Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το κτήνος είναι και κωφόν

Posted by sarant στο 17 Οκτωβρίου, 2010


Τις Κυριακές συνηθίζω να βάζω θέματα λογοτεχνικά, οπότε τέτοιο σκέφτηκα και για σήμερα. Από μιαν άποψη πρόκειται για ξαναζεσταμένο φαγητό, αφού το άρθρο βασίζεται σε κείμενο που έχω ανεβάσει στον ιστότοπό μου, υπάρχει όμως κι ένα καινούργιο στοιχείο.

Στα χαρτιά του Βάρναλη βρέθηκε και ένα αντίτυπο από την πρώτη έκδοση του Φωτός που καίει, όπως το είχε δώσει στον πρωθυπουργό Μιχαλακόπουλο κάποιος καλοθελητής, γεμάτο υποτιμητικά και δήθεν αγανακτισμένα σχόλια, για να τιμωρήσει τον Βάρναλη. Ο Γ. Κατσίμπαλης, συγγενής του πρωθυπουργού, συνηγόρησε υπέρ του Βάρναλη, κι ο Μιχαλακόπουλος του έδωσε το επίμαχο αντίτυπο, κι αυτός το χάρισε στον Βάρναλη. Αριστερά βλέπετε φωτογραφία του εξωφύλλου, με τα χειρόγραφα σχόλια του εθνικόφρονα ρουφιάνου, όπως δημοσιεύεται στην τελευταία (2003) έκδοση του Φωτός που καίει από τον Κέδρο σε υποδειγματική επιμέλεια Γιάννη Δάλλα.

Όπως ξέρουν όσοι ασχολούνται με τον Βάρναλη, ο ποιητής κυκλοφόρησε το Φως που καίει σε πρώτη έκδοση στην Αλεξάνδρεια το 1922 , με το ψευδώνυμο Δήμος Τανάλιας. Το ψευδώνυμο το χρησιμοποίησε επειδή ήταν δημόσιος υπάλληλος, καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση, ήταν όμως φύλλο συκής, αφού όλοι ήξεραν τον πραγματικό συγγραφέα.

Το Φως που καίει συζητήθηκε εκτενώς από την κριτική. Ξαφνικά,  όπως συχνά συμβαίνει, χωρίς προφανή λόγο, τρία χρόνια μετά την κυκλοφορία του, ξεκίνησε από την εφημ. Εστία και εξαπλώθηκε μια εκστρατεία που επιδίωκε να τιμωρηθεί ο Βάρναλης επειδή, όντας εκπαιδευτικός, έγραφε κατά της Πατρίδας και της Θρησκείας.

Πράγματι, το αρμόδιο πειθαρχικό συμβούλιο τιμώρησε τον Βάρναλη με εξάμηνη παύση. Στη συζήτηση που έγινε στη Βουλή, κάποιοι βουλευτές ζήτησαν την οριστική του απόλυση, αλλά ο πρωθυπουργός Αλ Ανδρ. Μιχαλακόπουλος δήλωσε αναρμόδιος για το θέμα αφού το αρμόδιο συμβούλιο επέβαλε μόνο την ποινή της εξάμηνης παύσης. Ταυτόχρονα, κυκλοφόρησε κείμενο διαμαρτυρίας για την τιμωρία του Βάρναλη -ή μάλλον δύο κείμενα, ένα στην Αθήνα (που το υπόγραφαν και πολιτικοί, π.χ. ο Γ. Παπανδρέου – μπορείτε να το δείτε εδώ) και ένα στην Αλεξάνδρεια (με την υπογραφή και του Καβάφη). Τελικά όμως, πριν εκπνεύσει η ποινή της εξάμηνης παύσης είχε κηρυχθεί η δικτατορία του Πάγκαλου, η οποία και απέλυσε οριστικά τον ποιητή.

Αργότερα, ο Βάρναλης έκανε νέα έκδοση του ποιήματός του, την οποία υπογράφει με το όνομά του. Είναι αυτή που κυκλοφορεί σήμερα. Η δεύτερη έκδοση διαφέρει ριζικά από την πρώτη, σε σημείο που δεν θα ήταν άστοχο να μιλήσουμε για δυο διαφορετικά έργα. Για να πάρετε μια γεύση από την πρώτη έκδοση, παραθέτω στον ιστότοπό μου το τρίτο μέρος από το Φως που καίει του Δήμου Τανάλια, που τόσο ερέθισε τους συντηρητικούς το 1925. Στο Φως που καίει του Κ. Βάρναλη ο ελεύθερος στίχος έχει μετατραπεί σε ρίμα και μέτρο και απουσιάζει η περίφημη «Καταδίκη των ποιητών» (το τελευταίο κομμάτι).

Ας γυρίσουμε στο εξώφυλλο και στις σημειώσεις του εθνικόφρονα ρουφιάνου. Επειδή μπορεί να μη διαβάζονται καλά, τα χειρόγραφα σχόλια λένε τα εξής:

Βάρναλης, καθηγητής εις την Παιδαγωγικήν Ακαδημίαν, δηλαδή την αυθαίρετον Σχολήν του Γληνού.

Εάν επιθυμείτε και έχετε καιρόν αναγνώσατέ το όλον, αλλά πάντως αναγνώσατε τας σελίδας 40 (τελευταίον στίχον) 53 όπου υβρίζει την Παναγίαν, τέλος δε από της σελίδος 61 μέχρι τέλους.

Το κτήνος αυτό είναι Βουλγαρικόν. Είναι και κωφόν. Εν τούτοις, επειδή είναι μαλλιαρόν, εν γνώσει των πίστεών του, το απέστειλαν δις ή τρις υπότροφον!

Ο Βάρναλης ήταν πράγματι βαρήκοος, ενώ ο χαρακτηρισμός Βουλγαρικόν κτήνος μάλλον εννοεί το ότι ο Βάρναλης είχε γεννηθεί στην Ανατολική Ρωμυλία (και όχι ότι ήταν αριστερός μια και το 1925 δεν αποκαλούσαν Βούλγαρους τους κομμουνιστές). Για τον υπερσυντηρητικό, βλέπετε, η αναπηρία είναι ένδειξη ότι κάποιο αμάρτημα πρέπει να έκανε ο ανάπηρος (ή οι γονείς του) για να τιμωρηθεί από τον πάνσοφο Θεό. Και, παρόλο που η εθνικοφροσύνη έσκιζε τα ρούχα της, υποτίθεται, για τον εκτός συνόρων ελληνισμό, δεν έπαυε να αποκαλεί Βούλγαρους τους ομογενείς από τη Ρωμυλία.

Ως πρόσφατα, δεν ήξερα ποιος ήταν ο εθνικόφρων ρουφιάνος, που δεν κατονομάζεται στην έκδοση του Κέδρου. Ξεφυλλίζοντας όμως παλιές εφημερίδες, και ως συνήθως άλλο πράγμα ψάχνοντας, έπεσα πάνω σε ένα ρεπορτάζ του νεαρού τότε Φώντα Λάδη, στην Αυγή του 1965, από μια εκδήλωση τιμητική για τον Βάρναλη, που τότε είχε περάσει τα ογδόντα, και στην οποία εκτέθηκαν και διάφορα ενθύμια που είχε στα χαρτιά του ο ποιητής, μεταξύ των οποίων και το επίμαχο αντίτυπο. Στην Αυγή ο Βάρναλης είχε αναφέρει ότι ο ρουφιάνος ήταν ο Ευστράτιος Κουλουμβάκης (1872-1958), βουλευτής Οιτύλου που έκανε και υπουργός. Υπερσυντηρητικός και αντιδημοτικιστής, αλλά αντιμοναρχικός, ο Κουλουμβάκης ήταν επιφανές στέλεχος των βενιζελικών κομμάτων -αργότερα επρόκειτο να εξελιχθεί σε κομμουνιστοφάγο και απολογητή των ταγματασφαλιτών. Αυτό είναι και το καινούργιο στοιχείο σε σχέση με την παλιότερη δημοσίευσή μου.

ΥΓ Ο Κουλουμβάκης και δημόσια δεν τσιγκουνευόταν τους χαρακτηρισμούς. Το 1930 έστειλε στο περιοδικό Πειθαρχία, που το εξέδιδε ο φιλελεύθερος δημοσιογράφος Γ. Λύχνος, επιστολή στην οποία μεταξύ άλλων γράφει: Όταν γράφωνται άρθρα διακηρύττοντα ως ηθικότητα την επίβασιν πάντων επί πασών, δηλαδή την κατάλυσιν της οικογενείας, πηγής πασών των αρετών, εν αγνοία ότι η ρύθμισις της ισχυροτάτης γενετησίου ορμής είνε η πασών μεγίστη εις πολιτισμόν πρόοδος του ανθρώπου, όταν γράφωνται άρθρα, εν αγνοία στοιχειωδών της επιστήμης και της ιστορίας δογμάτων, σαρκάζοντα πάσαν περί έθνους αντίληψιν και καταλύοντα πάσαν πατριωτικήν αφοσίωσιν … όταν αχαλίνωτοι εις τας στήλας σας οργιάζουν ο Καρζής, ο Σερούιος, ο Λαπαθιώτης, ανθρώπινα ομοιώματα, μωρότατοι, αμαθέστατοι, αναρχικώτατοι, δύνασθε, εάν θέλετε, να με πληροφορήσετε, πόθεν έρχεσθε και πού πηγαίνετε;

Ο Ν. Λαπαθιώτης στη δική του απάντηση, αρκέστηκε να σχολιάσει: Αλήθεια τι γυρεύει αυτό το φάντασμα του παρελθόντος αναμεταξύ μας; Υπάρχει ακόμα; Κι’ εγώ, που δεν πίστευα ποτέ μου στους βρυκόλακες…


36 Σχόλια to “Το κτήνος είναι και κωφόν”

  1. Χρηστος Κ. said

    Να δειτε που υπαρχουν ακομα τετοια φαντασματα. Το κειμενο σας περι σατανοκινητων το αποδεικνυει περιτρανα.

  2. ppan said

    πολλά στελεχη βενιζελικων κυβερνησεων ηταν κομουνιστοφαγοι, ακομη κι ο Βενιζελος :). Πάντως ο Γ. Παπανδρεου, ως Υπουργος Παιδείας, επιχειρηματολογουσε για σκληροτερη εφαρμογη του ιδιωνυμου οταν ο υποπτος ηταν εκπαιδευτικος, μου κανει εντυπωση που υπερασπιζοταν τον Βαρναλη.

  3. Μιλάμε για υπόδειγμα ρουφιανιάς!

  4. sarant said

    Γκουγκλίζοντας βρίσκω ότι το όνομα του Κουλουμβάκη αναφέρεται -σε σχέση με το επεισόδιο του καρφώματος του Βάρναλη- και σε άρθρο του Καραντηνού στον Ριζοσπάστη το 1998.

  5. Ηλεφούφουτος said

    sx. 2 Ίσως γιατί ήξερε ότι τη βρόμικη δουλειά θα την αναλάμβανε μετά ο αντιπρόεδρός του (ο Πάγκαλος ντε!) 🙂

  6. Ευστάθιος Σταθάκος said

    Είμαι ένας αμόρφωτος που Προσπαθώ τώρα που το κατάλαβα να διορθώσω αυτό που δεν έκανα τότε που έπρεπε.
    Λοιπόν αυτοί που γκρικλήζουν ας μας κάνουν τη χάρη να μιλούν και να γράφουν και ας είναι ανορθόγραφα
    Τα Ελληνικά έχουν τέτοια ομορφιά και τόσες λέξης που μπορείς να αποτυπώσεις της ιδέες σου δίχως να κουραστής.

  7. Μαρία said

    Α ο Κουλουμβάκης! Δεν εκπλήσσομαι καθόλου. Ιστορία του μεσοπολέμου και ιδιαίτερα του γλωσσικού ζητήματος χωρίς τον Κουλουμβάκη δεν γίνεται. Ο Κορδάτος χρησιμοποιεί και πληθυντικό, οι Κουλουμβάκηδες. Ο Σίδερις, που τον θυμηθήκαμε τις προάλλες με τον Αριστεροπόντιο, τον τιμά απ’ τις στήλες του Ριζοσπάστη. Το 1911 έδωσε τα ρέστα του στη Βουλή για τη συνταγματική κατοχύρωση της καθαρεύουσας κλπ
    Νικοκύρη, δημοσιογραφούσε στο «Εμπρός». Αν θες παραπομπές υπάρχει το εξαιρετικό βιβλίο του Μπάμπη Νούτσου,Ιστορία της εκπαίδευσης και ιδεολογία, Όψεις του Μεσοπολέμου, Ο Πολίτης, Αθήνα 1990.

    Για την υπογραφή Γ.Π. έχω την ίδια απορία με την Ππαν (σαν τα χιόνια).
    Στο επίμετρο του βιβλίου του Νούτσου αναδημοσιεύεται η περίφημη βιβλιοκρισία του,«Ιστορία της εκπαίδευσης ad usum filii», που αναφέρεται στη σχέση του Γ.Π. με εκπαιδευτικά ζητήματα. Εκεί διαβάζω οτι α) μετά το 1922 διακόπτει τις σχέσεις του με τον Εκπαιδευτικό Όμιλο, β)η θητεία του στο υπουργείο Εσωτερικών συμπίπτει με τα αιματηρά επεισόδια απεργίας στο Πασαλιμάνι(7/2/1924) και γ)στην αγόρευσή του στη Βουλή στις 2/12/1927 υποστηρίζει τη συντηρητική πολιτική του Υπουργείου Παιδείας(υπουργός Νικολούδης) και τονίζει οτι «οι κομμουνισταί δεν έχουν θέσιν εις την Ελληνικήν Παιδείαν» κτλ κτλ.

    Έχεις τα κείμενα με τις υπογραφές;

  8. Alfred E. Newman said

    Στη Σύνοδο της Βουλής το 1951 σε μια ταραγμένη συνεδρίαση ο Ευστράτιος Κουλουμβάκης σε ένδειξη διαμαρτυρίας έφτυσε προς τη μεριά της Κυβέρνησης με ηχητική συνοδεία ένα «φτου».
    Όσα χρόνια παρέμεινε στην πολιτική ο Φωκίων Δημητριάδης τον εμφάνιζε στα σκίτσα του να φτύνει.

  9. Μαρία said

    8 Ωραία. Τώρα ο Νικοκύρης θα ψάχνει και για γελοιογραφίες.
    Αντιγράφω απ’ τον «Ήλιο»:
    Εθνικόφρων εις το έπακρον, ηγωνίσθη μετά θάρρους παραδειγματικού και διά του τύπου και απο του βήματος της Βουλής κατά των κομμουνιστών. Μετά της αυτής σφοδρότητος ηγωνίσθη και υπέρ της καθαρευούσης. Δημοσιογραφών απο δεκάδων ετών, έγραψεν εις διαφόρους εφημερίδας πλείστα άρθρα πολιτικού περιεχομένου. Ήδη εκδίδει την εβδομαδιαίαν εφημερίδα «Ο Πολιτικός».

  10. sarant said

    Μαρία, έχω μόνο το αθηναϊκό κείμενο, το συμπλήρωσα στο κυρίως άρθρο και το βάζω και εδώ:

    Η υπογραφή του Παπανδρέου δεν είναι τόσο παράξενη, ακόμα είμαστε στα 1925. Όταν ήταν υπουργός εσωτερικών, την περίοδο 1923-24, φρόντιζε να απαντά στις καταγγελίες του Ριζοσπάστη, να ρίχνει την ευθύνη σε αυθαιρεσίες οργάνων του για παρακολουθήσεις γραφείων κτλ. και γενικά να προσπαθεί να τα μπαλώσει.

  11. Immortalité said

    Μπορείτε να μου πείτε τώρα εμένα γιατί, αφού τον Κουλουμβάκη ούτε που τον είχα ξανακούσει, γιατί έχω την αίσθηση ότι το έργο κάπου το χω ξαναδεί;

  12. Μαρία said

    10
    Ενδιαφέρον το «εν ονόματι των δικαιωμάτων…», γιατί βλέπω κι άλλον ιδεολογικό αντίπαλο, το Μελά, που ως Φορτούνιο και άρθρα για το «θηρίο», τον μπολσεβικισμό, έγραψε και τα «Ψηλά βουνά» πολέμησε.

  13. sarant said

    Πάντως ο Μελάς μέχρι το 1920 ήταν γενικώς σοσιαλιστής.
    Ότι πολέμησε τα ΨΒ δεν το ήξερα -για γλωσσικούς λόγους ή ως μπολσεβικικό πείραμα;
    Δεν φαντάζομαι για γλωσσικούς.

    Ο Χατζηδάκις τα πολέμησε πρώτος, με το αισχρό βιβλίο Γενηθήτω φως.

  14. Ήταν το Οίτυλο ποτέ ολόκληρη εκλογική περιφέρεια για νάχει βουλευτή, ή επρόκειτο απλώς για βουλευτή Λακωνίας με τη μανιάτικη αυτή καταγωγή;

  15. sarant said

    Δεν βρίσκω τώρα τη σημείωση που είχα κρατήσει, αλλά μέχρι το 1933 σίγουρα (ίσως και αργότερα) οι εκλογικές περιφέρειες ήταν οι επαρχίες, επομένως η επαρχία Οιτύλου έβγαζε βουλευτές -πόσους, θα σε γελάσω. Πάντως ο Τύρναβος, που ήταν επίσης εκλογική περιφέρεια, έβγαλε 2 βουλευτές το 1902.

  16. Μαρία said

    14 Η εγκυκλοπαίδεια, όπ., τον έχει στην Α΄Λακωνίας. Στα Τσέρια γεννήθηκε, ωραίο χωριό.

    13 Πρόκειται για τις αντιδράσεις απο το στρατόπεδο των δημοτιστών. Και γαμώ το ψαχτήρι του Εμπρός, βάζοντας Φορτούνιο, έβγαλε όλα εκτός απ’ αυτό που ήθελα. Τελικά βρέθηκε με τον τίτλο Προλήψεις:
    http://tinyurl.com/25oslpx
    Τα ίδια επιχειρήματα, λέει ο Νούτσος, πρόβαλε και η Γαλάτεια, είχε μάλιστα στείλει σε διάφορες εφημερίδες «μικρό τεύχος» με τίτλο «Τα Ψηλά Βουνά (Κριτικό σημείωμα)».
    Για μια συνολική αναίρεση των επικρίσεων της Γαλάτειας βλ. Π.Δ(ημητράτος),Τα διδακτικά βιβλία.Επικρίσεις δίχως βάσιν, Ριζοσπάστης 7/2/1919

    Οι άλλες ημερομηνίες του Φορτούνιο: 13/1/1919, 31/1/1919 10/6/1919 και 13/6/1919

    Πάω να βρω Κουλουμβάκη στο Εμπρός, αφού έχει και τα παλιά φύλλα

  17. Μαρία said

    Εναντίον της «Εκπαιδευτικής Συμμορίας» του Μαλλιαρισμού. Επι Παγκάλου πια.
    http://tinyurl.com/28bcsyb

  18. Μαρία said

    Η συμβολή του Σκριπ στον αγώνα κατά των μαλλιαροκομμουνιστών.
    http://tinyurl.com/2duonwd

    Στάζυ, γίνεται αναφορά και σε ορφανοτροφείο της δυτικής Θράκης.

  19. sarant said

    Το ψαχτήρι της Εθνικής, δυστυχώς πιάνει ελάχιστα. Σε μια περίπτωση που έλεγξα, έβγαζε 1 εμφάνιση και στην πραγματικότητα υπήρχαν τουλάχιστον 8.

    Το φύλλο του Ριζοσπάστη 7.2.19 λείπει νομίζω από την Εθνική. Ιδού από Βουλή:
    http://tinyurl.com/23pug3q

    Πάντως η κριτική του Μελά είναι (ακόμα) με το γάντι.

  20. sarant said

    17-18: Και ακολούθησαν τα μαρασλειακά.

  21. Μαρία said

    Μερσί για Ριζοσπάστη. Είδες το «περί θεού και πατρίδος»!

    20 Μετά το χόντρυναν. Το πρώτο επεισόδιο με στόχο τη Ρ.Ιμβριώτη προκαλείται στις 9.4.1925, τότε κοντά που τιμωρήθηκε κι ο Βάρναλης.

    Στο ψαχτήρι άλλα βγαίνουν με το όνομα του συντάκτη κι άλλα με κάποια λέξη κλειδί.

    Το βιβλίο του Μπάμπη να το βρεις οπωσδήποτε.(Ο Χάρης μπορεί να έχει 2 🙂 Και διαπιστώνω οτι οι παραπομπές του είναι σωστές.

  22. ΑΠ said

    Καλά κάνεις και το ψάχνεις, νοικοκύρη, αλλά … άντε να βρεις ΤΟ ρουφιάνο σε χώρα ρουφιάνων!

    Και μη μου την πέσετε όλοι, παρακαλώ! (είναι και επίκαιρο με τη «διεφθαρμένη χώρα») Ξέρω ότι υπάρχουν και εξαιρέσεις, αλλά μιλάω για τη γενική τάση, που -υποθέτω- δε διαφέρει και πολύ από την παγκόσμια βέβαια

  23. Μιὰ μέρα στὸν κατάλογο τῶν ἡρωικῶς πεσόντων ὑπὲρ τοῦ κατὰ τῶν μαλλιαροσυμμοριτῶν αγῶνος θὰ φιγουράρῃ καὶ ὁ εἰλικρινῶς ὑμέτερος!

  24. Θυμήθηκα μόλις μια ιστορία από τα «Φιλολογικά απομνημονεύματα» του Βάρναλη, για το πώς ο Καζαντζάκης με τον Σικελιανό προσπάθησαν να αναστήσουν ένα νεκρό (στην Αίγινα, μου φαίνεται), και πόσο απογοητεύτηκαν όταν απέτυχαν. Δεν τους χώνευε και πολύ.

  25. Ηλεφούφουτος said

    sx. 24 στην Αίγινα, στην Αίγινα!
    Κάνανε παρέα πάντως αλλά ήσαν πολύ διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες.

  26. Μαρία said

    24 Δύτη, ο Καζαντζάκης το διηγείται για το Σικελιανό στην Αναφορά στο Γκρέκο. Ότι διαβάζουμε μικρές δεν το ξεχνάμε 🙂

  27. Τη μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο πρώτο και στο δεύτερο Φως που καίει (αλλοξοπίστημα το χαρακτήριζε, όχι επί λέξει, από τον αντικρατισμό στο λενινοσταλινισμό [όλα από μακράς μνήμης]) την επισήμαινε και ο Ά. Στίνας στις Αναμνήσεις του.

  28. Μαρία said

    Ο Κουλουμβάκης σε δημοτικό τραγούδι, στ.30 :
    http://www.mani.org.gr/periodikomani/3/stasi_oit.htm

  29. Ηλεφούφουτος said

    και στ. 20:
    «είναι μεγάλος ρήτορας πάντα φτύνει απ το Βήμα.»

    Αν κατάλαβα καλά το στ. 30 κ.εξ., το μέσον είναι καλό πράμα.

  30. sarant said

    Μα βέβαια!

  31. Μαρία said

    29 Σωστός.
    Την «τσάτιρα» την προσέξατε.

  32. sarant said

    Τσάτιρες τις λένε, προφανώς από το σάτιρα θα έρχεται, περισσότερα όμως δεν ξέρω.

  33. Μαρία said

    Προφανώς. Θα μάθουμε.

  34. Μαρία said

    Και το βιβλίο του Κάσση
    http://www.mani-ekdoseis.gr/bookDet.asp?catid=4&bid=52

  35. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    «ο πρωθυπουργός Αλ. Μιχαλακόπουλος δήλωσε αναρμόδιος για το θέμα»
    Μὰ πῶς ἦταν πρωθυπουργός ; Πρωθυπουργὸς ἦταν ὁ Ἀνδρέας, ἐπαναλαμβάνω Ἀνδρέας, Μιχαλακόπουλος γνωστὸς καὶ ὡς Μιχαλανδρέας.

  36. sarant said

    Γράψτε λάθος, κύριε Γεωργάνα και ευχαριστώ για τη διόρθωση!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: