Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι ατομικές λύσεις δεν αντιμετωπίζουν το ζήτημα

Posted by sarant στο 6 Οκτωβρίου, 2010


Αυτό το άρθρο του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε χτες, 5.10.2010, στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης.

Όλους μάς απασχολεί σήμερα το πώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε την κρίση που περνάμε. Οι μισθοί και οι συντάξεις περικόπτονται, οι φόροι αυξάνονται, οι τιμές των αγαθών πήραν τον ανήφορο. Καθώς δε τις αποφάσεις για όλα αυτά τα μέτρα τις παίρνουν κάποια ξένα κέντρα εξουσίας και η κυβέρνηση της χώρας τις εφαρμόζει πειθήνια, ο κάθε πολίτης αναρωτιέται τι θα πρέπει να κάνει για να αντιμετωπίσει τη δύσκολη αυτή κατάσταση.
Μ’ όλο που την εποχή της Κατοχής και της Πείνας ήμουν 12 χρονών, θυμάμαι καλά πως και τότε οι άνθρωποι είχαν βρεθεί μπροστά σε πολύ δύσκολα προβλήματα. Μέσα σε λίγους μήνες, πρώτα τα τρόφιμα και μετά τα απαραίτητα εμπορεύματα (ρούχα, παπούτσια κ.λπ.), χάθηκαν από τα ράφια των καταστημάτων, ο καλπάζων πληθωρισμός μείωνε σταθερά το εισόδημα των μισθωτών αλλά και των μικροεπαγγελματιών. Οι άνθρωποι δεν ξέρανε τι να κάνουν για να τα βγάλουνε πέρα. Όσες λύσεις, σε ατομικό ή οικογενειακό επίπεδο, δοκίμασαν, δεν οδήγησαν πουθενά.
Τότε άρχισαν να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα ομαδικά. Αναπτύξανε μεγάλη αλληλεγγύη και αλληλοβοήθεια. Φτιάξανε συσσίτια στα σχολεία για τα παιδάκια που πέφτανε κάτω στο δρόμο από την πείνα. Κάνανε καταναλωτικούς συνεταιρισμούς που αγόραζαν τα τρόφιμα κατ’ ευθείαν από τους παραγωγούς, παρακάμπτοντας τους ενδιάμεσους μεταπράτες, με δυο λόγια άρχισαν να αντιστέκονται.


Θα πούνε μερικοί πως, συγκρίνοντας την Κατοχή με το σήμερα, ξεπερνώ κάθε όριο υπερβολής και θα έχουν δίκιο. Οπωσδήποτε η κατάσταση δεν είναι ίδια. Τότε ήταν πόλεμος και μάλιστα παγκόσμιος, τότε είχαμε τριπλή κατοχή από φασιστικές χώρες που καταλήστεψαν απροσχημάτιστα την πατρίδα μας. Τότε κάθε οργανωμένη προσπάθεια αντίστασης είχε τίμημα τον θάνατο. Φυσικά σήμερα όλα αυτά δεν συμβαίνουν και αν τα μνημόνευσα είναι γιατί ήθελα να δείξω πως σε αφάνταστα πιο δύσκολες περιστάσεις, οι άνθρωποι αντιμετώπισαν τα προβλήματά τους με ομαδικά μέσα και όχι με ατομικές λύσεις.
Πιστεύω πως κάτι ανάλογο πρέπει να κάνουν και τώρα οι άνθρωποι. Πώς όμως; Ποιος θα τους καθοδηγήσει;
Εδώ μπαίνει ένα άλλο πολύ σοβαρό πρόβλημα. Πρέπει πάντα κάποιος να καθοδηγεί τον λαό; Ως πότε θα υφίσταται αυτή η ταπεινωτική και αναχρονιστική, κατά την άποψή μου, διάκριση σε ηγέτες, ποιμένες, καθοδηγητές, από τη μια μεριά, και σε οπαδούς, ποίμνια και μάζες, από την άλλη;
Ανατρέχοντας και πάλι στον πρώτο χρόνο της Κατοχής, θυμάμαι πως η Αντίσταση άρχισε αυθόρμητα. Πριν ακόμα μαθευτεί πως είχε ιδρυθεί το ΕΑΜ, άρχισαν να σχηματίζονται αντιστασιακές ομάδες, οι οποίες, χωρίς να υπάρχει κεντρική καθοδήγηση, κινήθηκαν μέσα στα ίδια πλαίσια και γι’ αυτό αργότερα συνενώθηκαν τόσο εύκολα στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο.
Παλαιότερα και η λέξη «αυθόρμητο» προκαλούσε αλλεργία σε πολλούς μαρξιστές ή τουλάχιστον σε εκείνους που πίστευαν πως παίζανε στα δάχτυλά τους τον μαρξισμό. Ήταν απολύτως βέβαιοι πως όλα πρέπει να γίνονται με ενιαία καθοδήγηση και κεντρικό σχεδιασμό. Κι ας μιλούσε ο γερο-Κάρολος πως σκοπός του σοσιαλισμού ήταν το βαθμιαίο μαράζωμα του κράτους και η μετατροπή των εργαζομένων σε ελεύθερους παραγωγούς.
Ευτυχώς από πολλά σημεία της Γης μάς έρχονται ελπιδοφόρα μηνύματα. 14 χρόνια στην Τσιάπας, στο νότιο Μεξικό, δρουν οι Ζαπατίστες και όπως διακήρυξε πολλές φορές ο υπο-διοικητής Μάρκος (ο τίτλος υπο-διοικητής σημαίνει πολλά):
«Εμείς έχουμε στρατό και όπλα, όχι για να πάρουμε την εξουσία, αλλά για να αποκρούσομε τον μεξικανικό στρατό όταν έρχεται να εμποδίσει τους χωρικούς να φτιάχνουν όσα φτιάχνουν μόνοι τους και ακαθοδήγητοι.»
Και οι χωρικοί της περιοχής, απόγονοι του αρχαίου και πολιτισμένου λαού των Μάγια, έχουν κάνει πολλά μόνοι τους: Νοσοκομεία, σχολεία (όπου διδάσκεται μαζί με τα ισπανικά και η τοπική γλώσσα), σπίτια και δρόμους.
Δεν είναι μόνο το Μεξικό. Στην Αργεντινή, μετά την οικονομική κρίση που χτύπησε τη χώρα πριν από μερικά χρόνια, οι εργαζόμενοι σε πολλά εργοστάσια που έκλεισαν, τα κατέλαβαν και τα λειτουργούν μόνοι τους και μάλιστα παρουσιάζουν κερδοφορία. Είναι τα εργοστάσια Fa-Sin-Pa που σημαίνει Fabricas Sin Patrones (εργοστάσια χωρίς αφεντικά), που έχουν γίνει παγκοσμίως γνωστά.
Τέλος, στην Ισπανία και συγκεκριμένα σε μια μικρή κοινότητα της Ανδαλουσίας, τη Μαριναλέδα, δημιουργήθηκε πριν 30 χρόνια ένας αυτόνομος συνεταιρισμός, στον οποίο συμμετέχουν ισότιμα όλοι οι κάτοικοι και λειτουργεί στη βάση της άμεσης δημοκρατίας και της υποταγής του κέρδους στις ανάγκες του ανθρώπου.
Ιδού λοιπόν στάδιον δόξης λαμπρόν για μια ζωντανή και ξύπνια Αριστερά.

7 Σχόλια προς “Οι ατομικές λύσεις δεν αντιμετωπίζουν το ζήτημα”

  1. Δεν θα βαρεθώ να διευκρινίζω, όποτε σχολιάζω σε πολιτικά θέματα ειδικά στην σελίδα του sarant, ότι δεν είμαι κομμουνιστής, ούτε καν αριστερός. Αυτό απαιτείται, γιατί το πληκτρολόγιο και το δίκτυο στην απεραντοσύνη τους ευνοούν τις παρανοήσεις.

    Νίκο, μου αρέσει όποτε διαβάζω κείμενα του πατέρα σου γιατί είναι ένας αξιόλογος γράφων και, εμένα προσωπικά, μου δίνει μια καλή εικόνα της αριστεράς και των ιδεολόγων της παλιάς εποχής.

    «Κι ας μιλούσε ο γερο-Κάρολος πως σκοπός του σοσιαλισμού ήταν το βαθμιαίο μαράζωμα του κράτους και η μετατροπή των εργαζομένων σε ελεύθερους παραγωγούς.»
    Στο σημείο αυτό θυμήθηκα μια παρανόηση που κάνει πολύς κόσμος. Ο Τσε Γκεβάρα (ηχητικά «τσ(ι)ε γκαιβάρα») δεν ήταν «κομμουνιστής», ήταν «επαναστάτης», με την Μαρξιστική έννοια του όρου βεβαίως.

    «Ιδού λοιπόν στάδιον δόξης λαμπρόν για μια ζωντανή και ξύπνια Αριστερά.»
    Η Αριστερά στην Ευρωπαϊκή της διάσταση είναι πολύ αμφιλεγόμενο το από ποιους εκπροσωπείται στα αλήθεια πλέον, και από ποιους εκπροσωπείται μόνο κατ’όνομα έχοντας ενδυθεί τον δικό της μανδύα που βρήκαν εύκαιρο. Οι δεύτεροι ίσως πονηρά πράττοντες και για την ήδη έτοιμη δεξαμενή κοινού, και ανάλογης κουλτούρας έτοιμη αντίληψη την οποία, εγκατεστημένη αντίληψη, προσπαθούν διάφορα συμφέροντα να χρησιμοποιήσουν για άλλους σκοπούς.
    Στην Ευρώπη, δική μου άποψη, η αριστερά εκπροσωπείται πλέον μόνο από τους «Ευρωσκεπτικιστές» παρά από «Πράσινους» και λοιπές ευαγείς δυνάμεις.

    Ειδικότερα στην Ελλάδα, η σημερινή Αριστερά, είναι μια τελείως άλλη περίπτωση, η οποία προσφέρεται για πολύ μεγάλη κοινωνιολογική ανάλυση της οποίας τα βασικά αρχικά νήματα πρέπει να αναζητηθούν κυρίως στο τρίγωνο τέως Σοβιετική Ένωση-Γαλλία-Ελλάδα.

  2. Dralion said

    Πολυ αξιολογο και πραγματιστικο (επι τελους) κειμενο απο εναν ανθρωπο που φαινεται να γνωριζει καλα τα πραγματα.

    Δεν με ενδιαφερει αν βουλιαξει η επιζησει η «Αριστερα» – αυτο ας απασχολησει οσους αυτοπροσδιοριζονται σαν αριστεροι.
    Το κειμενο μου γενναει αλλου ειδους προβληματισμους.

    — Κατα ποσο εχουν οι σημερινοι ελληνες την αισθηση οτι η κατασταση ειναι σοβαρη; Οπως σωστα επισημαινει το κειμενο, στην αρχη οι ανθρωποι εφαρμοζουν ατομικες λυσεις και μονο οταν αποτυχουν, στρεφονται στις συλλογικες. Εχει σημερα η πλειοψηφια το αισθημα οτι οι ατομικες λυσεις δεν οδηγουν πουθενα;
    Η μηπως ολοι πιστευουν οτι καπως θα τα κουτσοβολεψουν, καπου θα βρουν ενα παραθυρακι των νομων (σ’ αυτο διαπρεπουν οι ελληνες τα τελευταια 40 χρονια) και δεν θα θιχτουν προσωπικα;

    — Κατα ποσο ειναι βιωσιμες οι συλλογικες λυσεις μεσα στις σημερινες ελληνικες / ευρωπαικες συνθηκες; Ειναι «ευκολο» στα βαθη του Μεξικου να φτιαχνεις εναν αγροτικο συνεταιρισμο, ο οποιος συντηρει παραληλα σχολεια και δρομους.
    Το «ευκολο» σε εισαγωγικα, γιατι ακομα και στα βαθη του Μεξικου χρειαζεσαι ενοπλους ζαπατιστας για να προστατεψεις κατι τετοιο.
    Ποσο ρεαλιστικο ειναι αυτο για τις ελληνικες συνθηκες;
    Ακομα και αν υποθεσουμε οτι καποιο ενοπλο σωμα προστατευει τους ελληνες χωρικους στην συλλογικη τους προσπαθεια, ποιο παιδι θα θελει να παει σε ενα σχολειο του οποιου το πτυχιο δεν θα εχει καμμια αναγνωριση;
    Πως θα μπορεσει ενας αυτοδιαχειριζομενος αγροτικος συνεταιρισμος να συναγωνιστει τους υπαρχοντες συνεταιρισμους – τους διαβρωμενους απο κομματοσκυλα και πρασινοφρουρους – σε συνθηκες Ευρωπαικης Αγορας;

    — Τα Fa-Sin-Pa ειναι εφαρμοσιμα εδω και τωρα στην Ελλαδα (θεωρητικα). Πρακτικα, κανενας δεν ιδρυει κατι τετοιο, γιατι ξερει οτι θα προσκρουσει σε χιλιαδες γραφειοκρατικα εμποδια του ελληνικου κρατους. Η επιχειρηματικοτητα στην Ελλαδα στραγγαλιζεται συστηματικα – εκτος αν εισαι διαπλεκομενο λαμογιο και ραντιερης. Ειτε (εσχατως) κινεζος μεγαλοκαρχαριας.
    Οσο και να θελει ο λαος να ιδρυσει Fa-Sin-Pa, το κρατος δεν τον αφηνει.
    Πριν ιδρυσουμε Fa-Sin-Pa πρεπει πρωτα να διαλυσουμε ολο το φορολογικο, εργασιακο, οικοδομικο, εργοληπτικο κλπ. σαπιο καθεστως. Κατα ποσο ειναι εφικτο αυτο;

  3. Ωραίο άρθρο.

    Να διευκρινίσω κάτι στη σωστή επισήμανση του Dralion για τους εν Ελλάδι αγροτικούς συνεταιρισμούς. Οι συνεταιρισμοί αυτοί μπορεί πετυχαίνουν εμπορικά και εργασιακά επειδή κάθε τόπος μπορεί να παράγει ένα συγκεκριμένο προϊόν είτε είναι μοναδικό είτε έχει ξεχωριστά ποιοτικά χαρακτηριστικά από άλλα ομοειδή προϊόντα. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε για παράδειγμα τους κροκοπαραγωγούς της Κοζάνης και τη μαστίχα της Χίου και στη δεύτερη έχουμε παραγωγή ξεχωριστών ποιοτήτων κρασιού, λαδιού, τυριών κοκ. Αλλά αυτό στην Ελλάδα αφορά σχεδόν αποκλειστικά και μόνο τον πρωτογενή τομέα της αγροτικής παραγωγής. Άλλο ένα παράδειγμα είναι και οι ειδικές ιχθυοκαλλιέργειες αλλά υποψιάζομαι ότι εκεί τα πράγματα δεν είναι και τόσο «καθαρά».

    Γενικά, το πρόβλημα εδώ είναι ακριβώς ο ασφυκτικός κρατικός παρεμβατισμός που δεν επιτρέπει τη σύσταση εγχώριων Fa-Sin-Pa εξυπηρετώντας περισσότερο τα συμφέροντα των μεγαλοεπιχειρηματιών κι όχι την ορθολογική εκμετάλλευση του εργατικού δυναμικού και του πρωτογενή τομέα.

    Με άλλα λόγια, αν ο σκοπός του σοσιαλισμού ήταν το βαθμιαίο μαράζωμα του κράτους και η μετατροπή των εργαζομένων σε ελεύθερους παραγωγούς τότε σήμερα είναι περισσότερο από ποτέ επιτακτική η ανάγκη να απεμποληθούν οι ιδεολογικές (ενν. μικροπολιτικές/μικροκομματικές) περιχαρακώσεις και να δοθεί η ευκαιρία στους μεγαλοκαρχαρίες να πάνε από μόνοι στα σπίτια τους πριν τους στείλουμε εμείς. Τα νεοφιλελεύθερα παιχνιδάκια και ο ιδεολογικός φονταμενταλισμός να λάβουν τέλος.

  4. Δημήτρης Ταλιακός said

    Κείμενο εξαιρετικό που μας προβληματίζει αλλά και αγγίζει πέρα για πέρα!

  5. «Ως πότε θα υφίσταται αυτή η ταπεινωτική και αναχρονιστική, κατά την άποψή μου, διάκριση σε ηγέτες, ποιμένες, καθοδηγητές, από τη μια μεριά, και σε οπαδούς, ποίμνια και μάζες, από την άλλη;»

    Από τις πιο ριζοσπαστικές φράσεις που έχω ακούσει. Δείχνει άνθρωπο με σχεδόν Νιτσεϊκό πνεύμα. Θαρρώ εκείνος είχε πει πως οι ληστές και αυτοί που μας προστατεύουν απ’ τους ληστές είναι το ίδιο είδος ανθρώπου.

  6. echthrosofer said

    γνωμη μου ειναι οτι η προσεγγιση του πατερα σαραντακου ειναι με διαφορα η καλυτερη ,τουλαχιστον απο αυτες που εχω υποψιν μου.

    υ.γ. (γλειψιμο στον νικοδεσποτη)το μπλογκ σας ειναι κοσμημα…

  7. Αυτό που περιγράφει το άρθρο το είδα με τα μάτια μου στην αιμοδοσία στο νοσκομέιο Ελπίς εχτές. Μετα΄την εκληση για αιμα για τους πυρόπληκτους είδα νεεους ανθρώοπους να περιμένουν με υπομιονή τη σειρά τους να δώσουν αίμα σε μια πρωτόφανή προσέλευση όπως λέει και το δελτιο τύπου του εθνικού Κνένρου αιμοδοσίας:
    http://ekea.gr/%ce%b4%ce%b5%ce%bb%cf%84%ce%b9%ce%bf-%cf%84%cf%85%cf%80%ce%bf%cf%85-%ce%b5-%ce%ba%ce%b5-%ce%b1-26-7-2018/

    Εντυπωσιαστηκα πόσοι ανθρωποι προσπάθησαν να προσφέρουν όπως μπορούν. Ειπαν «τι μπορών να κάνω».

    Το ίδιο έγινε και στις περιοχές που καηκαν όπως διαβάζω στο ρεποστάζ της εφημερίδας των Συνταχτών
    http://www.efsyn.gr/arthro/allileggyi-loyloydi-poy-anthizei-mesa-apo-floges-kai-stahtes

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: