Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Διπλό κουίζ

Posted by sarant στο 13 Οκτωβρίου, 2010


Πριν από καμιά εικοσαριά μέρες  είχα παρουσιάσει στο ιστολόγιο ένα φωτογραφικό κουίζ, στο οποίο στήριζα πολλές ελπίδες, περίμενα δηλαδή να σας βασανίσει αρκετά. Φλούδες ερπίδες: πριν κακαρίσει το κοκοράκι για μεσημεριανό διάλειμμα, η λύση του κουίζ είχε βρεθεί (από την αγαπητή Βασιλική Μετατρούλου). Οπότε, αφού είστε τόσο δυνατοί, κάλεσα ενισχύσεις. Το σημερινό κουίζ θα είναι πάλι φωτογραφικό, αλλά θα είναι διπλό. Θα παρουσιάσω δυο φωτογραφίες δηλαδή.

Ο πρώτος που σας ζητάω να βρείτε, είναι ο κύριος παραπάνω.

Είναι πασίγνωστος.

Εδώ τον βλέπουμε σε μια όχι γνωστή φωτογραφία του (τουλάχιστον εγώ δεν την είχα ξαναδεί).

Ο κ. Α. δεν βρίσκεται πια στη ζωή.

Ποιος είναι;

Και εδώ βλέπουμε το δεύτερο αντικείμενο του σημερινού κουίζ, που θα τον πούμε κ. Β.

Είναι κι αυτός πασίγνωστος, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο όπως ο κ. Α.

[Αυτή η νύξη είναι σημαντική!]

Ούτε ο κ. Β. βρίσκεται στον μάταιο τούτο κόσμο. Μάλιστα, για να σας δώσω μιαν ακόμα νύξη, άφησε τα εγκόσμια νωρίτερα από τον κ. Α.

Είκοσι και βάλε χρόνια νωρίτερα.

Λοιπόν, ποιοι είναι αυτοί οι δυο πασίγνωστοι (αλλά με διαφορετικό τρόπο ο καθένας) κύριοι;

Ύστερα από κάμποσες προσπάθειες, θα αρχίσω να δίνω νύξεις. Αν και πολύ φοβάμαι ότι δεν θα αργήσετε καθόλου να τους βρείτε!

Οι…. χειρότεροι φόβοι μου επαληθεύτηκαν, τους βρήκατε αμέσως!

Α. Γεώργιος Παπανδρέου σε φωτογραφία του 1923.
Β. Γεώργιος [και όχι Αλέξης] Ζορμπάς, σε ώριμη ηλικία, φωτογραφία που δημοσιεύτηκε το 1965.

Για τον κ. Α ξέρετε, να πω για τον κ. Β.

Δεν λεγόταν Αλέξης, αλλά Γιώργος. Όταν το 1964 έκανε ο Κακογιάννης την ταινία του, για την οποία έχουμε μιλήσει, στην Ελλάδα ακούστηκαν αντιδράσεις ενοχλημένες, κυρίως από Κρητικούς, ότι η ταινία δυσφημεί τον χαρακτήρα τους. Παράλληλα, το ενδιαφέρον στράφηκε στον πραγματικό Ζορμπά, που είχε χρησιμέψει σαν πρότυπο στον Καζαντζάκη.

Σε συνέντευξή του στην Αυγή στις 21.3.1965, ο Μάρκος Αυγέρης, που ήξερε από παλιά τον Καζαντζάκη (ήταν ο δεύτερος άντρας της Γαλάτειας) και από αυτόν είχε γνωρίσει και τον Ζορμπά, υποστήριξε (αν και θα έλεγε κανείς πως είναι αυτονόητο) ότι ο «Ζορμπάς της ζωής» ήταν ολότελα διαφορετικός από τον «Ζορμπά της τέχνης».

Και λέει ο Αυγέρης:

Ο Ζορμπάς της ζωής ήταν ένας κανονικός άνθρωπος. Ένας εμπειρικός μεταλλειολόγος, που όλη του τη ζωή τον απασχολούσε η ανακάλυψη και η εκμετάλλευση μεταλλείων. Απ’ αυτή την άποψη ήταν ένας χρυσοθήρας, ανάλογος στο ανάστημα με το χρυσό της Ελλάδας. Είχε ανακαλύψει πολλά μεταλλεία, κυρίως στη Μακεδονία, που όμως δεν ήταν αποδοτικά και τα παρατούσε. Με τον Καζαντζάκη συνεργάστηκε στην εκμετάλλευση ενός λιγνιτωρυχείου στην Πραστοβά, στα νότια της Μάνης, κοντά στην Καρδαμύλη. Προσπάθησαν ν’ αξιοποιήσουν αυτό το ορυχείο κάμποσους μήνες, μα στο τέλος το παράτησαν γιατί κι αυτό δεν ήταν αποδοτικό. Εννοείται πως τη δουλειά την έκανε κυρίως ο Ζορμπάς με τους εργάτες. Ο Καζαντζάκης, που  ποτέ δε διέ­κοψε τη λογοτεχνική εργασία του όλη του τη ζωή, και σ’ αυτή την περίσταση έμενε κλεισμένος σ’ έ­να δωμάτιο και συνέχιζε το γρά­ψιμό του. Εκεί τον επισκέφτηκε κι ο Σικελιανός κ’ η Γαλάτεια κι έμειναν λίγες μέρες μαζί του.

Ρωτάει ο δημοσιογράφος:   Μήπως μπορείτε να μας πείτε περισσότερα για τα φυσικά αυτού του Ζορμπά της ζωής;

Είπαμε πως ήξερε απο μεταλλεία, αυτός πρόσφερε την πείρα και την εργασία του κι ο Καζαντζάκης τα χρήματα για την εκμετάλλευση. Ο Ζορμπάς αυτός της ζωής ήταν άνθρωπος σοβαρός, αξιοπρεπής, σεβόταν τον εαυτό του. Ήταν βέβαια αισιόδοξος και δραστήριος κι επειδή η μανία του ήταν να γυρίζει και να ψάχνει για μεταλλεία, ζούσε σε διαρκή μετα­κίνηση, γι’ αυτό είχε σκορπίσει, σαν ο λαγός, τα παιδιά του. Τη μεγάλη του κόρη την είχε αφήσει στη Γαλάτεια, ένα παιδί του ζού­σε στο Ηράκλειο τής Κρήτης, την άλλη του κόρη την είχε αφή­σει σ’ ένα μοδιστράδικο. Η μεγά­λη του κόρη, που ζούσε με τη Γαλάτεια, παντρεύτηκε τον αδερφό της το Ραδάμανθυ. Ο ίδιος ο Ζορμπάς εγκαταστάθηκε σ’ ένα μεταλλείο λευκολίθου στη Σερβία που ήταν αποδοτικό. Είχε στη Σερβία κι ένα λιγνιτωρυχείο δικό του, μα δεν το δούλεψε. Στη Σερβία έμεινε ως το τέλος τής ζωής του. Είχε πάρει μαζί του και την τρίτη, τη μικρή κόρη του και την πάντρεψε εκεί. Τα παιδιά του αυτά ζουν σήμερα μ’ αγγόνια και δισέγ­γονα του Ζορμπά. Καταλαβαίνει κανείς ποιος ήταν αυτός ο πραγματικός Ζορμπάς άμα δει τη φωτογραφία του, που δημοσιεύει το τελευταίο δελτίο του ραδιοφωνικού σταθμού. Ένας άνθρωπος περιποιημένος, ήσυχος κι ασφαλής για τον εαυτό του, καλοντυμένος, άνθρωπος που δείχνει πως υπολήπτεται τον εαυτό του κι οι άλλοι πως τον υπολήπτονται. Δεν έχει τίποτε το αλήτικο και το έξαλλο, που έχει ο Ζορμπάς της τέχνης.

Πολλά στοιχεία για τον Γ. Ζορμπά έχει η Βικιπαίδεια, αν και περιέργως τον αποκαλεί Αλέξη, ένα όνομα που δεν το είχε ποτέ. Εκεί θα δείτε και φωτογραφία από τον τάφο του που βρίσκεται στα Σκόπια, στην πΓΔΜ. (Ο Αυγέρης στη συνέντευξη λέει Σερβία, ίσως επειδή χρησιμοποιεί την ορολογία της νεότητάς του). Ο μακαρίτης ο Παύλος Σιδηρόπουλος ήταν δισέγγονος του Ζορμπά αλλά νομίζω από την πρώτη του οικογένεια. Μια άλλη του δισέγγονη, από τον σέρβικο κλάδο, η Κατερίνα Γκάιγκερ, είχε έρθει να ζήσει στην Ελλάδα, αλλά δεν ξέρω αν τα κατάφερε. Μάλλον τη διώξαμε και γύρισε στο Βελιγράδι.

38 Σχόλια to “Διπλό κουίζ”

  1. Gregoris said

    Μήπως Καζαντζάκης και Ζορμπάς;

  2. Ο δεύτερος είναι σίγουρα ο Ζορμπάς

  3. Ο κ. Α μου κάνει κάτι σε Γεώργιο Παπανδρέου, εκεί ανάμεσα στα φρύδια. Ο κ. Β πάλι κάτι μου θυμίζει, αλλά τι…
    (καλημέρα!)

  4. ο Μήτσος said

    O κ. Β είναι προπάππους του μακαρίτη Π.Σ.

  5. Ο Τρελλαντώνης; λες;

  6. newagemama said

    Ο πρώτος είναι ο Γεώργιος Παπανδρέου, ως νέος και ωραίος και ίσως άφθαρτος ακόμα, ο δεύτερος όμως?

    Μ΄ αρέσουν τα κουίζ, δώσε μας κι άλλα! Ξυπνάνε το μυαλό το πρωί και γινόμαστε πιο παραγωγικοί!

    http://newagemama.wordpress.com

  7. 1. Γεώργιος Παπανδρέου
    2. Αλέξης Ζορμπάς

  8. Ε, ναι. Πώς διάολο μπέρδεψα τον Σιδηρόπουλο με τον Σαμαρά στο #4-5 ούτε κι εγώ ξέρω. Φταίει το χτεσινό ξενύχτι μάλλον. 😉

  9. sarant said

    Πώς να σας δώσω άλλα κουίζ, που τα βρίσκετε αμέσως; Είπα ότι τα φωτογραφικά κουίζ θα αποδειχτούν δυσκολότερα, διότι δεν γκουγκλίζονται, αλλά φευ….

    Πράγματι, το βρήκατε αμέσως.

    Α. Γεώργιος Παπανδρέου σε φωτογραφία του 1923.
    Β. Γεώργιος [και όχι Αλέξης] Ζορμπάς, σε ώριμη ηλικία, φωτογραφία που δημοσιεύτηκε το 1965.

  10. Τσεκ ηλεμήνυμα για καλύτερα κουίζ 🙂

  11. Είναι που μας έχεις εκπαιδεύσει. 🙂

  12. Ο δεύτερος ήταν «γκουγκλίσιμος»

  13. sarant said

    12: Ναι, αυτό βλέπω με τρόμο. Και λέω με τρόμο, επειδή εγώ τη φωτογραφία την είχα πάρει από σκαναρισμένο φύλλο της εφημερίδας, όχι από το Διαδίκτυο, άρα μάλλον δεν έχει τα ίδια μεταδεδομένα με την άλλη.

  14. το tineye δουλεύει με τεχνολογία πάνω στα οπτικά δεδομένα, και όχι τα μεταδεδομένα· προσπαθεί να δηλαδή να ταιριάξει ως εικόνα αυτό που του δίνεις, με τη βάση από εικόνες και προηγούμενα ταιριάσματα που διατηρεί.

  15. ο Μήτσος said

    Υπάρχουν πολύ λίγες φωτογραφίες του Ζορμπά, οπότε o γούγλης τις βρίσκει εύκολα.
    Ο γέρος “της Δημοκρατίας”, που έστειλε όλη την αριστερά στα δημοκρατικά ξερονήσια, ήταν πιο δύσκολος.

  16. sarant said

    Κι εγώ στον Παπανδρέου στήριζα τις ελπίδες μου, αλλά πού…

  17. Ο γούγλης τις βρίσκει εύκολα, αν τον βάλεις να ψάξει για Ζορμπά

  18. silia said

    Το «Φλούδες ερπίδες» , μου φαίνεται πολύ … παρατραβηγμένο για λάθος αναγραμματισμού κατά την πληκτρολόγηση … Και αναρωτιέμαι : Αν δεν είναι λάθος αναγραμματισμού , τί θα ακολουθήσει ; Μήπως ένα κουίζ του είδους «Βρείτε τα λαθάκια πληκτρολόγησης του τελευταίου μήνα» ;… ή «Βρείτε ποιος έκανε τα εξής σαρδάμ» … ή τέλος πάντων , κάτι τέτοιο …
    Και για να μην ξεφεύγω από τον σκοπό του ποστ … ο κύριος Α , είναι ο Γεώργιος Παπανδρέου ο Α , τον δεύτερο δεν τον ξέρω . (εντάξει … άργησα και το έγραψες ήδη , αλλά εκτός από το ότι έμαθα για τον δεύτερο ,πράγματα που αγνoούσα , έμαθα και τί είναι το TinEye . Τελικά , ενδιαφέρον το Διαδίκτυο).
    Καλημέρα σας .

  19. #16, είπαμε, είναι αυτό το κάτι, οι δυο γραμμές ανάμεσα στα φρύδια. Μέχρι και ο Μητρόπουλος τις ζωγράφιζε!

  20. ο Μήτσος said

    @17
    Προφανώς χρειάζεται μία πρώτη ιδέα!

  21. sarant said

    18: Λογοπαίγνιο είναι, που το συνηθίζω προφορικά αλλά δεν το είχα ξαναγράψει 🙂

  22. ο Μήτσος said

    @8
    έχουν το κοινό ότι κανείς από τους δύο δεν θα γίνει ποτέ πρωθυπουργός.

  23. Επισκέπτης said

    Αυτό το «καμιά εικοσαριά» είναι ενδιαφέρον, ε; Καμιά ή εικοσαριά;

  24. sarant said

    23: Σε τι σας παραξενεύει το «καμιά εικοσαριά μέρες»;

  25. Χρόνια, όχι μέρες! Και τελικά, μάλλον το «καμιά τριανταριά» είναι πιο κοντά στην αλήθεια. 🙂

  26. sarant said

    Δύτη, νομίζω ότι ο επισκέπτης του 23 παραξενεύτηκε από τη φράση «καμιά εικοσαριά μέρες» που υπάρχει στην αρχή του άρθρου (αλλά δεν ξέρω γιατί).

    Τα χρόνια που λες εσύ, ήταν «είκοσι και βάλε» και μάλλον πιο κοντά στα τριάντα, πράγματι.

  27. Κάτι άσχετο αλλά ομόηχο από την ποντιακή γλώσσα
    Κουίζω σημαίνει μιλάω δυνατά, καλώ. Η κλιμάκωση της έντασης της ομιλίας πάει ως εξής: καλατσεύω, κουίζω, βαρκίζω, τσαΐζω.
    Το κουίζω στο δεύτερο ενικό γίνεται κουίειζς και στο τρίτο κουίζ.

  28. Εγώ πάλι τον κ. Α τον κατάλαβα με την πρώτη, ίσως γιατί είχα ξαναδεί φωτογραφίες του από την ίδια εποχή. Με τον κ. Β είχα πρόβλημα, μου έκανε πιο πολύ για Πλαστήρας…

  29. Νικοκύρη (και λοιποί)
    δες εδώ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4598854
    Στο Παρίσει λογόκριναν έκθεση του Reiser!
    Μα πού πάμε πια;

  30. sarant said

    Ακριβέστερα, αυτολογοκρίθηκαν οι υπεύθυνοι και απαγόρευσαν την είσοδο σε νέους κάτω των 18. Παντού υπάρχει λογοκρισία ή αυτολογοκρισία, η ελευθερία της έκφρασης δέχεται αλλεπάλληλα πλήγματα, σε λίγο θα το βρίσκουν όλοι φυσικό.

  31. Μαρία said

    29 Οι 2 εκθέσεις στη μοντ. Η λογοκρισία του Ρεζέρ φαίνεται να μην πήρε διαστάσεις καθότι στην επαρχία.
    http://tinyurl.com/322m6gm

    http://tinyurl.com/32p5cdd

  32. sarant said

    Δες τι λέει και ο γιος του Ράιζερ:
    «Ils ont dû vouloir éviter un problème, ne pas être embêté par un intégriste catho, tempère-t-il. Mais un avertissement, comme à la récente exposition de Reiser à Beaubourg, aurait suffi.»

    Για να μην τους τα πρήξει κανένας καθολικαράς.

  33. Μαρία said

    32 Σε μένα απευθύνεσαι; Το διάβασα το άρθρο πριν το κοτσάρω 🙂

  34. Τελικά να τον λέμε Ράιζερ (όπως το είχα συνηθίσει κι εγώ· #32), Ρεζέρ (#31), Ρεζέ;

  35. sarant said

    Απευθύνομαι σε όλους 🙂

    Εγώ τον λέω Ράιζερ διότι έτσι έχει καθιερωθεί στα ελληνικά. Στα γαλλικά, πρέπει να τον λένε Ρεζέρ. Τον συγκεκριμένο όμως.

  36. Μαρία said

    34 οκ Θα προσπαθήσω να προσαρμοστώ.

    Είχατε ρωτήσει και το Νικολά παλιότερα.

  37. Τώρα μπῆκα, ἀλλὰ τὸν Παπανδρέου τὸν βρῆκα πρὶν δῶ τὸ λυσάρι. Τὸν Ζορμπᾶ ὄχι.

  38. Εἶπα κι ἐγώ, λογοκρισία; Μέχρι ποὺ διάβασα τὸ κειμενο τοῦ λίκνου καὶ κατάλαβα ὅτι ὁ τίτλος εἶναι προβοκατόρικος. (σημ. καλά, αὐτὸς ποὺ τὀ ‘γραψε δὲν ξανάκουσε ὅτι ὁ αὐνανισμὸς εἶναι ἁμάρτημα; ἐκείνη τὴν ἀνεκδιήγητη περίμενε γιὰ νὰ τὸ μάθῃ; ἁπλῶς ἤθελε νὰ πετάξῃ μιὰ ἠλίθια μπηχτή. νὰ λὲς καὶ κάτι πολιτικάντικο «εὐκαίρως καὶ ἀκαίρως» εἶναι χούι ποὺ δὲν κόβεται εὔκολα). Πάντως νομίζω ὅτι τὰ κίνητρα δὲν ἦταν ἡ χριστιανική, ἀλλ’ἡ κοινωνικὴ ἠθική. καὶ πιστεύω ὅτι εἶναι σωστὸ νὰ μὴ πηγαίνουν τὰ παιδιὰ σὲ τέτοιες ἐκθέσεις χωρὶς τὴν συναίνεσι (ὄχι τὴν συνοδεία ἀπαραιτήτως) τῶν γονέων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: