Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το είδατε καλά το αρνάκι; -και μερικά ακόμα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Σεπτεμβρίου, 2010


Καιρός για μερικά μεζεδάκια, μια και είναι κάμποσος καιρός που δεν έχω σερβίρει. Προς το παρόν, δείτε καλά τη φωτογραφία αριστερά, που όμως αφορά το τελευταίο μεζεδάκι της πιατέλας μας.

Κατά σύμπτωση, τα περισσότερα σημερινά μεζεδάκια έχουν μεταφραστική χροιά. Το πρώτο από αυτά το πήρα από μια συζήτηση στη Λεξιλογία. Στο τεύχος Σεπτεμβρίου του Athens Review of Books, ο φίλος Χ. Μαραβέλιας κάνει μια συντριπτική κριτική στη μετάφραση ενός πολύ σημαντικού βιβλίου, του βιβλίου του Τζον Τσάντγουϊκ, Η αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β, από τις εκδόσεις Ενάλιος. Εκλεκτό μέλος της Λεξιλογίας σκάναρε τις τέσσερις (!) σελίδες της κριτικής του Μαραβέλια, και μπορείτε να τις βρείτε εδώ (Πρώτη σελίδα, δεύτερη σελίδα, τρίτη σελίδα, τέταρτη σελίδα). Όπως θα δείτε, ο Μαραβέλιας είναι αυστηρός, αλλά το δίκιο του είναι βουνό: η μετάφραση είναι εγκληματικά κακή -και δυστυχώς δεν είναι η πρώτη φορά που ο συγκεκριμένος εκδοτικός οίκος τα θαλασσώνει (συγνώμη για το λογοπαίγνιο). Εδώ μάλιστα το θέμα είναι ακόμα πιο σοβαρό αν σκεφτούμε ότι υπήρχε δόκιμη ελληνική μετάφραση, του 1962, για την οποία μάλιστα ο συγγραφέας είχε εκφράσει την ικανοποίησή του.

Τέλος πάντων, εξ όνυχος τον λέοντα και από τα πολλά μεταφραστικά μαργαριτάρια που παραθέτει ο οργισμένος Μαραβέλιας θα ξεχωρίσω ένα που δεν είναι φανταχτερό και γουστόζικο αλλά με κάνει να θυμώνω πάρα πολύ επειδή διαστρέφει το νόημα χωρίς ο ανυποψίαστος αναγνώστης να μπορεί να το πάρει χαμπάρι. Λέει το πρωτότυπο: «in particular I already had a pretty clear notion what Mycenaean Greek should look like, and I doubted whether Ventris had». Τι γράφει η μετάφραση; «Εγώ είχα ήδη μια σαφή και καθαρή αντίληψη, ότι τα Μυκηναϊκά Ελληνικά πρέπει να έμοιαζαν με νεότερα ελληνικά»!!!

Έτσι κι αλλιώς άξιζε η αναδημοσίευση της δίκαια συντριπτικής κριτικής του φίλου Μαραβέλια, αλλά υπάρχει στο τέλος κι ένα θεματάκι απ’ αυτά  που μ’ αρέσουν. Διότι, γράφει ο Μαραβέλιας ότι συνάντησε έναν φίλο του που είναι ομηριστής, και:  Αγανακτημένος (δεν υπάρχει ρήμα αγανακτίζω!) του ανέφερα για το προκείμενο κρούσμα.

Εδώ θα διαφωνήσω μαζί του -με την ίδια λογική πρέπει επίσης να λέμε π.χ. «ευτυχημένος ο καινούργιος χρόνος» (διότι δεν υπάρχει ρήμα *ευτυχίζω), και επίσης *τραγουδημένος ή *ξεψυχημένος κτλ. Στην πραγματικότητα, τα ρήματα αυτά, επειδή στον αόριστο ακούγονται όπως τα ρήματα σε -ίζω (αγανάκτησα – στόλισα) έλκονται και σχηματίζουν τη μετοχή σε -ισμένος. Οπότε, μπορούμε και πρέπει να είμαστε αγανακτισμένοι, και όχι αγανακτημένοι.

Διάλειμμα, με ένα μικρομεζεδάκι. Υπάρχει ένας γάλλος βουλευτής, του Κ.Κ., ονόματι André Chassaigne. Tο πώς θα γράψουμε στα ελληνικά το όνομά του (και όλα τα ομοειδή) είναι ένα ζήτημα, που έχω σκοπό να το συζητήσω κάποτε εδώ, μεταξύ άλλων επειδή έχει γράψει για το θέμα και ο αγαπημένος μου ο Λαπαθιώτης. Αν όμως είναι συζητήσιμο πώς θα το γράψουμε στα ελληνικά (ίσως Σασένι, ίσως Σασέν), είναι μάλλον σίγουρο ότι ΔΕΝ θα το γράψουμε… Κασέγνι, όπως το έγραψε τις προάλλες η ανταποκρίτρια της Ελευθεροτυπίας στο Παρίσι, η οποία ωστόσο ζει δεκαετίες στη Γαλλία. Δεν είναι η πρώτη φορά που πιάνω τερατώδη λάθη προφοράς στις ανταποκρίσεις αυτές και δεν μπορώ να τα εξηγήσω.

Προχωράμε, πάλι σε γαλλικό κλίμα. Θα ακούσατε ίσως για μια τεράστια φιλολογική ανακάλυψη που έγινε τον τελευταίο καιρό, ότι βρέθηκε φωτογραφία  του Αρθούρου Ρεμπό από την εποχή που ζούσε στο Άντεν. Πολύ πρόσφατα οι ειδικοί αποφάνθηκαν ότι το πρόσωπο που εικονίζεται στη φωτογραφία είναι πράγματι ο Ρεμπό. Και έγραψε σχετικώς το Βήμα:

Το έγγραφο, μεγέθους 100 σελίδων, μπορεί ο καθένας να το αναγνώσει στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα της Revue des Deux Mondes. (…) Ο Ρεμπό, 26 ετών τότε, είχε μόλις αφιχθεί στην πόλη.

Τη συναρπαστική ιστορία μπορείτε πράγματι να τη διαβάσετε σε αυτήν εδώ τη διεύθυνση. Προσέξτε όμως μαινόμενο ευπρεπισμό από το Βήμα. Διότι, βέβαια, Ρεμπό είναι αυτός -δεν φτάνει σε μια πόλη, αλλά αφικνείται· και τα έγγραφα που τον αφορούν δεν τα διαβάζουμε, αλλά τα αναγιγνώσκουμε. Πίσω όμως έχει ο ευπρεπισμός την ουρά, διότι στο τέλος του δρόμου καραδοκεί μπανανόφλουδα. Έλεγε το γαλλικό κείμενο: nous avons découvert de nombreux documents sur les lieux et les gens que fréquentait Rimbaud à l’époque… Τώρα, αυτό το nombreux δεν κάνει να το πούμε «πολυάριθμος» διότι το καταλαβαίνει και ο θείος μου ο Αλέκος και θα μας πέσει η μύτη. Οπότε, πρέπει να το πούμε κάπως αλλιώς, πιο αριστοκρατικά (κοτζάμ Ρεμπό είναι αυτός), και πατάμε τη μπανανόφλουδα: ανακαλύψαμε ευάριθμα ντοκουμέντα για τις τοποθεσίες και τους ανθρώπους που συναναστράφηκε ο Ρεμπό εκείνη την εποχή. Καλά λέω λοιπόν ότι το «ευάριθμος» είναι λέξη που πρέπει να αποφεύγεται. (Διότι, αν δεν το ξέρετε, ευάριθμος σύμφωνα με όλα τα λεξικά θα πει ολιγάριθμος, άρα pas nombreux). Για να μην πω ότι αυτό που έκανε ο συντάκτης του Βήματος, δηλαδή να μεταφράσει το άρθρο της γαλλικής πηγής χωρίς να το αναφέρει πουθενά, λέγεται κάπως… κάπως σαν λογοκλοπή.

Και κλείνω με το μεζεδάκι της φωτογραφίας. Η φωτογραφία, πρέπει να πω, προέρχεται από το κυριακάτικο ένθετο της Ελευθεροτυπίας που έχει άρθρα από τη Νιου Γιορκ Τάιμς. Πρέπει επίσης να πω ότι το θέμα το ψάρεψε και το ανέφερε στη Λεξιλογία ο φίλτατος Νίκος Λ (περνάει και από εδώ πότε-πότε), όπως άλλωστε και το πρώτο θέμα του σημερινού άρθρου.

Τι κάνουν οι τύποι αυτοί με τα πιργιόνια στη φωτογραφία; Έχουν βάλει κάτω ένα άμοιρο αρνάκι και το πριονίζουν, τάχα; Αμ δε! Σύμφωνα με τη λεζάντα, απλώς το… είδαν! Τι συνέβη εδώ; Απλούστατα, η λεζάντα στο πρωτότυπο (δεν την έχω βρει, αλλά υποθέτω ότι) έγραφε κάτι σαν «saw a lamb». Το saw είναι μεν αόριστος του see, βλέπω, είναι όμως και ενεστώτας του saw, πριονίζω. Και ναι μεν το βλέπω είναι συχνότερο ρήμα, αλλά όταν, βρε αθεόφοβε, βλέπεις να το έχουν κόψει φέτες το καημένο το αρνάκι, πώς είναι δυνατόν να γράψεις ότι το είδαν; Το είδες καλά;

125 Σχόλια προς “Το είδατε καλά το αρνάκι; -και μερικά ακόμα μεζεδάκια”

  1. ΤΑΚ said

    Χα, χα, χα! Πώς την είδαν, ρε παιδί μου, μερικοί… Όσο για το καημένο το αρνάκι, τα είδε όλα!

  2. […] Το είδατε καλά το αρνάκι; -και μερικά ακόμα μεζεδάκια « … […]

  3. filu said

    Actually one can see a saw or, if one is an ambitious cleric, saw a See. Or the translator might had just ridden a seesaw and got dizzy.

  4. ΚαπετάνΈνας said

    Επειδή δεν είμαι παλιός εδώ, θα μεταφέρω ένα παλιό μεζεδάκι κλασσικό, που ίσως, θα είναι γνωστό,τουλάχιστον, σ΄όσους ασχολούνται με μεταφράσεις.

    Πριν χρόνια στην ΕΤ. Το πλάνο δείχνει τη βασίλισσα Βικτωρία σε επίσημο δείπνο, και τον Ντισραέλι, που σηκώνεται και τελετουργικά απευθύνεται στους εστεμένους κλπ, συνδαιτυμόνες:
    -Και τώρα, προς τιμήν της βασίλισσας, ας φτιάξουμε ένα τόστ!

    Αυτό που είταν μεγάλο μεζεδοπωλείο, ήταν η ΕΤ3. Παλιότερα, πριν πετάξουμε την τηλεόρασή μας, έβλεπα (μάλλον θα είμουν ο μόνος ) κάτι άκυρα παλιά πολεμικά ντοκυμανταίρ. Και παρακολουθώντας συνεπαρμένος ένα απ’ αυτά, έμαθα τα εξής:

    Ότι το 1938 στη Κίνα υπήρξε ένας επαναστάτης ονόματι… Μάου Τσαντόμ και ότι πολεμούσε τους Γιαπωνέζους, που το 36 είχαν καταλάβει την …Νιγηρία. Η οποία λίγο αργότερα μετονομάστηκε σε Μαντζίρια, (θα είχε πολλούς Κινέζους πρόσφυγες-ματζίρηδες).Αλλά γιατί όλα αυτά; Για να καλύψουν τις ανάγκες του γιαπωνέζικου στρατού σε …λάδι(oil).

    Και γιατί να τρέχουν στη Μαντζουρο-Νιγηρία; Δεν ερχόντουσαν στην Καλαμάτα,που έχουμε ωραίο λάδι και φτηνό;

  5. filu said

    Μου έχουν διηγηθεί ότι οι μεταφρασμένοι επιβάτες κινδυνεύοντος πλοίου έσπευσαν να φορέσουν «κοστούμια ζωής».

  6. sh said

    http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=4595168 άλλη μία «ευάριθμη» παρουσία (βλ. παράγραφο «Ο νόμος Βενιζέλου»)

  7. Νέος Τιπούκειτος said

    Νικοκύρη, πολύ καλό το ποστ! Τρελά γέλια, ειδικά με το αρνάκι που το είδαν οι εκπαιδευόμενοι. Ντροπή σου πάντως να επικρίνεις το έγκυρον Βήμα. Καλά, δεν σέβεσαι ούτε τα όσια και τα ιερά του έθνους πλέον;

    @4: Καπετάν Ένα, δεν ήξερα ότι είχε εφευρεθεί ο κινηματογράφος, και μάλιστα ο ομιλών, τον καιρό του Ντισραέλι. Το φιλμάκι με τη Βικτωρία και τον Μπέντζαμιν θα πρέπει να αξίζει εκατομμύρια.

  8. Μαρία said

    Είμαι πολύ ευτυχημένη που έχω τη μετάφραση του Τζωρτζίδη.

  9. Νέος Τιπούκειτος said

    Εδώ ταιριάζουν και οι (κατά Βελουδή) Ελεύθεροι Πολιορκισμένοι.

  10. Μαρία said

    Χα, χα! Τιπού, ένα δωράκι.
    http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=50&artid=340240&dt=27/06/2010

  11. sarant said

    Μα καλά, στο Βήμα γράφει ή στην Εσπρέσο αυτός; Ή δεν έχει πια διαφορά;

  12. ΚαπετάνΈνας said

    #7

    Νέε Τιπ, αυτό με τη βασίλισσα ήταν ταινία με υπόθεση. Τον έδειξε τον Ντισραέλι, μίλησε Αγγλικά, αλλά οι Έλληνες θεατές κατάλαβαν, ότι θα έπιαναν οι Δούκες τα μαχαιράκια και θα άρχιζαν να αλείφουν τα ψωμάκια με βούτυρο.

  13. Και γω την είχα διαβάσει την παλιά μετάφραση. Θυμάμαι ότι Βέντρις και Τσάντγουικ αλληλογραφούσαν σε ομηρικά ελληνικά, και κυρίως ένα «Καμοίο γέφυραις» για το Καίμπριτζ.

  14. Μαρία said

    11 Πάω στοίχημα οτι δεν διάβασε το βιβλίο, μπορεί να μην το έπιασε καν στα χέρια του.

    Θέλω να βρω το απόσπασμα του Νικέλ στο Τζωρτζίδη, μόνο που πρέπει τώρα να βγω. Θα το κάνω μετά το μεσονύχτιο.

  15. Νέος Τιπούκειτος said

    @12: Εντάξει, Καπετάν Ένα, ένα αστειάκι κάναμε! Προφανώς και θα ήταν από ταινία εποχής το στιγμιότυπο — πώς αλλιώς; Αυτό πάντως μού θύμισε ένα άλλο νόστιμο. Στην ταινία Dangerous Liaisons, ο Τζον Μάλκοβιτς/Βαλμόν λέει κάποια στιγμή στη Μισέλ Φάιφερ/ Μαντάμ ντε Τουρβέλ: «I shall call on you» (=θα σας επισκεφτώ). Και ο έλλην υποτιτλιστής: «θα σας τηλεφωνήσω».

  16. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Μήπως θα έπρεπε τέτοια σφαγεία να σφραγίζονται από καμια υγειονομική υπηρεσία τύπου και πληροφοριών; :))

    Μια σκέψη για τις… αγανακτήσεις και τα παρεμφερή : Ο κανόνας της έλξης (συγνώμη μα δεν τον γνωρίζω) δε θά πρεπε να ισχύει για όλα τα ρήματα της 2ης συζυγίας που ο αόριστος ακούγεται -isa, αν ναι γιατί δε λέμε και αγαπισμένος, τσιμπισμένος, ευλογισμένος δκαιολογισμένος, αδικισμένος, κλπ. Φαντάζομαι ότι η χρήση καθιέρωσε μερικές (άγραφες;) εξαιρέσεις. Αυτά για την παθητική μετοχή. Όταν όμως το ρήμα δεν έχει παθητική φωνή, όπως το ευτυχώ, από πού βρήκαμε το ευτυχισμένος ή το ευτυχημένος; Η μετοχή δε θά πρεπε να ειναι απλώς ευτυχώντας (ή καθαρευουσιάνικα στον αόριστο, ευτυχήσας); Μήπως μιλούμε μάλλον για επίθετα παρά για μετοχές, οπότε ποιος ο συσχετισμός με τον ενεργητικό αόριστο -isa; Ευχαριστώ προαταβολικά για τις απαντήσεις στις αφελείς ερωτήσεις μου… αγανακτώντας «που ανέφερα το προκείμενο κρούσμα»! :))

    Ανέκαθεν τα ξενικά κύρια ονόματα ζητούνε τον τετραγωνισμό του κύκλου στην ελληνική τους απόδοση. Εάν σε άλλες εποχές βλέπαμε το Γάλλο βουλευτή γραμμένο Ανδρέα Σασαίνιο, μάλλον δε θα μας έκανε εντύπωση. Αν σήμερα η κα Φελουκατζή τον έκανε Έλληνα (ο Κασέγνης του Κασέγνη) δε θα μαθαίναμε για ποιον μιλούσε. Αν τον άφηνε Chassaigne, ούτε οι μη γνωρίζοντες ξένη γλώσσα θα μαθαίνανε για ποιον μιλούσε, ενώ οι μη γαλλόφωνοι θα έσφαζαν το όνομά του σαν το ιδωμένο αρνάκι! Απομένει η λύση που προτείνει ο Sarant (ας προσθέσουμε και το Σασένιε) αν και κάποιοι πάλι θα μεταγλωττίζανε το Chα σε Σσα.

  17. Νέος Τιπούκειτος said

    @10: Μαρία, είναι απίστευτος ο Καφαντάρης! Άκου κει, «αποφάσισε να τα πει» ο Τσάντουικ… Μα φαντάζεσαι τον σεβάσμιο καθηγητή (μακαρίτη πλέον) να βγαίνει έξαλλος στη Μελέτη, «δεν αντέχω άλλο, θα τα πω όλα τώρα, οι Μυκηναίοι ήταν Έλληνες»;

    Νικοκύρη, τόσο το Βήμα όσο και η Εσπρέσσο ανήκουν στα όσια και στα ιερά του έθνους.

  18. (συγνώμη για τον Νταλάρα)

  19. Immortalité said

    Νίκο douze points!!! Εχω σκάσει στα γέλια 🙂 🙂 🙂

    Καπετάνιε αυτό με το τοστ, ανπαίκταμπλ!

    Την κριτική της μετάφρασης θα τη διαβάσω (και αυτή) αύριο… 😳

  20. Immortalité said

    Παρακαλούμε Δύτη, αλλά δεν θυμάμαι· το χει πει κι άλλος το τραγούδι;

  21. Ου γαρίδας οι τύποι ούσοι
    http://abcnews.go.com/Business/wirestory?id=11214037&page=2

  22. #20 όχι, απ’ όσο ξέρω.

  23. Immortalité said

    @ 22, τότε μη ζητάς συγγνώμη. Αναγκαίο κακό 🙂

  24. filu said

    Ο Τσάντγουικ ερμηνεύει τη λέξη Κa-ra-do-ro «Χάραδρος» (τοπωνύμιο από πινακίδα της Πύλου) και προσθέτει ότι, επειδή υπάρχει ένα μέρος στη νότιο Μεσσηνία όπου δύο χαράδρες συναντώνται υπο γωνία, δεν αποκλείει η σωστή ανάγνωση να είναι «Χαράδρω» (δυικός).

  25. Δημήτρης Ταλιακός said

    Δηλαδή εγω ο κακόμοιρος που δεν έχω τις γνώσεις των περισσοτέρων εδω μέσα κοινώς την έχω βάψει.
    Από τη πληθώρα απαντήσεων-δειγμάτων που βλέπω το θέμα δεν είναι τόσο απλό και εννοώ ότι πέρα από τη παραπληροφόρηση τίθεται και θέμα διασποράς «λανθασμένης» πρωτογενούς γνώσης.
    Εχω την εντύπωση ότι μαζί με το κλόπιράϊτ που ως ένα σημείο το δικαιολογώ λόγω συμπιεσμένου χρόνου οι κ.κ. διορθωτές/2ο μάτι είτε είναι αδιάφοροι είτε δεν υπάρχουν.
    Κάποτε μας έβαζαν οι δάσκαλοι να διαβάζουμε εφημερίδες μήπως και γράψουμε καλή έκθεση!!

  26. Αγγελος said

    Προ καιρού αγόρασα την «Αναθεωρημένη Μαύρη Αθηνά» (συλλογή άρθρων προς ανασκευή των αφροκεντρικών θεωριών, υπό την επιμέλεια Μαίρης Λέφκοβιτς και Γκάυ Ρότζερς) σε ελληνική μετάφραση, η οποία ώρες-ώρες ήταν τραγική. Μικρό δείγμα: στη σελ. 224 γίνεται λόγος για δευτερεύουσες πηγές για την ιστορία της επιστήμης στην αρχαιότητα, «που αναφέρονται ή σχολιάζουν τα πρωτότυπα κείμενα και είναι γραμμένα στα αρχαία Ελληνικά, στα Λατινικά, […] και σε έναν μακρύ κατάλογο άλλων γλωσσών που περιλαμβάνουν ιδίως τις ευρωπαϊκές τοπικές διαλέκτους.» Αρβανίτικα, βλάχικα, καλαβρέζικα – τι στο καλό μπορούσε να έχει στο μυαλό του ο δράστης αυτής της φράσης; (Προφανώς, το αγγλικό πρωτότυπο έλεγε European vernaculars, κατ’αντιδιαστολή προς τα λατινικά.)
    Διαβάζοντας την παρατήρηση του Νικοδεσπότη και του Μαραβέλια ότι δεν είναι η πρώτη φορά που ο συγκεκριμένος εκδοτικός οίκος τα θαλασσώνει, ανέσυρα το βιβλίο από το ράφι και κοίταξα τον εκδότη. Μαντέψτε! «Εκδόσεις Ενάλιος, βιβλία εκ των ων ουκ άνευ»…

  27. Alfred E. Newman said

    20, 22, 23
    Δύτης και Ιμορταλιτέ
    Ο μεν πρώτος δεν είναι πλήρως ενημερωμένος η δε δεύτερη επηρεάζεται από τις μουσικές της επιλογές. Και ιδού γιατί:

  28. Immortalité said

    @ 27 η δε δεύτερη επηρεάζεται από τις μουσικές της επιλογές Μπα; τι σου φταίει ο Μάλαμας;

    Πάντως, όπως λέει και μια ψυχή, εγώ μόνο πότε θα πεθάνω δεν ξέρω…

  29. Alfred E. Newman said

    28
    Α! Έτσι δεν θα ανησυχεί η Υφυπουργός. 😆

  30. Alfred E. Newman said

    28
    Εγώ πάντως θα εντοπίσω την επέλευση του θανάτου όταν δεν θα έχω πια τη διάθεση της αντιλογίας.

  31. nikosl said

    Ευχαριστώ πολύ τον Νικοκύρη που έκανε θέμα τα δύο αλιεύματά μου. Τελείως άσχετα να πω δύο πράγματα:

    ι)επειδή πολυθάψαμε τις εκδόσεις Ενάλιος (δεν φταίμε εμείς) να πω ότι μη προσέχοντας τις εκδόσεις τους έχουν αφήσει να περάσουν απαρατήρητα καλά βιβλία που έχουν βγάλει. Προτείνω σε όλους τα δύο μυθιστορήματα του Ρόιντον Μίστρι, Λεπτή Ισορροπία και Οικογενειακές Υποθέσεις (και για να είμαι απόλυτα ειλικρινής ιδιαίτερα το πρώτο). Χρησιμοποιώντας για ήρωες τους καταφρονεμένους των καταφρονεμένων, δίνει ένα πανόραμα της ινδικής κοινωνίας και πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών με ιδιαίτερη έμφαση στην περίοδο της Ιντιρα Γκάντι -την οποία περιγράφει με τα πιο μελανά χρώματα.

    ιι)σχετικά με την έκδοση της Αναθεωρημένης Αθηνάς που αναφέρει ο Αγγελος, τα προβλήματα θα μπορούσαν να ξεκινάνε από τον ίδιο τον τίτλο. Black Athena Revisited –> Αναθεωρημένη(;;;) Μαύρη Αθηνά. Το Revisited δεν σημαίνει καθόλου αυτό. Αλλά για μένα το πρόβλημα είναι βαθύτερο. Και έγκειται στο γεγονός ότι Μαύρη Αθηνά στην Ελλάδα σημαίνει Λέφκοβιτς και σια, κυκλοφορούν στα ελληνικά τέσσερα βιβλία της Λέφκοβιτς, τα δύο μάλιστα (και αυτό που αναφέρθηκε στην κουβέντα) προβάλλονται με τον τίτλο «Μαύρη Αθηνά» (δείτε στη biblionet) προφανώς για να πουλήσουν. Αλλά κανείς δεν έχει εκδώσει στα ελληνικά το βιβλίο του Μάρτιν Μπέρναλ, με το αυθεντικό επιχείρημα και τον αυθεντικό τίτλο. Θα ζήλευε ο Στάλιν με τα κατά τροτσκισμού βιβλία του, όταν είχε ήδη στείλει τον Τρότσκι στην εξορία.

  32. Immortalité said

    @ 29 Υφυπουργός;

    @ 30 Της αντιλογίας γενικώς ή ειδικότερα;

  33. Alfred E. Newman said

    32

    Η Άννα.

    Η αντιλογία θα είναι το τελευταίο που θα με εγκαταλείψει.

  34. kaneloriza said

    Με τον Καφαντάρη (και το ΒΗΜΑ) τα ‘χα χάσει διαβάζοντας αυτό:
    http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=33&artId=353932&dt=12/09/2010

    Α, ναι. Καταπληκτικό ποστ.

  35. ΚαπετάνΈνας said

    Στην Αγγλία γνώρισα τον στιχουργό ενός άγνωστου σε μένα άσματος, που το ρεφρέν του έλεγε:

    «τι παραφροσύνη, τι παραφροσύνη, έπνιξες πασά την Κυρά-Φροσύνη».

    Ήταν ένας σοβαρός και μεγάλος σε ηλικία κύριος, που η δουλειά του, ήταν κάτι σχετικό με τη ναυτιλία. Μου εξομολογήθηκε, λοιπόν, μια γκάφα του. Το φλιπ-σάιντ (πως μεταφράζεται τώρα αυτό; αν και μάλλον η λέξη έχασε τη σειρά της για μετάφραση,μια που το πράγμα εξαφανίστηκε πρώτο)το φλιπ σάντ, λοιπόν, του εν λόγω τραγουδιού ήταν ένα άλλο, που δεν το θυμάμαι ακριβώς,πάντως έλεγε για έναν ερωτευμένο, που έφυγε η αγαπημένη του και αυτός έμεινε «με το βλέεεεεφαρό σου στο χέεεερι μουουουου».

    Εννοούσε «βλεφαρίδα», αλλά του βγήκε πολύ σπλατεριά.

    #15

    Νεο-τιπού, κι εμένα το δικό σου μου θύμισε άλλο, πάλι από την Ελληνική τηλεόραση, που δεν ξέρω, όμως, αν είναι αληθινό ή αστικός μύθος.

    Λέγεται, ότι, κάποτε, το BBC έστειλε στο Διοικητικό συμβούλιο της ΕΤ ευγενική επιστολή,με την οποία τους έλεγαν, ότι ελπίζουν να επισκεφτούν την Ελλάδα. Αποτέλεσμα; Οι λιγούρηδες οι δικοί μας περίμεναν μήνες, πότε επί τέλους οι Άγγλοι θα τους στείλουν τα αεροπορικά εισιτήρια και τους αριθμούς δωματίων του Κλάριτζες του Λονδίνου. «Αφού έτσι δεν είπαν; Θα μας πληρώσουν μια επίσκεψη» (pay you a visit).

  36. Να δεις, Νικοκύρη, που η ΗΦ στέλνει γραμμένα γαλλικά όλα τα ονόματα, για να ξεμπερδεύει με τη (μη) μεταγραφή τους, και τα μαργαριτάρια προκύπτουν στη συνέχεια εδώ…

  37. ΚαπετάνΈνας said

    Κι ένα σοβαρό.

    Τον Κωστή Παπαγιώργη τον θαυμάζω απεριόριστα. Ένα μικρό εγκώμιο των βιβλίων του έχω πλέξει στα σχόλια για το άρθρο «Το στερνό ταξίδι του Βύρωνα». Έχω εντοπίσει, όμως ένα του λάθος. Πολύ μεγάλο λάθος, που όμως, όποιοι το κάνουν αυτό το λάθος, δεν πρέπει να νοιώθουν μεγάλη ενοχή. Γιατί ΟΛΟΙ κάνουν αυτό το λάθος.

    Γράφει ο Παπαγιώργης στο βιβλίο του «Κανέλλος Δεληγιάννης»:

    «…ο Κολοκοτρώνης έχει κηρύξει γενική επιστράτευση. Οι Παπατσώνηδες,ο Πέτροβας και ο Γρίτζαλης (φεύγουν) για τη Μεσσηνία, ο Κατσαρός και ο Αναστασόπουλος για την Αρκαδία.»

    Γιατί είναι λάθος; Διότι ο Κατσαρός και ο Αναστασόπουλος,επίσης Μεσσήνιοι, δεν έχουν κανένα λόγο να φύγουν για την Αρκαδία. Και στην πραγματικότητα, ΔΕΝ φεύγουν για την Αρκαδία, αλλά για την Αρκαδιά.

    Θέλω να πω, δηλαδή, ότι όποτε ο Κανέλλος Δεληγιάννης και άλλοι της εποχής του 21 γράφουν «οι Αρκάδιοι» ή «οι Αρκαδινοί» ή, όπως ο Μακρυγιάννης «οι Αρκάδιγοι», δεν εννοούν τους κατοίκους της Αρκαδίας, αλλά της Αρκαδιάς, που είναι επίσης κωμόπολη της Μεσσηνίας, και σήμερα ονομάζεται Κυπαρισσία.

    Αυτά όλα είναι γνωστά ως τα πέρατα του κόσμου, αλλά τα γράφω, καλού κακού, μπας και ισχύει μιά φήμη, που κυκλοφορεί τελευταία, ότι τάχα, τα πέρατα του κόσμου ΔΕΝ είναι ο ισθμός της Κορίνθου, αλλά βρίσκονται κάπου βορειότερα.

  38. Μαρία said

    Στάζυ, είναι η μόνη λογική εξήγηση.
    Απροπό αγόρασα χτες εκείνα τα ειδικά ψαλίδια που λέγαμε. Η φίλη μου τα περιμένει πώς και πώς.

  39. ΣοφίαΟικ said

    Κορυφαίο το βλέμα προς το αρνί, αλλα αναρωτιέμαι πως τους προέκυψε αφού το αρχικό λεέι:
    Students take turns cutting up a lamb at Ryan Farr’s butcher class in San Francisco
    Οπότε κα΄νω σατανική σκέψη ότι τη μετάφραση κάνει κάποιος αγγλόφωνος ποθυ δεν ξέρει καλά το ελλήνικος και χρησιμοποιεί μεταφραστήρι. Του λένε να φτιάξει μια λεζάντα, γράφει αυτός μαθητευόμενοι πριονίζουν αρνάκι, του βγάζει το μεταφραστήρι μαθητευόμενοι είδαν αρνάκι. Δεν καταλαβαίνει τη διαφορά, το κολλάει.

  40. sarant said

    37: Καπετάνιε, ενδιαφέρον αυτό με την Αρκαδιά.

    39: Σοφία, δεν αποκλείεται η λεζάντα στη Νιου Γιορκ Τάιμς να ήταν διαφορετική και να έλεγε saw a lamb.

    36-38: Πιθανότατα αυτό είναι -και αποτελεί έμπρακτη απόδειξη για τους κινδύνους της λατινογραφής!

  41. Άσχετο, αλλά διαβάζοντας αυτό θυμήθηκα αυτό.

  42. sarant said

    Δύτη, καλό!

  43. Leximaniac said

    Ωραίο αυτό με το αρνάκι. Γέλασα τόσο πολύ 🙂

  44. Μαρία said

    Δύτη, καλός ο Μαλακας αλλά διαβάζεις και μπίζνεσγουικ και μας το κρύβεις;

  45. KapetanEnas said

    Μπράβο, Δύτη, εύγε στο Σαραντακέικο, πολύ καλό. Πρέπει να διαδοθεί.

    Πέρα από τα οφθαλμοφανή γλωσσολογικά, υπάρχει και ένα επίσης βασικό:

    Από τις μελέτες στο DNA, δεν έχουν εντοπιστεί στην Ασία πατρογονικές γραμμές όμοιες με τις απλο-ομάδες της ευρύτερης περιοχής των βαλκανίων. Ούτε ανάμεσα στους Καλάσα. Μόνη εξαίρεση κάποια άτομα από την εθνότητα των Παστούν, Αφγανοί δηλαδή, που είναι πιθανό οι μακρινοί τους πρόγονοι να ήταν Έλληνες από την εποχή των ελληνιστικών βασιλείων της Βακτριανής.

    Αυτό δεν είναι παράλογο.Ο κατάλογος των Ελλήνων βασιλιάδων της Ινδίας (Μένανδρος κλπ) είναι τόσο μεγάλος όσο και ο κατάλογος των βασιλιάδων της Αγγλίας από το Χέιστινγκς μέχρι σήμερα. Αλλά Πολυνησία; Από που κι ως που;

    Δυστυχώς, κάτω από την πλάκα, κρύβεται ο σκορπιός του εθνικο-σοσιαλισμού. Έτσι ακριβώς και από ίδιου χαρακτήρα ανθρώπους, ξεκίνησε το κίνημα volkisch στη Γερμανία.

    Όλοι αυτοί, Γερμανοί του 30 και «Έλληνες» του σήμερα έχουν διαμορφώσει μια διαστρεβλωμένη σκέψη, ανίκανη να βάλει όρια, που κινείται στα σύνορα του παθολογικού παραληρήματος μεγαλείου.

  46. #44 όχι βρε Μαρία, εδώ το είδα.

  47. Raniouska said

    Γέλασα πολύ με ορισμένα μεταφραστικά ατοπήματα που διάβασα πιο πάνω και θα ήθελα να προσθέσω κι εγώ ένα -από τα αγαπημένα μου- αλλά, επειδή δεν επισκέπτομαι το ιστολόγιό σας όσο συχνά θα ήθελα, δεν ξέρω, ίσως έχει αναφερθεί ξανά – σε αυτή την περίπτωση, να με συμπαθάτε.

    General Strike in Paris!

    Ο στρατηγός Στράικ έφτασε στο Παρίσι! :))

    Καλή σας μέρα 🙂

  48. Στο λίνκι του Βήματος, ο κ. Καφαντάρης γράφει το απαράμιλλο «Τότε δεν έχετε παρά να διαβάσετε την εξιστόρηση του πώς ένας δεκατετράχρονος ακροατής του Αρθουρ Εβανς, ο Μάικλ Βέντρις, κατόρθωσε να βρει το κλειδί της γλώσσας του Μίνωα.», εννοώντας πιθανότατα ότι ο Βέντρις ήταν 14 όταν άκουσε τον Εβανς αλλά αγνοώντας ότι είχε τουλάχιστον τη διπλάσια ηλικία όταν ασχολήθηκε με τη «γλώσσα του Μίνωα»

  49. sarant said

    Και ότι δεν ήταν η γλώσσα του Μίνωα.

  50. @41-42
    Τώρα κατάλαβα από πού πήρε το όνομά του ο πορθμός της Malaka στην Μαλαισία.
    Προφανώς από Έλληνα ναυτικό, ψηφοφόρο του κ Πάγκαλου..

    Το γούγλισμα της λέξης Malaka πάντως βγάζει αρκετά αποτελέσματα, πχ υπάρχει Malaka Hilton…
    Αυτό που με μπέρδεψε, μια που είμαι άσχετος, είναι αυτό εδώ:
    http://babynamesworld.parentsconnect.com/meaning_of_Malaka.html

    Δηλαδή, υπάρχει το ενδεχόμενο ο γιός μου αύριο-μεθαύριο να μου φέρει νύφη που να την λένε Malaka?
    Καταλαβαίνετε το δράμα αυτής της κοπέλας αν βρεθεί στην χώρα του Malaka..

  51. sarant said

    Ντίνο, στο 41 ο Δύτης δίνει ένα λινκ που αποκαλύπτει πώς έφτασε η λέξη στον Ειρηνικό 🙂

  52. νομίζω ὅτι οἱ περισσότερες ἀπὸ ἀυτὲς τὶς προβληματικὲς μετοχὲς δὲν ἀντιστοιχοῦν πραγματικὰ σὲ ῥήματα τῆς παθητικῆς φωνῆς. δὲν λέμε ξεψυχιέμαι, εὐτυχιέμαι, λέμε βέβαια «τραγουδιέται» γι’αὐτὸ καὶ τὸ «τραγουδημένο» καὶ ἀπαντᾶται καὶ γουγλίζεται.

  53. Ηλεφούφουτος said

    Κι εγώ όταν είδα την παράδοξη απόδοση του γαλλικού ονόματος την εξήγηση του Στάζυμπου σκέφτηκα. Κάποιος στην εφημερίδα θα κάνει αυτές τις κτηνώδεις αποδόσεις. Και να σκεφτείς ότι η ίδια εφημερίδα με βγάζει απ’ τα ρούχα μου, όταν σε άλλες σελίδες της έχει ονόματα πακιστανικά, ρώσικα, τατάρικα, αραβικά στα λατινικά.

    35 “τι παραφροσύνη, τι παραφροσύνη, έπνιξες πασά την Κυρά-Φροσύνη”.
    Σίγουρα δεν πρόκειται για τους στίχους
    «Τι παραφροσύνη έκανες, πασά! Έπνιξες στη λίμνη τον τρελό σεβντά.», ε; Γιατί εκεί βγαίνει ωραία.

    «Σύμφωνα με τη λεζάντα, απλώς το… είδαν!»
    Σίγουρα δεν πρόκειται για συνειδητή και ηθελημένη νύξη (αν όχι και καλά μελετημένη) του γεγονότος ότι οι εργαζόμενοι απλώς βλέπουν το αρνάκι, γιατί με τις απολαβές τους δεν μπορούν και να το γευτούν; Κάτι σαν «φάτε μάτια ψάρια» δηλαδή; Η αποξένωση των εργαζομένων από το προϊόν της εργασίας τους; Η εξήγηση του γιατί στα Αγγλικά οι ονομασίες των κρεάτων έχουν γαλλική προέλευση (beaf, porc, mutton), ενώ των αντίστοιχων ζώων σαξονική (ox, swine, sheep) κλπ κλπ;
    (Μπορώ να το συνεχίσω, αν θέλετε).

  54. Μαρία said

    52 Στη γλώσσα μας σχηματίζεται μετοχή ππ και απο ρήματα ενεργητικής φωνής π.χ. πεθαμένος, αλλά για πολλές ανωμαλιάρες μετοχές π.χ. αυξημένος υπάρχει ρήμα παθητικής φωνής.
    Άγνωστες οι βουλές της αναλογίας.
    Πρεβέρ,16, οι παθητικές μετοχές λειτουργούν συνήθως ως επίθετα.

    53 Αν ήταν το άσμα του Μητροπάνου, ο Αλή πασάς, θα το ήξερε φαντάζομαι.

  55. ΚαπετάνΈνας said

    #50
    Ντίνο, αν η ιδιότητά της ταυτίζεται με το όνομά της δε θα την απορρίψεις τη νύφη, εκτός κι αν είσαι αντισημίτης αλλά και βαμμένος αντι-μοναρχικός.

    Γιατί, το αραμαικό αυτό όνομα προέρχεται από μια κοινή σημιτική ρίζα m-l-k, που συνδέεται με την έννοια της ηγεμονίας.

    Malik(αραβικά)και μελέχ(εβραϊκά) είναι ο βασιλιάς και μαλκάχ η βασίλισσα. Ο υπήκοος-σκλάβος αραβικά είναι mamluk, εξ ού και Μαμελούκοι.Από την ίδια ρίζα ο Μολώχ, ο Μελχισεδέκ και οι Μελκίτες, (οι αυτοκρατορικοί).

  56. Μερσί Καπετάνιε.
    Μωρέ ας την φέρει αυτός την νύφη και ας την λένε και Γκοτζίλα!

  57. ΚαπετάνΈνας said

    # 53
    Φίλε Ηλεφού, τσέκαρα το στιχουργό στη σελίδα «Στίχοι». Το τραγούδι με την Κυρά Φροσύνη, είναι αυτό που λες,και όντως οι στίχοι δεν είναι τόσο κακοί όσο τους θυμόμουνα. Το άλλο με το βλέφαρο δεν το είχαν βάλει, φαίνεται ντράπηκαν.

    Μαρία, τη Κυρά-Φροσύνη την άκουσα και στο YouTube. Τραγουδάει, όντως, ο Μητροπάνος (βρέφον).

  58. το γαρ πολύ του έρωτος γεννά παραφροσύνη
    γιαυτό και ο Αλή Πασάς έπνιξε τη Φροσύνη

  59. Μαρία said

    58 Λες ο Γκάτσος να έκλεψε το Βέργο; Μοιραία παρονομασία.

    Βρε κάπτεν, είπα κι εγώ να σε δικιολογήσω αλλά εσύ αγνοούσες τέτοιο σουξέ του Μητροπάνου; Ο δικός σου του ‘χει γράψει κι άλλα τραγούδια, όλα δακρύβρεχτα.

  60. Immortalité said

    @ 59 Κοίτα ο Αλή Πασάς κυκλοφόρησε το 71 αν δεν κάνω λάθος ενώ τα παράλογα το ’76. Μπορεί να το άκουσε και να του άρεσε…

    Πάντως υπάρχει και άλλη Κυρά Φροσύνη. Του ’71 επίσης. και ακόμα μία, πιο έμμεση 🙂

  61. ΚαπετάνΈνας said

    Εεε, που να το ξέρω. Τό εμπλεξα και με την ομοιοκαταληξία του Γκάτσου…
    Του Γκάτσου έχει πλάκα, πάντως, μου αρέσει πολύ. Προφέρει κι Μελίνα «Παsάιις» και έρχεται και δένει.
    Το «πως το ‘παθα μανούλα μου κι αγάπησα εκδορέα» μάλλον ήταν προφητικό, για τον Ανδρέα Παπανδρέου.

  62. ΚαπετάνΈνας said

    Ο Γκάτσος την ομοιοκαταληξία Κυρά Φροσύνη-παραφροσύνη δε θα την έβαζε σε σοβαρό τραγούδι. Μόνο σε παρωδία. Αλλιώς θα θύμιζε ομοιοκαταληξίες του τύπου «Εσύ δεν ήσουν άνθρωπος, ήσουνα χιονάνθρωπος»(υπάρχει τέτοιο τραγούδι).

  63. Μαρία said

    60 Αυτό υπαινίσσομαι.
    62 Βλέπω είσαι φαν του Μητροπάνου.

  64. Immortalité said

    @ 63 Αν και τώρα που το σκέφτομαι Μαρία, στο τραγούδι του Μητροπάνου η παραφροσύνη δεν κάνει ρίμα με την Φροσύνη αλλά ο πασάς με το σεβντά…

    Είναι μάλλον και προσπαθεί να το περάσει και ντούκου. Ακου «υπάρχει τέτοιο τραγούδι» 🙂

  65. Μαρία said

    64 Γι’αυτό μίλησα για παρονομασία κι όχι για ρίμα.

    Οι Φροσύνες πάντως γιορτάζουν το Σάββατο.

  66. Bukanshvili said

    #31
    Νίκο Λ., εννοείς ότι αυτά τα δύο είναι σε καλή, ή υποφερτή, μετάφραση;
    θα μου έκανε εντύπωση, από τον συγκεκριμένο οίκο.

    #15
    Τιπού, ανάλογη επιτάχυνση στην εξέλιξη της τεχνολογίας βρίσκουμε στην παλιότερη μετάφραση της «Αυρηλίας» (Αιγόκερως), όπου ο Νερβάλ φεύγει με αυτοκίνητο! (voiture)

  67. Bukanshvili said

    #40

    Εδώ, Νικοκύρη, κάνεις ζαβολιά!
    Ασφαλώς, εδώ, η απόδειξη και οι κίνδυνοι αφορούν την ελληνοποίηση της λατινογραφής – όχι την ίδια τη λατινογραφή.

  68. Bukanshvili said

    Να το φτιάξει κάποιος -και να σβήσει ετούτο:
    στο προηγούμενο έβαλα το παράθεμα σε γωνίες (δεν πειράζει που δε φαίνεται, ελπίζω όμως να μη δημιουργείται πρόβλημα γενικότερο).

  69. Tamara Kakhiashvili said

    Γεια σου, Μπουκάν. Σχίζει ο Φουντωτός;

  70. Bukanshvili said

    Ταμάρα, γκαμάρτζομπα!
    Αρκετά καλά – λεπτομέρειες ιδιαιτέρως.

  71. @ 62

    Ααα, κύριε πλοίαρχε, δεν θα βρεις πολλούς να συμφωνήσουν μαζί σου για τον θρυλικό «Χιονάνθρωπο», ειδικά στο θέμα των στίχων – καλά, για την ερμηνεία του Μητροπάνου, απλώς δεν υπάρχουν λόγια. Υπερβατικό, εντελώς ιδιαίτερο τραγούδι, πάει πολλά τολμηρά βήματα παραπέρα από τον ήπιο σουρρεαλισμό του «Αγάλματος» των Πλέσσα – Παπαδόπουλου· η κορυφαία στιγμή του Μουσαφίρη (ο τύπος με τα λευκά γένια που σηκώνεται και ασπάζεται τον Μητσάρα στο τέλος του βιντέου)· δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι το έγραψε ο ίδιος που έγραψε σλογκανοτράγουδα του στυλ «Δεν το παίζω τρελλός», «Κόψε κάτι», «Ατάκα κι επιτόπου», «Έτσι, ε;», (αλλά και ωραία λαϊκά όπως «Σε μια στοίβα καλαμιές», «Λέγε με παλιόπαιδο», «Μυστικέ μου έρωτα», «Κάνε κάτι να χάσω το τραίνο»).

    «Εγώ σε ζέσταινα κι εσύ μου έλιωνες»· τραγική πλάνη: να δίνεις στον άλλον το εντελώς αντίθετο από αυτό που χρειάζεται, με την πεποίθηση ότι κάνεις το σωστό. Ποιος Γκάτσος και ποιος Ελευθερίου…

  72. Γκαμάρτζομπα, Μπουκάν! Χαιρετισμούς στον Μυριβίλι.

  73. ΚαπετάνΈνας said

    Παιδιά, δεν θυμόμουνα κάν οτι ο χιονάνθρωπος είναι του Μητροπάνου. Ούτε τους υπόλοιπους στίχους. Απλώς λέω οτι η ομοιοκαταληξία άνθρωπος-χιονάνθρωπος δεν είναι δείγμα μάστορα του στίχου.Είναι εύκολη και χωρίς πρωτοτυπία.Εμένα μ’ αρέσει το τσίφτης-απεριτίφ της.

    * Θα το ψάξω όμως, στο ΥΤ

  74. sarant said

    Μπουκανσβίλι, νίκη στην ομάδα μας!

    Καπετάνιε, θεωρητικά έχεις δίκιο -μόνο που εδώ έχουμε την εξαίρεση. Και ο Καβάφης άλλωστε είχε κάτι τέτοιες ρίμες.

  75. voulagχshvili said

    Καλως τους συμπατριωτες!
    http://archive.enet.gr/online/online_text/c=112,dt=05.06.2003,id=27407392

  76. Μαρία said

    75 Αυτός έγινε Ακάκιος.

  77. voulagx said

    76 Το θηλυκό του Ακάκιος ειναι Ακακία;

  78. Μαρία said

    76 Λογικά ναι. Το χαϊδευτικό της Ταμάρας είναι σίγουρα Ταμούνα.

  79. τὸ τσίφτης ἀπεριτίφ της εἶναι πολὺ ζηλευτὴ ὁμοιοκαταληξία.

  80. Νέος Τιπούκειτος said

    @78: Μαρία, αυτή η Ταμάρα λες να είναι σαν την Αδελαΐδα;

  81. marulaki said

    #53 Γάιους Ηλεφούφουτους, αυτό με τα αραβικά ή ρώσικα ονόματα με λατινικούς χαρακτήρες, δεν το καταλαβαίνω ούτε εγώ!!!

  82. Μαρία said

    80 Τη Ρουφοτέτοια; Ναι. Αλλά το χαϊδευτικό είναι αυθεντικό.

    81 Πρόσφατα μας προέκυψαν και γεωργιανά με λατινικούς χαρακτήρες 🙂

  83. ΚαπετάνΈνας said

    #71, Καλοπροαίρετε,
    Ειλικρινά δεν το είχα ακούσει προσεχτικά το κομμάτι. Αφού, πάντως,έχει έναν τόσο ένθερμο οπαδό, όσο εσύ ( φαντάζομαι και πολλούς άλλους),που σημαίνει, οτι ο Χιονάνθρωπος κάτι έκανε στη ψυχή σου, ακούγοντάς το «θαραπεύτηκες», που έλεγε κι η γιαγια μου, πάω πάσο. Μόνο γι αυτό το λόγο ο Μουσαφίρης θα πάει στον Παράδεισο. Αντίθετα με πολλούς άλλους κατασκευαστές πλαστικών σλογκανοτράγουδων, που λες και συ, εντελώς άχρηστων, που θα πάνε στο «άλλο μέρος».

    Παρόλα αυτά.

    Το άκουσα με προσοχή. Η γνώμη μου: Η μελωδία πολύ καλή, ένα γνήσιο λαϊκό τραγούδι (της εποχής του βέβαια). Ο Μητροπάνος, που θα συμφωνήσω, αν και δεν πολυπαρακολουθώ, οτι είναι μάλλον η καλύτερη λαϊκή φωνή σήμερα (και χτες), ο Μητροπάνος ,λοιπόν, τη μουσική αυτή την κάνει και λάμπει. Με το σωστό συναίσθημα και νταλγκά. Και, για να γίνουμε και λίγο Αριστοτελικοί, ήθος, κυρίως. Του ανθρώπου που δεν μεταμορφώθηκε σε προϊόν,όπως κάποιοι άλλοι.

    Για τους στίχους,όμως, μου επιτρέπεις να διαφωνήσω; Για τα γούστα μου είναι πολύ περιδιαγραμμάτου. Τους λείπει η απλότητα των παλιών λαϊκών. Παράδειγμα, (που δεν είναι και λαϊκό-λαϊκό, είναι,ίσως, a la maniere, πλην όμως Γκάτσος), το «Είμαι αητός χωρίς φτερά».
    Τι έχουμε; Έναν αητό. Λατρεμένο χέρι του κόβει τα φτερά. Δεν πετάει. Αλλά αγαπά το χέρι αυτό, το λατρευτό, τελεία.

    Στο τραγούδι του Μουσαφίρη έχουμε: Έναν χιονάνθρωπο. Που έχει σπασμένα φτερά.(Ο χιονάνθρωπος;) Παρ’ όλα αυτά πετάει πολύ ψηλά.(Χωρίς φτερά;)Κι ότι του έλεγες απαντούσε: Καλά,καλά. Και ο ερωτευμένος με τον χιονάνθρωπο όλο τον συμβουλεύει να μη νοιάζεται, να μη μοιράζεται(ωραίες συμβουλές!) και στο τέλος πάει και τον αγκαλιάζει.Μπρρ…Και λοιώνει.(φυσικά θα λοιώσει, αφού είναι ένας @$#*! χιονάνθρωπος). Πολλά πράματα το ένα πάνω στο άλλο. Και πολλή πεζούρα.Λίγη ποίηση, που πνίγεται μέσα στις πεζές κουβέντες:
    -Μη δίνεσαι, μη σκορπίζεσαι,βρε παιδί μου,κοίταξε λίγο και τον εαυτό σου. Απ’ την καλή σου την καρδιά τα παθαίνεις ,αααχ,ζεις για τους άλλους μοναχά κλπ.

    Εντάξει τούβγαλα τα μάτια στην ανάλυση, και δε θέλω να πω, ότι δεν είναι ωραίο, λέω ότι εμένα δεν μ’ αρέσει.Γούστα είναι αυτά.

    Την ομοιοκαταληξία άνθρωπος-χιονάνθρωπος, δεν τη συζητάω, είναι άκυρη, και δεν μπορώ να το κάνω πιο λογικό.

    Εμένα μ’ αρέσουν οι στίχοι της Ευτυχίας:

    Να σου δώσω μια να σπάσεις,
    αχ βρε κόσμε γυάλινε,
    και να φτιάξω μια καινούργια
    κοινωνία άλληνε.

    Γυάλινε- άλληνε. Καλό. Ή:

    Μαλάμω με τη φούρια σου
    βάρα τα κουμπούρια σου.

    Καλή η φούρια και τα κουμπούρια. Με στυλ. Πιστεύω, Μαρία ,σ’ αρέσουν.

    #74

    Νίκο, δεν θυμάμαι τέτοιες ομοιοκαταληξίες στον Καβάφη. Πάντως σ’ αυτό με τον πραματευτή: κώμη,ακόμη, κόμμι και κόμη, είναι ωραίο. Ολόιδιος ήχος άλλες λέξεις.

  84. Ηλεφούφουτος said

    Τι περιμένεις από Ενετοκρατούμενους; 🙂

    Μα βέβαια (64), το τραγούδι δεν έχει τέτοια σαχλή ρίμα. (Μαρία παρονομασία ή παρήχηση;)
    Γενικά είναι κάθε άλλο παρά προβλέψιμο στο στίχο του, γι’ αυτό και μ’ αρέσει. Ποιος θα φανταζόταν να ξεκινήσει τραγούδι για την κυρα-Φροσύνη με το στίχο «Μες στο καλντερίμι τρέχει ο αραμπάς» ;

  85. Ορίστε ρίμες για χόρταση:

    (δεν είναι ένα, είναι δέκα).
    Πέρασα ένα μερόνυχτο τις προάλλες βγάζοντας αντίστοιχες για Κικίλια, Ψωμιάδη, Γκιουλέκα, Καμίνη (ευκολάκι), Παφίλη… Χτες βρήκαμε και δύο για την Πορτάλιου (δυσκολούτσικο) -δεν τις θυμάμαι τώρα, αλλά η μία είχε να κάνει με την εκτέλεση του Μάλλιου.

  86. Ηλεφούφουτος said

    Οι προβλέψιμες και συμβατικές ρίμες στον Καβάφη είναι παιχνίδι αυτοϋπονόμευσης του ίδιου του ποιητή, όταν θέλει να σαρκάσει την περσόνα που ομιλεί. Αυτό τουλάχιστον μας είχαν πει στα πανεπιστημιακά μαθήματα.

    Μαρία, δίκιο έχεις. Παρονομασία

  87. Μαρία said

    Ηλεφού, παρονομασία (φοβερός Φώτης, βάρβαρη Βαρβάρα κλπ, το σλόγκαν I like Ike της προεκλογικής εκστρατείας του Αϊζενχάουερ*). Στην παρήχηση επαναλαμβάνονται μόνο κάποιοι φθόγγοι.Γι’ αυτό και λέμε παρήχηση π.χ. του λ κλπ.

    *Το τελευταίο παράδειγμα απο κείμενο του Γιάκομπσον, Γλωσσολογία και ποιητική, στη Σπείρα 1, 1975 σε μετάφραση Μπερλή. Μπορεί να έχεις διαβάσει το πρωτότυπο.

    Κάπτεν, θα σε απογοητεύσω, αλλά τα κουμπούρια δε μ’ αρέσουν.

  88. ΚαπετάνΈνας said

    Μαρία,δεν εννοώ το πράγμα, εννοώ το στίχο.

  89. Μαρία said

    85 Μες στο μυαλό σου ήμουν και έβαλα το σλόγκαν για παράδειγμα;
    Για θυμήσου αυτά για την Ελενίτσα.

  90. @ 79

    Όντως ζηλευτή ρίμα η τσίφτης / απεριτίφ της· δεν μου έρχεται αντίστοιχή της παρά μόνο η καρδιάς μου / τατουάζ μου (Αφροδίτη Μάνου, Ο βασιλιάς κι εγώ). Γενικά, κάνω κέφι τις ρίμες με μία ελληνική και μία ξένη λέξη, ή δύο ξένες λέξεις. Ο δαιμόνιος Δεληβοριάς κατάφερε να ριμάρει τα multiplex με τα password checks, αλλά βέβαια το κορυφαίο είναι των Ημίζ: «Έδωσα τα πάντα για σένανε μαντάμ / και τώρα je suis bossu des cloches de Notre Dame». Σκαρώνω κατ΄ αυτάς ένα έπος-ποταμό, όπου μία ρίμα είναι λάπτοπς / τρικεράτωψ 😀

    @ 73, 83

    Πράγματι, ξεκομμένη από τη συνολική εικόνα, η ρίμα άνθρωπος / χιονάνθρωπος φαίνεται κάθε άλλο παρά ευφάνταστη· εντούτοις, υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις που δεν κάνει η ρίμα τον μάστορα, αλλά ο μάστορας τη ρίμα. Ποια είναι η πιο τετριμμένη ρίμα; Η βραδιά / καρδιά. (Εντάξει, υπάρχουν και άλλες εξίσου ή και περισσότερο τετριμμένες, ας πούμε μουράγιο / κουράγιο / ναυάγιο, μπουζούκι / κουτούκι, ταβέρνα / λατέρνα, φεγγάρι / παλληκάρι, ακρογιάλι / μαϊστράλι, πούλια / ζουμπούλια, όμως έχουν εκ των πραγμάτων εγκαταλειφθεί.) Και όμως, η στροφή: «Κατάλαβε το τι την περιμένει / μα ήλπιζε ακόμη τις βραδιές / σαν ένοιωθε με πίκρα η καημένη / πως μέσα της χτυπούσαν δυο καρδιές», κάθε άλλο παρά τετριμμένη είναι (Αττίκ, Το οργανάκι).

    Το ίδιο συμβαίνει με τη ρίμα υποκοριστικών· κατ΄ αρχήν προδιαθέτει αρνητικά, και συχνά πράγματι πρόκειται για περιπτώσεις τύπου κουνελάκι / περιβολάκι, όμως υπάρχουν και εξαιρέσεις: «Στο ασανσέρ κολλάνε σηματάκια / θα τα βρουν σκισμένα από τον θυρωρό / μαυρίζουνε στις πόρτες τα ματάκια / και περιμένουν πότε θ’ ανεβώ» (Βασίλης Νικολαΐδης, Δωμάτιο χρωματιστό).

    Επίσης, μου κινούν την προσοχή οι προπαροξύτονες ρίμες και οι ρίμες διαφορετικών μερών του λόγου, κατά προτίμηση σωρευτικά. Μερικές τις βρίσκω γουστόζικες, π.χ. θάλασσα / χάλασα (Σακελλάριος, Τραμπαρίφας), αλάνικα / λουκάνικα (Γούναρης, Όμορφη Αθήνα), γρήγορα / ματοτσίνορα (Παπαδόπουλος, Δελφίνι δελφινάκι), Αλόννησου / παντελόνι σου (α ρε Παύρη Μπρούκερ), δισάκι του / Τάκιτου (Γκάτσος, Ο Ροβινσών στη Μύκονο)· άλλες πάλι όχι, π.χ. φύσα με / ίσαμε (πάλι Γκάτσος, Γεια σου χαρά σου Βενετιά). Αλλά για τον Γκάτσο παρακάτω.

    Γουστάρω και στίχους με μία, μόνο μία, αναπάντεχη, θεωρητικά μη-μελοποιήσιμη λέξη, π.χ. «η δόλια περηφάνια μου κυρτώνει» (Πλούταρχος, Το χαστούκι της αγάπης). Μου αρέσουν και σκοπίμως εξεζητημένοι στίχοι, ας πούμε: «Μαζί σου ακροβατώ / τον κόσμο μου παγιδεύω / σε όνειρα και ζωή εσύ μ’ οδηγείς / φεγγάρια αναπολώ / και όνειρα αναμοχλεύω / σενάριο σκοτεινό στο χορό της σιωπής» (Δάντης, Κομμάτια). Τουλάχιστον αυτοί είναι γνήσιοι, δεν είναι γκατσοδηθενιές, «ουρανέ, όχι δεν θα πω το ναι», «σαν ακούσαν οι αρχόντοι του παιδιού την αφοβιά / ξεκινάν με λύκου δόντι και με λιονταριού προβιά» και τέτοια, που αν τα έγραφε οποιοσδήποτε άλλος θα τον παίρναμε, και δικαίως, με τις πέτρες. Ξέρω, θίγω τώρα τα άγια των αγίων, ο κύριος Νίκος είναι «στο απυροβόλητο», που έλεγε και ο καπετάν-Μάκης, όμως, εκτός από τα αναμφίβολα αριστουργήματά του, έχει γράψει και άφθονους στίχους που δεν κάνουν ούτε για ημερολόγιο τοίχου, «Πας για να βγάλεις τ΄ άχτι σου / μα δεν θα γίνω στάχτη σου», «ένα βράδυ στην Πεντέλη / γνώρισε η Φανή τον Τέλη» –συνήθιζε κάτι τέτοιες στανικές ρίμες: Τρίτη / Κρήτη (και Ψηλορείτη), νέγροι / [Φωκίωνος] Νέγρη, αγιάζι / Βεγγάζη, φαράγγι / Γάγγη– και πολυάριθμα παρόμοια. Ειδικά οι στίχοι του για το «Δρομολόγιο» του Μούτση είναι τραγέλαφος. Πάντως, για να κλείσω με κάτι θετικό, το «Εμείς που μείναμε» από το «Νυν και αεί», παρότι βρίθει από τις χαρακτηριστικές του μανιέρες, είναι αναντίρρητα κορυφαίο· συμβάλλει βέβαια τα μέγιστα στην ανάδειξη των στίχων ο Ξαρχάκος και η Μοσχολιού.

    Και η καλύτερή μου είναι σουρρεαλιστικές εικόνες όπως αυτή στο «Το αίμα μου (είχε το χρώμα τ’ ουρανού)» (Πετρέλης). «Όλα τα κιλά, όλα τα λεφτά», που φώναζαν και οι κοκκινούληδες στον κάμπο. Ο πόνος της εγκατάλειψης και του ατελέσφορου έρωτα πάντα ήταν η αποτελεσματικότερη έμπνευση για να γράψει κανείς τέτοιους στίχους…

  91. sarant said

    Κι εμένα μ’αρέσουν οι προπαροξύτονες ρίμες Καλοπροαίρετε -είχε τέτοιες πολλές ο Άκης Πάνου.

    Ο Παλαμάς είχε λέει ένα τεφτεράκι και σημείωνε πρωτότυπες ρίμες που άκουγε σε ποιήματα που του απάγγελναν άλλοι, όπως το τσάπες-αγάπες ή το έχω μείνει μοναχά – εγώ ο τρελός χα-χα-χα-χά σε ένα χαμένο νεανικό του Λαπαθιώτη.

  92. Jimakos said

    Τα Ημίζ έχουν και τον αγαπημένο μου » είχα κι εναν σκύλοτα καλό ωσαν τη Λάσσυ* – γι’αυτό και τονε πέταξα μεσ’ το λεβητοστάσι» (Ο Διάβολος κατέβηκε στον Χολαργό).

    Οι ρίμες του Άκη Πάνου κι εμένα μ’αρέσουν. Ειδικά το »Αδιόρθω Αναρχί».
    Γενικά οι στίχοι εκ των πραγμάτων συμβαίνει αρκετές φορές να είναι προβλέψιμοι, ωστόσο εξαρτάται απο το τραγούδι και την ερμηνεία, αν αναδεικνύονται ή καταποντίζονται. Μερικοί μεμονωμένοι που μ’αρέσουν (και βρίσκω έξυπνους σε γενικές γραμμές):
    – κεράσει/ κεράσι (Ναύτης βγήκε στη στεριά, Μοσχολιού)
    – Τζαμάϊκα / ψαροκάϊκα (Λευτέρης Παπαδόπουλος)
    – Τάσο / πάσο (Πρωϊνό Τσιγάρο) και δευτερευόντως το ‘Τάσου / γειά σου’ (Σαββόπουλος, Ας κρατήσουν οι χοροί)
    κι εμπνευσμένο όλο το Γκρέκο Μασκαρά του Μηλιώκα.

    * pop-culture αναφορά

  93. Mindkaiser said

    Ειρήσθω εν παρόδω, πιάστηκε στον ιστό που συνήθως εξυφαίνει για άλλους ο Στέφανος Κασιμάτης (Πανδώρα του Βήματος) στην Καθημερινή. Μόλις τις προάλλες σε άρθρο του,

    Σχετικό Άρθρο

    έκανε αναφορά σε είδηση που δημοσιεύτηκε στο πρακτορείο Bloomberg σχετικά με τον τυφώνα Malakas. Αγνοώντας ο βιτριολικός αρθρογράφος την ύπαρξη του γενάρχη των Φιλιππινέζων Συ Μαλάκας, έσπευσε να υιοθετήσει το λερναίο άρθρο του Bloomberg που παραπέμπει ετυμολογικά στην Φιλιππινέζικη λέξη για το «ισχυρός, δυνατός». Ευτυχώς για εμάς, ο Νικοδεσπότης έχει εδώ και καιρό αποκαταστήσει την ετυμολογική τάξη. Σε ευχαριστούμε Νίκο.

  94. sarant said

    🙂

    Μου φαίνεται όμως ότι οι νεότεροι δεν το ξέρουν και γι’ αυτό θα το αναδημοσιεύσω από βδομάδα!

  95. Μαρία said

    91 Δεν είχε βγει ακόμα το λεξικό ομοιοκαταληξιών.

  96. ΚαπετάνΈνας said

    Ασχετο.
    Υπάρχει και η αξιώτικη περίεργη ομοιοκαταληξία, εκείνη που έχουν τα παλιά απεραθίτικα «κοφτά» κοτσάκια (συγγνώμη, θυμάμαι μόνο αυτό):

    Έλα, μη μιλάς και ξέβρα-
    κώσου, γιατι έχω νεύρα,

    (καραλολ)

  97. Περί ευφάνταστων στίχων, νομίζω ότι παραμελείτε τη λαϊκή (σκυλάδικη) μούσα, πχ, «Χτύπα με με το sabot/στο κορμάκι σου σα μπώ», «Τα ματάκια σου με καίνε/γιατί είσαι μανεκέν(ε)» ή και το «Το μ**νί και το μπουκάλι με ΄φεραν σ’ αυτό το χάλι», αναρτημένο πάνω από τον πάγκο του καφέ μπαρ για νταλίκες των αφών Καραμήτρου (δίπλα στη μάντρα με υλικά οικοδομής των αφών Καραμήτρου) στο χωργιό Κορυδαλλός, κάπου στο δρόμο Παναγιάς-Καλαμπάκας στα Χάσια.

  98. @ 96

    Το… πώς το είπες;… κοτσάκι που παρέθεσες, μού θύμισε το –

    Τόσα πέφτουνε τα θέρι-
    σμένα αστάχια εις τους αγρούς
    σχεδόν όλα εκειά τα μέρη
    εσκεπάζοντο απ’ αυτούς

    από τον «Ύμνον εις την Ελευθερίαν», στροφή 51, του Σολωμού, και το –

    Απόψ’ αλί!
    απόψ’ αλύ-
    σοδέθηκε όλη μου η ζωή

    από την «Ανοιξιάτικη μπόρα» του Μαλακάση.

  99. Νέος Τιπούκειτος said

    90, 92, 96: Καλοπροαίρετε, Τζιμάκο, ΚαπετανΈνα, εξαιρετικές οι ομοιοκαταληξίες (ειδικά το ξεβρα- / νεύρα). Αλλά στενοχωριέμαι που κανένας δεν θυμήθηκε τον πρωτομάστορα της απροσδόκητης ομοιοκαταληξίας, τον Καββαδία.

  100. οἱ προπαραοξύτονες εἶναι ὅλα τὰ λεφτά, ἀρκεῖ νὰ μὴν εἶναι ἑτυμολογικὰ συγγενεῖς π.χ. χιονάνθρωπος ἄνθρωπος. ἐν ᾧ τὸ «ὀρθάνοιχτα» μὲ τὸ «μεσάνυχτα» εἶναι ὄντως εὑρματικό. ἁπλῶς ἐπειδὴ οἱ ἑλληνικὲς κλιτὲς λέξεις ἔχουν στερεότυπες καταλήξεις εἶναι εὔκολο νὰ πέσῃς στὴν παγίδα τῆς εὔκολης ῥίμας, μερικὲς φορὲς ὅμως κι ἡ εὔκολη ῥίμα δίνει ἐντυπωσιακὰ πρωτότυπα ἀποτελέσματα. ἄλλη λύσι εἶναι ὁ διασκελισμός. εἶχα σκεφτῆ πρόσφατα νὰ ῥιμάρω τὸ «ἀνοίγει ὁ» μὲ τὸ «καταφύγιο», ἁπλῶς θὰ χαλοῦσε ὁ 11σύλλαβος, ἂν καὶ στὴν ἀπαγγελία δὲν θὰ χαλοῦσε καθόλου, ἁπλῶς ὁ 2ος στίχος ἀναγκαστικὰ δὲν θὰ ἦταν τυπικὰ ἰαμβικός παρὰ μόνο ὰν ἡ τελευταία συλλαβὴ τοῦ πρῶτου λογιζόταν σὰν πρώτη τοῦ δεύτερου, κάτι ποὺ εὔκολα γίνεται στὴν ἀπαγγελία. ὁ Βαγενᾶς εἶδα στὸ Παμπάλαιο νερὸ νὰ ὁμοιοκαταληκτῇ τὸ «μὴν τὰ » μὲ τὸ «πενήντα». καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἕνας λόγος ποὺ μ’ἀρέσει ὁ «Διονύσου πλοῦς» εἶναι ὅτι βρίσκω τὶς ὁμοιοκαταληξίες του ἀρκετὰ εὑρηματικές. ἡ ῥίμα εἶναι πιὸ πετυχημένη ὅταν δὲν κάνῃ μπὰμ ὅτι ἔβαλες τὴν λέξι μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ ῥιμάρῃ, ἐκτὸς ἂν τὸ κάνῃς ἐπίτηδες π.χ. γιὰ νὰ παρῳδήσῃς ἢ νὰ πετύχῃς ἕνα ἀποτέλεσμα. γενικὰ ἡ ῥίμα καὶ ὅταν δὲν εἶναι εὑρηματικὴ εἶναι πιὸ πετυχημένη ἂν ἡ λέξι ποὺ ῥιμάρει εἶναι βαλμένη στὴν ἄκρη τοῦ στίχου σὰν ἀπὸ φυσικοῦ της, σὰν νὰ μὴν ὑπῆρχε ἐκεῖ θέσι γιὰ ἄλλη λέξι. π.χ. τὸ «Χαμόγελο»τοῦ Καρυωτάκη μ’ἀρέσει πολὺ γιατὶ ὲν ῷ δὲν ἔχει τὶς τρομερὰ εὑρηματικὲς ὁμοιοκαταληξίες ῥέει πολὺ ὡραῖα. αὐτὰ καὶ συγγνώμη γιὰ τὴν φλυαρία.

    96 κι ὁ Σολωμὸς ἔχει ἕνα κομμένο στίχο, θερι-σμένα μὲ τὸ χέρι. ἂν θυμᾶμαι καλά.

  101. μὲ προλάβανε.

  102. τοῦ Καββαδία οἱ ὁμοιποκαταληξίες εἶναι ὄντως πολὺ ὡραῖες, ἀκόμη καὶ οἱ ὀξλυτονες. καὶ μάλιστα καὶ στὶς ὀξύτονες εἶναι αὐστηρός. συνήθως τὸ σύμφωο ποὺ προηγεῖται τοῦ τονισμένου φωνήεντος εἶναι ἴδιο κι αὐτό. π.χ. γαρμπῆ-μπεῖ φοινικές-τροπικές.

  103. @ 100

    Εκτός από τη ρίμα ετυμολογικά συγγενών λέξεων, υπάρχει και το ακραίο φαινόμενο της… αυτορίμας, π.χ. τελειώσει / τελειώσει (Καρβέλας – Βίσση, Ο τελευταίος χορός). Την άδεια / άδεια (Ρασούλης, Ο φαντάρος) πάντως, δεν τη λογίζω για αυτορίμα, αφού η προφορά διαφέρει· περισσότερο σε αστοχία υλικού μού φέρνει.

  104. Μαρινα Μυλωνα said

    Λέτε ν’αποκτήσει κάποτε αξία το ποίημα της κόρης μου:
    έφτασα στη Νάξο,θησαυρό ήρθα να ψάξω
    πήγα στην Ηγουμενίτσα,όμως βρήκα μια νυφίτσα
    ήρθα και στη Μυτιλήνη κι η εικόνα μούχει μείνει.
    Ζήτησε η δασκάλα της Δ δημοτικού να βρούν ρίμες με μέρη της Ελλάδας…

  105. sarant said

    Μια και μιλάμε για προπαροξύτονες ρίμες, μια που είχα βρει και την φύλαγα σαν πως και τι, μονύελα-θύελλα, την καπάρωσε ο αείμνηστος Νίκος Παπαδόπουλος, εδώ:

    Στη σκεπαστήν αυλή, όπου σεργιανάει
    τ’ αρθριτικά του ο Μέγας Αδωνάι,
    οι τρεις Αρχάγγελοι με τα μονύελα
    ψάχνανε τον επιτελικό χάρτη
    μπας κι εύρουν περιθώριο για κραιπάλη.
    Κι είπε ο Γιαχβέ, κουνώντας το κεφάλι:
    “Μανάρια μου, εδώ προμηνύεται θύελλα,
    και μου ετοιμάζεστε για γκάρντεν-πάρτυ!;”

    Ο ίδιος είχε κι άλλες θεσπέσιες προπαροξύτονες (ερημοσπίτηδες-επίτηδες) και όχι μόνο (μανούλα μου – του ουλαμού), ενώ αγαπούσε και τις σπαστές ρίμες (όπως και ο φίλος Κεντρωτής), π.χ. εδώ στον έβδομο στίχο:

    Δεν έχω εγώ o φτωχός την αξιοσύνη
    του Καλλίμαχου να ’βγω με ένα σχήμα
    από τα “άπαξ λεγόμενα” και τσίμα-
    τσίμα, με –εκεί– δυο στίχους ( και ό,τι γίνει ! )

    το επίγραμμα να ειπώ στην Ιπποκρήνη.
    Εγώ τα ανακατώνω όλα εκεί χύμα·
    μπόλικα· και μου λένε: — Ρε συ, τί μα-
    ­στορεύεις εκεί χάμου; ήθελε κρίνει

    κανείς τι λές ; Α ! σ’ έπιασα : μιμείσαι,
    μουσίτσα !
    .……………..— Ε, καλά πια κι εσύ ! Μην είσαι
    τόσο υπερβολικός, καλέ· και μη μου

    κοτσέρνεις, ρε, τη ρετσινιά του μίμου !
    Ερανίζομαι πότε-πότε για ! Ε ! μα. . .
    δικά σου παίρνω και το κάνεις θέμα ;

    Κι ένα του Κοτζιούλα, με πολλά προπαροξύτονα (πρέπει να το έχω ξαναβάλει):

    Ανθρωπομάζωμα

    Σαν εκείνους τους σκασμένους που γενήκαν άρατοι,
    κι άλλοι τους, θροφή των όρνιων, μείναν στις λακκούβες
    μάς σηκώσαν απ’ το στρώμα νύχτα οι τρισκατάρατοι
    και μας σάκιασαν οι μπόηδες τσούρμο μέσ’ στις κλούβες.

    Άιντε μωρέ παιδιά δεν είναι τίποτα
    ποιος θα σκιαχτεί από μας μούτρα ξετσίπωτα!

    Δίχως φταίξη, δίχως κρίση (βρε τους αλειτούργητους!)
    μέσ’ στις φυλακές μας ρίχνουν και στα ξερονήσια,
    καταπώς τούς ορμηνεύουν οι τρανοί οι κακούργοι τους
    που κοπιάσαν στην Ελλάδα φορτωμένοι αλύσια.

    Μωρ’ ξένα αφεντικά πότε μας άρεσαν;
    Όσοι άπλωσαν εδώ μας εμαγάρισαν.

    Έρχεται καιρός, αδέρφια, κι όλοι τον ξανοίγουνε
    που στην άφοβη γροθιά μας μπρος, την οργισμένη
    κι οι αλλόφερτοι ένας-ένας παν καπνός –θα φύγουνε–
    κι ούτε για σπορά δικός μας τύραννος δε μένει.

    Μ’ ανασυρμένα, βάι, μαχαιροθήκαρα
    τραβάμε το χορό πρωτοπαλήκαρα!

  106. προπαροξύτονες ῥίμες:

    κάποτε τὸ εἶχα παρῳδήσει ἐδῶ μέσα. πάντως οἱ ὁμοιοκταλαηξίες εἶναι κάπως εὔκολες, δηλαδὴ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον καταλήξεις ῥημάτων

    προπαροξύτονες ὡραῖες:

    http://www.koutsourelis.gr/index1.php?subaction=showfull&id=1235412834&archive=&start_from=&ucat=7&

  107. @102: Κορνήλιε, ο Καββαδίας κάνει και τη μαγκιά να ριμάρει ελληνικές λέξεις με μη ελληνικές — π.χ. Captain Jimmy / πρύμη, μαλλιά σου / Port Pegasu.

  108. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Τιπούκειτε (107),

    Αυτό γίνεται ακόμα πιο εύκολο όταν ταξιδεύεις σήμερα

    έχοντας
    τον ήλιο ανφάς
    και ξέροντας
    πως στο γραφείο δε θα ξαναπάς! :))

  109. Bukanshvili said

    Τιπού, μην αναφέρεις λεπτομέρειες για τον Καββαδία, γιατί θα θυμηθούν ότι λατινόγραφε και θα τον αναθεματίσει η παρέα – με πρώτο το φίλο Ηλεφού, φυσικά. 🙂

  110. Immortalité said

    @ 107

    Ο Αλτεμπαράν ψάχνει να βρει μες στα νερά
    το παλινώριο που τον γέλασε δυο κάρτες
    Στης προβολής να τρέχουν βλέπαμε τους χάρτες
    του Chagall άλογα – τσίρκο του Seurat

    Πυξίδα γέρικη – ataxie locomotrice
    και στοιχειωμένη από τα χείλια σου σφυρίχτρα
    Στην κόντρα γέφυρα προσμένατε κι οι τρεις
    να λύσει τ’ άστρο του Αλμποράν η χαρτορίχτρα

    Της τραμουντάνας τ’ άστρο, τ’ άστρα του Νοτιά
    παντρεύονται με πορφυρόχρωμους κομήτες
    Του Mazagan οι θερμαστές οι Σοδομίτες
    παίξαν του Σέσωστρη την κόρη στα χαρτιά

    Η ξύλινη που όλοι αγαπήσαμε Γοργόνα
    καθώς βουτά παίρνει παράξενες ανάσες
    Προτού κολλήσουμε για πάντα στις Σαργάσσες
    μας πρόδωσε μ’ ένα πνιγμένο του Νορόνα

    Πουλιά στα ξάρτια – καραντί -στεργιανή ζάλη
    χελιδονόψαρα – πνιγμένου δαχτυλίδι
    Του ναυτικού το δυσκολότερο ταξίδι
    το κυβερνάν του Μαγγελάνου οι παπαγάλοι

    Η καραβίσια σκύλα οσμίζεται ρεστία
    και το κορμί σου το νερό που θα καλάρει
    Τη νύχτα οι ναύτες κυνηγάνε το φεγγάρι
    και την ημέρα ταξιδεύουνε στ’ αστεία

  111. #36 Αναπόφευκτα, οι μεταγραφές ονομάτων είναι πηγή προβλημάτων

  112. sarant said

    Στο ιστολόγιο του κ. Στολτς πρόσεξα και το εξής γουστόζικο, για τον υπάλληλο της ελληνικής πρεσβείας που τον εξυπηρέτησε:

    Fittingly enough, his first name is Dionyssis, who in Greek methodology is the god of wine.

  113. Ναι, το πρόσεξα κι εγώ…

  114. Nick Andrik said

    @104:

    Και το θρυλικό άσμα με ομοιοκαταληξίες με μέρη της Ελλάδας από την φωνή της Έφης Σαρρής:

    όπου μάλιστα έχει και την ομοιοκαταλημία γιάννενα-πάννινα πριν τον νταλάρα

  115. Beautiful soup! Who cares for fish,
    Game, or any other dish?
    Who would not give all else for two p
    ennyworth only of beautiful soup?
    (Από την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, κεφ. 10, παρωδία παιδiκού τραγουδιού της εποχής (Star of the evening, beautiful star). Kάτι τέτοιες ομοιοκαταληξίες του Αραγκόν, που είχαν εντυπωσιάσει ως πρωτοπορειακές στην εποχή τους, κοροϊδεύει διακριτικά κάπου ο Αρθουρ Κέστλερ.)

  116. Rayman said

    Νομίζω οτι πριονίζω έναν γατούλη, που λέει και ο Τουίτι

  117. sarant said

    Καλό!

  118. filu said

    Μα πού τους βρίσκουν αυτούς τους δημοσιογραφιάδες;

    http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11424&subid=2&pubid=33118948
    «Η έρευνα της αστυνομίας που είχε την κωδική ονομασία «Αττις» (σ.σ.: θεότητα της αρχαιότητας)».

    Η επιχείρηση λεγόταν «Άτη» (εκδίκηση). Προφανώς του συντάκτη του φάνηκε πολύ μπανάλ το ήτα και είπε να το κάνει τριτόκλιτο. Μάλλον το κοίταξε και κάπου, αλλά διάλεξε λάθος λήμμα και να και το παραπανίσιο τ. Ο Άττις ήταν εντελώς άσχετος, ο εκ Φρυγίας αυτοευνουχισθείς σύντροφος της θεάς Κυβέλης. Προφανώς τα κομμένα του @@ κάνουν καριέρα στον ελληνικό τύπο.

  119. sarant said

    🙂

  120. Ηλεφούφουτος said

    109, ε όχι να μου βγει και τ’ όνομα! ΠΟλύ ωραίες είναι οι ρίμες του Καββαδία! Άλλα είναι τα σουσουδίστικα που με βγάζουν απ τα ρούχα μου.

    Και κάτι άσχετο αλλά πολύ καλό. Ίσως το καλύτερο που έχω δει ποτέ σε υποτιτλισμό αλλά να μην υπερβάλω κιόλας.
    Από τον υποτιτλισμό της ταινίας Le Gendarme de Saint-Tropez σε ντιβιντόνι με το Λουί ντε Φινές (ξέρετε εκείνο που δείχνει με τα δυο δάχτυλα τα μάτια του):

    – Votre nome?
    υπότιτλ. «Το όνομά σας;»

    – Toinette.
    υπότιτλ. «Τουαλέτα.»

  121. Μαρία said

    Χα, χα, έτσι λέγεται κι η υπηρέτρια στον κατά φαντασίαν ασθενή.

  122. filu said

    Από ντοκιμαντέρ για ύαινες στην ΕΤ3: «Η ιεραρχία της αγέλης καθορίζεται από τη μαχητικότητα και όχι από ΑΣΗΜΕΝΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑ»! Όπου silver spoon βεβαίως σημαίνει το να έχεις γεννηθεί σε μία πλούσια, ισχυρή, γενικώς προνομιούχο οικογένεια.

  123. filu said

    Από σημερινή στήλη της «Καθημερινής»:
    «Grosso moΤΤo…»
    http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_29/09/2010_1292743

  124. sarant said

    Αχ, πρέπει να κάνουμε μια μόνιμη ειδική σελίδα με το κοτσανολόγιο των εφημερίδων….

  125. filu said

    Εάν πάτε στη Χαίδελβέργη, να δείτε «το κάστρο-παλάτι Schloss».
    http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=12101&subid=2&pubid=33258948
    Εν τοιαύτη περιπτώσει να μείνετε και στο ξενοδοχείο Ηotel.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε <span>%d</span> bloggers: