Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Στρ (ΤΘ) Βελισσάρης Θεόδωρος. Θητεία. Μέρος ΙΙ – Πολύκαστρο

Posted by sarant στο 24 Σεπτεμβρίου, 2010


Την περασμένη βδομάδa παρουσίασα και συζητήσαμε εδώ το πρώτο μέρος από τα σύντομα πεζά του Θοδωρή Βελισσάρη, που είναι εμπνευσμένα από τη θητεία του. Σήμερα, το δεύτερο μέρος και την επόμενη εβδομάδα το τρίτο και τελευταίο. Κατά σύμπτωση, φανταρίστικες αναμνήσεις (και με έμφαση στο γλωσσικό) δημοσιεύει αυτόν τον καιρό, σε συνέχειες, ο Περιγλώσσιος.

Αρχιλοχίας από την κόλαση

Είδε καθαρά τ’ όνομά μου στον ρουφιάνο: Βελισσάρης Θ. «Πως σε λένε; Βιτσιάρη; Τσιβιτσιάρη; Γιατί είσαι αγυάλιστος;», και πριν προλάβω ν’ απαντήσω μου βρώμισε τα άρβυλα πατώντας με. «Από πού είσαι;», ρώτησε. «Από Σκύδρα». «Τέλεια! Εκεί έχετε τα καλύτερα κωλάδικα, οι κοπέλες κάθονται για είκοσι λεπτά το λιγότερο μαζί σου, ενώ αλλού ούτε πέντε». Με παράτησε κι έμεινα να σκέφτομαι τα παιδικά μου χρόνια.

Περί ποίησης

Με ζάλισε στη συνέντευξη ο διοικητής μ’ ένα φλύαρο κήρυγμα για την ουσία της ζωής, για τους σημαντικούς στόχους που πρέπει να θέτουμε, για την κορυφή της πυραμίδας στην οποία μπορεί να σταθεί μονάχα ο αετός, κι άλλες ανοησίες προκλητικές σε μια εποχή μαζικής κατάρρευσης. «Εξάλλου, όπως έγραψε κι ο Καβάφης», μου είπε, «δεν θέλω του κισσού το πλάνο ψήλωμα, σε ξένα αναστυλώματα δεμένο, ας ανεβαίνω όσο μπορώ, μα μόνος ν’ ανεβαίνω». «Αυτό δεν είναι Καβάφης κύριε διοικητά» του είπα, κι επιτέλους μ’ άφησε ήσυχο.

Το καλό παιδί

Ήμασταν μαζί στη σκοπιά, και μιλούσε με τη γκόμενα στο τηλέφωνο. Είχα εκνευριστεί. Καταρχήν μας εξέθετε και τους δύο σε κίνδυνο, και, κατά δεύτερον, τα πολλά γούτσου γούτσου και οι γλύκες μου προκαλούσαν αναγούλα. Είδα έναν βάτραχο λίγο πιο πέρα και πήγα χαρούμενος να τον παρατηρήσω. Μετά από λίγο έκλεισε το τηλέφωνο και ήρθε κι αυτός να τον δει. «Έχω από μικρός κόλλημα με τους βατράχους» μου είπε. Πριν καταλάβω τι εννοούσε τον κλώτσησε αστραπιαία στον τοίχο, τον ακινητοποίησε και, αφού τον γύρισε ανάποδα, τον πάτησε με την αρβύλα του μέχρι να βγουν τα σπλάχνα του βατράχου από το στόμα του. «Κοίτα, κοίτα!» μου φώναζε εκστασιασμένος.

Θρήσκος λοχίας

«Ωραίος ο θάλαμός σας, αλλά το καντηλάκι δεν πρέπει να το ‘χετε σβηστό», μου είπε. «Εγώ είμαι άθεος, δεν ξέρω απ’ αυτά», απάντησα, «άναψέ το εσύ αν θες». Έλαμψε το πρόσωπό του σα να του είχε αναθέσει κάποιος άγγελος μία υψηλή αποστολή. Προσπάθησε αρκετή ώρα, πήγε, ήρθε, και στο τέλος το κατάφερε. «Σ’ ευχαριστώ πολύ» μου είπε, κι έφυγε με το χαμόγελο του πιο ευτυχισμένου ανθρώπου στον κόσμο.

Σαν τον Αλκιβιάδη

Η αγγαρεία στα τεθωρακισμένα είναι βαριά, κι οι διαταγές προσβλητικές. Έτσι, οι πιο χαρισματικοί νέοι γίνονται φυγόπονοι και πονηροί. Σταδιακά, σχεδόν μοχθηροί, με μίσος ή αδιαφορία για τους συναδέλφους. Κι από λαμπεροί ήλιοι, γίνονται φύρα, εγωιστές και ανθρωπάκοι. Σαν τον Αλκιβιάδη.

Ίλαρχος ίλιγγος

Καθόμασταν στις σκάλες περιμένοντας την απογευματινή αναφορά, και σηκωθήκαμε απότομα όταν κατέφτασε μια καναδέζα μ’ έναν ασπρομάλλη ίλαρχο. Η πόρτα άνοιξε και βγήκε μεθυσμένος∙ με το ζόρι κρατιόταν όρθιος. Μας κοίταξε για λίγο με παράπονο κι άρχισε να πέφτει παραπατώντας. Έπεφτε, κι έπεφταν μαζί του τα φύλλα της δάφνης του μπερέ του, έπεφταν και τα αστέρια του γιακά του, ώσπου σωριάστηκε. Περίμενα ν’ ακούσω φρικτά γέλια, μα γύρισα μες στη σιωπή κι είδα στο πρόσωπο των φαντάρων μονάχα την πίκρα.

Βουσμάνοι και Μπαντού

Η ποδοσφαιρική ομάδα των τεθωρακισμένων, επανδρωμένη με φαντάρους, ισοπέδωσε 11-2 την ομάδα του πυροβολικού, στην οποία έπαιζε ο διοικητής και διάφορα στελέχη. Η συντριβή και η διαφορά δύναμης ήταν τέτοια που θυμήθηκα την ιστορία των Βουσμάνων, οι οποίοι κυνηγήθηκαν και εκδιώχθηκαν από τους ισχυρότερους Μπαντού, κι έμειναν για αιώνες με παραμορφωμένη την ταυτότητά τους κι ανίκανοι να ξαναδημιουργήσουν οτιδήποτε. «Εκφυλισμένους», τους είπαν οι ιστορικοί. Τι ειρωνεία. Αυτοί που φεύγουν τώρα θριαμβευτές και χαμογελαστοί έχουν το πεπρωμένο των Βουσμάνων στα χέρια.

8/11/2009

Κοιτάζω αποσβολωμένος στην εφημερίδα το βλέμμα της Μπλέφαρι Μελάτζι, που αυτοκτόνησε στην απομόνωση των φυλακών της Ρεμπίμπια, μετά από την απάνθρωπη στάση των αρχών απέναντι στα αιτήματά της. Αρνήθηκε μέχρι τέλους να δώσει τους συντρόφους της ως αντάλλαγμα για τη μεταφορά της στο ψυχιατρείο. Κι εδώ κάποιοι κλαίγονται, κινούν θεούς και δαίμονες, και βάζουν βύσμα για νά ‘ναι πιο κοντά στη μαμά ή τη γκόμενά τους – το ίδιο κάνει. Αλλά βέβαια, στην ίδια εφημερίδα υπήρχαν ολοσέλιδες διαφημίσεις συμπληρωμάτων διατροφής για δυνατότερες στύσεις. Ciao Μπλέφαρι. Ciao ομορφιά.

Είμαι ο ταχυδρόμος

Ξυπνώ 06:30 κι 07:20 πρέπει να είμαι στο γραφείο. Εν τω μεταξύ, πρέπει να ντυθώ, να πλυθώ, να ξυριστώ, να χέσω, να τεντώσω το κρεβάτι, να γυαλιστώ, να βοηθήσω στις καθαριότητες, να κρύψω τα πάντα σε φωριαμό και λουκάνικο, να πάω μακριά για πρωινό κι ακόμα πιο μακριά για το γραφείο. Γραφιάς και ταχυδρόμος ως τις τρεις και μετά υπηρεσίες, αγγαρείες, άγχος, διαταγές, αϋπνία και προσοχές. Ποια Μαίρη Παναγιωταρά και μαλακίες.

Ο άγνωστος στρατιώτης και η φεμινιστική ουτοπία

Ο άγνωστος στρατιώτης, πίστεψέ με, βγαίνει με έξοδο για να ξεκουραστεί κι η κοπέλα του τον πιέζει να ξενυχτήσουν, κι αν αυτός διστάσει, του κρατά μούτρα για μέρες. Ενώ αυτός υποφέρει στον σκληρό μιλιταριστικό κόσμο, γίνεται μονίμως ο παρηγορητής που βράζει εντός του. Του κόβουν εξόδους και άδειες, τον στέλνουν σε ασκήσεις και σκηνάκια μες στην παγωνιά, και τρέμει πρωτίστως για την αντίδραση της κοπέλας του: πώς θα της το ανακοινώσει; Η κοπέλα του άγνωστου στρατιώτη φεύγει φοιτήτρια, τον χωρίζει, και μετά από τρεις μέρες πηδιέται μεθυσμένη μ’ έναν σερβιτόρο. Με τον παραμικρό τον βρίζει, μα αυτός τη συγχωρεί το ίδιο βράδυ που έμαθε ότι φιλήθηκε κρυφά απ’ αυτόν πολλές φορές με κάποιον άλλο. Κι όλα αυτά τα παθαίνει από αγάπη ο άγνωστος στρατιώτης. Μπορεί να μου πει κανείς τι διάολο καθόμαστε και προστατεύουμε εδώ πέρα;

Κλήρωση οπλίτη

Μέσα στη χέστρα, άστραφτε ένα δεκάλεπτο. «Κάποιος έκανε μια ευχή», σκέφτηκα.

Φρουροί του πόνου

Πέρασαν βασανιστικά δύο ώρες. Πήγε 4. Τουρτουρίζοντας μέσα στη νύχτα περιμένουμε τον δεκανέα αλλαγής. Ούτε οι σκουπιδιάρηδες δεν θα βγήκαν ακόμα έξω. Ποιοι φυλάνε άραγε μαζί μας στην παγωμένη σκοπιά του κόσμου; Κάποιοι ρακοσυλλέκτες σίγουρα. Δύο ερωτευμένοι που αγκαλιάζονται για τελευταία φορά. Μπουλούκια φοβισμένων μεταναστών πνιγμένων στο σκοτάδι. Κι αυτός που παρανόμησε, και κρύβεται ή τρέχει, με μάτια λαβωμένου θηρίου που ξεψυχά.

Επιστροφή στο μέλλον

Ένα αγχώδες βράδυ παραμονής πρωτοχρονιάς, στα 19 μου, έλεγξα επανειλημμένα αν κλείδωσα την πόρτα κι αν έκλεισα τον θερμοσίφωνα. Ο ψυχαναγκασμός εν τέλει δικαιώνεται. Απόψε νυχτερινή περίπολος, και πρέπει να ελέγξω δύο φορές τουλάχιστον εντός τριών ωρών, αν κλειδώθηκαν σωστά 50 άρματα, 60 οχήματα και δέκα αποθήκες.

Χασίσια

Παιδιά των μπάφων, σας λυπάμαι για την καταναγκαστική χαρά σας.

Επικοινωνία στο 1ο γραφείο

– Στρατολόγος:  Τι θα κάνουμε τελικά με την άδεια του τάδε; (ολιγόλεπτη σιωπή)
– Διευθυντής:     Εε; (ολιγόλεπτη σιωπή)-
Στρατολόγος:  Μμμ; (παύση και συνεχίζουν σα να μην ειπώθηκε τίποτα).

Comme ci, comme ca

Επί Νέας Δημοκρατίας η 17η Νοέμβρη στον στρατό δεν ήτανε αργία. Τώρα με το ΠΑΣΟΚ έγινε ημιαργία. Φαίνεται πως η χούντα ήτανε κατά το ήμισυ μονάχα όλεθρος, και οι αντιστασιακοί κατά το ήμισυ μαλάκες.

Αλληλοβοήθεια

Πρωί πρωί στο πεδίο βολής, πρηνηδόν,  με τους στόχους στα τρακόσια μέτρα. Δέκα σφαίρες, κι αν καμία δεν έβρισκε στόχο θα μας τιμωρούσανε μας είπανε δεόντως. Ο ίλαρχος διέταξε την πυροδότηση και τα λοιπά κι αρχίσαμε. Δίπλα μου ένας κακομοίρης δεν κατάφερνε τίποτα. Το κράνος έπεφτε στα μάτια του και όταν το κατάφερνε, σημάδευε μόνο από το ένα σκόπευτρο, ενώ τον τίναζε αλύπητα πίσω το χτύπημα από το κοντάκιο. Έριξα τρεις σφαίρες στον δικό του στόχο. Ήμασταν τυχεροί. Κατά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων είχαμε όλοι τουλάχιστον μία επιτυχία. Φούσκωνα μέσα μου και συγκινιόμουν όταν κατέφτασε ο διοικητής. «Αποκαλυφθείτε!». Επιθεώρησε το μάκρος των μαλλιών μας κι αποφάσισε πως μας άξιζαν πέντε μέρες κράτηση. Στον στρατό θα κάνεις το καλό και θα πέσεις στον γιαλό.

ΕΠ.ΟΠ.

Ήταν ο καλύτερος επόπ, λέγανε. Τι θα κάναμε χωρίς αυτόν, και τα ρέστα. Τον σκουντούσανε στην πλάτη φιλικά ίλαρχοι κι επίλαρχοι, Σειρά μου, τρεις νύχτες σερί σε χώσανε νυχτερινή περίπολο τρεις με έξι το ξημέρωμα. Σε είδα σκυφτό πριν ξημερώσει να έρχεσαι από το πουθενά. Εποπάκι μου, κανείς δεν θα μάθει τον πόνο σου, κάπου τον έκρυψες για πάντα εκείνες τις νύχτες του θανάτου.

Ανεμελιά

Άλλος φορούσε τον μπερέ του σα ναύτης της Κρονστάνδης. Άλλος έκανε συνεχώς α-χά, κι άλλος ζα-ζα-ζά. Άλλος έκανε μορφασμούς και ήχους φιδιού. Άλλος έκανε κάμψεις κι άλλος μπάφους. Άλλος έκλαιγε συνέχεια κι άλλος έχεζε συνέχεια. Άλλος μεθούσε κι άλλος ονειροπολούσε. Άλλος χωρούσε τη ζωή του στο ολοένα μικρότερο PSP. Κι εγώ έγραφα αγχωμένος και νυσταγμένος σ’ ένα πράσινο τετραδιάκι “act & revert, people & relations”.

Διοικητής

Ούτε το κατάλαβα πώς έμπλεξα ξανά. Ταχυδρομείο θα έβγαζα εκτάκτως με τον Διοικητή και τον νέο οδηγό του. «Ξέρεις τον δρόμο για την ταξιαρχία Βελισσάρη;». «Ξέρω κ. Διοικητά». Τι τό ‘θελα. Σε δέκα λεπτά είχαμε χαθεί. Αγχώθηκα, χλώμιασα, αλλά ο διοικητής αποδείχτηκε σωστός ηγέτης. «Δεν χανόμαστε ρε παιδιά, θα τον βρούμε τον δρόμο. Ευκαιρία να δούμε και τα χωριά της περιοχής». Χαλαρός μέχρι τέλους, παρότι πιεζόταν από τον χρόνο και τον ταξίαρχο, ούτε στιγμή δεν με κατηγόρησε. Μας είπε ανέκδοτα, μας μίλησε για τη μάνα του, μας εξήγησε γιατί ο Βαρδάρης είναι τόσο άγριος στην περιοχή, και προς το τέλος σιγοτραγούδησε κιόλας ωραία λαϊκά για την ξενιτιά. Γεια σου διοικητή μου!

Αμυγδαλές

Παιδί απ’ το Αίγιο, στα 18, βρέθηκες στο Πολύκαστρο. Πάντα, ακόμα κι όταν γελάς, στα υγρά μάτια σου κόβει την καρδιά μου η νοσταλγία. Μέσα στη νύχτα ξύπνησες βήχοντας, πρήστηκαν οι αμυγδαλές σου. Μπήκες στην τουαλέτα να μιλήσεις κρυφά στη μάνα σου αλλά ακουγόσουν. «Υποφέρω μάνα, τι να κάνω, δεν μπορώ να καταπιώ». Πήγα να ξυπνήσω τον λοχία υπηρεσίας να σε πάει στον γιατρό. «Πες του να κάνει υπομονή κανένα μισάωρο, θέλω να κοιμηθώ λίγο ακόμα». Υποφέρει, τι να κάνει, δεν μπορεί να σηκωθεί.

16 Σχόλια προς “Στρ (ΤΘ) Βελισσάρης Θεόδωρος. Θητεία. Μέρος ΙΙ – Πολύκαστρο”

  1. Νομίζω πως εκεί που ντύνονται την ειρωνεία είναι εξαιρετικά αυτά τα κείμενα. Για μένα κορυφαία η «κλήρωση οπλίτη».

  2. […] […]

  3. Μαρία said

    >να κρύψω τα πάντα σε φωριαμό και λουκάνικο

    Τι είναι το λουκάνικο;
    Νικοκύρη, μήπως ξέρεις πότε υπηρέτησε ο Βελισσάρης;

  4. sarant said

    Λουκάνικο είναι ο στρατιωτικός σάκος, όπου βάζεις μέσα όλα σου τα πράγματα, από το σχήμα του.

    Ο Βελισσάρης, αν δεν κάνω λάθος, απολύθηκε πρόσφατα από το στρατό.

  5. Λουκάνικο λένε το μεγάλο σάκο εκστρατείας, που ο φαντάρος χρεώνεται στο Κέντρο, που παρουσιάζεται, και τονε παραδίδει στη μονάδα όταν απολύεται. Είναι κυλινδρικός, ύψους περίπου 1,20 μέτρο και γεμίζει μόνο από πάνω. Εξού και το όνομά του. Βέβαια, το χρώμα του είναι χακί και όχι κόκκινο αλλά στο στρατό και τα κανονικά λουκάνικα τέτοιο χρώμα έχουν.
    Ο Β. πρέπει να υπηρέτησε σχετικά πρόσφατα.

  6. Jimakos said

    Ναι, για να κάνει λόγο για psp ,σίγουρα πρόσφατα.

  7. Στο ναυτικό είχαμε, μαζί με το λουκάνικο, και την τηλεόραση. Θα προλάβω το αγωνιώδες ερώτημά σας: ήταν μια τσάντα σε σχήμα και μέγεθος τηλεόρασης (παλαιού τύπου, όχι με επίπεδη οθόνη). 😉

    Ωραία τα κειμενάκια, αν και, για κάποιο λόγο που δεν ξέρω, σαν να μου άρεσε περισσότερο το πρώτο μέρος, ως σύνολο. Ίσως έχει να κάνει και με τη στιγμή που τα διαβάζει κανείς.

  8. […] […]

  9. Μαρία said

    Άρα η ημερομηνία 8/11/09 είναι πραγματική. Ενδιαφέρον μια και ο γιος της φίλης μου απολύθηκε κι αυτός απ’ τα τεθωρακισμένα πριν απο 2 χρόνια.

    Και μένα τα πρώτα μου άρεσαν περισσότερο.

  10. Σκέφτομαι ότι απ’ όλη τη θητεία μου, εκείνη η περίοδος που μου έδωσε τις οξυδερκέστερες παρατηρήσεις για τη λειτουργία του στρατού και για την ανθρώπινη φύση ήταν η προπαίδευση. Μετά, κάπου συνηθίζεις, κάπου βλέπεις τα ίδια, κάπου ασχολείσαι πιο πολύ με τα δικά σου.

    Δυστυχώς δεν τις κατέγραψα και έτσι δεν θα τις απολαύσετε. 🙂

  11. rogerios said

    Εμένα πάλι, το δεύτερο μέρος των αναμνήσεων μου άρεσε πιο πολύ: πιο μεστό και ώριμο, και(εκτός από ένα απόσπασμα) πολύ λιγότερη οίηση – λογική, προσθέτω, για αυτόν που η μόρφωσή του είναι πολύ πάνω από τον μέσο όρο -.

    Συμφωνώ πάντως με τον Δύτη, η εκπαίδευση (η βασική ή το δίδυμο βασικής-σχολής ΥΕΑ για τους έφεδρους αξ/κούς) είναι το πιο κρίσιμο κι αυτό που προσφέρεται για παρατηρήσεις. Μετά ισχύει ακριβώς αυτό που λέει ο Δύτης, εκτός κι αν προκύψει καμια σούπερ ζόρικη μονάδα, οπότε προκύπτει νέο υλικό.

    Την τηλεόραση δυστυχώς δεν την πρόλαβα (κι ας είμαι λίγο μεγαλύτερος του Δύτη). Φαίνεται ότι στον ΣΞ το στοκ τηλεοράσεων τελείωσε πιο νωρίς…

  12. Alfred E. Newman said

    Διαβάζοντας τα παραπάνω και τα προηγουμενα διαπίστωσα πόσο δεινόσαυρος πρέπει να είμαι.
    Δεν θα κάνω εύκολες αναφορές στις δικές μας συνθήκες στράτευσης γιατί και εκείνες ήταν αστείες σχετικά με τις προηγούμενες.
    Βλέπω όμως την ιεράρχηση των αναγκών και την υπερβολή σε τονισμό ουσιαστικά ασήμαντων καταστάσεων.
    Αλλά τι να πώ όταν αντιλαμβάνομαι ότι όλοι οι στρατεύσιμοι έχουν μαζί τους κινητό με μόνο περιορισμό -όχι αυστηρά εφαρμοζόμενο- να μην έχει κάμερα.
    Και υποθέτω ότι όλοι κοιμούνται σε σεντόνια και έχουν πάντω ζεστό νερό για πλύσιμο.
    Στις προσκοπικές κατασκηνώσεις είχαμε σκληρότερες συνθήκες διαβίωσης.
    Είμαι το άκρως αντίθετο του στρατολάτρη. Σε περιπτώσεις όμως εγωπαθών όπως ο συγραφέας ίσως χρειάζεται μια τριανταεξάμηνη θητεία στην Προκάλυψη.

    Δεν έχετε παράπονο παρουσίασα μια άγνωστη πλευρά μου. 😀

  13. aerosol said

    Θαυμάσια η «Κλήρωση οπλίτη».

  14. […] […]

  15. skolotourou said

    Συγγνώμη που παρεμβαίνω αλλά δεν ήξερα που αλλού να το δημοσιεύσω αυτό..Κάνουμε ανοικτή πρόσκληση, η Παυλίνα Παμπούδη κι εγώ, για όποιον θέλει να παίξει με στιχάκια…Θυμάμαι καλά ότι εδώ μέσα μερικοί το έχουν το χούι…Διαβάστε παρακαλώ την ανάρτηση στο μπλογκ μου και σας περιμένουμε!

    http://blog.sofiakolotourou.gr/archives/1397

  16. Nicolas said

    Ωχ!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: