Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο λησμονημένος κ. Βάιγκελ και τα απλορωμαϊκά λεξικά του

Posted by sarant στο 14 Οκτώβριος, 2010


Το σημερινό μου θέμα το οφείλω στον αγαπητό Δόκτορα Ζίμπενμαλ, φίλο από τα (πολύ) παλιά. Αυτός ανακάλυψε τον κύριο Βάιγκελ και τα λεξικά του, αυτός μ’ έβαλε και στα αίματα να γράψουμε κάτι μαζί για αυτόν και το έργο του. Ποιος όμως είναι αυτός ο κύριος Βάιγκελ;

Ο Καρλ Βάιγκελ γεννήθηκε το 1769 στη Λειψία και πέθανε το 1845 στη Δρέσδη. Σπούδασε ιατρική και φιλοσοφία. Ήταν γιος του Κρίστοφ Βάιγκελ (1725-1794), ο οποίος μεταξύ άλλων ήταν διερμηνέας των ελληνικών στο εμπορικό δικαστήριο της Λειψίας και πανεπιστημιακός δημοπράτης, δηλ. έβγαζε στον πλειστηριασμό τις βιβλιοθήκες και τις περιουσίες λογίων και φοιτητών του πανεπιστημίου που είχαν πεθάνει χωρίς απογόνους. Αυτό το ταλέντο, ο Κρίστοφ το κληροδότησε στον μικρότερο γιο του, τον Γιόχαν, ο οποίος επίσης έγινε πανεπιστημιακός δημοπράτης και αργότερα ίδρυσε οίκο δημοπρασιών έργων τέχνης και έγινε πάμπλουτος. Ο μεγαλύτερος γιος, ο Καρλ, κληρονόμησε από τον πατέρα του το ταλέντο για τις γλώσσες ή την εξοικείωση με την ελληνική γλώσσα, και μάλιστα τη νεοελληνική. Πράγματι, εξέδωσε το 1796 ένα «απλορωμαϊκό-γερμανικό-ιταλικό» λεξικό, δηλαδή ελληνογερμανικό και ελληνοϊταλικό μαζί, και οχτώ χρόνια αργότερα, το 1804, ένα γερμανικό-απλορωμαϊκό, δηλαδή γερμανοελληνικό. Και εδώ θα ενδιαφερθούμε γι’ αυτά τα δύο έργα του, ενώ αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τον ίδιο και την οικογένειά του, σας συνιστώ το εξαιρετικό «αδελφό» άρθρο που έχει ετοιμάσει ο Δόκτωρ Ζίμπενμαλ.

Πριν ξεκινήσω, να πω ότι δεν έχω ψάξει το θέμα όσο θα ήθελα, δεν ξέρω δηλαδή ποια είναι η γνώμη των ιστορικών της γλώσσας μας για τον κ. Βάιγκελ, ούτε αν είχε παρτίδες με Έλληνες στην εποχή του –πάντως, από τον πρόλογο στο γερμανοελληνικό λεξικό του φαίνεται να διαφωνεί με κάποιες θέσεις του Κοδρικά. Οπότε, θα σας παρουσιάσω το έργο του εντελώς αμερόληπτα, με κίνδυνο να πω κοτσάνες, αλλά έτσι είναι η ζωή.

Λοιπόν, ο Βάιγκελ φαίνεται να έμαθε τα ελληνικά όχι τόσο από τα βιβλία αλλά μέσα από την επαφή με πραγματικούς ανθρώπους νεοέλληνες, ή ρωμιούς, που τέτοιοι θα υπήρχαν άφθονοι στη Λειψία και γενικά στη Σαξωνία στα τέλη του 18ου αιώνα, ιδίως έμποροι. Αρχαία ελληνικά μάλλον θα έμαθε στο σχολείο, αλλά δεν είναι και απόλυτα βέβαιο, ούτε στολίζει τον πρόλογο του βιβλίου του με αρχαία ρητά. Ο κ. Βάιγκελ ενδιαφέρεται για την νέα γλώσσα, θέλει να μιλήσει με ζωντανούς Ρωμιούς. Ας δούμε τι λέει ο πρακτικός αυτός άνθρωπος στον πρόλογό του, που είναι δίγλωσσος, μια στήλη ελληνικά και μια γερμανικά. Διατηρώ την ορθογραφία του, εξόν τα σκουληκάκια:

Η συναναστροφή την οποίαν είχεν ο συγγραφεύς τούτου του λεξικού ήδη εκ νεότητός του με τους ρωμαίους, και έπειτα η πλησιέστερη ένωσις, οπού τον εσυνάρμοσε με μερικούς αυτών (αυτός γαρ διά να λάβη καλητέραν γνώσιν της γλώσσας των, απαράτησε μερικόν καιρόν την σπουδήν των άλλων επιστημών, διά να τους διδάξη την γερμανικήν γλώσσαν) ήτον η αιτία ότι να εκατάλαβε κατά βάθος μαζί με εκείνους την δυσκολίαν, να μάθη τινάς μίαν γλώσσαν και να την διδάξη εις άλλους χωρίς λεξικόν.

Η ξεχωριστή αγάπη την οποίαν εκείνο το γένος τώρα φέρει διά την γλώσσαν μας πλέον παρά ποτέ, ο πατήρ του ακόμι ζώντας εις εκείνον τον καιρόν, όστις ήξευρε εξαίρετα την ρωμαϊκήν γλώσσαν, καθώς και ο βιβλιοπόλος τούτου του βιβλίου, τον εκατάπεισαν να συγγράψη ένα λεξικόν απλο-ρωμαϊκο-γερμανικόν.

 

Στη συνέχεια, λέει ότι χρησιμοποίησε ως βοηθήματα τα λεξικά του Σομαβέρα και του Πόρτιου, και ότι η συγγραφή του πήρε πέντε χρόνια. Τα παραλείπω αυτά, αλλά αν θέλετε όλο το κείμενο μπορείτε να διαβάσετε τον πρόλογο εδώ, να πάρετε και γεύση της παλιακιάς γραμματοσειράς που χρησιμοποιείται. Και συνεχίζει ο Βάιγκελ:

Ο κύριος σκοπός τούτου του λεξικού μάλιστα είναι τούτος· να ευκολύνη εις τους πολλούς νέους ρωμαίους μανθάνοντας κατά το παρόν την γερμανικήν γλώσσαν έως τώρα ολοτελώς υστερημένους από συμβοηθητικά μέσα, τούτην την κοπιαστικήν οδόν, και να τους δώση έναν παντοτεινόν συνοδευτήν και πιστόν συμβουλευτήν. Και διά τούτο πρώτον ήτον ανάγκη, να είναι τούτο το λεξικόν τόσον πλούσιον, όσον δυνατόν· και δεύτερον, να εύρουν οι ρωμαίοι, οι οποίοι το μεταχειρίζονται, διά κάθε ιδέαν της πλουσίας γλώσσης των, μίαν γερμανικήν, από το όμοιον είδος πλησιεστέραν εις την ρωμαϊκήν ιδέαν όσον δυνατόν· διά το οποίον μερικαίς φοραίς έπρεπε να μεταβληθή το γερμανικόν ολίγον κατά την ιδιότητα του ρωμαϊκού, διά να επιτύχη ο συγγραφεύς εκείνον τον σκοπόν.

 

Επειδή οι πλειστοι, που θέλουν μεταχειρισθή τούτο το λεξικόν εισί πραγματευταί, ήτον μάλιστα αναγκαίον, να αποβλέψη ο συγγραφεύς ως προς τούτο να περιέχη το έργον του αν όχι όλας τ’ ουλάχιστον τας πλείστας λέξεις οπού χρειάζονται· και ίσως επέτυχε τούτον τον σκοπόν.

 

Έπειτα επάσχισε κυρίως ο συγγραφεύς να δεχθή (αν ήτον δυνατόν) εις αυτό όλας τας λέξεις όπου συναπαντούν εις την καλητέραν συναναστροφήν· όμως δικαίως απέρριψεν εκείνας, όπου δεν πρέπει να συναπαντήσουν εκεί, και οπού κανένας αισθητικός άνθρωπος δεν ημπορεί να τας ειπή χωρίς να ερυθριάση. Αν δεν ήτον παρά αργά, ήθελε εξαλείψει μερικαίς αυτών, και να μεταβάλλη ακόμι περισσότερα.

 

Στη συνέχεια λέει ότι έβαλε και τα ιταλικά επειδή οι ρωμιοί έχουν επαφές με την Ιταλία και για να φανεί η μεγάλη συγγένεια των δύο γλωσσών. Παραθέτει ακόμη διάφορες τεχνικές λεπτομέρειες χρήσης του λεξικού και καταλήγει:

Τούτο λοιπόν είναι οπού ημπορεί να προσμείνη δικαίως αναγνώστης από τούτο το λεξικόν. Τώρα ακόμι δυο λόγια δι’ αυτό οπού δεν πρέπει να προσμείνη ή να ελπίση.

 

Αγκαλά και ήθελε είναι ένα πολλά ωφέλιμον επιχείρημα να ερευνήση ο συγγραφεύς την ετυμολογίαν των λέξεων, οπού εμβήκαν εις την ρωμαϊκήν γλώσσαν από ξέναις γλώσσαις, να ταις παρομοιάση αναμεταξύ των, και να φανερώση τούτο οπού ηύρε διά μέσου τούτης της ερευνήσεως, να ξεσκεπάση την αναλογίαν των ιδεών και να κάμη να καταλάβη τινάς εύκολα την διαφοράν των, κ.τ.εξής· ή κοντολογής· να συγγράψη ένα λεξικόν της ρωμαϊκής γλώσσης ως ετυμόλογος, ως γνωριστής της ιστορίας, ως φιλόσοφος και ως γλωσσοκριτής, με όλον τούτο δύο πράγματα τον εμπόδισαν· α) με αυτό δεν ήθελε επιτύχη ξεχωριστόν σκοπόν τούτου του λεξικού, και β) ομολογεί ο συγγραφεύς με μίαν ειλικρινίαν, η οποία αν όχι αξιομισθεί έπαινον τουλάχιστον δεν είναι αξία ελέγχου, ότι τώρα δεν είναι ικανός διά μίαν τέτοιαν εργασίαν, και παραπάνω είναι υπόχρεος να αποτελέση άλλο χρέος, το οποίον εις το εξής περισσότερον θέλει να τον απομακρύνη από ένα τέτοιον έργον παρά να του το πλησιάση.

 

Τέλος πάντων, να μην ελπίση τινάς ότι τούτο το λεξικόν θέλει περιέχη όλας τας λέξεις μίας γλώσσας η οποία έως τώρα ακόμι δεν είναι αρκετά γνωστή παρ’ ημών, και οπού έχει τόσον πολλάς διαφοράς, ότι οι ρωμαίοι από το Βουκουρέστ ή από την Βιέννην δεν καταλαβαίνουν εκείνους από την Λήμνον ή Λόγγο Λογγό ή το ολιγότερον με πολλήν δυσκολίαν.

 

Όμως αρκετά εξηγήθηκαν αυτά οπού πρέπει ο αναγνώστης να ελπίση από τον συγγραφέα ή να μην ελπίση· και τώρα είναι το χρέος του δευτέρου, αν όχι να προσμείνη τουλάχιστον να παρακαλέση, να μην παραβλεφθή η καλή θέλησίς του, και να εύρη τούτο το έργον καλόν δέξιμον.

 

Ήδη εσυγγράφη ένα τρίτον μέρος από ένα λεξικόν Γερμανικορωμαϊκόν, το οποίον βέβαια θέλει εκτυπωθή τόσον τάχιστα όσον δυνατόν, και ίσως μαζί με έναν οδηγόν προς την ρωμαικήν γλώσσαν, όταν βλέπει ο συγγραφεύς, ότι δεν εδούλευσε ματαίως, και ότι επέτυχε τον σκοπόν του, να κάμη κάτι καλόν και ωφελές.

 

Εγράφη εν Λειψία εν τη πανηγύρει του πάσχα 1796.

 

Παρέθεσα το μεγαλύτερο μέρος του προλόγου του πρώτου λεξικού. Ο πρόλογος του δεύτερου, του γερμανοελληνικού, ήταν γραμμένος μόνο στα γερμανικά. Τον μετέφρασε ο αγαπητός Δόχτορας και μπορείτε να τον δείτε εδώ. Έχει κι αυτός πολύ ενδιαφέρον, αλλά φοβάμαι μήπως παραμακρύνει το κείμενο και δεν τον βάζω. Ή μάλλον μετάνιωσα, βάζω την τελευταία παράγραφο:

Με μεγάλη έκπληξη διάβασε ο συντάκτης σε ένα από τα τελευταία τεύχη του Magazin encyclopédique ένα άρθρο του κυρίου Κοδρικά στο Παρίσι, όπου προσπαθεί να αποδείξει την ταύτιση της νεοελληνικής με την αρχαιοελληνική γλώσσα. Αν το εννοεί αυτολεξεί, δεν μπορεί να το εννοεί στα σοβαρά. Γιατί θα τον αντέκρουαν εκατοντάδες χιλιάδες ομιλητές στην Κωνσταντινούπολη, όπου ως γνωστόν στους μορφωμένους ελληνικούς κύκλους μιλάνε τη γλώσσα πιο καλά και πλησιέστερα στα αρχαία ελληνικά, και από τη Μακεδονία μέχρι κάτω τον Μοριά, από τα νησιά του Αρχιπελάγους μέχρι τη Βιέννη κ.ο.κ. Αναμφίβολα, και αυτό θεωρεί ο συντάκτης πιθανότερο, ήθελε ο κύριος Κοδρικάς να γράψει για την αξία της γλώσσας του έθνους του, για την ανθρώπινη αξιοπρέπειά του –και σε αυτά, δεν έχει άδικο.

Λοιπόν, πολύ καλά μάς τα λέει ο κ. Βάιγκελ, που θαύμασε την πλούσια νεοελληνική γλώσσα, την ίδια γλώσσα που θεωρούσαν λειψή και παρεφθαρμένη και ανάξια λόγου οι περισσότεροι συμπατριώτες μας λόγιοι!

Τα πλήρη λεξικά μπορείτε να τα βρείτε από google books, εδώ το ελληνογερμανικό και εδώ το γερμανοελληνικό.

Εγώ θα περιοριστώ να γράψω μερικά λόγια, τις εντυπώσεις μου από το ηλεξεφύλλισμα των λεξικών. Αν ο πρόλογος είναι γραμμένος σε γλώσσα επίσημη, σε απλή καθαρεύουσα ας πούμε, στο λεξικό του ο Βάιγκελ καταγράφει την καθομιλουμένη γλώσσα, αυτήν που άκουγε από τους ρωμιούς πραματευτές με τους οποίους ερχόταν σε επαφή. Είναι βέβαια ερασιτέχνης, και επιπλέον διακατέχεται από το σύνδρομο του συλλέκτη, θέλει δηλαδή να αβγατίσει, όσο το δυνατόν περισσότερο, τον αριθμό των λημμάτων του. Έτσι, σε κάθε λέξη προσθέτει όσο το δυνατόν περισσότερους συναφείς όρους. Για παράδειγμα, πλάι στο λήμμα μπαρμπέρης βρίσκουμε επίσης: μπαρμπερίδενα (η γυναίκα του), μπαρμπερίζω, μπαρμπέρισμα, μπαρμπερισμένος, μπαρμπερίτικον (η αμοιβή του), μπαρμπερίτικος, μπαρμπερομάντιλον. Πόσες απ’ αυτές τις λέξεις υπήρχαν και πόσες τις σκάρωσε ο Βάιγκελ, δεν ξέρω. Βέβαια, την παράθεση συναφών λημμάτων για να αβγατίσει η ύλη του λεξικού, τη συνηθίζουν κι άλλα λεξικά φτιαγμένα σήμερα από προβεβλημένους λεξικογράφους. Δείτε, ας πούμε, στο ορθογραφικό του Μπαμπινιώτη, τα λήμματα: σουλαντίζω (ποτίζω), σουλάντισμα, σουλαντιστήρι, σουλαντώ.

Ο Βάιγκελ αγαπάει να παραθέτει και υποκοριστικά. Διαφοράκι είναι το μικρό κέρδος. Πολύ χρησιμοποιεί τα υποκοριστικά σε –όπουλο, -οπούλα, για άψυχα, π.χ. λεξικόπουλο, το μικρό λεξικό (και όχι λεξικάκι), λαμπαδοπούλα, η μικρή λαμπάδα (και όχι λαμπαδίτσα ή λαμπαδούλα), θερμοπούλα, ο πυρετάκος.

Πάω στοίχημα πως λέξη «λυκουπείνα» δεν υπήρχε ποτέ και την έφτιαξε ο ίδιος, ίσως διαβάζοντας ενωμένες τις λέξεις από τα κατάστιχα κάποιου ρωμιού. Δεν ξέρω όμως αν υπήρξαν ποτέ λέξεις όπως διαφοροχρωματίζω, εδικώνω (= οικειοποιούμαι), θαλασσομαχισμός (= το να παλεύεις με τα κύματα), θαλασσοπόλεμος (= ναυμαχία), μικροτερίζω (κάνω κάτι μικρότερο), νεκροκλεψιά. Θα μπορούσαν πάντως να υπάρξουν. Από τις πολυσύλλαβες αυτές λέξεις, η αγαπημένη μου είναι μια δεκασύλλαβη: μαλαματολιμαρισματάκια. Παναπεί, μικρά ρινίσματα χρυσού. Καλύτερος είναι τάχα ο επαναπαραγοντοθετήσιμος;

Άλλοτε, είμαστε βέβαιοι ότι ο Βάιγκελ διασώζει ή τέλος πάντων καταγράφει υπαρκτές παλιότερες λέξεις που ξεχάστηκαν ή που τέλος πάντων δεν περιλαμβάνονται στα σημερινά λεξικά. Έχει για παράδειγμα το μπουκασί που μας είχε κάποτε απασχολήσει.  Κορμιασμένο αυγό λεγόταν το αυγό που έχει μέσα έμβρυο –αλήθεια πώς λέγεται αυτό σήμερα;- ενώ ζαγλίκι είναι ο μπάτσος, το χαστούκι. Αλλά θα σας βάλω ένα μικρό κουίζ, με διάφορες λέξεις που βρήκα στον Βάιγκελ και που δεν γκουγκλίζονται ή δεν βγαίνει νόημα από το γκούγκλισμά τους.

Εντάλωμα, ζεντούνι, ζουράρης, μαμαλαντζής, μπιρίκος, μπουδούρης. Τι σημαίνουν;

(απαντήσεις στο τέλος)

Ο Βάιγκελ είναι «δημοτικιστής», αλλά ξέρει και τις λόγιες λέξεις –απλώς δεν τους δίνει το προβάδισμα. Για παράδειγμα, το βασικό λήμμα είναι η παπαρούνα, και ο μήκων παραπέμπει εκεί. Παραθέτει και φράσεις ο Βάιγκελ, ίσως όχι πολλές. Πάντως κι αυτές είναι σε μια στρωτή, συγκρατημένη δημοτική: Έχετε την καλωσύνην, μου έρχεται να φάγω, αυτό με έρχεται [= μου κοστίζει] εκατό φιορίνια, καλά τού έρχονται όλα, εις τα ζώντα του πάππου μου (όταν ζούσε), δεν ημπορώ να σας το αφήσω παρακάτω, τι λογής κρέας είναι αυτό; πρέπει να πηγαίνω, πονεί το κεφάλι μου. Οι φράσεις αυτές  πρέπει να είναι ξεσηκωμένες από την ομιλία ρωμιών. Λείπουν όμως οι ιδιωματικές και παροιμιακές φράσεις.

Αν και στην εποχή του οι γυναίκες δεν έκαναν και πολλά επαγγέλματα, κι έτσι σπανίζουν τα επαγγελματικά θηλυκά, ο Βάιγκελ πρέπει να ήταν και σ’ αυτό το θέμα… δικός μας αν κρίνω από την ζωγράφισσα που παραθέτει.

Την προειδοποίηση ότι θα αποφύγει τις λέξεις που σε κάνουν να κοκκινίζεις ο Βάιγκελ δεν την τήρησε, ή ίσως την εποχή εκείνη οι άνθρωποι να κοκκίνιζαν λιγότερο με τις λέξεις, ιδίως όταν έχουν να κάνουν με σωματικές λειτουργίες. Δείτε πόσες λέξεις παραθέτει σχετικές με τον κώλο (παραλείπω τις συναφείς): κωλιά, κωλοκόβγω, κωλοκυλιούμαι, κωλομαλάζω, κωλομέρι, κωλόμποτζος (το αποσπόρι, εξηγεί· παναπεί το στερνοπαίδι), κωλόπανο, κωλοσυρμός, κωλότρυπα, κωλοφιλώ, κωλοφτερνιάζω, κωλοφωτιά (με τη σημείωση: μαμούδι). Χειρότερα είναι τα πράγματα στο σκατό: σκατόγερος, σκατογριά, σκατοκαβαλίνα, σκατομπαμπούλα (ασκάθαρος, ζουδάκι), σκατόν, σκατοταΐζομαι, σκατοταΐζω, σκατοφάς, σκατοφάσα (θηλυκό του προηγουμένου), σκατοψυχίζω, σκάτωμα, σκατωμένος, σκατώνω.

Στα σεξουαλικά είναι κάπως πιο φειδωλός. Ας πούμε έχει μόνο: πουτάνα, πουτανάκι, πουτανιάζω, πουταναριόν, πουτανολογία, ενώ πέρα από το μουνί έχει επίσης μουνάκι και μουνάρα, αλλά και μερικά αθώα όπως μουναράς (παραλλαγή του μιναρέ) και μούνα (μαϊμού με ουρά).

Το γερμανοελληνικό λεξικό το κοίταξα ακόμα πιο βιαστικά. Συνήθως δίνει πάνω από μια απόδοση. Για παράδειγμα, για το abgesandte (διπλωματικός απεσταλμένος πρέπει να είναι αυτό) δίνει: Ελτζής, αποκρισάρης, αμπασαδούρος, αποστελλάρης. Το πρώτο τούρκικο, το τρίτο φράγκικο, τα άλλα δυο δικά μας –χωρίς να έχουν μεσολαβήσει τίποτε καθαρευουσιάνοι λόγιοι. Είναι όμως αλήθεια ότι στο γερμανοελληνικό κομμάτι ο Βάιγκελ δεν θέλει ή δεν τολμά να νεολογίσει, οπότε για πάμπολλες λέξεις όπου δεν υπήρχε η αντίστοιχη ελληνική λέξη δίνει μια πρόχειρη απόδοση και έναν ορισμό. Για παράδειγμα, το Conclave, αντί για κονκλάβιο, που δεν το ξέρει, το επεξηγεί: ο οντάς όπου σφαλίζονται οι καρδινάλιδες διά να διαλέξουν τον Πάπαν.

Congress [συνέδριο] = συμμάζωξις (μάλιστα από ελτζίδας ή αμπασαδούρους, όπου συμμαζώνονται εις έναν τόπον, διά να συμβουλευθούν διά ένα πράγμα),

Verfassung [σύνταγμα] = κατάστασις της κυβερνήσεως μιας χώρας, οι νόμοι κατά τους οποίους πρέπει να κυβερνηθή μια χώρα ή μια πολιτεία

Σαν πολλά να τα έγραψα –πάντως δείχνει το λεξικό του Βάιγκελ ότι δεν ήταν δα και σε τόσο κακή κατάσταση η νεοελληνική γλώσσα το 1800 όπως τη μιλούσαν οι εύποροι αστοί στις παροικίες και οι ταξιδεμένοι έμποροι, χωρίς σύμπλεγμα κατωτερότητας προς την αρχαία. Και υποψιαζόμαστε ότι αν, με κάποιο μαγικό τρόπο, έρχονταν στα πράγματα όχι οι καθαρευουσιάνοι ή οι κοραϊστές της μέσης οδού, αλλά οι δημοτικιστές –που υπήρχαν– η νεοελληνική γλώσσα θα μπορούσε να αυτοκαθαριστεί και να εμπλουτιστεί έτσι κι αλλιώς, μετά την ίδρυση του κράτους, και να τα καταφέρει εξίσου καλά ή και καλύτερα απ’ όσο το πέτυχαν οι καθαρευουσιάνοι λόγιοι προς τους οποίους κάνουμε ακόμα εδαφιαίες υποκλίσεις.

Α, παραλίγο να ξεχάσω, οι απαντήσεις στο κουίζ. Λοιπόν:

Εντάλωμα = το θάμπωμα των ματιών

ζεντούνι = το ατλάζι, το μετάξι

ζουράρης = ο τοκογλύφος

μαμαλαντζής = ζουράρης

μπιρίκος = αμάνικο πουκάμισο

μπουδούρης = νάνος.

Advertisements

61 Σχόλια to “Ο λησμονημένος κ. Βάιγκελ και τα απλορωμαϊκά λεξικά του”

  1. Χρηστος Κ. said

    Με τον ανεκδιηγητο «καθηγητη» Ζουραρι καμια σχεση το ζουραρη?

  2. sarant said

    Ίδια λέξη είναι, κάποιος πρόγονός του θα ήταν ζουράρης ή ζουράρις ή ζουράρος.

  3. Ωραίες οι «επινοημένες» μικτές λέξεις; Μήπως παρασύρθηκε από το γερμανικό συνήθειο για λέξεις σιδηρόδρομους;

  4. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #1,2
    Από το ιταλικό ρήμα usurare που δίνει ουσιατικό usuraio

  5. Nicolas said

    Δεν πιστεύω το «παλιακιάς» να είναι υποτιμητικό.
    Έχουμε ένα ωραίο παράδειγμα γραμματοσειράς Λειψίας (πλάγια) παρέα με τα γοτθικά. Τεράστια δουλειά στο τυπογραφείο. Εκείνες τις εποχές κάνανε θαύματα. Σήμερα καταλήξαμε στα κακοσχεδιασμένα Arial και Times New Roman του Μπιλάκου του Μικροσόφτη.
    Ένα ενδιαφέρον άρθρο του Ματθιόπουλου για ένα δίλημμα:
    http://www.greekfontsociety.gr/images/greektablets/Matthiopoulos.pdf
    Και μια άλλη παρατήρηση (θα μας κατηγορήσουν πάλι για αριθμολάγνους!): το λεξικό βγήκε όταν ήταν ο W. 27 χρονών!
    (Κορνήλιε, σου μένει ένας χρόνος για την Κορνηλιάδα σου)

  6. sarant said

    5: Όχι, δεν είναι υποτιμητικό!

  7. Ανάμεσα στα άλλα μαλαματολιμαρισματάκια, να σημειώσω ότι ο Λόγγος που αναφέρεται στον πρόλογο μαζί με τη Λήμνο πρέπει να είναι ο Λογγός, η Σιθωνία, το μεσαίο πόδι της Χαλκιδικής τέλος πάντων. Έτσι δεν είναι;
    Παράξενη και η ζωή του όπως μαθαίνουμε από το άρθρο του Δόκτορα.

  8. rogerios said

    Συγχαρητήρια και στους δύο!

    Και ναι, προφανώς τα ελληνικά των αστικών κύκλων της εποχής εκείνης δεν ήταν καθόλου άσχημα. Τί θα κερδίζαμε χωρίς την καθαρεύουσα; Υποθέτω μια πιο ομαλή εξέλιξη της γλώσσας, χωρίς τις μετέπειτα ακρότητες (και των δύο στρατοπέδων), και προφανέστατα πολύ λιγότερες γλωσσικές ενοχές απ’ αυτές που μας βασανίζουν σήμερα.

  9. Νικοκύρη, ξέσκαψες πραγματικά κελεπουράκια! Ευχ και Συγχ, ομοίως! (Ναι, τα δουλεύαμε αυτόνομα τα κομμάτια μας…:-))

    Πάντως, γενικά δεν φαίνεται να ήταν εποχή για να γράφεις όπως μιλάει ο λαουτζίκος. Και στα γερμανικά, η οιονεί δημοτική ή λαϊκή (μέσα σε πολλά εισαγωγικά) άποψη να γράφουμε όπως μιλάμε, τελικά δεν πέρασε στο σύνολό της. Κι αυτοί, αν το σκεφτείς, είχαν πολλά γλωσσικά επεισοδια μπροστά τους και ακόμη τραβιούνται, όπως τώρα με τα τριπλά σύμφωνα…

  10. nickel said

    Διπλά συγχαρητήρια, διπλές ευχαριστίες. Πολλές λέξεις ξέρει αυτός που δεν ξέρουμε! Άντε, κομπλεξαριστήκαμε πάλι. 🙂

  11. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ όλους.

    Απορία έχω, αν τις λέξεις του κουίζ τις ξέρετε ή τις έχετε ξανασυναντήσει.
    Εγώ μόνο δύο ήξερα.

  12. ἁπλορωμαϊκὸν μὲ ἕνα ῥ

  13. Earion said

    Βρίσκω κι άλλες δύο λέξεις στο κουίζ, εκτός από το «ζουράρης», που έδωσαν επώνυμα:

    το «μπιρίκος» έγινε Εμπειρίκος (αλλά ο Τριανταφυλλίδης, αν δεν μου παίζει πάλι παιχνίδια η μνήμη, λέει ότι οι ίδιοι οι Εμπειρίκοι εξηγούσαν ότι μπιρίκος ήταν κάλυμμα κεφαλής, σκούφια)

    το «μπουδούρης» έδωσε «Μπουντούρης», αλλά δεν ήξερα ότι σημαίνει νάνος.

  14. ἁπλορωμαϊκὸν μὲ ἕνα ῥ ἀπὸ τὸ 1796; αἶσχος!

  15. sarant said

    Earion, είχα δει ότι Μπιρίκος ήταν η αρχική μορφή του επωνύμου της οικογενείας, αλλά δεν ήξερα ότι οι ίδιοι το εξηγούσαν ως σκούφια.

  16. sarant said

    Κορνήλιε, καλά που το επισήμανες. Ο άνθρωπος, είπαμε, ήταν πρακτικός.

  17. αὐτὸ τὸ μπιρίκος ἔχει σχέσι μὲ τὸν μπερέ;

  18. Μαρία said

    11 Μόνο τα ζουράρης, μπουντούρης(βουδούρης) ως επώνυμα. Κι επώνυμο πάλι Μαμαντζής και Μαμελετζής μάλλον άσχετα με τον Μαμαλαντζή.

    Αυτό το μαϊμούνι με ουρά το ήξερες;

    Τους Ρωμιούς οι ευροδηγίες λένε να τους γράφουμε ρωμιούς; 🙂

  19. Earion said

    17 Ακριβώς Κορνήλιε, μπιρίκος = μπερές

  20. 8 ἀφ’οὗ τὸ ῥίξαμε στὴν ἐναλλακτικὴ ἱστορία, τί θὰ κερδίζαμε χωρὶς τὴν φραγκοκρατία καὶ τὴν τουρκοκρατία;

  21. Akyla said

    Το «Μπιρίκος» πρέπει να είναι αρβανίτικης προέλευσης και δεν έχει καμία σχέση με τον μπερέ. Δεν γνωρίζω αν η οικογένεια των Εμπειρίκων κατάγεται από αρβανιτόφωνη περιοχή της Άνδρου, πάντως η ρίζα *bir (καμία σχέση με το τούρκικο αριθμητικό) είναι αλβανική και έχει δώσει αρκετά ανθρωπωνύμια (βλ. Μπίρης).

  22. Alfred E. Newman said

    Καλά ο Βάιγκελ στον πρόλογό του, εσύ όμως Νίκο γιατί γράφεις «Λειψία»;

  23. ΚαπετάνΈνας said

    #11
    Καλημέρα Νίκο,

    Από τις λέξεις αυτές μόνο το ζεντούνι ήξερα, που δεν είμαι σίγουρος αν σημαίνει μετάξι, ή αν είναι ένα συγκεκριμένο είδος μεταξιού. Καί είναι ζεντούνι ή ζεντουνί;

    Ο Ξυδάκης στο τραγούδι του τό έχει τονίσει ζεντουνί:

    …σαντάλι, ζεντουνί, βλατί* και καμουχά.

    *λέγεται και βλαντί

    Το ατλάζι από το ινδικό ατλάς, ρώσικα атлас, σε άλλες γλώσσες ταυτίζεται με το σατέν. Τώρα, το σατέν(satin) είναι το μετάξι (soie), ή ένα είδος του; Νομίζω, ότι είναι, μάλλον, μία μέθοδος ύφανσης του μεταξιού.Αλλά δεν ξέρω, πάλι.

    Αυτό είναι το τραγούδι,είναι, για μένα, το ωραιότερο τραγούδι του Ξυδάκη. Είναι σαν να βγαίνει μέσα από ιριδισμούς κυματισμών ινδικού μεταξιού. Να το χορεύεις αυτό ελαφρά πιωμένος με παρτενέρ, που να νοιώθει τις nuances της ανατολίτικης λεπταίσθητης κινησιολογίας, ααχ, αυτό δεν είναι μια στιγμή ευτυχίας;

  24. ΚαπετάνΈνας said

    #18 Μαρία

    Τόχω ακούσει, στο βορρά. Οι απονήρευτοι Μακεδόνες (ή μάλλον οι αγαθοί πρόσφυγες στη Μακεδονία), το μαϊμουδάκι το λέγανε …μαϊμουνάκι.

    Από τούρκικο μαϊμούν.

  25. sarant said

    21: Μπορεί δηλαδή να είναι και σύμπτωση ο μπιρίκος το ρούχο με τον Μπιρίκο τον γενάρχη των Εμπειρίκων. Σωστή η παρατήρηση για το όνομα Μπίρης.

    22: Και Βρυξέλλες γράφω. Τα εξελληνισμένα κρατάνε την ορθογραφία τους ή τουλάχιστον δεν απλοποιούνται αμαχητί.

    23: Καπετάνιε, το ξανακοίταξα, το γράφει ζεντούνι. Αλλά προφανώς είναι ίδια λέξη με του Ξυδάκη.

  26. sarant said

    Να προσθέσω ότι ο Βασίλης Αργυρόπουλος μού επισήμανε ότι επιγραμματική αναφορά στο λεξικό του Βάιγκελ υπάρχει στο προοίμιο του λεξικού του Μπαμπινιώτη, με πηγή μια διδακτορική διατριβή του Σήφη Περάκη Λεξικολογία και λεξικογραφία. Νεοελληνική λεξικογραφία (1523-1974) (Αθήνα 1994), η οποία πιθανόν να έχει εκδοθεί.

  27. Μαρία said

    Κάπτεν, η μαϊμού με ουρά υπάρχει στο ποστ. Άλλο πράμα ρώτησα τον Νικοκύρη.

    Οι στίχοι είναι του Θοδωρή Γκόνη απ’ τον κύκλο «Το πρώτο το τραγούδι», Άγρα κι όχι του Ξυδάκη.

    26 Εδώ, σ.4
    http://www.babiniotis.gr/wmt/userfiles/File/epimetro.pdf

  28. sarant said

    Ήξερα το μαϊμούνι, ήξερα και ένα ιταλικό κάτι σαν mona.

    Αλλά αυτό ακριβώς, όχι.

  29. #26 http://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/3280#page/1/mode/2up

  30. @18: Εγώ λέω μήπως έχουν πράγματι σχέση ο Μαμαλατζής με τον Μαμελετζή — και ενδεχομένως με τον (Σπύρο) Μελετζή.

    Ζουράρης: Αυτός που δανείζει κομμουνισμό και ορθοδοξία με τοκογλυφικό επιτόκιο.

  31. ΚαπετάνΈνας said

    Ναι, οι στίχοι είναιτου Γκόνη. Αλλά είπα, μήπως ο Γκόνης όντως έγραψε «…σαντάλι,ζεντούνι» και ο Ξυδάκης το τόνισε διαφορετικά για να ταιριάζει με τη μελωδία.

  32. sarant said

    29: Μπράβο Στάζιμπε!! -αν και δεν λέει πάρα πολλά, ένα δισέλιδο έχει αφιερώσει.

    Κι έχει κι ένα λαθάκι. Ο Βάιγκελ δεν γράφει «Βουκαρές», όπως διαβάζει ο Σ. Περάκης. Γράφει «Βουκαρέστ», αλλά για το «στ» χρησιμοποιεί ένα στοιχείο που μοιάζει πολύ με το ς.
    Λεπτομέρεια, βέβαια.

  33. Γλωσσολάγνος said

    Νικοκύρη, νά ‘σαι καλά! Μου έδωσες νέο υλικό για ξεκοκάλισμα. Ένα από τα κυριότερα μουσικολογικά ενδιαφέροντά μου είναι η ελληνική μουσική ορολογία, το πώς αποδόθηκαν δηλαδή στα Ελληνικά όροι που ήταν ήδη καθιερωμένοι στις ισχυρότερες ευρωπαϊκές γλώσσες του 18ου και 19ου αιώνα.

    Το τρίγλωσσο λεξικό τού Βεντότη, 6 χρόνια παλαιότερο από αυτό του Βάιγκελ, έχει κι αυτό πάρα πολύ ενδιαφέρον, και τα Ελληνικά που χρησιμοποιεί στα λήμματα είναι επίσης τα απλά, προφορικά Νεοελληνικά. (Γεώργιος Βεντότης, Λεξικὸν τρίγλωσσον τῆς Ῥωμαϊκῆς, Γαλλικῆς τε καὶ Ἰταλικῆς διαλέκτου (Τυπογρ. Ἰωσήφου Βαουμεϊστέρου: Βιέννη, 1790), 3 τόμοι.)

  34. ΚαπετάνΈνας said

    Υπήρχε στον υπόκοσμο και η λέξη μπιρικιώτισσα. Δεν προέρχεται από τον μπιρίκο , αλλά από τον Εμπειρίκο, και πιο συγκεκριμένα, απο το Εμπειρίκειον Άσυλο Θηλέων, ένα εξάμβλωμα ορφανοτροφείου, που οι τρόφιμές του συχνά το σκάγανε και πέφτοντας στα νύχια των αγαπητικών, τελικά γινόντουσαν πουτάνες: οι μπιρικιώτισσες.

  35. #32 Προλαβαίνει να πει όμως ότι το λεξικό είναι κατά κύριο λόγο αντιγραφή του λεξικού του Alessio Da Somavera –σελ 88 (97). Και για τον Κοδρικά, τσιμουδιά

  36. Αν βρούμε και το σημείωμα του Κοδρικά από το 1803… 🙂

    Ενδιαφέρον είναι ότι ούτε στη διατριβή του Περάκη, ούτε φυσικά στο επίμετρο του Μπαμπινιώτη (που μάλλον χρησιμοποιεί τον Περ. ως πηγή) αναφέρεται το γερμανοελληνικό του Βάιγκελ (εκτός αν δεν το είδα, οπότε ζητώ συγγνώμη). Ένα δεύτερο ενδιαφέρον είναι ότι ο Βάιγκελ στο γερμανοελληνικό του αναφέρει ήδη ως πιθανό διάδοχό του τον ήδη τότε διερμηνέα Σμιτ. Θα είχε ενδιαφέρον πιστεύω η σύγκριση των γερμανοελληνικών του Σμιτ και του Βάιγκελ, παρά τα είκοσι τόσα χρόνια που τα χωρίζουν.

    Και να έχει άραγε σημασία η χρονολογία που εκδίδεται το λεξικο του Σμιτ με την «διαδικτυακή» επανεμφάνιση του Βάιγκελ; Αν είχα αυτό το εξυμνητικό ποίημα και τις επιστολές που έστελνε στον Γκαίτε… Αν ήξερα γιατί φυλακίστηκε από τους Γάλλους το 1813… Να που χρειάζεται ακόμα η έρευνα και στους χάρτινους πόρους, πολλές φορές μάλιστα επιτόπου..

  37. Ηλεφούφουτος said

    Εύγε Δόχτορ, εύγε Νικοδεσπότα, για το θέμα που προβάλλετε!
    Δεν το έχω μπροστά μου αλλά κι εγώ έχω την εντύπωση ότι λείπει απ το επίμετρο που αναφέρεις στο #36, εξού και τα εύγε μου!

  38. Μαρία said

    36 Το ίδιο το άρθρο δεν το βρίσκω, πρέπει όμως να πρόκειται για τις «Obsevations sur l’opinion …» του 1803
    βλ. http://tinyurl.com/3af9fe7

    Ταύτιση όχι επομένως. Υπερασπίζεται τη φαναριώτικη καθαρεύουσα

    Για τις γλωσσικές του απόψεις υπάρχει στην Ανέμη η Μελέτη της ελληνικής διαλέκτου,1918
    http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/7/7/4/metadata-39-0000403.tkl

  39. Μαρία said

    1818

  40. sarant said

    34: Ενδιαφέρον!

    Μαρία, ευχαριστώ για τα λινκ. Στο κείμενο του 1803 ο Κοδρικάς απαντά σε κάποιους δυτικούς (που έλεγαν προφανώς ότι οι νεοέλληνες είναι άλλο πράγμα από τους αρχαίους) και δεν αποκλείεται να υποστηρίζει ότι η νεοελληνική και η αρχαία ταυτίζονται. Άλλωστε και στη μελέτη της κοινής ελληνικής διαλέκτου, το «κοινή» υπονοεί θαρρώ ότι είναι μία και ενιαία.

  41. Μαρία said

    Νίκο, αργότερα, τώρα είμαι βιαστική. Όχι οτι ταυτίζονται αλλά οτι η νεοελλ. είναι συνέχεια
    Στη μελέτη πρωτοεμφανίζεται η λέξη Δημοτική.

  42. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Εκπληκτικά τα κείμενα του sarant και του Δόκτορα. Χίλιες ευχαριστίες. Ξέρει κανείς να μας πει για ποιο λόγο δεν υπάρχουν διαλυτικά στο ΑΠΛΟΡΩΜΑΙΚΟΝ του εξωφύλλου; Τυπογραφική δυσκολία;

    (# 11) Εγώ δεν τις είχα ακούσει ή δει ποτέ.

  43. vamvaκ said

    Μπράβο, Κε Σαραντάκο.

  44. Μαρία said

    36
    Αυτά παθαίνει ο άνθρωπος, όταν δεν ανοίγει όλους τους συνδέσμους. Τώρα είδα οτι το ψάχνεις απο καιρό. Πάντως μια επανέκδοση του 1813 υπάρχει στην εθνική βιβλιοθήκη της Λειψίας.

  45. Μαρία said

    To magasin encyclοpedique:
    http://gallica.bnf.fr/searchInPeriodique?spe=&arkPress=cb32810599h/date

    Στο τέλος κάθε τεύχους υπάρχουν περιεχόμενα.
    Κοίταξα και τα 4 τεύχη του 1803 και 2 του 1802, χωρίς να εντοπίσω άρθρο του Κοδρικά. Μπορεί όμως και να μου ξέφυγε.
    Στο τ.2 του 1802, σ.145 υπάρχει μετάφραση ιπποκρατικού έργου απ’ τον Docteur Coray.

  46. @Sarant • @Drsiebenmal | Ωραία και γόνιμη ιδέα τα «αδελφά» άρθρα!

    Για να ολοκληρώσουμε το αφιέρωμα στον Καρλ Βάιγκελ, επιβάλλεται να ανατρέξουμε στη θεμελιώδη σχετική μελέτη, τη διατριβή του Ευθύμιου Χρ. Παπαχρήστου σχετικά με τα γερμανοελληνικά και ελληνογερμανικά λεξικά κατά την περίοδο 1796–1909 (Evthymios Chr. Papachristos, Die deutsch-neugriechische Lexikographie von 1796 bis 1909, Tübingen, Max Niemeyer Verlag, 1990 [Lexicographica. Series Maior, 32]), όπου, μεταξύ άλλων, εξετάζονται αναλυτικά και συγκριτικά τα δύο λεξικά του Βάιγκελ. Παρεμπιπτόντως, με το σκεπτικό ότι ίσως σας ενδιαφέρει, επιτρέψτε μου μια σύντομη περιαυτολογική παρέκβαση: συνεχίζοντας από το χρονολογικό ορόσημο στο οποίο σταμάτησε ο Παπαχρήστος, εκπονώ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών διδακτορική διατριβή με (προσωρινό) τίτλο Η λεξικογραφία γύρω από το ζεύγος της νέας ελληνικής και της γερμανικής, 1910–2010. Ιστορική και μεταλεξικογραφική επισκόπηση.

    @Sarant (Σχόλιο 26) | Η διατριβή του Σ. Περάκη είχε συμπεριληφθεί στη «Γλωσσολογική Βιβλιοθήκη» των Εκδόσεων Gutenberg υπό τη διεύθυνση του Γ. Μπαμπινιώτη, αλλά, για αδιευκρίνιστους λόγους, δεν κυκλοφόρησε ποτέ. Σε τηλεφωνική μας συνομιλία, πριν από πολύ καιρό, ο Περάκης μου είπε ότι σκόπευε να αναθεωρήσει και να συμπληρώσει το κείμενό του για την περίοδο μετά το 1974.

    @Drsiebenmal (Σχόλιο 36) | Τα λεξικά του Βάιγκελ και του Σμιτ τα έχει ήδη αναλύσει και αντιπαραβάλει λεπτομερώς ο Παπαχρήστος (βλ. παραπάνω).

    @Μαρία (Σχόλια 38, 39) | Η Μελέτη της κοινής ελληνικής διαλέκτου του Π. Κοδρικά ανατυπώθηκε το 1998 σε έναν ογκώδη τόμο, με εισαγωγή και φιλολογική επιμέλεια του Άλκη Αγγέλου, από το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) —εγώ είχα μάλιστα τη χαρά και την τιμή να αναλάβω τη γλωσσική και τυπογραφική επιμέλεια της έκδοσης.

    Λυπάμαι, αλλά δυστυχώς δεν έχω χρόνο να συμβάλω ουσιαστικότερα στη συζήτηση.

  47. sarant said

    Γιώργο Ανδρουλιδάκη, ευχαριστώ για τα καλά λόγια και για την πολύ ουσιαστική συμβολή!

  48. @Sarant (Σχόλιο 47) | Παρακαλώ, Νίκο! Χαίρομαι πολύ να συμμετέχω! 🙂
    Μόλις παρατήρησα ότι στη διεύθυνση URL / WordPress permalink του άρθρου σου (https://sarantakos.wordpress.com/2010/10/14/weige/) λείπει στο τέλος ένα l. Αν είναι εύκολο, διόρθωσε: weigeweigel.

  49. #48 θάλεγα καλύτερα όχι, γιατί πέρα από τα ενδεχόμενα λινκ (π.χ. της λεξιλογίας) που θα θέλουν και κείνα διόρθωση, μπορεί να βγουν προβλήματα με τις κατηγορίες και ετικέτες της WordPress -το έπαθα, γιαυτό το λέω!

  50. sarant said

    Γιώργο, τη διεύθυνση URL δεν την προσέχουν πολλοί, αλλά αν την αλλάξω θα χαλάσουν τα λινκ, όπως σωστά λέει και ο Δύτης.

  51. Earion said

    Επανέρχομαι για να διορθώσω το λάθος μου (13):

    «Οι Εμπειρίκοι της Άνδρου [λέγονταν] Μπιρίκοι, καταγόμενοι ίσως από τους Μπουρίκους της Χίου, είτε ονομασθέντες από το μπιρίκο, το σταυρωτό γιλέκο».

    Στο: Τριανταφυλλίδης, Μανόλης. Τα οικογενειακά-μας ονόματα. Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών, 1982, σ. 202.

    Η καθαρεύουσα οφείλεται στο ότι το κείμενο δεν είναι του Τρ. αλλά της εφημερίδας Ελεύθερον Βήμα (20.1.1939) που παρουσιάζει την πρώτη από δύο ομιλίες με αυτό το θέμα που έκανε ο Τρ. στον Παρνασσό (19.1.1939).
    Απολογούμαι λέγοντας ότι μάλλον κάπου αλλού θα άκουσα ότι μπιρίκος είναι ο μπερές και τα έμπλεξα (αλλά επικαλέστηκα και τη μνήμη μου, καλά να πάθω).

  52. sarant said

    Άρα, έτσι διασταυρώνεται ο Βάιγκελ (που λέει αμάνικο πουκάμισο) με τον Τριανταφυλλίδη (που λέει σταυρωτό γιλέκο)!

  53. Κύριε Ανδρουλιδάκη, ευχαριστώ κι εγώ με τη σειρά μου για τον καλό σας λόγο και τις πολύτιμες πληροφορίες.

  54. @Δύτης Των Νιπτήρων (Σχόλιο 49) • @Sarant (Σχόλιο 50) | Πράγματι, αναπόφευκτα θα ανέκυπτε αυτό το πρόβλημα, αλλά θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με internal URL redirects. Ωστόσο, ακόμη και με κριτήρια SEO, μάλλον δεν αξίζει όλη αυτή η αναστάτωση. (Ζητώ κατανόηση για τους —αναγκαίους;— αγγλισμούς.) Μερικές φορές γίνομαι αφόρητα σχολαστικός!
    Ως προς τη συνακόλουθη δυσλειτουργία του WordPress, δεν την έχω υπόψη μου, αλλά εσείς ως ενεργοί χρήστες οπωσδήποτε έχετε δει και γνωρίζετε περισσότερα.

    @Drsiebenmal (Σχόλιο 53) | Παρακαλώ! Πρωτίστως εμείς όλοι οι αναγνώστες και σχολιαστές σάς οφείλουμε ευχαριστίες!

  55. Μπουκανιέρος said

    Κοδρικά (ΜΙΕΤ) έχω
    αλλά τρέχω.

  56. (Συμπλήρωμα στο Σχόλιο 46) | Εκ παραδρομής, όπως μόλις συνειδητοποίησα προς μεγάλη μου λύπη, παρέλειψα να μνημονεύσω την Έφη Εξίσου, με την οποία συνεργάστηκα στη γλωσσική επιμέλεια και τις τυπογραφικές διορθώσεις για την επανέκδοση της Μελέτης της κοινής ελληνικής διαλέκτου. Αυτά παθαίνει κανείς όταν βιάζεται. Νόμιζα όμως ότι, τουλάχιστον όσον αφορά τις δικές μου εργασίες, μπορώ να βασίζομαι στη μνήμη μου για στοιχειώδεις βιβλιογραφικές πληροφορίες. Παθός μαθός!

  57. […] […]

  58. Ένας Χασάπης από τα παλιά said

    Τώρα που το πρόσεξα πως ασχοληθήκατε με το νησί μου 🙂
    (21) Οι Εμπειρίκοι σαν τις υπόλοιπες εφοπλιστικές οικογένειες του νησιού είναι Χωραΐτες (από την πόλη της Άνδρου – Χώρα) που είναι το κέντρο της ελληνόφωνης-φράγκικης πλευράς του νησιού (η βόρεια Άνδρος είναι τα αρβανιτοχώρια και η νότια – γύρω από το Κόρθι – η ελληνόφωνη χωρίς τις φράγκικες επιρροές). Οπότε σχέση με το Μπίρης μάλλον δεν υπάρχει εκτός κι αν ήταν παρατσούκλι που κόλλησε. Ο μακαρίτης ο Ανδρέας ο Εμπειρίκος πάντως (σε αντίθεση με άλλους ψιλομύτες Χωραΐτες) αγαπούσε όλο το νησί – περνούσε μέρος των διακοπών του στο Μπατσί και έφερνε και τους φίλους του λογοτέχνες.

    Μπορεί κάποιος εκ των Ευρωπαίων να μου βρει το
    http://www.reference-global.com/doi/abs/10.1515/ijsl.1998.134.39
    γιατί το πανεπιστήμιο δεν έχει πρόσβαση μια και έχει μάλλον κάποιες αναφορές στα δικά μας;

    Και για να επιστρέψω στο θέμα Νίκο – πολύ καλή η ανάρτηση.

  59. sarant said

    Ευχαριστώ, Χασάπη -και για τις πληροφορίες περί Άνδρου. Τη λέξη «μπιρίκος» (αμάνικο πουκάμισο ή άλλο είδος ένδυσης) την έχουν στο νησί;

  60. […] […]

  61. gbaloglou said

    Ομολογώ πως το άρθρο αυτό δεν το θυμόμουν (πια), πλην όμως … το βρήκα απόψε … αναζητώντας το παρελθόν της λέξης «άφταιγος» … που την είδα στο προσωπολόγιο, μέσω της έκφρασης «άφταιγος ο άπραγος» … που χρησιμοποιεί ο Δημοσθένης Παπαμάρκος στο «Γκιακ» … το οποίο το εξέδωσε το 2014 … ενώ η λέξη δείχνει να επανέρχεται (;) στην νεοελληνική γύρω στο 2008!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: