Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ώστε όλοι μαζί τα φάγαμε;

Posted by sarant στο 4 Οκτωβρίου, 2010


Το άρθρο μου αυτό δημοσιεύτηκε χτες, 3.10.2010, στην Αυγή, στη μηνιαία στήλη «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία. Η εικόνα προστέθηκε από τους ανθρώπους της εφημερίδας. Διαψεύδονται οι φήμες ότι απεικονίζει τον κ. Πάγκαλο. Ο Γκρος ήταν Γερμανός, αλλά το όνομά του το άλλαξε ο ίδιος (από Γκέοργκ σε Τζορτζ), όχι ο δαίμονας του τυπογραφείου. Για κάποιες από τις εκφράσεις του κορεσμού, που υπάρχουν μέσα στο άρθρο, θα ακολουθήσει σύντομα, αν είμαστε καλά, ειδικό σημείωμα. Κι αν ξέρετε κι άλλα ρήματα που να δηλώνουν ότι κάποιος τρώει κατ΄ υπερβολή ή και απλώς τρώει, προσθέστε τα στα σχόλια.

Τζορτζ Γκρός, Σκηνές από τη ζωή ενός σοσιαλιστή

Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, «όλοι μαζί τα φάγαμε τα λεφτά». Η δήλωση προκάλεσε, φυσικά, κατακραυγή, και για να τα συμμαζέψει ο κ. Πάγκαλος έδωσε νέα συνέντευξη στην οποία περίπου προανήγγειλε απολύσεις «άχρηστων» δημόσιων υπαλλήλων. Κάποιοι αποκάλεσαν κυνικές τις παγκαλικές δηλώσεις, χαρακτηρισμό που τον θεωρώ ενμέρει άστοχο, διότι ναι μεν ο κυνικός χαρακτηρίζεται από απόλυτη έλλειψη ευαισθησίας, κάτι που ταιριάζει γάντι στον συγκεκριμένο πολιτικό, όμως συχνά θεωρείται ότι λέει, έστω ωμά, αλήθειες –και μόνο αλήθεια δεν είναι η δήλωση ότι «όλοι μαζί τα φάγαμε», εκτός βέβαια αν ο κ. Πάγκαλος εννοεί ως υποκείμενο του φαγοποτιού τα στελέχη των δυο μεγάλων κομμάτων.

Όμως σ’ αυτήν εδώ τη στήλη, το έχω ξαναπεί, λεξιλογούμε. Για τον κ. Πάγκαλο έχουν ήδη γραφτεί πολλά και εύστοχα, εδώ θα δούμε μερικά λεξιλογικά του φαγητού, αν και όχι όλα διότι θα θέλαμε ολόκληρες σελίδες.  Θα ξεκινήσουμε από το ρήμα, «τρώω», μια λέξη που είναι μαζί μας από την αρχαιότητα, αν και οι αρχαίοι μας πρόγονοι όταν έτρωγαν συνήθως δεν έτρωγαν. Θέλω να πω, το κατ’ εξοχήν ρήμα που χρησιμοποιούσαν δεν ήταν το τρώγω, αλλά το εσθίω, που από τον επικό του τύπο, έδω, έχουν επιβιώσει μερικές λέξεις που τις λέμε και σήμερα, όπως το έδεσμα, κανονικά το φαγητό, αλλά στη γλώσσα της γκλαμουράτης δημοσιογραφίας χρησιμοποιείται φυσικά μόνο για υποτίθεται εκλεκτά και ασφαλώς πανάκριβα φαγητά. Από εκεί και η ξεχασμένη εδωδή, δηλαδή η τροφή, και ο εδώδιμος, δηλαδή ο φαγώσιμος, που επίσης έχει επιβιώσει ως τα σήμερα –αν και κάποτε μερικοί τον μπερδεύουν, όπως ο αξιότιμος κ. Καρατζαφέρης, που είχε δηλώσει πριν από μερικά χρόνια πως οι άγνωστοι που έριξαν ρουκέτα στην αμερικάνικη πρεσβεία «δεν είναι εδώδιμοι» εννοώντας ότι είναι ξένοι, δεν είναι από εδώ! Αλλά πλατειάζω.


Λοιπόν, το ρήμα τρώγω σήμαινε «μασουλάω, τραγανίζω, ροκανίζω» και τραγήματα ή τρωγάλια ήταν οι διάφοροι ξηροί καρποί που πολύ τους αγαπούσαν οι αρχαίοι σαν επιδόρπιο ή σαν συνοδεία του κρασιού. Τα τραγήματα τα έπαιρναν μαζί τους στο θέατρο, και όταν το έργο ήταν βαρετό, λέει κάπου ο Αριστοτέλης, οι θεατές άρχιζαν να τα μασουλάνε (και, φαντάζομαι, θα τα εκσφενδόνιζαν κιόλας εναντίον των ατζαμήδων ηθοποιών). Ο αόριστος του τρώγω ήταν έφαγον και αυτό το θέμα αποδείχτηκε πανίσχυρο, διότι αποτέλεσε τον αόριστο του εσθίω, με αποτέλεσμα τελικά να υποκαταστήσει  ολόκληρο το ρήμα. Το απαρέμφατο είναι φαγείν και από εκεί στα μεσαιωνικά χρόνια έχουμε και το φαγί (όπως και από το φιλείν βγήκε το φιλί, και άλλο ένα που δεν το γράφω) και μετά το φαΐ. Από εκεί και το ρηματικό επίθετο, φαγητόν.

Κάτι ανάλογο με τα νέα ελληνικά έγινε και στα γαλλικά και τα ιταλικά, όπου το manger/mangiare προέρχεται από το λατινικό manducare, που σήμαινε αρχικώς «μασουλάω, καταβροχθίζω» και το χρησιμοποιούσαν ή για τα ζώα ή στη σάτιρα, αλλά τελικά επικράτησε και εκτόπισε το κλασικό edere (που όμως επιβιώνει στις ιβηρικές γλώσσες μέσω του συνθέτου comedere > comer).

Όποιος δεν έχει φάει είναι νηστικός –κι αυτή η λέξη από το αρχαίο θέμα –εδ προέρχεται και από το στερητικό νε-, αν και βέβαια έχει χάσει την ετυμολογική της διαφάνεια. Αντίθετα, όποιος έχει φάει δεν είναι πια νηστικός, είναι χορτασμένος. Εδώ η ομοιότητα με το χόρτο δεν είναι συμπτωματική, αλλά έχει ετυμολογική βάση. Στον Όμηρο, χόρτος είναι ο περιφραγμένος τόπος όπου βόσκουν ζώα, και μετά η τροφή των ζώων –κι επειδή τα άλογα και τα βόδια βοσκούσαν χορτάρι, χόρτος ονομάστηκε στην αττική εποχή το χορτάρι, ενώ αρκετά αργότερα, στα μεσαιωνικά χρόνια, άλλαξε το γένος και ο χόρτος έγινε χόρτον και με το υποκοριστικό χορτάριον φτάσαμε στο χορτάρι. Από τον χόρτο έχουμε και το ρήμα χορτάζω, που αρχικά σήμαινε «ταΐζω τα ζώα με χόρτο» και μετά «τρέφω ανθρώπους» και «τρέφομαι», σημασία που εμφανίζεται π.χ. στο ευαγγέλιο (άφες πρώτον χορτασθήναι τα τέκνα, λέει ο Ιησούς στη Συροφοίνισσα) και παράλληλα αναπτύχθηκε η έννοια του κορεσμού, η οποία επικράτησε.

Βέβαια, κάποιοι ξεπερνούν και τη χόρταση, κυριολεκτικά ή μεταφορικά: καταβροχθίζουν, χλαπακιάζουν, γουρουνιάζουν, σαβουρώνουν, γκουμουλώνουν, ντερλικώνουν, τρώνε τον αγλέουρα, τον αβλέμονα, τον άμπακο, τον περίδρομο, το καταπέτασμα, την κάνουν ταράτσα. Τόσο το ρήμα τρώω, όσο και οι περισσότερες από αυτές τις λέξεις της λαίμαργης υπερβολής μπορούν να πάρουν –ή έχουν πάρει– και τη μεταφορική σημασία της απόκτησης μεγάλου υλικού οφέλους, συνήθως άδικα ή παράνομα. Κι όταν κάποιος καταβροχθίζει κάποιο εκλεκτό φαγητό που άδικα το απέκτησε, συνηθίζουμε να λέμε «στο λαιμό να του κάτσει». Και εδώ που τα λέμε θα μπορούσε να του κάτσει στο λαιμό του αξιότιμου κυρίου αντιπροέδρου. Αλλά για την παροιμιακή φράση «σκορπίσανε σαν του λαγού τα παιδιά» θα μιλήσουμε ίσως σε άλλο σημείωμα.

ΥΓ Την ψίλωση στο «κατ’ υπερβολή» την έβαλα επειδή λέμε «αυτοκινητάμαξα».

178 Σχόλια to “Ώστε όλοι μαζί τα φάγαμε;”

  1. espectador said

    Πολύ ωραίο κείμενο! Θυμάμαι την παλιά πινακίδα….»Εδώδιμα-Αποικιακά».

  2. Παύλος said

    Την κάνω ταράτσα, την τυλώνω.

  3. Πότμος said

    Ψίλωση στην «ἅμαξα» απαντάται στο απόσπασμα 1, στίχος 21 του Παρμενίδη: «… τῇ ῥα δι’ αὐτῶν | ἰθὺς ἔχον κοῦραι κατ’ ἀμαξιτὸν ἅρμα καὶ ἵππους.»

    Ψίλωση στο ύψιλον μου φαίνεται πολύ προχώ ακόμα και για τη δημοτική (δε νομίζω να πούμε ποτέ «αντυπολοχαγός»).

    Κι έπειτα, αυτή η λέξη, η «αυτοκινητάμαξα», δεν είναι και πολύ γνήσια, σα πρόχειρη μπασταδοκατασκευή φαντάζει 🙂

    Την καλημέρα μου.

  4. Παύλος said

    #2 Η ταράτσα περισσεύει βέβαια· υπάρχει και στην ανάρτηση.

  5. marulaki said

    Έφαγα μέχρι σκασμού = Έγκωσα.

    Το ρήμα είναι ‘γκώνω’. Επίσης, χρησιμοποιείται στην περίπτωση που ένα φαγητό μας πρήζει, μας πέφτει βαρύ, μας γκώνει.
    Δεν ξέρω όμως από πού βγαίνει. Αν μπορεί κανείς να βοηθήσει! 🙂

    Καλημέρες!

  6. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια.

    Πότμε, καλώς ήρθατε και την καλημέρα μου. Αν και ξεστρατίζουμε, θα βρείτε και λιγοστά παραδείγματα ψίλωσης του ύψιλον, όχι μόνο στη δημοτική αλλά και σε κείμενα της ύστερης αρχαιότητας, ή βυζαντινά.

    Θα βρείτε αντυπενεχθείσας στον Γρηγόριο Νύσσης, αυτοΰπαρκτον στο λεξικό του Ησυχίου (όπου μάλιστα το αυθύπαρκτον εξηγείται ως αυτοΰπαρκτον), αυτοϋμνηγορία στον Επιφάνιο. Στο μεσαιωνικό του Κριαρά θα βρείτε κατυφαίνω, που πρέπει να αντιστοιχεί σε ένα «κατυφανθέν» και ένα «κατυφασμένον» της φυλλάδας του Μεγαλέξαντρου. Και σε μαγικούς παπύρους βρίσκεις «κατυπόταξον».

    Ο ανθυπολοχαγός θα μείνει μάλλον για πάντα (μέχρι να προαχθεί σε υπολοχαγό, τουλάχιστο), συν τοις άλλοις επειδή το σύμπλεγμα ανθυπο- έχει αποχτήσει αυτοτέλεια, π.χ. λέμε (εγώ το λέω τουλάχιστο) ανθυπολεπτομέρεια. Αλλά σε άλλες περιπτώσεις το αρχικό ύψιλον του β’ συνθετικού δεν προκαλεί δάσυνση. Όλοι αντιύλη λένε πλην του μακαρίτη του Ρένου Αποστολίδη που ήθελε ανθύλη. Λένε αντιυποβρυχιακά, αντιυπερτασικά φάρμακα, αυτοΰπνωση. Θα μου πείτε, δεν λέμε αυτύπνωση, αλλά έτσι είναι η σύγχρονη γλώσσα, τα θέλει ολόκληρα. Πάντως, αυθύπνωση δεν λέμε.

  7. sarant said

    Τυλώνω, σωστά.

    Γκώνω πρέπει να είναι από το ογκώνω. Κάποιοι λένε έγκωσα στον αόριστο και κάποιοι όγκωσα. Η λέξη φυσικά δεν υπάρχει στα σύγχρονα μεγάλα λεξικά μας, επειδή ανήκει στη λαϊκή γλώσσα που όλοι την περιφρονούν -ενώ το ασκαρδαμυκτί, μου μυρίζει τρισχιλιετιλίκι, υπάρχει.

  8. Μαρία said

    Γκώθκα(κι εγώ νομίζω=ογκώθηκα) λένε στα βόρεια ιδιώματα, όχι στη λαϊκή. Σε γλωσσάρια μπορεί να το βρεις.

    >Πάντως, αυθύπνωση δεν λέμε.
    Λέμε όμως αυθυποβολή.

  9. voulagx said

    Το Paggalauréat του κ. αντιπροεδρου! Απο τη Ροδια: http://rodiat7.blogspot.com/2010/09/blog-post_6482.html

  10. ΕΠΙΧΑΡΜΟΣ said

    Γκουρλώνω: χρησιμοποιείται ως συνώνυμο του πνίγω, άλλά και του καταπίνω και μάλιστα αμάσητο (ιδίως αν αφορά κοινοτικές επιδοτήσεις)

  11. ο Μήτσος said

    Υπάρχει και η μάσα. Στα τουρκικά masa σημαίνει τραπέζι. Το μασάω, μάσημα από εκεί μάλλον προέρχεται, αν και στα τουρκικά δεν υπάρχει από ότι ξέρω ρήμα σχετικό.

  12. ΕΠΙΧΑΡΜΟΣ said

    τα στραγάλια έχουν καμιά σχέση με τα τρωγάλια;

  13. #6 «Λένε αντιυποβρυχιακά». Συγνώμη αλλά εγώ ξέρω ανθυποβρύχιο/ανθυποβρυχιακά. 38 ανευρέσεις στο γούγλη έναντι πέντε. Όποιος έχει υπηρετήσει στο ναυτικό ας μας πει ποια από τις δύο συνηθίζεται.

  14. Μαρία said

    Επίχαρμε, αυτό λέει το ΛΚΝ
    [*αστραγάλιον υποκορ. του ελνστ. ἀστράγαλος `μαύρη ρεβιθιά΄, με αποβ. του αρχικού άτ. φων. από συμπροφ. με το αόρ. άρθρο και ανασυλλ. [ena-astr > enastr > ena-str] (διαφ. το αστράγαλος του ποδιού)]

    3 Η άμαξα κι ο αμαξιτός στον Όμηρο και στους λυρικούς με ψιλή.
    π.χ. υπ’ αμάξησιν Ιλ.Ω 782 κατ’ αμαξιτόν Χ 145
    οδόν αμαξιτόν εύρον Πινδ. Νεμ. 6,91

  15. ΕΠΙΧΑΡΜΟΣ said

    Μαρία, ευχαριστώ και πάλι.
    Τον τερατώδη «ανθυποψηφιο» τον θυμάται κανείς;

  16. voulagx said

    #15 Και το « ανθυπομειδιαμα»

  17. Μαρία said

    15 Αλίμονο. Έτσι τον λένε οι κουμπάροι.

  18. Μπουκανιέρος said

    #7-8
    Μαρία μην τα θες όλα δικά σας, το γκώνω λέγεται πολύ και στην Κέρκυρα (και αλλού, φαντάζομαι), με κανονική αύξηση πάντως (έγκωνα/έγκωσα) και χωρίς συσχετισμούς με τον όγκο (τουλάχιστον εγώ δεν το είχα σκεφτεί ποτέ).

    Ότι το πολύ φαί σμπλουνιάζει, τόχω ξαναπεί νομίζω.

  19. aerosol said

    Θαυμάσιο το σμπλουνιάζει, δεν το ήξερα!
    Πρόσφατα άκουσα το «μακιάζω» (από Πελλοπονήσιο, αλλά δεν γνωρίζω αν παίζει ρόλο αυτό). Δεν κατάλαβα αν σημαίνει τρώω ή τρώω γρήγορα/λαίμαργα.
    Το γνωρίζει κανείς;

  20. Μαρία said

    18 Δεν είπα οτι δεν άκουσα το έγκωσα, αλλά το θεωρώ ιδιωματικό.

    19 Μακιές οι Πατρινοί λένε τους λεκέδες απ’ τα ιταλικά.

  21. sarant said

    Ευχαριστώ για τα σχόλια.

    Jago, σαν να έχεις δίκιο για τα αν**υποβρυχιακά.

    Μήτσο, το μασάω είναι αρχαίο, θαρρώ.

    Μακιάζω, δεν το ξέρω, ούτε το σμπλουνιάζει το είχα ακούσει. Λέμε «έφαγα πολύ και σμπλούνιασα»;

  22. Jimakos said

    Η γιαγιά μου συνήθιζε να μας λέει »φαρμακώστε» ,όταν ηταν τσαντισμένη (είτε επειδή δεν τρώγαμε ή επειδή κάναμε σαχλαμάρες).

    Επίσης έχω ακούσει τα »σκασμώνω», »τσακίζω», »χτυπάω» (οταν τρώω βιαστικά – πχ. χτύπησα δυο πιτόγυρα).

  23. betatzis said

    Επιβεβαιώνω το «φαρμακώνω» του Τζιμάκου.

    Η γιαγιά μου επίσης μετά το φαγητό μας ρώταγε: Εβοσκηθήκατε ; (= χορτάσατε 😉

    Ωραία λέξη, που ταιριάζει γάντι και στην περίπτωση του άρθρου, είναι το ταμάχι. Δεν λέγεται μόνο για φαγητό, αλλά σε κάθε περίπτωση πλεονεξίας και απληστίας. Βλ. και ταμαχιάρης.

  24. sarant said

    Μπράβο, παιδιά.

    Ναι, το φαρμακώνω το έλεγε και η δική μου γιαγιά, τώρα που το λες. Είναι λέξη της γιαγιάδικης διαλέκτου 🙂

    Και το ταμάχι, τι ωραία λέξη!

  25. Μαρία said

    Η δικιά μου πάλι, όταν δεν έτρωγα, έλεγε «χορτασιές σε μυρίζει».

  26. 9,
    Στην ιδια κατηγορια ανηκει και το μπαχαλο-ρεα 🙂

  27. Εχουμε και λέμε:
    σαβουρώνω (και σαβουριάζω), χλαπακιάζω, αμπακώνω, καταπίνω, μασουλάω, καταπίνω, χάφτω, καταβοθριάζω,

    όχι εγώ, ο κ. Πάγκαλος με τα πολλά ακίνητα που δεν ήξερε ότι του τα ‘χε αφήσει η θεία Αγλαΐα

  28. «Ο αόριστος του τρώγω ήταν έφαγον…»
    Πω’ς προε’κυψε το έφαγον απο’ το τρώγω; Η ρι’ζα των δυ’ο τυ’πων φαι’νεται διαφορετικη’. Θα περι’μενα κα’τι σαν ε’τρωξα, πχ, αντι’ έφαγον.

  29. π2 said

    Μπουκανιέρε, σε όλη την Κέρκυρα λένε ακόμη τρώγω (ολόκληρο, εννοώ δεν τρώνε 😛 το Γ) ή μόνο ένας φίλος μου Κερκυραίος;

  30. Το γκώνω, για μερικές γιαγιάδες και παππούδες, κάνει και ήγκωσα στον αόριστο

  31. Μαρία said

    28 Μιχάλη, προφανώς απο άλλη ρίζα, όπως βλέπω/είδα, λέω/είπα

    Οι αρχαίοι είχαν και το βιβρώσκω πιο πολύ με τη σημασία του καταβροχθίζω (βορά, βρώσις,βροτός=εδώδιμος)

  32. 31,
    Μαρία, υπάρχει μήπως σχετικό απομεινάρι του έφαγον στον ενεστώτα, ή είναι λίγο-πολύ τόσο παλιό που δεν ξέρουμε πλέον πώς προέκυψε;
    Ενδιαφέρον έχουν και τα άλλα παραδείγματα που αναφέρεις. Πώς προέκυψαν;

  33. Μαρία said

    Αμάν εγώ έγραψα βρωτός, με ω.

  34. gbaloglou said

    Δηλαδή το «εσθίω» έφαγε τον Καρατζαφέρη 🙂

  35. gbaloglou said

    «τότε την νύκτα να εκβής καμένη από την δίψαν,
    να εύρης πούπετε νερόν και να το αποφρύξης
    και να πρησθής, να ογκωθής, να συχνοπυκνοκλάνης»

    [κύων προς αλώπεκα, Διήγησις Τετραπόδων 244-246]

  36. sarant said

    33: Διορθώθηκε μόνο του, μιράκολο!

  37. Μαρία said

    Μιχάλη, τα λεξικά μου δίνουν τη ρίζα ΦΑΓ για τον τύπο φαγείν του αόριστου, χωρίς ενεστωτικό τύπο.

    Για το βιβρώσκω κλπ το Λιντελσκότι δίνει ρίζα ΒΟΡ

  38. Μαρία said

    Μπράβο Μπαλό.

    36 Έτσι νομίζω, απο κάποιον βροτό έγινε η ζημιά.

  39. sarant said

    35: Μπράβο, βρήκαμε και την απόδειξη για την ετυμολογία του γκώνω.
    Σε καμιά διακοσαριά χρόνια μπορεί να μπει και στα λεξικά.

  40. Μαρία said

    34 Το επικότερο έδω.

  41. gbaloglou said

    #35:

    Να σημειωθεί πάντως ότι σε άλλα χειρόγραφα ο τύπος είναι «αγκωθής» αντί του «ογκωθής» (που έχουμε στον κώδικα P (Graecus 2911) που προτιμά ο Παπαθωμόπουλος).

  42. 115,
    Ουφ…(ανακ-ούφ-ιση) 🙂

  43. Qq said

    Το αντίθετο του πεινασμένου είναι χορτάτος.
    Το αντίθετο του διψασμένος ποιο είναι?
    Έχω την εντύπωση, σε καμία γνωστή γλώσσα δεν υπάρχει, ή μήπως σφάλω?

  44. Μαρία said

    43 διψασμένος/ξεδιψασμένος
    Κι αν πιει κάποιος παραπάνω νερό(πρήστηκε απ’ το νερό) λέμε στο ιδίωμα οτι νταλάκιασε.

  45. Immortalité said

    Σωστό το Μαρουλάκι με το «γκώνω» και ο Στάζυ με τον αόριστο, όχι μόνο για γιαγιάδες και παππούδες. Ο Πιτυκάκης το δίνει από το ογκώνω. «Το πολύ φαΐ με γκώνει και το λίγο με λιγώνει».
    Κάποιοι που ξέρω συχνά πυκνά τρώνε τον κροκόδειλο

  46. Immortalité said

    Μαρία γιατί νόμιζα ότι το νταλακιάζω σημαίνει γενικώς μπουχτίζω από κάτι;

    @ 18 Μπουκάν το λέτε και σεις; Εντυπωσιακό!

  47. silia said

    Επιτρέψτε μου :
    τρώγω ξύλο , τα λυσσακά μου , τα λόγια μου , τα μανίκια μου , τα νύχια μου , τα σίδερα , τα σ(υ)κώτια μου , τα τζιέρια μου .
    έφαγα παπάρα , χυλόπιτα , τον κόσμο , το κεφάλι μου , τον περίδρομο , μια περιουσία , τον τόπο(να σε βρω)
    να τρώτε τα σάλια σας =να ομονοείτε
    με τρώει η πλάτη μου
    τον έφαγε με σουγιά
    τρώγομαι =ζητώ φορτικά , =υποφέρομαι (ε , καλός είμαι) , =διαπληκτίζομαι
    ——————————-
    Και επιτρέψτε μου ακόμα αυτό το παιδικό ποίημα , που δεν ξέρω γιατί διαβάζοντας το ποστ σας αυτό , … το θυμήθηκα :

    Σέ μια ρώγα από σταφύλι
    έπεσαν οχτώ σπουργίτες
    και τρωγόπιναν οι φίλοι.
    Τσίρι – τίρι, τσιριτρό,
    τσιριτρί, τσιριτρό!
    Έχτυπούσανε τις μύτες
    και κουνούσαν τις ουρές
    κι είχαν γέλια και χαρές.
    Τσίρι -τίρι, τσιριτρό,
    τσιριτρί, τσιριτρό!

    Πώ πω πώ πω σε μια ρώγα
    φαγοπότι και φωνή!
    την αφήκαν αδειανή.
    Τσίρι -τίρι, τσιριτρό,
    τσιριτρί, τσιριτρό!

    Και μέθυσαν κι ολημέρα
    πάνε δώθε, πάνε πέρα,
    τραγουδώντας στον αέρα:
    Τσίρι -τίρι, τσιριτρό,
    τσιριτρί, τσιριτρό!

  48. 43, «Το αντίθετο του διψασμένος ποιο είναι?»
    Στανιαρισμένος, επί το αργκοτικότερον, ιδίως αν η δίψα δεν ήταν για νερό.
    (Αν και, απ΄ ότι ξέρω, το στανιάρισμα αναφέρεται στο φούσκωμα του ξύλου μέσα στο νερό, τεχνική που χρησιμοποιείται για βαρέλια ή βάρκες.)

  49. sarant said

    43: Η ερώτηση είναι καλή και απάντηση σε γλώσσα «επιπέδου» δεν ξέρω αν έχουμε -δεν θα πεις κορεσμένος, αν και μπορείς να τριπλάρεις: έχοντας κορέσει τη δίψα του, ο Γιούγκερμαν σηκώθηκε και… (δικό μου είναι, αλλά μου θύμισε Καραγάτση).

    47: Silia, δεν παίζω, εσείς κάνατε το ανάποδο κόλπο: ιδιωματικές φράσεις με το ρήμα τρώγω, ενώ εδώ ψάχνουμε για φράσεις που σημαίνουν τρώω (πολύ). Κρατάω το καταλογάκι για να το συμπληρώσω ευκαιρίας δοθείσης.

  50. ο Μήτσος said

    Μία λίγο πιο extreme εκδοχή του τρώω γίνεται με την χρήση του ρήματος ‘σκίζω’, που ακούγεται πολύ άσκημα:

    «Πάμε να σκίσουμε μερικά ντόνατς!» είπε ο Παναγιώτης.

    Το άκουσα το 1985. Συμπαραδηλώνει τεράστια βουλιμία.
    Σήμερα έχει ζάχαρο ο φίλος μου. Μάλλον είναι κληρονομικό, μπορεί να έκανε και το ‘σκίσιμο’ όμως τη ζημιά του.

  51. Qq said

    @44, 48.
    Κατά το thirsty > un-thirsty? Πρέπει να ατόφια λέξη.
    Ωστόσο αναρωτιέμαι αν το ποτισμένος τηρεί τα κριτήρια.

  52. sarant said

    51: Για ζώο, το λέμε. Τα ζώα είναι ποτισμένα.

    50: Το σκίζω δεν το ξέρω, το τσακίζω όμως το είπε κάποιος πιο πάνω.

  53. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Ἰδοὺ τὶ ἐννοεῖ ὁ Πάγκαλος :
    «Ημουν εγκέφαλος – ανεγκέφαλος με… αριστερή συνείδηση»
    Σήμερα ο πάλαι ποτέ εγκέφαλος της εταιρείας δολοφόνων είναι 72 ετών. Κάνοντας τον απολογισμό των εγκληματικών του πράξεων λέει χαρακτηριστικά. «Ημουν εγκέφαλος-ανεγκέφαλος. Τότε είχαν πάρει τα μυαλά μας αέρα, αλλά με το πέρασμα του χρόνου κατάλαβα ότι δεν έπρεπε να τα κάνουμε όλα αυτά, φτάσαμε σε ακραίες καταστάσεις.
    Ομως, όσο και αν σας φαίνεται παράξενο, η δράση μας είχε ιδεολογικό υπόβαθρο. Από μικρό παιδί είχα αριστερή συνείδηση. Σε καμία διαθήκη δεν υπήρχαν λιγότεροι από πενήντα κληρονόμοι, συνήθως ήταν από 70-100, ενώ στην υπόθεση του Τυπάλδου παρακαλώ, ήταν 156. Δηλαδή, εγώ δεν τα έκανα όλα αυτά για τον εαυτό μου, αλλά για να βγάλω τον φτωχό από την πείνα του. Τότε πίστευα ότι έχει μεγαλύτερη αξία να φάνε ψωμί 150 άνθρωποι, από τη ζωή ενός 85χρονου ή 90χρονου» λέει και προσθέτει: «Πήγαινα Γυμνάσιο όταν άρχισα να καλλιεργώ αυτή τη σκέψη. Δηλαδή, δεν μπορούσα να αντέξω τη χλιδή που έβλεπα γύρω μου τότε. Εξοργιζόμουν και άρχισα να προετοιμάζω τον τρόπο που θα αντιδρούσα.

    Λοιπόν, τὶ λέτε ; Ἔχει ἄδικο ; Μάλιστα, ὁ Πάγκαλος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ δολοφονίες δὲν ἔκαναν. Ἁπλῶς δανείσθηκαν γιὰ νὰ βγάλουν τὸν φτωχὸ ἀπὸ τὴν πεῖνά του.
    Τώρα, ἔφαγαν ὅλοι ἢ δὲν ἓφαγαν ; Ἂς πάρουμε τὴν περίπτωση ἑνὸς Ἕλληνα ὑπαλλήλου τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς. Πρῶτ’ ἀπ’ ὅλα ἡ παρούσα λιτότητα, ποὺ ἀναγκάζεται νὰ ἐπιβάλλει ὁ Πάγκαλος, δὲν τὸν ἀγγίζει. Δὲν πληρώνεται ἀπὸ τὸ ἑλλαδικὸ δημόσιο. Δεύτερον, ἔχει πάρει τὴν θέση μὲ τὸ σπαθί του, ἀφοῦ πέρασε διαγωνισμὸ καὶ δὲν διορίσθηκε μὲ ρουσφέτι. Πῶς μπορεῖ νὰ εἶναι συνδαιτημών τοῦ κυρίου ἀντιπροέδρου ; Καὶ ὅμως εἶναι. Διότι γιὰ νὰ λάβει μέρος στὸν διαγωνισμό, πρέπει ἡ χώρα τῆς ὁποίας εἶναι πολίτης νὰ εἶναι Κράτος-Μέλος τῆς ΕΕ. Καὶ ποιὸς μᾶς ἔβαλε καὶ μᾶς κράτησε στὴν ΕΕ ; Μὰ ὁ κύριος ἀντιπρόεδρος καὶ τὸ συνάφι του τῶν δύο μεγάλων κομμάτων. Ἂν δὲν διόριζε, δὲν θὰ ἐκλεγόταν καὶ ἂν δὲν ἐκλεγόταν θὰ ἐκλεγόταν καμμία ἀδιάφθορη Ἀλέκα ἢ κανένας ἀδιάφθορος Ἀλέξης. Ὁ λαὸς γιὰ νὰ ψηφίσει θέλει καὶ διορισμό. Συνεπῶς, ὅποιος δυσφορεῖ μὲ τὰ λεγόμενα τοῦ Παγκάλου, νὰ σηκωθεῖ ἀπὸ τὸ τραπέζι τοῦ κυρίου ἀντιπροέδρου. Εἶναι κακοὶ τρὸποι καὶ ντροπὴ νὰ τρῶμε καὶ νὰ βρίζουμε ἀπὸ τὴν ἀσφαλῆ μας θέση τὸν συνδαιτημόνα μας.

    ΥΓ Διετέλεσα μόνιμος ὐπάλληλος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἐπιτροπῆς, ἀπὸ τὴν ὑπηρεσία τῆς ὀποίας οἰκειοθελῶς παραιτήθηκα.

  54. sarant said

    Έχει βγει ο Παπαδόπουλος; (έτσι δεν λεγόταν;)

  55. .k1 said

    43: Στα ελληνικά δεν ξέρω αν λέμε μονολεκτικά το δεν διψάω. Στα γερμανικά πάντως υπάρχει το «sitt». Λέξη που απαντάται και στο Duden. Το παράδειγμα είναι «Nein Danke, bitte keinen Wein mehr, ich bin sitt». Φαντάζομαι κατ’αναλογία προς το «satt», που σημαίνει χορτάτος.

  56. ο Μήτσος said

    Ίσως η κουβέντα έχει πάρει έναν περισσότερο ελαφρύ χαρακτήρα από ότι θα ταίριαζε στο θέμα.
    Πιστεύω ότι η προσβολή του Πάγκαλου είναι πολύ βαριά και δείχνει τον φασιστικό και αυταρχικό τρόπο με τον οποίο κυβέρνησε αυτός και οι “σοσιαλιστές” “σύντροφοι” του τα τελευταία χρόνια. Δεν έχει τίποτα χαριτωμένο η φράση του και σαφέστατα δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα.

    Στο http://www.varometro.net/blog/oloi_mazi_ta_fagame/ βρήκα ένα άρθρο που βάζει τα πράματα στη σωστή τους διάσταση.

    Ας πρόσεχαν τα ζώα που τον ψηφίζουν και που θα ψηφίσουν και τη γυναίκα του μεθαύριο.

    Παράλληλα ο “σύντροφος” Άκης παραπονέθηκε ότι στο πρόσωπο του χτυπάνε τον σοσιαλισμό.
    Ο Τόλης κυκλοφορεί ελεύθερος. Υπάρχει μεθοδευμένη ατιμωρησία από όλα τα κόμματα.

  57. Qq said

    @55,
    Γνωρίζω για το sitt, πρόκειται για μία τεχνητή λέξη την οποία κανένας γερμανός δεν γνωρίζει και χρησιμοποιεί. Αν δεν απατάμε, η Lipton την δημιούργησε σε μία διαφημιστική της καμπάνια το 1999.

  58. sarant said

    55-57: Σας ευχαριστώ πολύ, δεν το ήξερα, έχει γούστο!
    http://de.wikipedia.org/wiki/Sitt

  59. Γεια σας κι από μένα.
    Να θυμίσω και τον τύπο «ματσ(ι)αλάω», πολύ συνηθισμένο στα χωριά της Βισαλτίας (η Μαρία θα ξέρει). Μοναδικές στιγμές στα γήπεδα των χωριών, όταν ο γηπεδούχος φίλαθλος φωνάζει στον αμυντικό του που τρέχει προς τον αντίπαλο επιθετικό: «ματσάλα τον!!!», δηλαδή «φάτον!»

  60. Μαρία said

    Προσκηνητή, απλώς φάτον; Εμείς το λέμε με τη σημασία του λιώνω(πολτοποιώ) κυρίως για μαλακά εδέσματα π.χ. καμιά τούρτα, αν δεν την κομματιάσεις σωστά, τη ματσαλιάζεις.

  61. Για αυτό με την τούρτα, και γενικότερα αν κάτι το καταστρέφεις ή τα κάνεις θάλασσα, λέμε «το ‘κανε τσάτσαλα – μάτσαλα». Στη μπάλα βέβαια, το «φάτον!» είναι πολύ σαβουάρ βιβρ μπροστά στο «ματσάλα τον!»…

  62. Αγγελος said

    désaltéré γαλλικά δεν θα πεί ακριβώς ξεδίψαστος; ή μήπως λέγεται όσο λίγο και η ελληνική λέξη που μόλις έπλασα;

  63. sarant said

    Νομίζω πως έτσι είναι που το λες παρόλο που όταν το πρωτοσυνάντησα νόμισα πως κάνει κάτι πολύ πιο ύπουλο 🙂

    Ξεδίψαστος είναι πολύ καλό, αφού υπάρχει και το «αξεδίψαστος». Το βρίσκω μάλιστα σε κείμενο για τον Μοσκώφ στον Ριζοσπάστη (του 1999).

  64. πιστεύω ὅτι ὁ Πάγκαλος εἶχε σὲ μαγάλο βαθμὸ δίκαιο. δὲν τὸν πολυχωνεύω, ἀλλὰ πρέπει κάποτε νὰ μάθουμε ν’ἀκοῦμε καὶ αὐτοὺς ποὺ δὲν χαϊδεύουν τ’αὐτιά μας.

  65. Μαρία said

    62, 63 Σε μεταφορική χρήση. Δεν υπάρχει περίπτωση να πει κάνεις αντί «δεν διψάω πια» «είμαι ντεζαλτερέ.
    Κάτι ανάλογο ισχύει και για το repu. Μπορεί κατα λέξη να σημαίνει χορτάτος/χορτασμένος αλλά εκεί που εμείς λέμε «ευχαριστώ, δε θα πάρω, χόρτασα», στη θέση του χόρτασα ο Γάλλος θα πει «δεν πεινάω ή έφαγα πολύ», θεωρείται μάλιστα χοντράδα να πει «είμαι repu». Προκειμένου πάντα για φαγητό. Αντίθετα μπορεί να το πει μετά απο ένα καλό γ..ήσι.

  66. Μπουκανιέρος said

    #29 (π2)
    Όχι.
    Δεν ξέρω βέβαια αν υπάρχει καμιά μικροτοπική διάλεκτος στο χωριό του φίλου σου.

    Στα στάνταρ κερκυραϊκά πάντως συμβαίνει μάλλον το αντίστροφο, δηλ. παραλείπονται κι άλλα γ.
    Π.χ., για να μείνουμε στο ίδιο ρήμα, μου είναι πολύ κοινοί οι τύποι «φαώθηκε» και «είναι φαωμένο» (με την έννοια φθαρμένο, πάνω-κάτω).
    Επίσης, αντιγράφω δυο φράσεις απ’ το Χυτήρη: «Τρώεται με τα σκουτιά του» και «Έφαε τα μούτρα του».

  67. gbaloglou said

    Αξεδίψαστος … κύριος Χριστιανόπουλος:

  68. τρώγεται μὲ τὰ σκουτιά του =μὲ τὰ ῥοῦχα του. κάποτε ἄκουσα ὅτι αὐτῆς τῆς φράσεως παρερμηνεία εἶναι τὸ «ἔφαγε τὰ συκώτια του». (ὄχι μοῦ ‘πρηξε τὰ συκώτια, ἄλλο αὐτό).

  69. sarant said

    Γιατί να είναι τα κοινότατα σκώτια παρερμηνεία του σκουτιά; Άσε που ο ένας τρώγεται (με τα ρούχα/τα σκουτιά του) κι ο άλλος τρώει (τα σκώτια του). Η εικόνα είναι κοινότατη και εξηγήσιμη και υπάρχει και στα ιταλικά (mangiarsi il fegato), όπου βέβαια δεν υπάρχει παρερμηνεία…

  70. Μπουκανιέρος said

    #46
    Για το γκώνω ή για το σμπλουνιάζω λες; Αν είναι για το δεύτερο, ξαφνιάζομαι κι εγώ.

  71. Μπουκανιέρος said

    Νόμιζα ότι είχα ξαναγράψει κάπου το σοφό ρητό:

    «Το πολύ φαί σμπλουνιάζει
    και το λίγο σκατζιριάζει,
    μα το συχνομπουκουνάτο
    κάνει το κορμί δροσάτο»

  72. Μπουκανιέρος said

    #35-39
    Με όλο το σεβασμό στον τετραποδολογιώτατο Μπαλό, έχω κάποιες επιφυλάξεις για το αν αποδεικνύεται έτσι η ετυμολογία του γκώνω.
    (το συχνοπυκνοκλάνεις όμως ήταν όλα τα λεφτά.)

  73. Μπουκανιέρος said

    #22-23-24
    Το «φαρμακώνω» (μ’ αυτή την έννοια) κι εγώ από γιαγιάδες το έχω ακούσει, στην Πελοπόννησο όμως – και νόμιζα ότι ήταν τοπικό.
    Επειδή μάλιστα το λέγανε αφεντικά που μιλούσαν για εργάτες (γης), αναρωτιόμουνα αν είχε κάποια ταξική απόχρωση…

  74. silia said

    @ 71 Μπουκανιέρος
    Η μάνα μου με συμβούλευε … έμμετρα:
    Έχε τα πόδια σου ζεστά ,
    την κεφαλή σου κρύα
    και ν’ αποφεύγεις τα ποτά
    και την πολυφαγία

  75. Μπουκανιέρος said

    74
    Δε γίνεται να εξοβελίσουμε το στ. 3; Κι ας κρατήσουμε τα υπόλοιπα…

  76. 374 αὐτὸ τὸ θυμοῦμαι ἀπὸ τὴν Α’δημοτικοῦ ποὺ τὄχε πεῖ ἡ δασκάλα μας.

  77. silia said

    @ 75
    Ξέρεις , η μαμά μου (Θεός σχωρέστην) ήταν λίγο αθυρόστομη να το πω ;… πρόστυχη (στο λέγειν)να το πω ;… Τέλος πάντων …
    Το εν λόγω ποιητικό πόνημα που λες , άκουσα κάποτε που το επανέλαβε μιλώντας με τον πατέρα μου και γελώντας του είπε :
    Έχε τα πόδια σου ζεστά ,
    την κεφαλή σου κρύα
    και ν’ αποφεύγεις τα ξινά
    και την ακολασία
    Τώρα , τί λες ;… Τι να εξοβελίσουμε και τί να κρατήσουμε ;

  78. ο Μήτσος said

    @64 παραμυθάκι για τον Κορνήλιο

    Το χελωνάκι και ο ελέφας.

    Μια φορά και έναν καιρό, σε ένα μικρό λιβάδι ζούσαν ένα χελωνάκι και ένας ελέφαντας. Ξυπνούσαν, βοσκούσαν το χορταράκι τους, κοιμόταν. Το χελωνάκι, εκεί χαμηλά που ήταν, δεν μπορούσε να δεί το χορτάρι να τελειώνει. Ο ελέφαντας το έβλεπε αλλά δεν τον ένοιαζε, ώσπου μια μέρα, τέρμα το χορτάρι. Σηκώνει το κεφάλι του το χελωνάκι και κοιτάζει όλο απορία τον ελέφαντα. Τσαντίζεται ο ελέφαντας και του λέει:

    – Τι με κοιτάς ρε, μαζί το φάγαμε………………

  79. Μαρία said

    77 Τώρα θα μείνουμε με τους 2 πρώτους.

  80. Μαρία said

    73 Πολύ μυστήριο αυτό το αμετάβατο φαρμακώνω. Να μπερδεύεις τη φόλα με το φαΐ.
    Όταν το γούγλισα πάντως, το βρήκα σε κείμενο της Ακρίτα κι ενός προφέσορα.

  81. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Βγῆκε, βγῆκε ὁ Χρίστος. Κάθησε μέσα 21 χρόνια. Λεπτομέρειες ἐδῶ :
    http://www.espressonews.gr/default.asp?pid=79&catID=1&artID=1154672
    Μιὰ χαρὰ φαίνεται νὰ τὰ περνᾶ. Θὰ μποροῦσε βασίμως νὰ ἰσχυρισθεῖ ὅτι εἶναι περίπου ἠθικῶς ἰσοδύναμος μὲ τοὺς λαϊκοὺς ἀγωνιστὲς πού, ἀφοῦ δολοφόνησαν μερικοὺς ἀντιδραστικοὺς γιὰ χάρη τοῦ λαοῦ, πέρασαν εἳκοσι χρόνια στὰ ξερονήσια.

    Νὰ ἐλπίζουμε σὲ αἴτηση συγγνώμης πρὸς τὸν Πάγκαλο γιὰ τὴν ἀγενῆ συμπεριφορά ἔναντί του στὸ τραπέζι ;

  82. Μπουκανιέρος said

    80 Ναι, «λογικά» θα έπρεπε να ήταν φαρμακώνομαι – αλλά ακριβώς αυτό το «λογικά» δεν ισχύει (πάντα) στη γλώσσα.
    Όπου, όπως μας δείχνει το μπέρδεμα φόλας και φαγητού, υπάρχει επίσης αρκετή ειρωνεία και χιούμορ.

    Τώρα, στο παράδειγμα που έδωσα εγώ, ήταν μάλλον κακία: τα αφεντικά τρώγανε μόνο ενώ οι εργάτες φαρμακώνανε (δηλ. οι πρώτοι εκφράζανε μ’ αυτό τον τρόπο τη δυσαρέσκειά τους για την υποχρέωση να ταίζουν τους δεύτερους – σπάνια το αντέχει η ψυχή των πλουσιότερων να δίνουν κάτι στους φτωχότερους).

  83. Μπουκανιέρος said

    …Κι αυτό μας οδηγεί, ίσως, και στην παγκαλοειδή λογική.

    Οι σοφοί αρχαίοι δουλοκτήτες γκρίνιαζαν πάντα για την τεμπελιά των δούλων τους, στις Αμερικές η τεμπελιά των νέγρων σκλάβων ήταν παροιμιώδης ενώ ο Άνταμ Σμιθ θεμελίωσε την πολιτική οικονομία γράφοντας κατεβατά για την τεμπελιά των εργατών.
    Πάντα, θέλω να πω, οι αργόσχολοι (και οι γραφιάδες τους) έβλεπαν την οκνηρία ακριβώς σ’ αυτούς που ήταν υποχρεωμένοι να δουλεύουν. Μοιάζει παράδοξο (αλλά ίσως να μην είναι και τόσο, άμα κάτσεις να το σκεφτείς).

  84. sarant said

    Μπορεί να είναι ταξική η δυσαρέσκεια, μπορεί να είναι απλώς από δυσφορία που ταϊζει (η νοικοκυρά) κάμποσους χαραμοφάηδες. Πάντως η δυσφορία υπάρχει πάντα.

    77 κτλ. Να το σώσουμε, βάζοντας «ν’ αποφεύγεις τα ρητά».

    81: Άτοπες τις βρίσκω τέτοιες συγκρίσεις. Όσο για τον Πάγκαλο (και τους άλλους), ωφελήθηκαν πολλαπλάσια και ανισόμετρα. Οπότε πρώτα πρέπει να πλύνουν τα πόδια των συνδαιτημόνων τους, που είναι και χριστιανική χειρονομία.

  85. KapetanEnas said

    #8
    Καλημέρα,
    ίσως το φαρμακώνω έχει σχέση με το φάρμακο και όχι με το φαρμάκι.
    Στο Μωριά, ίσως κι αλλού ,μετά από ένα καλό γεύμα ή ένα νόστιμο έδεσμα, ένας που πείναγε και χόρτασε θα μπορούσε να αναφωνήσει:Ααααχ,θαραπεύτηκα.(με αλφα)

    Υπάρχει και το έφαγα τον αγλέορα. Που πρόκειται για κάποιο είδος φυτού (ελέβορος).

    Επίσης, κατεβάζει γατοκέφαλα, όταν κάποιος τρώει γρήγορα και με μεγάλες μπουκιές.

  86. marulaki said

    Έχω αντικατάσταση για τον τρίτο στίχο. Η γιαγιά μου έλεγε:

    Έχε τα πόδια σου ζεστά,
    την κεφαλή σου κρύα,
    γεμάτο το στομάχι σου,
    γιατρό μην έχεις χρεία.

  87. Μπουκανιέρος said

    θαραπεύομαι = ευχαριστιέμαι (και σε μας) και ειδικότερα ξεκουράζομαι.
    Ο τύπος «να θαραπαείς» υπήρχε στο νανούρισμα που μούλεγε μια τζία μου.

  88. @74
    Εμένα, η θεια του πατέρα μου (τι μου ήταν άραγε, παραγιαγιά;) το έλεγε:

    Έχε τα πόδια σου ζεστά,
    την κεφαλή σου κρύα
    το μέτωπό σου καθαρό,
    γιατρού ουκ(!) έχεις χρεία.

    Πέρα από την εμφανή διαφορά γενεών :-), να προσθέσω ότι η θεια μου, μου εξηγούσε τον 3ο και 4ο στίχο λέγοντας ότι «ο άνθρωπος πρέπει να είναι τίμιος, να έχει το κούτελό του καθαρό, κι έτσι δεν θάχει σκοτούρες και δεν θα χρειάζεται γιατρούς».

  89. Υπάρχει και το «ψυχοπιάνω», που το έχω διαβάσει σε απομνημονεύματα διαφόρων ανταρτών, οι οποίοι κυνηγημένοι άναβαν καμιά φωτίτσα, έβαζαν επάνω το κατσαρολάκι τους, έφτιαχναν λίγο χυλό από αλεύρι (κατσιμάκι) και όταν τον έτρωγαν έλεγαν ότι ψυχόπιασαν. Θεραπεύτηκαν…

  90. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    84. Πῶς ἄτοπες ; Φόνος μὲ παρέα ὁ ἕνας, φόνος μὲ παρέα και ὁ ἄλλος. Ὑψηλὰ τὰ ἰδανικά καὶ στὶς δύο περιπτώσεις. Νὰ φάει ψωμὶ ὁ φτωχός. Παρακαλῶ διαφωτίστε με ὡς πρὸς τὶς διαφορὲς ποὺ δὲν βλέπω. Καὶ παραπομπές εὐπρόσδεκτες γιὰ τὸ πότε ὁ φόνος εἶναι ἠθικῶς ἀποδεκτός καὶ πότε ὄχι.
    Δεύτερον, εἶναι ἀπολύτως βέβαιον ὅτι στὴν θέση τοῦ Παγκάλου ὀποιοσδήποτε τῶν χιλιάδων εὐργετηθέντων ἀπ` αὐτὸν θὰ κράταγε περισσότερα γιὰ τὸν ἑαυτό του ἀπ` ὅσα ὑποτίθεται ὅτι κράτησε ὁ Πάγκαλος. Γι`αυτό, ἀκόμα κι ἂν δημεύαμε τὴν περιουσία ὅλων τῶν πολιτικῶν μας ἡγετῶν, ἐλάχιστο άπὸ τὸ δημόσιο χρέος θὰ ἀποπληρώναμε. Τὸ ὑπόλοιπο τὄχουμε φάει ἀμέσως ἢ ἐμμέσως ἐμεῖς. Μέχρι καὶ ὁ καφετζῆς στὸ Αὐλωνάρι Εὐβοίας ζεῖ ἀπὸ τοὺς σαραντάρηδες καὶ πενηντάρηδες συνταξιούχους δημοσίου καὶ ΔΕΚΟ πού μένουν στὸ χωριό.
    Τρίτον, τὸ πλύσιμο, γλύψιμο θἄλεγα, τῶν ποδιῶν τῶν συνδαιτημόνων-ψηφοφόρων ἔχει ὀλοκληρωθεῖ πρὸ πολλοῦ. Ἀλλὰ ὃχι μόνο δὲν τοὺς εὐχαριστεῖ, ἀλλὰ βρίζουν τοὺς εὐεργέτες τους. Κρῖμα τὴν ἀνατροφὴ ποὺ ἔλαβαν, ὅσοι ἔλαβαν.

  91. voulagx said

    Για τον Μπουκαν (#75)

    Εμπρός της γης οι κολασμένοι
    Του πάθους σκλάβοι, εμπρός, εμπρός,
    Το δίκιο από τα πνευμόνια βγαίνει
    Σαν ολοκάθαρος καπνός!

    Όχι στης ξενερωσιάς τα χρόνια
    Εμείς οι κολασμένοι της γης
    Που ζούμε μεσ’ στην καταφρόνια
    Θα πίνουμε το παν, εμείς.

    * Στον αγώνα ενωμένοι
    Κι ας μη λείψει κανείς
    Ω νά τη! μας προσμένει
    Η τζούρα η Διεθνής *

  92. ΚαπετάνΈνας said

    #82
    Γιαυτό το πάράλογο.

    Μιλάμε για λέξεις και δεν έχουμε πει μερικά βασικά(και ίσως άχρηστα)για την υλική βάση, στην οποία εδράζεται η ικανότητα του ανθρώπου να κατανοεί και να κατασκευάζει τις λέξεις.

    Όταν στο Γαλλο-γερμανικό πόλεμο οι γιατροί εξέταζαν φαντάρους, που είχαν χτυπηθεί από μικρά θραύσματα οβίδας στο κεφάλι από την αριστερή πλευρά, παρατήρησαν ότι παρουσίαζαν δυσκολίες στο λόγο. Έτσι εντοπίστηκε το κέντρο του λόγου στον φλοιό του αριστερού εγκεφαλικού ημισφαιρίου. Και μάλιστα, αργότερα, πιστοποιήθηκε η ύπαρξη εξειδίκευσης των κέντρων του λόγου στο αριστερό ημισφαίριο. Η βλάβη της περιοχής Μπροκά προκαλεί την αφασία Μπροκά, δηλαδή ο ασθενής μιλάει με λογική, αλλά με λανθασμένο συντακτικό, που σημαίνει, ότι το κέντρο αυτό ελέγχει την άρθρωση. Ενώ αν η βλάβη είναι αλλού, πάλι στο αριστερό ημισφαίριο,έχουμε την αφασία Βέρνικε, δηλαδή ομιλία γραμματικά σωστή αλλά λογικά ασυνάρτητη, που σημαίνει, ότι το κέντρο αυτό ελέγχει την κατανόηση του λόγου.

    Το αριστερό ημισφαίριο θεωρείται το «ψυχρό», το μαθηματικό,το συμβολικό τμήμα του εγκεφάλου που «αναλύει στο χρόνο». Ενώ το δεξί ημισφαίριο, που «συνθέτει στο χώρο» θεωρείται το συναισθηματικό,ολιστικό και εμπνευσμένο κομμάτι μας.

    Έχει βρεθεί, όμως, ότι η δημιουργία των λέξεων δεν είναι υπόθεση μόνο του αριστερού, αλλά, σε μεγάλο βαθμό, και του Δεξιού εγκεφαλικού ημισφαιρίου. Όπως ακριβώς η κατανόηση των μαθηματικών συνδέεται με το αριστερό, ενώ η επινόησή τους με το φλοιό του δεξιού εγκεφαλικού ημισφαιρίου.

    Γιαυτό και οι λέξεις δεν είναι απλά ψυχρά σύμβολα, αλλά περιέχουν και μία ποίηση, μία τρέλλα και μία σοφία.

    *μη θεωρήσει κανείς, οτι το σχόλιο είναι δεν είναι σοβαρό και τη πάθω σαν το ψεύτη βοσκό…

  93. Ηλεφούφουτος said

    Τα «φαρμάκωσε» και «φάε να γκώσεις» εγώ τα ξέρω απ τη μάνα μου (μαμαδίστικη διάλεκτος με ταξικές προεκτάσεις που συναντιούνται στο άπειρο).
    Πάντως βρίσκω λογική στη σύνδεση τεμπελιάς με δουλεία: γιατί να εργάζεσαι με ζήλο σε χωράφι που δεν είναι δικό σου;
    Απ την άλλη υπάρχει βέβαια η ρήση του Μαρξ για το Λούθηρο, ο οποίος έφτιαξε δούλους εκ πεποιθήσεως, πράγμα που βρίσκει εφαρμογή στους εργαζομένους από χώρες με προτεσταντικές καταβολές που προβάλλονται ως υποδείγματα εργατικότητας (π.χ. Γερμανία – όντως ο ζήλος τους προκαλεί θαυμασμό, π.χ. σε αυτόν που θέλει να εξυπηρετηθεί).

    σχ. 66 θυμήθηκα και την «οικοένεια» στην ταινία «Η Τιμή της Αγάπης» της Μαρκετάκη.

  94. Alexis said

    Τσιτώνω=χορταίνω, συνήθως στον αόριστο (τσίτωσα=χόρτασα).
    Μ’ έγκωσε=με λίγωσε (π.χ. δεν μπορώ να φάω άλλο, μ’ έγκωσε).
    Υπάρχει και το ‘τσακίζω’ σα συνώνυμο του τρώω με βουλιμία (π.χ. πάμε να τσακίσουμε καμιά πίτσα).

  95. Το «ρουπώνω» το αναφέραμε; Πελλοπονησιακόν.

  96. #95 Ενώ τα άλλα, όχι. Καταντάει ψιλοαηδία…

    Φίλε σχολιαστή, θες να γράψεις κάτι αλλά βαριέσαι να διαβάζεις όοολα τα σχόλια. Παραταύτα, θεωρείς ότι είσαι ο πρώτος που θα πει το σημαντικό της ημέρας. ΟΚ, Ctrl-F, ήτοι αναζήτηση· γράψε τις λεξούλες σου, προτίμησε το θέμα τους χωρίς κατάληξη, φτάνει κι αυτό (κι εσύ τύπε, άνοιξε τον κουβά, να δεις μήπως τόπε ήδη ο Κορνί…)

    Το τσίτωσε, θα έλεγα ότι αρχικά θα ήταν τσίτωσε (=τέντωσε) το στομάχι του/το κορμί του, καθώς το γέμισε με φαΐ, και στην πορεία έγινε αμετάβατο.

  97. Μην βαράτε, καλέ! Έψαξα και δεν βρήκα να αναφέρεται…

  98. Έλα, βρε, που βαρέσαμε! κι εσένα!

  99. KapetanEnas said

    Πάντως το κατεξοχήν εγκωσα ή όγκωσα, στο Μωριά, δεν είναι το έφαγα πολύ, αλλά το αίσθημα δύσπνοιας και βάρους στο θώρακα, που έχει κανείς, αν φάει γρήγορα και παγιδευτεί αέρας δε ξέρω που.

  100. #99 και στην Κρήτη το ίδιο…

    (μεγάλο το πινάκιο σήμερα, μάλλον)

  101. Ηλεφούφουτος said

    Καπτάν1 εγώ δεν το ξέρω έτσι. Το «γκώνω» για μένα είναι μάλλον «γεμίζω την κοιλιά μου, και ειδικότ. τη γεμίζω με ψωμιά και άλλα τέτοια, ίσα ίσα για να μην πεινάω.

  102. Μου κάνουν εντύπωση οι τόσες παραλλαγές του τετράστιχου με τις υγιεινές συμβολές. Εγώ το ξέρω «Έχε τους πόδας σου ζεστούς, την κεφαλήν σου κρύαν, τον στόμαχόν σου ελαφρόν, ιατρού δεν έχεις χρείαν», και ποτέ δεν είχα φανταστεί ότι είχε και άλλες μορφές, μεταξύ των οποίων και μία που λέει στον τρίτο στίχο ακριβώς το αντίθετο!
    Αλήθεια, το ότι το νόημα των δύο πρώτων στίχων (και του τέταρτου) είναι πάντοτε το ίδιο, ενώ του τρίτου ποικίλλει, μήπως σημαίνει ότι η αρχική πηγή έλεγε κάτι που ήταν ή έιχε καταντήσει τελείως ακατανόητο και διάφοροι κατοπινοί το διόρθωσαν κατά το δοκούν; Ποιος φιλόλογος θα αποκαταστήσει την αρχική μορφή;

  103. KapetanEnas said

    Παρένθεση επί της ουσίας.

    Είδα Πάγκαλο και μου ανάψαν τα λαμπάκια.
    Βρέ άθλιε Πάγκαλε, ΄σε με να στο πώ με παραβολή μπάς και καταλάβεις.(τι να καταλάβεις, καταλαβαίνεις πιθο καλά από τον περιβόητο λαό, αλλά μας δουλεύεις).Λοιπόν.

    Είσαι εύσωμος.Και θες να αδυνατίσεις. Και βλέπεις στην τηλεόραση έναν συμπαθη κύριο, καλλιεπή και λαλίστατο, με πτυχία και περγαμηνές και σού λέει οτι άν τον χρυσοπληρώσεις (γιατί σε πείθει οτι είναι ο καλύτερος) θα σε κάνει συλφίδα.

    Αποφασίζεις πας και τον βρίσκεις και σαν παιδί χαζό,τον παρακαλείς να σε βάλει σε πρόγραμμα αδυνατίσματος.Και εκείνος σε αρχίζει στα λίπη και στα γλυκά και στις ζάχαρες,εσύ γίνεσαι φάλαινα, σαν τον Πάγκαλο, και μία ωραία πρωία σε καλεί στο γραφείο του και σού λέει: Λυπάμαι, σε ένα μήνα θα σκάσεις. Εσυ διαμαρτύρεσαι, αλλά εκείνος τι γυρνάει και σου λέει;
    Μαζί τα φάγαμε.

    Αλλά δε σου λέει, οτι εσύ, τόσα χρόνια, έτρωγες τα σκατά και αυτός σου έτρωγε τα λεφτά.

    Εσύ βέβαια κακώς έφαγες τον άμπακο(και σιγά την ποιότητα, κάτι σκατόφαγα με λαρδιά ήταν).

    Αλλά ο απατεώνας στην ιστορία δεν ήταν ο κλέφτης ο Διαιτολόγος;

    Και δεν θάπρεπε να τον χώσουν στο φρέσκο;

    Γιατί τον Πάγκαλο και τον Κωστάκη και το Γιωργάκη δεν τους πιάνουν;;;

    Ούφ, βαγκέστησα.Ιμαμ-μπαίλντισα. Χουνκιαρ-μπεγιέντησα.

    Κλείνει η παρένθεση.

  104. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    (# 2) Τυλώνω. Μήπως βγαίνει από το στύλος, στυλώνω; (Μήπως και το stylo βγαίνει από τον στύλο, επειδή του μοιάζει, ή πετάω κανα λερναίο; (!) Η δική μου γιαγιά (Μεσσήνια) χρησιμοποιούσε τη μέση διάθεση, έλεγε «τυλώθηκα» (στυλώθηκα, να φας να στυλωθείς). Έλεγε επίσης «καλή χώνεψη» μετά το φαγητό, πες τε μου αν συνηθίζεται η φράση ανά το πανελλήνιο.

    (# 11) Μασάω, μήπως βγαίνει από τη μάζα; Μάλλον ο αντιπρόεδρος είχε στο νου (για τον εαυτό του) να πει : Όλοι μαζί τα μασήσαμε. Αλλά προφανώς φοβήθηκε να πει αυτή τη λέξη.

    (# 23) Το ταμάχι, εγώ το ξέρω ως νταμάχι με την έννοια της βιαστικής και αγχώδους ενέργειας. Νταμαχιάρης, νταμαχιάρα (πάλι μεσσήνιο).

    (# 28). Μα αφού πρόκειται για ανώμαλο ρήμα. Στα νέα, το τρώγω δεν κάνει έτρωξα, όπως και το λέγω δεν κάνει έλεξα. (En passant, μήπως το «τρωκτικό» προέρχεται από το τρώγω;)

    (# 43) Το αντίθετο του διψασμένου; Ούτε κι εγώ πιστεύω ότι υπάρχει δόκιμος τύπος. Το ξε- πηγαίνει μάλλον με ρήμα, ξεδίψασα, να ξεδιψάσεις. (Ο Γιούγκερμαν ίσως και να είχε «σβήσει» τη δίψα του). Ενώ στο Ευαγγέλιο, «πεινώντες» και «διψώντες», στο τέλος αμφότεροι «χορτασθήσονται». Στα γαλλικά (# 62) νομίζω πως δεν υπάρχει λέξη désaltéré (ξεδίψαστος;), αλλά désaltérant που είναι το αντίστοιχο του ξεδιψαστικός.

    (# 59, 61) Μάλλον θα μιλάτε για παρωχημένες εποχές. Σήμερα στα γήπεδα φωνάζουν «ξέσκισέ τον» και… «γονιμοποίησέ τον»!

    Για το «φαρμακώνω» : Το φαρμάκι είναι για την πείνα ή τη δίψα; Σε πότισα ροδόσταμο, με πότισες φαρμάκι. 🙂 (Πόσο φαρμάκι θα «καταπιούμε» ακόμα;)

    (# 91) Άσχετο ως προς το τρώω αλλά συγγενές, πάλι μεσσήνιο κι αυτό. Πάντα η ξακουστή γιαγιά, έλεγε στο θείο : Πολύ τσιγάρο πίνεις βρε παιδάκι μου…

    Υ.Γ. : Κι άλλο για τον Κορνήλιο (# 78), αλλά όχι παραμυθάκι αυτό. Χθες το βράδυ στο Mega, ο Αντιπρόεδρος -ούτε λίγο ούτε πολύ- κατηγόρησε ευθέως τον Τσίπρα γιατί, λέει, ως αντιπολίτευση, δεν τον πίεσε όσο έπρεπε ώστε να μην είχε διορίσει τόσο πολύ κόσμο με τον οποίο στη συνέχεια τα έφαγε μαζί…

  105. Ηλεφούφουτος said

    Πάντως, ω Νικοδεσπότα, έχω πολλές επιφυλάξεις για τη διατύπωση «Ο αόριστος του τρώγω ήταν έφαγον και αυτό το θέμα αποδείχτηκε πανίσχυρο, διότι αποτέλεσε τον αόριστο του εσθίω», κι όχι τίποτ άλλο αλλά δημοσιέυθηκε τώρα, το ρημάδι.

    Πρώτον αφήνει να πλανιέται η πλάνα εντύπωση ότι ο αόριστος αυτός ξεκίνησε από το ρήμα «τρώγω» κι ύστερα πέρασε στο «εσθίω», η ρίζα όμως του «έφαγον» εξαρχής συνδέεται με την έννοια του φαγητού και πάντως όχι με του τραγανίσματος.

    Πέραν τούτου, μην ξεχνάμε ότι οι τυφλοσούρτες που μαθαίναμε στ Αρχαία όταν μαθαίναμε αρχικούς χρόνους ανώμαλων ρημάτων είναι συμβατικοί και καταρτίστηκαν από γραμματικούς μεταγενέστερων εποχών. Δεν υπάρχει δηλαδή κάποιο μορφολογικό στοιχείο στο «έφαγον» που να το συνδέει με «τρώγω» ή με το «εσθίω». Πρόκειται για ρηματικό τύπο που πλάστηκε με αφετηρία μια ρίζα συνδεόμενη με την έννοια του φαγιού (οι ινδοευρωπαιολόγοι μάλιστα συνδέουν την αρχική της εμφάνιση με την έννοια της αφθονίας) με βάση το μηχανισμό παραγωγής αορίστου χρόνου. Δεν είναι απαραίτητο ένα ρήμα να έχει εν χρήσει όλους τους πιθανούς τύπους σε διάφορους χρόνους και εγκλίσεις· όσο πιο πίσω μάλιστα πάμε στην αρχαία γραμματεία τόσο περισσότερα ρήματα βρίσκουμε με τέτοια «κενά».

  106. 104 in fine

    ὁ Πάγκαλος εἶναι ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ λέει κάτι σωστὸ καὶ μετὰ λέει ἕνα σωρὸ μποῦρδες γιὰ νὰ δικαιολογηθῇ. δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά.

  107. καὶ τὸ ἐσθίω ι.ε. ῥίζα εἶναι. λατινικὰ edo (μὲ βραχὺ τὸ e) καὶ μάλιστα τριτοπροσώπως estur καὶ λέξεις ὅπως esor, estrix καὶ τὸ ἐφετικὸ τοῦ edo esurio. καὶ esuritio ἡ πεῖνα καὶ esus ἡ βρῶσι κλπ κλπ. καὶ τὸ ἄριστον μὲ μακρὸ τὸ α λένε ὅτι ἔχει δεύερο συνθετικὸ τὸ -στο- ἀπὸ τὸ *dton καὶ πρῶτο συνθετικὸ τὴν τοπικὴ *ἀ(ι)ερι =τὸ πρωί.

  108. #57 sitis λατινιστὶ ἡ δίψα. τυχαῖο;

  109. sarant said

    Πρεβέρ, στο 11 η απάντηση είναι όχι.

    Το πίνω το λένε και αλλού για τσιγάρα. Καλό παιδί, αλλά πίνει πολλές τσιγάρες έλεγε μια τρικαλινή.

  110. ο Μήτσος said

    «Πίνω τσιγάρο» είναι τούρκικο. Εκεί δεν τα καπνίζουν.

  111. 92,
    Με αφορμή το (όντως έγκυρο) σχόλιο, να προτείνω ένα εξαιρετικό βιβλίο για τα εικαστικά και την ζωγραφική, εμπνευσμένο από τον καταμερισμό εργασίας στα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου: Betty Edwards, Drawing on the Right Side of the Brain.

  112. Alfred E. Newman said

  113. ἰδοῦ καὶ κάτι νεώτερον πρὸς ἐπίρρωσιν:

  114. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Καὶ στὴν Κύπρο πίνουν τοὺς τζιάρους (τὰ τσιγάρα).
    Ἀμίμητο τὸ λεχθέν γιὰ κάποιον κουλτουριάρη ἐκτὸς τόπου καὶ χρόνου Κύπριο : «Νομίζει πὼς ὁ κάθε ἀρκάτης ποὺ πίνει κρεβενιὲς θέλει ὄπερα …» (ὁ κάθε ἐργάτης ποὺ καπνίζει τσιγάρα μάρκας Craven A, ἤτοι στούκας, θέλει ὄπερα)

  115. sarant said

    Και στην Ουγγαρία, θυμάμαι, η κρεβενιά, δηλ. αντίστοιχο στούκας, ήταν η μάρκα Munkas (εργάτης, εργοστάσιο, κάτι τέτοιο), με σήμα μια τσιμινιέρα.

  116. Μαρία said

    εργάτης
    http://retronom.hu/index.php?q=node/11335

  117. Immortalité said

    Από χτες ήθελα να γράψω για το «φαρμακώνω» αλλά η βιοπάλη* δεν με άφηνε…
    Διάβασα όλα τα σχόλια αλλά πάτησα και κοντρόλ φ να δω τι ακριβώς έχετε γράψει για το θέμα. Μην επαναλαμβανόμαστε… Λοιπόν «φαρμακώνω» έλεγε και η γιαγιά μου, το λέει και η μαμά μου. Το λέει κάποιος όταν είναι πικραμένος, ή κουρασμένος και το φαί το τρώει από ανάγκη, χωρίς να βρίσκει ευχαρίστηση (και χεις βάλει και συ το χεράκι σου) «Άσε με να φαρμακώσω μια μπουκιά» ή όταν κάποιος που μας έχει πικράνει κάθετε να φάει σαν κύριος «μου κανες την καρδιά περιβόλι, κάτσε τώρα να φαρμακώσεις».

    * Ξέρω ότι πολλοί δεν τον γουστάρετε αλλά δεν ξέρω να το χει πει κανείς άλλος κοινής αποδοχής. Και παρεμπιπτόντως τώρα που το ξανακούω αν αλλάξει η δεύτερη λέξη του πρώτου στίχου θα μπορούσε να μου ταιριάζει στ’ αλήθεια…

    Βλέπω οι παραδόσεις συνεχίζονται έστω και με απουσίες. Θα μας πείτε κύριε πως αποθηκεύουμε συγκεκριμένες σελίδες, να χουμε τις σημειώσεις πρόχειρες, μην τρέχουμε στο γούγλη για τις εξετάσεις 😉

  118. Immortalité said

    ο παραπάνω δεσμός όπως θα έπρεπε να εμφανίζεται 🙂

  119. #117

    τοπικά, http://amb.vis.ne.jp/mozilla/scrapbook/
    επιγραμμικά,
    http://www.delicious.com/ μαζί με τα bookmarklet του

    ή

    http://www.posterous.com/ μαζί με τo <a href="μαζί με τα bookmarklet του»>bookmarklet του
    (ή το παρόμοιο http://www.tumblr.com/)

    Προσωπικά, βολεύομαι με delicious και posterous…

  120. ο Μήτσος said

    Έχει λιώσει στη βιοπάλη και το Νταλάρα! Είναι τουλάχιστον ειρωνικό να τον ακούει κανείς. Λέτε να μερακλώνει και ο Πανταγιάς με το τραγούδι αυτό;

  121. #118 Περιμένοντας το άνοιγμα της σπαμοπαγίδας, και η ίδια η πόρσε* αρνείται να ανοίξει τον ακατανόμαστο… 😛

    * wordpress

  122. gbaloglou said

    Πολλά χρόνια πριν Έλληνας μαθηματικός που μόλις είχα γνωρίσει σε συνέδριο στις ΗΠΑ μου είχε πει το αλησμόνητο «βιοπαλεύουμε όλοι αδελφέ μου, βιοπαλεύουμε» — από τότε είναι γνωστός σε περιορισμένο κύκλο ανθρώπων/φίλων ως «Βιοπαλεύουμε» (κάτι που μάλλον δεν γνωρίζει) 🙂 🙂

  123. ο Μήτσος said

    Τουλάχιστον το Νταλάρα εμφανίστηκε στο «Ώστε όλοι μαζί τα φάγαμε». Πολύ δόκιμο thread για την περίπτωση του.

  124. Immortalité said

    @ 120 Προτείνω να προτείνετε να αναχθεί η ακρόαση του Ακατανόμαστου σε ποινικό αδίκημα. Να βγάλουμε και κάνα φράγκο 🙂

    @ 119 Έχει λιώσει στη βιοπάλη και το Νταλάρα! Are you talking to me?

  125. ο Μήτσος said

    @123 just making an observation. Talking to everybody. Accepted?

  126. ο Μήτσος said

    @123 Το Νταλάρα έχει λιώσει στη βιοπάλη. Για σένα δεν ξέρω.

  127. Immortalité said

    @ 123 Ρώτησα επειδή δεν έπιασα τη σύνταξη Έχει λιώσει στη βιοπάλη και το Νταλάρα Ποιος έχει;

  128. ο Μήτσος said

    @126 Το Νταλάρα έχει.

  129. ο Μήτσος said

    το αντιμετωπίζω σαν πράγμα.

  130. Immortalité said

    @ 125 Μέχρις χτες τον ήξερα στα αρσενικά, σήμερα έλειπα και δεν πρόσεξα ότι έγινε ουδέτερο.
    Και καλά κάνεις.

  131. Immortalité said

    @ 128 Πρωτοποριακή αντιμετώπιση πάντως.

  132. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Δεν πίστευα ότι τα Craven A υπάρχουν και στην Κύπρο. Νόμιζα πως ήταν καναδική μάρκα (τα κάπνιζα στον Καναδά όπου δεν είχαν την υπόληψη των στούκας). Όσο για τους εργάτες, υπάρχει η καταπληκτική Όπερα της πεντάρας! 🙂

  133. Μαρία said

    Και για τα κράβεν αυτό, μετά μουσικής:
    A ceux pour qui deux sous de trèfle
    Ça valait une Craven A
    http://films7.com/videos/leo-ferre-le-chien-live

  134. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Μαρία (# 132), είσαι ένας ζωντανός ερευνητικός κινητήρας! Ο μεγάλος Λεό νομίζω πως κάπνιζε άφιλτρα.

  135. sarant said

    Ναι, η Μαρία είναι πολύτιμη.
    Το θρεντ μετά το φαγητό πέρασε στα τσιγάρα -λογικό είναι 🙂

  136. και εγένετο κόλασις…

    με το άνοιγμα της σπαμοπαγίδας και τις αναφορές σε αριθμούς σχολίων.

  137. Immortalité said

    @119 Μερσί 🙂

    @136 Στο άλλο νήμα είναι ήδη κόλαση…

  138. #137 Ναι είναι μερικοί εκεί που κατευθείαν οδεύουν στην αιώνια πυρά.

  139. sarant said

    Τι να γίνει; Προσθέστε ένα νούμερο στις παραπομπές.

  140. Μαρία said

    Πρεβέρ
    Το διπλό σιντί που έχω, απ’ όπου κι ο σκύλος, τον έχει απ’ όξω με το τσιγάρο στο χέρι, όμως είναι σε μέγεθος γόπας κι έτσι δε μπορώ να βγάλω άκρη, αλλά υποθέτω πως ναι.
    Και για να μη νομίζετε οτι έχω τόσο καλή μνήμη, η γαλλική βίκι στα κράβενΑ(πώς προφέρονται;) κάνει αναφορά στο Φερέ, οπότε δεν ήταν δύσκολο να βρεθεί κάτι σχετικό.

  141. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    # 140

    Κράβεν έι το λεν οι Γάλλοι, κρέιβεν έι, οι Άγγλοι.
    (Αλλά μάλλον θα προέρχεται από την κρεβενιά) 🙂

  142. Μαρία said

    Μερσί, για τους Άγγλους αναρωτιόμουν. Είναι πράγματι στουκάρια;

  143. Μπουκανιέρος said

    Κρέιβεν καπνό (για πίπα) κάπνιζα ένα φεγγάρι στην Ιγκιλτέρα. Φτηνός και λαϊκός.
    Δεν ξέρω αν συγγενεύει με τα τσιγάρα, ούτε καν αν υπάρχει ακόμα.

  144. Μαρία said

    Σ’ ένα μπλογκ με κριτικές τσιγάρων, που το είχαμε εντοπίσει την άλλη φορά σε τσιγαροσυζήτηση, οι έλληνες καπνιστές του πλέκουν το εγκώμιό του. Πέρσι. Άρα κυκλοφορεί κι εδώ.

  145. Μπουκανιέρος said

    …κι ακόμα να βάλουν φυλακή εκείνο τον καφετζή με τους συνταξιούχους του, που μας έφερε σ’ αυτό το χάλι…

    (Προσέχεις κι εσύ να μην μπεις στην άλλη συζήτηση, ε; Τι ακούγεται όμως άμα αρχίσει τέτοια κουβέντα… Μακριά από μας.)

  146. Μαρία said

    Μπα, απ’ το γυμνάσιο έχω να συζητήσω το θέμα.
    Το λέει άλλωστε στο 133 🙂 αντιστρέφοντας το Βολταίρο.
    Et si vraiment Dieu existait
    Comme le disait Bakounine
    Ce Camarade Vitamine
    Il faudrait s’en débarrasser

  147. Μπουκανιέρος said

    Όμορφο.
    Μ’ αυτά που υπάρχουν vraiment δεν ξέρω πώς il faudrait s’en débarrasser.

    Αλλά είναι πολύ κοντά το άγριο ξύπνημα.
    Καληνύχτα λοιπόν.

  148. Αμ δεν τα έφαγες Θοδωράκη μου, αυτά σε έφαγαν

    Μερικές ποντιακές λέξεις σχετικές με φαγητό:
    Φαΐζω: ταΐζω (προστακτική: φάισον), φαΐζ ή φαΐεται: τρώγεται
    πατσουκιάζω: μασουλάω με πολύ όρεξη (εσύ πατσουκιάεις, ατό (ή αούτο) πατσουκιάζ)
    έσπασα: μτφ. έφαγα μέχρι σκασμού (έσκασα) -> πάσπανα: ποκ κορν
    εστηλώθα: μτφ. ανέκτησα δυνάμεις (από φαγητό, μετά από έντονη πείνα)
    φουρκίουμαι: πνίγομαι (συνήθως β’πρόσ.: θα φουρκίεσαι (θα πνιγείς) | φούρκα:διχάλα ξύλου, fork (αγγλ): πιρούνι)
    Κατενιστέρ: επιδόρπιο
    χουλιάρ: κουτάλι & κοχλίδ(ια): σαλιγκάρι(α)
    ελιγώθα: λιγώθηκα
    έτσουξεν η ψύ’μ* (α’σην πείναν): μτφ. πόνεσε η ψυχή μου (απ’την πείνα), τσούζω επίσης μτφ. συμπονώ (*προφορά πshή)
    ερέχθα: ορέχτηκα, μτφ. ζήλεψα, θαύμασα
    …κλπ

  149. sarant said

    Στράβωνα, ευχαριστώ για τα ποντιακά.

  150. Παρακαλώ Sarant. Μια μικρή διόρθωση, νομίζω ότι είναι ερέχτα και όχι ερέχθα.

  151. voulagx said

    #146 «Ακομη κι αν υπηρχε θεος, θα ‘πρεπε να τον καταργησουμε» Αν θυμαμαι καλα, ρηση του Φόϋερμπαχ

  152. ΚαπετάνΈνας said

    #111
    Μιχάλη, ναί, το βιβλίο της Mπέτυ Έντουαρντς το έχω,είναι όντως πολύ καλό.

  153. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    # 146, 151

    «Et si Dieu n’existait pas, il faudrait l’inventer» είπε ο Βολταίρος.
    «C’est ce qu’on a fait» απάντησε ο (αληθινός) Πρεβέρ.

  154. Μαρία said

    151 Βουλάγξ, το ποιος το είπε(για την ακρίβεια όχι να τον καταργήσουμε αλλά να τον ξεφορτωθούμε, να απαλλαγούμε απ’ αυτόν) το λέει στο 146, αντιστρέφοντας το Βολτ.(#153 Κι αν δεν υπήρχε, θα έπρεπε να τον επινοήσουμε.)

  155. Καλό θα ήταν ο κος Πάγκαλος πριν κάνει δηλώσεις να δει αυτη την ταινία http://wp.me/pUPWv-1hC και μετά μπορεί να εσηγηθεί να μας την δείξει και η Κρατικη τηλεόραση που πληρώνουμε και στην οποία είναι προιστάμενος.Μετά , θα μπορούσε ο Πάγκαλος να κάνει τέτοιες δηλώσεις με τόσο ευκολία;;

  156. sarant said

    Γιάννη, καλώς ήρθες και σ’ ευχαριστούμε πολύ για το ντοκιμαντέρ. Φαίνεται ότι αξίζει να το δει κανείς.

  157. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Νὰ τὸ `δεῖ σίγουρα.
    Ἐπὶ τῆς οὐσίας, ὅμως, τῶν λεχθέντων ἀπὸ τὸν κύριο ἀντιπρόεδρο δὲν βλέπω ἀντίλογο. Μόνον σποραδικὲς καὶ κάπως ἄτολμες καὶ τυπικές, θὰ ἔλεγα, διαμαρτυρίες. Ἡ συζήτηση ἑστιάζει στὸ φαΐ, τὸ ποτὸ καὶ τὰ τσιγάρα, ἀλλὰ μᾶλλον κάνουμε πὼς δὲν βλέπουμε τὸν ἐλέφαντα στὴν γωνία τῆς τραπεζαρίας. Νὰ θεωρήσω ὅτι οἱ περισσότεροι αἰσθανόμεθα συνδαιτυμόνες, ὁπότε σιωποῦμε αἰδημόνως ; Μήπως τὴν ἔχουμε πάθει ὅπως οἱ ὀλίγοι ἀποφασισμένοι νὰ μὴν παίξουν τὸ παιχνίδι τῆς διαφθορᾶς στὴν πρώην Σοβιετικὴ Ἕνωση; Σὲ έλάχιστο χρόνο διαπίστωναν ὅτι αὐτὸ ἦταν ἀδύνατον.

  158. κατερίνα said

    @96 θα κανω πακ (απο τπ πολυ φαι)

  159. voulagx said

    #154 Μαρια,(πως μου ειχε κολλησει οτι ο πρωτος «διδαξας» ηταν ο Φ., φακ μάι Αλ) δεν καταλαβαινω αυτον τον συντροφο Βιταμινη (Ce Camarade Vitamine), το κανεις λιανα;

  160. Μπουκανιέρος said

    Ο ελέφαντας είναι ο Πάγκαλος;

  161. Βέβαια αφού φάγαμε όλοι μαζί, λέτε να εξαιρούνται και αυτοί που φιλοξενούν τις θέσεις του στα Μ.Μ.Ε.;; Ας δούμε και αυτό http://wp.me/pUPWv-1gV

  162. #158 Θα κάνω πατ, το ξέρω εγώ.

  163. Immortalité said

    @ 157 / 162 και γώ με ταύ το ξέρω. Ήθελα να ρωτήσω την Κατερίνα αν είναι από Θεσσαλονίκη γιατί εκεί μου το μάθανε…

  164. sarant said

    Εγώ δεν το ξέρω καθόλου το πατ ή πακ, μόνο το πατ-κιουτ, που είναι άλλο 🙂

    Γιάννη Αέρα, ευχαριστώ για το λινκ.

  165. Immortalité said

    Ούτε γω το ήξερα μέχρι που έφαγα μ’ ένα αλεξανδρουπολίτη και αυτός έκανε πατ απ’ το φαΐ και γω από τα γέλια 🙂 🙂 🙂

    (πράγμα που πολύ ευχαριστήθηκα γιατί μέχρι τότε μόνο αυτοί γελούσαν μ’αυτά που έλεγα 🙂 )

  166. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Καλύτερα πατ παρά échec και ματ! 🙂
    (Επειδή και οι σκακιστές δεν πρέπει να τρώνε ότι βρίσκουνε μπροστά τους).

  167. Το πατ είναι ευρέως γνωστό:

    —Το «Πατ» μπρε μάνα, ξέρω τι θα πει. Μα κείνο τα «ερημών» με μπερδεύει…
    (Διδώ Σωτηρίου, «Ματωμένα χώματα»)

  168. Σάραντ, άκυρα τα ποντιακά. Δυστυχώς είμαι και εγώ θύμα της πλειοψηφίας καθότι οι Ματσουκάτ (έτσι λέγονται οι εκ της περιοχής της Ματσούκας) είναι μειοψηφία. Ετοιμάζω το (ερασιτεχνικό) λεξικό με τα Τραπεζουντέικα αλλά μέχρι τότε να κάνω τις εξής διορθώσεις στα παραπάνω:
    δεν είναι φαΐζω αλλά φάζω, φάεις, φαζ – παθ. φαΐεται
    Το ερέχτα τελικά δεν είναι Τραπεζουντέικο. Το σωστό είναι επεγνεεύτα.
    Και ένα καινούριο αλλά σπάνιο: το νόστιμο (που λέγεται και από τους πόντιους) λέγεται μόνο από παλιούς και έμνοστον.
    Τέλος στο θέμα «γνεφίστε» το Τραπεζουντέικο είναι: αγνεφήζω, αγνεφέστεν (μάλλον από αγνεφηστεν).

  169. κατερίνα said

    @163 Δεν είμαι από τη Θεσσαλονίκη, αν και πέρασα εκεί «αξέχαστα φοιτητικά χρόνια»!
    το «θα κάνω πακ» το έλεγε μια κοπέλα που είχα γωρίσει στη Γλασκόβη όταν είχα πάει για μεταπτυχιακά και … πνίγαμε τη νοσταλγία σε τρικούβερτα τσιμπούσια – δεν θυμάμαι όμως από πού καταγόταν.

  170. sarant said

    Κατερίνα, με την ευκαιρία, καλώς ήρθες!

  171. voulagx said

    #158 Μηπως πăκ; ( οπου ă οπως το πισω ι στα τουρκικα)

  172. κατερίνα said

    Καλώς σας βρήκα!

  173. voulagx said

    Κατερινα, το #171 απευθυνοταν σε σενα, αν θυμασαι την προφορα..

  174. Ένας είναι, πάντως, ο Νικ-Πακ

    * άραγε έχουν θέση οι μεμονωμένοι υποψήφιοι στις εκλογές του άλλου μήνα;

  175. κατερίνα said

    @ 173 Δυστυχώς όχι…

  176. κατερίνα said

    μάλλον εκτός από το πολύ φαΐ, κατεβάζαμε και πολύ ποτό!

  177. Μαρία said

    http://yannis-ioannou.com/2010/10/07/%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AE%CE%BD%CE%B9%CE%BF-%CE%BA%CE%AF%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CF%89%CE%BB%CE%BF%CE%B9%CF%83%CE%B1%CE%B2%CE%BF%CF%85%CF%81%CF%8E%CF%83%CE%B1%CE%BC%CE%B5/

  178. […] προάλλες είχα ανεβάσει ένα άρθρο με κάμποσες λέξεις σχετικές με το φαγητό, και ανάμεσα σ’ αυτές είχα και μερικές εκφράσεις που […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: