοιογραφίας, ας κοιτάξουν εδώ:

    http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:syOOAnszjJ4J:theopeppasblog.pblogs.gr/2008/06/xekinwntas-gia-thn-parastash.html+%CE%8C%CF%81%CE%BD%CE%B9%CE%B8%CE%B5%CF%82,+%CE%91%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%86%CE%AC%CE%BD%CE%B7%CF%82,+%CE%A7%CE%B1%CF%84%CE%B6%CE%B9%CE%B4%CE%AC%CE%BA%CE%B9%CF%82,+%CE%A4%CF%83%CE%AC%CF%84%CF%83%CE%BF%CF%82,+%CE%BA%CF%8C%CF%84%CE%B1,+%CE%94%CE%B7%CE%BC%CE%B7%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%AC%CE%B4%CE%B7%CF%82&cd=12&hl=el&ct=clnk&gl=gr&client=firefox-a

  12. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Συγνώμη για την κατάχρηση, να προσθέσω κι ένα βιντεάκι (πολύ πρωτότυπη διασκευή των Ορνίθων) με ροή γραπτών πληροφοριών, όπου γίνεται λόγος για τον Τσάτσο.

  13. sarant said

    Πάντως, το λεξικό Μπαμπινιώτη λέει ότι ο τσάτσος είναι θηλυκό του τσατσά, το οποίο αρχικά ήταν λέξη της παιδικής γλώσσας (θεία, ας πούμε).

  14. Immortalité said

    @ 10 Και σε μια πόλη ρώσικη έπιασε, μη σου πω σε όλες. Περεστρόικα θαρρώ τη λέγαν. Πανανθρώπινο χαρακτηριστικό η ανάγκη για παραμύθιασμα. Μην την κρατάμε μόνο για πάρτη μας…

    @ 9 Ιάγο εγώ πάλι που νόμιζα ότι ο τσάτσος προερχόταν από τον ίδιο τον Τσάτσο…
    Πάντως Νίκο νομίζω ότι αν είναι θηλυκό του «τσατσά» έχει αντιστραφεί η έννοια. Μια και τσατσά είναι η παλιά πουτάνα, η ιδιοκτήτρια του σπιτιού είναι και κατ’ επέκταση η καπάτσα γυναίκα που έχει φάει τη ζωή με το κουτάλι και δεν μασάει. Ενώ ο τσάτσος είναι ο κολαούζος κάποιου, ο γλύφτης, το τσιράκι της εξουσίας. Ή λάθος το χρησιμοποιώ τόσα χρόνια;

  15. ο Μήτσος said

    @14 σύμφωνοι, αλλά ο δικός μας Αντρέας χρησιμοποίησε ατόφια την λέξη «αλλαγή», όπως την είπε ο Μενένιος-Τσάτσος. Δεν έκανε ούτε καν τον κόπο να την παραφράσει λίγο σε glasnost ή perestroika.

  16. sarant said

    Ιμόρ, τσατσά δεν είναι αναγκαστικά η ιδιοκτήτρια του σπιτιού, μπορεί να είναι και μια κακομοίρα απόμαχη που ανοίγει την πόρτα και καθαρίζει. Λέω δηλαδή. (Συχνά ήταν γέροι ομοφυλόφιλοι, δεν λέει κάτι ο Πετρόπουλος;)

  17. Immortalité said

    Ε! τώρα μην είσαι γκρινιάρης! «Αλλαγή» κάνει καλύτερη ρίμα σε συνθήματα από την «αναδιάρθρωση»΄. Ασε που αν έλεγε «περεστρόικα» κανείς δεν θα καταλάβαινε και θα τον κατηγορούσαν και για κουμμουνιστή. Η ουσία είναι η ίδια…

  18. Jimakos said

    Σύμφωνα με τον Ηλία Πετρόπουλο, το τσατσά πράγματι σημαίνει »θεία» σε κάποιες ντοπιολαλιές, το τσάτσος δε, είναι ναυτική αργκό.

  19. Immortalité said

    Το 17 πήγαινε στο Μήτσο. Αλλά γράφαμε όλοι ταυτόχρονα μάλλον 🙂

    @ 16 Δεν θα επιμείνω αλλά η λέξη έχει θαρρώ κάτι το υποτιμητικό σχετικό με την προηγούμενη σεξουαλική διαγωγή και την εμπειρία που αυτή συνεπάγεται.(Δεν τον έχω τον Πετρόπουλο αλλά θα δικαιολογούσε και την επέκταση στους γέρους ομοφιλόφυλους. ) Την κακομοίρα τη γριούλα που καθαρίζει σκάλες γιατί να την πεις τσατσά;

    @ 18 το τσάτσος δε, είναι ναυτική αργκό. Που σημαίνει τί Τζιμάκο;

  20. Immortalité said

    Το «τατά» δεν σημαίνει θεία;

  21. Jimakos said

    Βέβαια, σε άλλο του σημείωμα (το είδα ετεροχρονισμένα) αναφέρει την πορεία του οικογενειακού επωνύμου του Τσάτσου. Ιπλιξής, Ιωνίδης, Τζιέτζιος, Τζιάτζιος, Τσάτσος.

    Τσατσά δεν ήταν απαραίτητα η ιδιοκτήτρια του »σπιτιού». Μπορεί να ήταν απλή υπηρέτρια. Η ιδιοκτήτρια λεγόταν »μαντάμα».

  22. Immortalité said

    @ 21 Η καθαρίστρια δεν νομίζω να λεγόταν έτσι. Οσο για την προσφώνηση της διευθύνουσας μάλλον είχε σημασία και η πελατεία στην οποία απευθυνόταν… 🙂

  23. Jimakos said

    @ 19 Ελα μου ντε! Το αφήνει έτσι, δεν αναφέρει! Το μόνο σχετικό που βρήκα είναι το τσατσόχαρτο, δηλ. εξοδόχαρτο στο Ναυτικό.

  24. Jimakos said

    @ 22 Έτσι γράφει στο βιβλιαράκι »το μπουρδέλο». Προφανώς κι εμείς με άλλη έννοια το χρησιμοποιούμε σήμερα, αλλά κι εκείνος μιας κι αναφέρεται σε άλλες εποχές, κάτι θα ξέρει.

  25. Immortalité said

    @ 24 Καλά λοιπόν. Ας το δεχτούμε έστω και με μια επιφύλαξη 🙂

  26. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    @ 20.

    Πάντως, οι «αδερφές Τατά, από τον Λαγκαδά» αποκλείεται να ήταν θείες, αφού -προφανώς- η μοίρα δεν τους επέτρεψε να κάνουν παιδιά.

    @ Sarant (13). «… αρχικά ήταν λέξη της παιδικής γλώσσας»…

    Θυμάμαι, παιδί, η μητέρα έλεγε «τσα!», σε μένα και την αδερφή μου (επιφώνημα που σήμαινε κάτι σαν έκπληξη: «κούκου!», «σ’έπιασα!», «σε βρήκα!» (Δεν το ξανάκουσα ποτέ αλλού, ίσως να χρησιμοποιόταν αποκλειστικά σε μας…)

  27. Ε, όχι, κι εμείς το λέγαμε το «τσα» όταν ήμασταν παιδιά με τη μαμά μας και μεταξύ μας (ο αδερφός μου κι εγώ).

    Για τα ονόματα, το παίρνω πίσω μετά την ανάλυση του Νίκου.

  28. Μάλιστα, παίζαμε κρυφτό ας πούμε στην ντουλάπα και όταν έβρισκε ο ένας τον άλλον έλεγε: «τσα! «

  29. Immortalité said

    (Δεν το ξανάκουσα ποτέ αλλού, ίσως να χρησιμοποιόταν αποκλειστικά σε μας…) Νομίζω είναι πανελλήνιο. Εμείς πάντως το λέγαμε στο σπίτι και τα ξαδέρφια μου το έλεγαν και τώρα το λέμε στην αναδεξιμιά μου…

  30. Ε, όχι και «τσα»! «Τζα» έλεγε όλος ο κόσμος…

  31. Immortalité said

    @ 30 Είπα και γω! Αυτό δεν θα το λένε αλλιώς; 😉

  32. sarant said

    Κι εμείς τζα λέγαμε μικρά, το τσα το άκουσα αργότερα.

    Τζιμάκο, το τσατσόχαρτο είναι νεότερο, μετά την καθιέρωση της λέξης τσάτσος. Η πιο ωραία λέξη αυτής της οικογένειας είναι η τσατσοπαγίδα δηλ. μονάδα που έχει τη φήμη βυσματικής, αλλά στην πραγματικότητα είναι μαύρη.

  33. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    @ Σοφία (27-28) και «Ιμορ» (29).

    Εντάξει, με καθησυχάσατε κι ευχαριστώ. (Φοβόμουνα μήπως και η οικογένεια είχε βγάλει κανέναν… πανελλήνιο παιδικό νεολογισμό!) Ίσως φταίει το γεγονός ότι έφυγα μικρός για το εξωτερικό…

    Καλή Πανσέληνο!

  34. Τσα!

    (νομίζω ότι την εποχή του Τσάτσου κάποιος -ο Μητρόπουλος; ο Φωκίων Δημητριάδης;- έκανε και κείνος τη σύνδεση που κάνω κι εγώ τώρα)

  35. Το «τσα» παρακούγεται ευπρεπισμένο στ’ αυτιά μου, και μου φέρνει εικόνα μητέρας, και όχι μαμάς, στο νου… Σα τις πεσκανδρίτσες και τα άνδρα, ένα πράμα… (χωρίς διάθεση παρεξήγησης, ε;)

  36. Φτου! δεν embedώθηκε πάλι. Ήταν το Adios muchachos, από τον Κάρλος Γαρδέλ.

  37. ο Μήτσος said

    Πάντως στο ναυτικό ως τσάτσος χαρακτηρίζεται ένας ναύτης που χαίρει προνομιακής μεταχείρισης. Νομίζω ότι στον στρατό ξηράς δεν χρησιμοποιείται ο όρος.

  38. @30: Τσα λέει ο κόσμος, μην πλακωθούμε τώρα! 🙂

    Πάντως, στα Ιταλικά βρίσκω επώνυμο Zazzo και DiZazzo.

  39. ο Μήτσος said

    και εγώ το ξέρω «τσα»… Να κάνουμε δημοψήφισμα και γεωγραφική ανάλυση.

  40. Ο Στάζυ είναι της σχολής Χριστιανόπουλου/Μακρυγιάννη: γιατί το τζάκισες το χέρι σου / το τζάκισες για να χορεύουν σέικ τα κωλόπαιδα

  41. Immortalité said

    @35 Ακου ευπρεπισμένο σαν την πεσκανδρίτσα! και τί είναι τα άνδρα;

    @ 38 Βρε βρε σκοντάψαμε σε γνωστές φυσιογνωμίες… 🙂

    @ 40 🙂

  42. έτοιμοι!

  43. ο Μήτσος said

    Στάζυ είσαι φοβερός!

  44. Ήθελα να βάλω και τη χρονική παράμετρο -υποψιάζομαι θα παίζει ρόλο, αλλά φτάνει τόσα προσωπικά δεδομένα, έχουμε και κυρίες στην παρέα…

    (λείπει κι ο Νικολά που ήθελε κάτι απλό παρόμοιο παλιότερα)

  45. Όχι ο Νικολά, ο ΝικΝικ πρέπει να εμφανιστεί εδώ.

  46. Για άλλο λόγο λες εσύ· εγώ για άλλο μιλάω.

  47. rogerios said

    Εξαιρετική ανάρτηση (και θεματολογικά τέτοια που έμμεσα μας υπενθυμίζει ότι οι διακοπές τελείωσαν ή τελειώνουν σε λίγο ;).

    Όπως πολύ ωραία το διατυπώνει κι ο οικοδεσπότης στην έκτη παράγραφο του ποστ (παρεμπ., πολύ μου άρεσε το «ευστοχοφανείς») η επιτυχία των κειμένων οφειλόταν κυρίως στο ότι έλεγαν ακριβώς αυτό που θα ήθελαν να διαβάσουν οι αναγνώστες τους. Γενικά, ηδονιζόμαστε όταν ακούμε κρίσεις ξένων που επισημαίνουν τις αδυναμίες μας (την ύπαρξη των οποίων κι εμείς παραδεχόμαστε). Έ, όταν μπαίνουν στο παιχνίδι κι οι αρχαίοι (Α.Η.Π. και Ρωμαίοι) το γλυκό γίνεται θεσπέσιο.

    Ωστόσο, υπάρχουν στοιχεία που θα έπρεπε να κάνουν κάποιους αρκετά δύσπιστους ως προς την «αυθεντικότητα» των κειμένων. Αυτά ίσως να μην ήταν τόσο εμφανή στα χρόνια μετά τη δημοσίευσή τους, όταν δύσκολα μπορούσε ένας κοινός θνητός να ελέγξει καταλόγους των παπύρων που βρέθηκαν στην Οξύρρυγχο ή των ανθυπάτων που διοίκησαν ως έπαρχοι την Αχαΐα, αλλά για τα τελευταία χρόνια πολύ πιο δύσκολα συγχωρείται η ευπιστία όσων εξέλαβαν τα γραπτά του Κ. Τσάτσου ως αυθεντικές επιστολές Ρωμαίων ευγενών.
    Όχι μόνο γιατί τα λατινικά κείμενα μεταξύ των παπύρων της Οξυρρύγχου αποτελούν μικρή μειονότητα (και φυσικά δεν περιλαμβάνουν τέτοιες επιστολές) ή γιατί τα δύο πρόσωπα είναι εν τέλει φανταστικά, αλλά κυρίως γιατί το κείμενο μοιάζει απίστευτα σύγχρονο, όχι μόνο στις ιδέες που εκφράζει, αλλά κυρίως στον τρόπο γραφής του. Όσο κι αν ένας λόγιος του βεληνεκούς του Κ. Τσάτσου θα μετέφραζε με τρόπο ζωντανό και γλαφυρό ένα λατινικό κείμενο, είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ένας Ρωμαίος ευγενής θα έγραφε με τέτοιο τρόπο και σε τέτοια γλώσσα. Προσωπικά θα με έβαζε σε υποψίες η χρήση του όρου έθνος/ έθνη (οι ειδικότεροι ίσως θα μπορούσαν να μας πουν πόσο συχνά απαντά στη λατινική γραμματεία). Ακόμη περισσότερο, η αναφορά στην Ελλάδα ως «πατρίδα των πιο μεγάλων νομοθετών» μου φαίνεται δύσκολο να έχει γραφεί από Ρωμαίο. Όπως και να το κάνουμε η σχέση Α.Η.Π. και νόμων είναι σε τεχνικό επίπεδο κάπως άτσαλη. Καμία σχέση με τη νομοτεχνική τελειότητα των Λατίνων.

    Φυσικά όλα αυτά τα γράφω εκ του ασφαλούς και γνωρίζοντας τον πλαστό χαρακτήρα των επιστολών. Οπότε, δύσκολο να προβάλλω το αναμάρτητο…

  48. Ελπίζω να βγάλεις και τη δημοφιλόπιτα στο τέλος. 🙂

  49. Εννοείται, Δύτη. Αρκεί να έχουμε καμιά χορηγία επικοινωνίας, γιατί εμείς οι τέσσερις πέντε μόνο προσήλθαμε στην κάλπη…

  50. Το Μεξικό ισοφάρισε 4-4, οπότε πάμε για ύπνο τώρα…

  51. 10-5 το σκορ… Για περάστε!

  52. Zazula said

    Δεν θα επρεπε να γνωριζουμε και τις «ομαδες» (Τζα FC – Τσα СКА) στις οποιες αντιστοιχουν τα τερματα του σκορ;

  53. #52 Η σειρά αναφοράς ταιριάζει με του ερωτηματολογίου. Έι, εσύ εκεί, μην ψηφίσεις κι απ’ το γραφείο δεύτερη φορά 🙂

  54. Immortalité said

    @ 52 Μάλλον κερδίζει το τσα με το συντριπτικό αυτό σκορ 🙂 γιατί η ερώτηση είναι Τσα ή Τζα. Κύριε διαιτητή καλά τα λέω;

    Παρεμπιπτόντως μιλούσα με μαι φίλη μεγαλύτερης ηλικίας η οποία στο ερώτημα απάντησε: «Τσα φυσικά ποιός λέει τζα;» Πιάνεται η ψήφος; 🙂

  55. Immortalité said

    @ 53 Για τέτοιο παλιοχαρακτήρα μ’ έχεις; 🙂

  56. #52 Άντε, ρίχτην, να πιαστεί.

    (Μα πώς τη πατάω έτσι. Ενώ υπάρχει δικαστική αντιπρόσωπος, πάλι εγώ εφορευτική, και πάλι η εφορευτική βγάζει τη δουλειά;)

  57. Immortalité said

    @ 56 Κατόπιν αδείας της εφορευτικής και ενεργούσα ως αντιπρόσωπος, ξαναψήφισα!

    (Είσαι σπάνια περίπτωση εφορευτικής. Γίνεται να σε έχουμε και στις Δημοτικές; 🙂 )

  58. (ούτε καν γραμματέας; είναι αυτό πρόταση; ξεφτίλα… ένιροουντ, μετά από 6 φορές γραμματέας, είπα ν’αποσυρθώ)

  59. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Μου φαίνεται πως θ’αρχίσουμε να κάνουμε ενστάσεις κατά του α-τζα-μή δικαστικού αντιπροσώπου!…

  60. Immortalité said

    @ 58 (Μα βρε Στάζυ ο γραμματέας είναι μέλος της εφορευτικής! άλλωστε αυτός είναι και ο μόνος τρόπος να σε έχουμε στις Δημοτικές. Εκτός αν με βάλουν στο τμήμα σου και έχεις κληρωθεί και εφορευτική. Πάντως άμα έχεις τέτοια εμπειρία, πες μου τί μπορώ να κάνω να αλλάξεις γνώμη;)

  61. Immortalité said

    @ 59 🙂

  62. voulagx said

    «κατά του α-τζα-μή δικαστικού αντιπροσώπου»!! Η Ιμμορ μυστακοφορος; 🙂

  63. sarant said

    Κατά της ατζαμούς δικαστικής αντιπροσώπου 🙂

  64. Ψηφίζω το ατσαμούς (όλα ή τίποτα!).

  65. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Ωωω! Δηλαδή, ο ατζαμής, η ατζαμού;

  66. #60 Σωστή η διόρθωση

    Κατά δήλωσή τους, η αντιπρόσωπος είναι ατζαμού και τσαμού, ενώ ο υποψήφιος γραμματέας τζαμής και ατσαμής.

    Μετά την ψήφο δι’ εξουσιοδοτήσεως της πρώτης,είμαστε στο 11-5. Μα που έχει πάει η Βόρεια Ελλάδα; Διακοπές κάνετε ακόμα, ωρέ;

  67. Immortalité said

    Παιδιά έτσι που πάτε θα μου βγάλετε το όνομα! 🙂

  68. …κατά το συντακτικό του Τζα-ρ-τζά-νου

  69. Immortalité said

    @ 66 Εγώ ποτέ δεν είπα ότι είμαι ατζαμού! Και θα πρέπει και να ορίσουμε πότε θα περατωθεί η ψηφοφορία. Ετσι κύριε γραμματέα; 😉

  70. Nicolas said

    @44 Δεν λείπει, εδώ είναι. Παρατηρητής (αλλά ψήφισε).
    Ναι, είναι ακριβώς το καλύτερο εργαλείο γι΄ αυτό που ήθελα να κάνω (ταμάμ!).
    Και το παιδί που κάνει τα κρεβάτια στο πορνείο, της τσατσάς ο γιος είναι;
    [Εντάξει, εντάξει! μη βαράτε, αποσύρομαι στο παρατηρητήριο!]

  71. Nicolas said

    Φτου, μου έφαγες το 69! μου χρωστάς διπλή δόση τραχανά (στις γυναίκες να υπόσχεσαι, αλλά στο Νικόλα να λογαριάζεις)

  72. #69 Στο #29 και #31 τι είπες δηλαδή; τζα;

    #69, #70 100 ψήφοι επιτρέπονται ανά δωρεάν κάλπη. Ρυθμίζεται και χρονικά η λήξη. Γίνονται κάποιες συνεννοήσεις με το Πρωτοδικείο αυτήν τη στιγμή.

  73. Α, πέτυχα μια συνταγή ξινόχοντρου τις προάλλες. Προφανώς ξεφεύγει από το τραχανό ως σούπα του φτωχού…

  74. Immortalité said

    @ 71 Ας το πρόσεχες καλύτερα! 🙂 (να επισημάνω ότι δεν μπορώ να στείλω τον χόντρο μέσω μαιλ. Πρέπει να αφήσετε στον Νίκο ταχυδρομική θυρίδα.)

  75. (ανέβαστον στο cloud (νέφος -sic) και θα το κατεβάσουμε… μππππρρρ, δροσιστήκαμε!)

  76. (ανέβαστον στο cloud (νέφος -sic) και θα τον κατεβάσουμε… μππππρρρ, δροσιστήκαμε!)

  77. Immortalité said

    @ 72 Εντάξει εντάξει αποσύρω το βαρυτυπωμένο χαρακτήρα. Δεν είπα ποτέ ότι είμαι ατζαμού. Ατζαμού είμαι.

    @ 73 Μα και ο τραχανάς με γάλα δεν γίνεται; Δεν ξέρω για τον φτωχό αλλά του φοιτητή η σούπα είναι πάντως. Ξινόχοντρος ντοματόσουπα με αρισά. Ετσι πήρα πτυχίο.

    (@75-76 και σε τί ανάλυση θες να στον ανεβάσω; ;-))

  78. #45 Του νικνικ τα μπλογκ έχουν πιάσει κινέζους (κατά τις αράχνες). Ελπίζω να επιδίδεται διακοπές κι όχι σε σκληρή δουλειά…

  79. sarant said

    77: Με αρισά; τι είναι δαύτο;

  80. Immortalité said

    Είναι μια (πολύ) καυτερή σάλτσα που βάζουν οι άραβες (Τυνήσιοι, Μαροκινοί, Αλγερινοί) στο κουσκούς (και όχι μόνο). Είναι πηχτή σαν πελτές και βάζεις με το μικρό κουταλάκι του καφέ στο πιάτο. Πως είναι το ταμπάσκο; επί 100.
    (άμα δεν έχεις μπούκουβο, βολεύεσαι με τα τοπικά προιόντα)

  81. Immortalité said

    Voilà

  82. Alfred E. Newman said

    Προσπάθεια μερικής επαναφοράς της πετόσφαιρας στο τερέν.
    Στο χωριό μου τσά η παιγνιώδης αναφώνηση και τζα η θεία (όπως π.χ. τζα-Μαρίκα).

  83. sarant said

    Μερσί, Ιμόρ -την έχω δει, να σκεφτείς.

  84. Immortalité said

    Αν την είχες φάει, θα τη θυμόσουν… 🙂

  85. #81 θαρρώ ίδια μάρκα είχε ο Σεβάχ (Σίντιμπεντ) στα Καλέσα. Μου είχε φανεί πολύ ελαφριά, παρά τους φόβους του, για την πρόσθετη ποσότητα στο κουσκούς μου.

  86. Immortalité said

    @ 85 Τη μάρκα αυτή δεν θυμάμαι αν την έχω φάει γιατί για να πω την αμαρτία μου είχα πρόσβαση σε σπιτική και σπάνια αγόραζα. Πάντως όταν είναι καλή, καίει και ζεματάει.

  87. για να πω την αμαρτία μου είχα πρόσβαση σε σπιτική

    Μη σε πάρει, κακομοίρα μου, χαμπάρι ο γέροντας! Φωτιά θα πέσει να μας κάψει όλους! 😀

  88. Immortalité said

    Αν με πάρει χαμπάρι, θα κάνετε ότι δε με ξέρετε 🙂
    Δεν πιστεύω πάντως να με δώσει κανείς;

  89. #88 μόνη σου διαλέγεις τους φίλους σου 😛

  90. Immortalité said

    @ 89 Μα γιαυτό ακριβώς αναρρωτιέμαι 😛

  91. Nicolas said

    @86 Στην Τυνησία, η μάνα του φίλου μου είχε ένα κουτάκι από αυτή τη μάρκα για να μετράει το λάδι που έβαζε στην κατσαρόλα (ένα, δύο, τρία, τέσσερα, κι έλεγα πότε θα σταματήσει. Μισό λίτρο λάδι ανά τσιγάρισμα!). Όσο για τη χάρισα, δεν χάριζε, γιατί ήταν σπιτική. Τα μωρά όταν γύριζαν από το σχολείο, άλειφαν φέτες ψωμί και την έτρωγαν σαν μαρμελάδα! Αλλά φτιάχνουν κουσκούς με σιτάρι κι αν φας μια φορά αφήνεις το σιμιγδαλένιο στους τουρίστες.
    Αυτή της μάρκας δεν είναι πολύ δυνατή και τρώγεται. Αλλά για το κουσκους, προτιμώ τη δική μου συνταγή με την… τρύπα της μαντάμ
    Zακ (bonda man jack): η πιπεριά είναι πολύ αρωματική και καυτερή χωρίς να ανοίγει τρύπες στη γλώσσα.
    Στο cap Bon έχει και μια βυζαντινή εκκλησία (αφιέρωμα στον Κορνέλαιο που του αρέσουν οι πολυέλαιοι).
    Για την άλλη παραγωγή, θα πω στον διακομιστή να βάλει το βύσμα στην υποδοχή.

  92. Immortalité said

    Νικολά το χω κανει και γω αυτό. Την άλειφα σε μια ζεστή φέτα ψωμι και από πάνω έβαζα τριμμένη φέτα ή ξυνή μυζήθρα. Κόλαση! 🙂

    bonda man jack δεν είναι συνταγή για καφτερές πιπερίτσες κονφί; Για πες τη συνταγή του κουσκούς;

  93. @41 (για @38): Ναι, και μένα κάτι μου θυμίζω…

  94. ΑΠ said

    Immo μου, με το συμπάθιο, αλλά «χαρίσα» λέγεται το θεσπέσιο παρασκεύασμα. Οι γάλλοι που δεν μπορούν να πουν το χ και που δεν τονίζουν παρά στη λήγουσα τη λένε αρισά.

  95. Immortalité said

    @ 94 Το ξέρω αγαπητέ μου αλλά όποιος κάτσει με στραβό το πρωί αλληθωρίζει. Εγώ έκατσα με το στραβό πολλά χρόνια…
    Ασε που και οι ίδιοι οι άραβες, όταν συναστρεφόταν με γάλλους ή άλλους αρισά την έλεγαν για να καταλάβουν και οι άλλοι. Αλλά επι της αρχής εχεις δίκιο.

  96. voulagx said

    Ιμμορ(#41) τα ανδρα ειναι τα αντρα! 🙂

  97. Immortalité said

    Τα άντρα των ληστών ένα πράμα; Ο Χριστός και η Παναγία! 🙂

  98. voulagx said

    #97 Δες αυτο εδω, Ιμμορ:
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/07/27/peskandritsa/

  99. #97-#98 Άφησα άλλον να διορθώσει ευγενικά… 🙂

    #97-#98 Και το #94 γυναίκα (αν δεν υπάρχει σύμπτωση ψευδωνύμου)

  100. Συνεχίζεται η δημοσίευση αποσπασμάτων από τις επιστολές του Μενένιου Άπιου -«και την επόμενη Κυριακή».

  101. sarant said

    Ναι, το είδα. Προφανώς το έχει δώσει κονσέρβα πριν φύγει για διακοπές.

  102. Alfred E. Newman said

    Θυμήθηκα πριν λίγο ένα πεντάχρονο παιδί φίλου το οποίο σε επισημάνση ότι δεν έπρεπε να κάνει κάτι απαντούσε «Εγώ όμως θέλω».

    Να πως «δικαιολογείται» ο Γιάννης Μαρίνος για το κείμενο στο σημερινό Βήμα (Κυριακής) σε «υστερόγραφο» της τρίτης συνέχειας:

    «Ανατριχιαστικά προφητικό το εκπληκτικό ψυχογράφημα των Ελλήνων που διατυπώθηκε στους Οξυρρύγχειους Παπύρους πριν από 2300 χρόνια, οι οποίοι ανευρέθησαν στην περιοχή Οξυρρύγχου της Αιγύπτου το 1934. Έστω και αν ο Κωνσταντίνος Τσάτσος φαίνεται να παραδέχθηκε λίγο πριν από τον θάνατό του ότι δεν πρόκειται για μετάφραση ρωμαϊκού κειμένου αλλά για προσωπικές σκέψεις του. Και έτσι όμως οι προ πεντηκονταετίας διαπιστώσεις του υπήρξαν καίριες και αποδεικνύονται τραγικά επίκαιρες.»

    Έκρινα περιττό να προσθέσω «sic» ή θαυμαστικά, ή υπογραμμίσεις.

  103. Μαρία said

    102 Κι αφού προηγήθηκε αυτό:
    http://tinyurl.com/27yua8s

    Οι πάπυροι πάπυροι όμως!

  104. Alfred E. Newman said

    @103

    Αυτός όμως θέλει. 😀

    Όπου νάναι υποθέτω θα αναφερθεί και στα «Πρωτόκολα των Σοφών της Σιών».

  105. Μαρία said

    Δεν έμεινε τίποτ’ άλλο;

    Να δούμε τι θα του γράψει αύριο ο αγανακτισμένος «παληός».

  106. Alfred E. Newman said

    Όλο και κάτι θα βρει. Πλέον όλα τα σφάζει όλα τα μαχαιρώνει αρκεί να περιέχουν ικανή δόση περιαστικού μύθου ή γενικά συνωμοσιακή υφή.

  107. Μαρία said

    Τον πείραξε το κλίμα στο Βέλγιο ή το είχε πάθει παλιότερα;

  108. Alfred E. Newman said

    Μη με εξωθείς σε ρατσιστικά σχόλια. 😀

    Αλλού άλλοτε έχω γράψει ότι η αρτηριοσκλήρωση έχει φθάσει ως την πένα του Mont Blanc του.
    Πάντως είναι γεγονός ότι είχα διαγνώσει μια αλλαγή όταν πέθανε η μητέρα του.
    Και τελειώνω με τα πικρόχολα με τη φράση του Ροίδη: Έχω μάθει να σέβομαι τους νεκρούς ακόμα και όταν είναι ζωντανοί (έστω και στα κλεισμένα 80).

    (Ελπίζω να βρεθεί κάποιος να με απιτρέψει από το να γράφω όταν μου συμβεί και εμένα.)

  109. Μαρία said

    οκ, άμα ζω, όταν γίνεις 80, θα το φροντίσω.

  110. Μπουκανιέρος said

    Δε φταίει η ηλικία.

    Έριξα μια ματιά στα αποσπάσματα: συνηθισμένες δημοσιογραφικές μπαναλιτέ, χωρίς την ψευτοαρχαιολογική σάλτσα δε νομίζω νάδινε κανείς σημασία.
    Βέβαια, για να το πάρεις γι’ αληθινό, πρέπει να πιστεύεις ακράδαντα σε όλες τις δασκαλίστικες παπαριές για αιώνιες αρετές και ελαττώματα της φυλής.

  111. Alfred E. Newman said

    Μαρία,
    Τώρα είμαι πιο ήσυχος.

  112. Μαρία said

    111 Αν πιστέψουμε τον παραμυθητικό Μπουκάν-τι ευγενικό παιδί-, δεν θα μ’ έχεις ανάγκη.

  113. Alfred E. Newman said

    Επειδή ταυτόχρονα ασχολούμαι και με άλλα βρίσκω επίκαιρη της φράση του Αγίου Αυγουστίνου: Da mihi castitatem et continentiam, sed noli modo ενδεχομένως προσθέτωντας και τη λέξη «maturitatem».

  114. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Φαίνεται ὅτι ὁ Τσάτσος θεωροῦσε ὅτι ἡ παπυρολογία μπορεῖ ἑνίοτε νὰ ἐκτρέπεται καὶ σὲ παπαρολογία. Ἰδοὺ γιατί :
    «… Οξύρρυγχο, ένα κεφαλοχώρι στην Άνω Αίγυπτο, νότια του Φαγιούμ. Πιθανόν η ονομασία να προέρχεται από το όνομα ενός ψαριού με μυτερό ρύγχος που συνδέεται μάλιστα με μια παράδοση για τον Όσιρι, σύμφωνα με την οποία, η Ίσιδα κατορθώνει να μαζέψει και να συναρμολογήσει όλα τα μέλη του νεκρού Όσιρι, εκτός από το πέος του, που το έχει φάει το ψάρι Οξύρρυγχος.»
    Ἀπ` ἐδῶ : http://el.wikipedia.org/wiki/Πάπυροι_της_Οξυρρύγχου
    Εἶναι γνωστόν, ἐπίσης, ὅτι ὁ Τσάτσος ἦταν λάτρης τοῦ ὡραίου φύλου. Συνεπῶς, μποροῦσε νὰ ἐλπίζει ὅτι εἶχε δώσει τὸ κλειδὶ τοῦ μυστηρίου, τοὐλάχιστον στοὺς φιλολογοῦντας.

  115. Κι εδώ, Νικοκύρη… Επειδή τα γραπτά μένουν, και οι σύνδεσμοι δεν είναι διπλής κατεύθυνσης, νομίζω χρειάζεται μια συμπλήρωση του άρθρου με παραπομπή στα νεότερα δεδομένα (σβήσε αν θες τα σχόλια αυτά, μετά, είτε αλλάξεις κάτι, είτε όχι).

  116. sarant said

    Καλά έκανες, γιατί κι εγώ σκέφτομαι να ενημερώνω τα παλιότερα άρθρα, αλλά την κρίσιμη στιγμή το ξεχνάω ή βαριέμαι.

  117. […] έβαλε στη Νέα Εστία πρωτοσέλιδη την παρωδία του, τη φάρσα του Κωστάκη Τσάτσου με τον Μενένιο Άπιο και τις αναλύσεις για τον χαρακτήρα των Ελλήνων, που […]

  118. Λεώνικος Καλαχώρας said

    Στην περίφημη ‘Βαβυλωνία’ όπου παρωδούνται και διακωμωδούνται οι ελληνικές διάλεκτοι, επειδή τότε έγινε πιο οξύ το πρόβλημα, ως τσάτσα αναφέρεται στα χιώτικα η γιαγιά. Και αυτό ταιριάζει περισσότερο με τη σημερινή της χρήση

  119. Λεώνικος Καλαχώρας said

    @114 Γεωργανά. Αφού γράφεις πολυτονικό, γράφε το τουλάχιστο σωστά. Έλεγξε το κείμενό σου. Αλλιώς περιορίσου στο τόνο

  120. Earion said

    Ο Γιάννης Μαρίνος φαίνεται πως δεν συζήτησε το θέμα με τον Γεώργιο Ράλλη. Αν το είχε κάνει, δεν αμφιβάλλω ότι ο Ράλλης θα του είχε απαντήσει με τα ίδια λόγια που έγραψε στο βιβλίο του με τίτλο Χωρίς προκατάληψη, για το παρόν και το μέλλον (Αθήνα: Ελληνική Ευρωεκδοτική, 1983):

    Ο ακαδημαϊκός, πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τσάτσος, σε ένα κείμενό του που δημοσιεύτηκε πριν από τριάντα χρόνια, γράφοντας για τους αρχαίους προγόνους μας, σημειώνει: «Ο Έλλην, μόλις δυσκολέψουν κάπως τα πράγματα, αποφασίζει ριζικές μεταρρυθμίσεις. Θέλεις να σαγηνέψεις την εκκλησία του δήμου σε πόλη ελληνική; Πες τους «Σας υπόσχομαι αλλαγή». Πες τους: «Θα θεσπίσω νέους νόμους». Αυτό αρκεί· με αυτό χορταίνει η ανυπομονησία και το αψίκορο πάθος του. Τι φαεινές συλλήψεις θα βρεις μέσα σε αυτά τα ελληνικά δημιουργήματα της ιδιοτροπίας της στιγμής!»

    Ό,τι ίσχυε την εποχή του Αριστείδη ή του Δημοσθένη στην αρχαία Αθήνα και στις άλλες ελληνικές πόλεις ισχύει σήμερα ύστερα από είκοσι πέντε αιώνες στον τόπο μας. …

    [και λοιπά, και λοιπά, ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται πού θα καταλήξει ο Ράλλης]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: