Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Δυο «στρατευμένα» ποιήματα του Ν. Λαπαθιώτη

Posted by sarant στο 31 Οκτώβριος, 2010


Μια και σήμερα έχουμε την επέτειο των γενεθλίων του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, και επιπλέον είναι και Κυριακή, σκέφτηκα να ανεβάσω, σε διακαναλική παρουσίαση, ένα άρθρο για άγνωστες πτυχές της ζωής του ποιητή. Λέω «διακαναλική», επειδή το άρθρο δημοσιεύεται ταυτόχρονα στον ποιητικό ιστότοπο poiein.gr. Να πω επίσης ότι το ίδιο θέμα εκτίθεται πιο περιληπτικά, αλλά με ένα επεισόδιο παραπάνω, σε άρθρο μου στο περιοδικό «Μικροφιλολογικά».

Σαν σήμερα, πριν από 122 χρόνια, το 1888 δηλαδή, γεννήθηκε ο ποιητής Ναπολέων Λαπαθιώτης. Παίρνοντας λοιπόν τη σκυτάλη από τον φίλο Βαγγέλη Ψαραδάκη, ο οποίος συνήθιζε στις επετείους της γέννησης και του θανάτου του Λαπαθιώτη να παρουσιάζει στο Ποιείν άγνωστες πτυχές της ζωής και του έργου του, θα τιμήσω τα γενέθλια του ποιητή με μια μικρή μελέτη για δυο «στρατευμένα» ποιήματα του Λαπαθιώτη που γράφτηκαν (πράγμα σπάνιο) ως παρέμβαση στο άμεσο πολιτικό γίγνεσθαι της Ελλάδας, το πρώτο φανερά, το δεύτερο κρυφά.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Μεταφερόμαστε στο 1916. Ο μεγάλος ευρωπαϊκός πόλεμος, που σήμερα τον λέμε πρώτο παγκόσμιο, μαίνεται από τον Αύγουστο του 1914 και η Ελλάδα, αν και ουδέτερη, συμμετέχει θέλοντας και μη στον πόλεμο αφού αγγλογάλλοι έχουν αποβιβαστεί στη Θεσσαλονίκη και γερμανοβούλγαροι έχουν κυριέψει ελληνικά εδάφη στην ανατολική Μακεδονία. Ο Λαπαθιώτης με τον πατέρα του, απόστρατο ανώτατο αξιωματικό, έχουν ταχθεί αναφανδόν με το μέρος της Αντάντ, γαλουχημένοι καθώς είναι στη γαλλική κουλτούρα. Στις 17 Αυγούστου 1916 εκδηλώνεται στη Θεσσαλονίκη το κίνημα της Εθνικής Άμυνας. Τρεις μέρες αργότερα, στις 20 Αυγούστου 1916, ο Λαπαθιώτης δημοσιεύει στον Νουμά το ποίημά του «Κραυγή», ένα απροκάλυπτα γαλλόφιλο σονέτο:

ΚΡΑΥΓΗ

… Γαλλία, Γαλλία -χαρά της Οικουμένης,
που ασάλευτα και πράα, σα λυχνοστάτης,
στης Ευρώπης τις μπόρες ορθή μένεις,
κι ας κυλιέσαι πικρά μες στα αίματα της,

τώρα σ’ εμάς, που, κνώδαλα, μπροστά της,
και σα δεμένοι μες στο θείον αγώνα,
βυθάμε μες στις λάσπες, κι ως το γόνα,
– Ψυχή των Γάλλων, ω, έλα μας προστάτης!

Έλα, γιατί μας έπνιξαν οι Πρώσσοι
–   κι ακαρτεράμε, πάγκαλο, ένα φως,
εμάς, τους πράους, να ρθει να μας λυτρώσει!

Λούσε μας την αυγή! Κι αν είν’ και κάποιοι,
κι άλλος θαμπά σοφός, κι άλλος κουφός,
– πνίχ’ τους όλους, στο φως και στην Αγάπη.

Ο Λαπαθιώτης τύπωσε το ποίημα σε μονόφυλλο και φρόντισε για τη διάδοσή του. Στη συνέχεια, και ενώ μαζί με τον πατέρα του έχουν πια εγκαταλείψει την εχθρική Αθήνα και έχουν προσχωρήσει στο κίνημα της Θεσσαλονίκης, το ποίημα δημοσιεύτηκε και σε άλλα έντυπα, μεταξύ των οποίων και στον (βενιζελικό) Ριζοσπάστη που εκδιδόταν επί διχασμού στο «κράτος της Θεσσαλονίκης». Στην αυτοβιογραφία του, ο Λαπαθιώτης χαρακτηρίζει «αλησμόνητη» την «Κραυγή», επειδή «πήρε το δρόμο της διεθνούς δημοσιότητος, λόγω των περιστάσεων». Και εξηγεί ότι μια γαλλική μετάφραση δημοσιεύτηκε «στο παρισινό Matin, με σχόλια εκτάκτως κολακευτικά».

Όμως, σε καμιά πηγή δεν προσδιορίζεται ο μεταφραστής του ποιήματος, ούτε κατά μείζονα λόγο παρατίθεται το γαλλικό κείμενο. Ευτυχώς στην εποχή μας, χάρη στα θαύματα που μπορεί κανείς να βρει στο Διαδίκτυο, έρευνα που παλιότερα θα έπαιρνε μέρες και μέρες γίνεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Έτσι, στον ιστότοπο με τα σώματα των γαλλικών εφημερίδων (www.gallica.fr), βρίσκω ότι η μετάφραση της Κραυγής δημοσιεύτηκε πράγματι, αλλά στη Φιγκαρό. Κατά πάσα πιθανότητα ο Λαπαθιώτης θυμάται λάθος, διότι στη Ματέν δεν βρέθηκε κανένα τέτοιο κείμενο –εκτός πια αν η μηχανή αναζήτησης των γαλλικών εφημερίδων φαλτσάρει.

Λοιπόν, η Κραυγή, μεταφρασμένη στα γαλλικά ως Appel, δημοσιεύεται στην Φιγκαρό, στο φύλλο της 1ης Οκτωβρίου 1916, στη σελίδα 3 και στη στήλη Échos, όπου δημοσιεύονται μικρά σχόλια, πάντοτε σχετικά με τον μεγάλο πόλεμο. Τη στήλη υπογράφει ο συντάκτης με το ψευδώνυμο Le masque de fer (Το σιδηρούν προσωπείον). Μεταφράζω τα σχόλια:

Ο δημιουργός του πολύ ωραίου σονέτου, που δημοσιεύουμε σε μετάφραση σήμερα, είναι ο γιος του στρατηγού Λαπαθιώτη, ενός από τους οργανωτές του ελληνικού επαναστατικού στρατού που πρόκειται να πολεμήσει στο πλευρό μας στη Μακεδονία.

Ο μεταφραστής, φίλος του ποιητή, μας στέλνει από την Αθήνα αυτούς τους υπέροχους στίχους:

APPEL

Toi qui restes plus droite et douce qu’un flambeau
Au milieu de l’Europe où la tempête gronde,
France, France, la joie immortelle du monde,
Dont le sang coule encore une fois rouge et beau

Tu nous vois aveulis croupés sous quel fardeau
Les bras liés, loin de la lutte féconde;
Nous enfonçons sans cesse en une fange immonde
Ame de France, viens nous sauver du tombeau!

Le prussien nous tue; à toi, notre espérance.
Toi, vers qui nos regards vont assoiffés de jour
De nos cœurs apeurés hâte ta délivrance.

Baigne-nous dans l’aurore! Et s’il se trouve un sourd,
A ta voix, un aveugle à ton soleil, ô France,
Immerge-les dans la lumière et dans l’amour.

Napoléon LAPATHIOTIS

Μεταφραστής του σονέτου, και ποιητής ο ίδιος όπως καθαρά φαίνεται, είναι ο κ. Πιέρ Μποντρί (Pierre Baudry).

Ο ποιητής και μεταφραστής Πιέρ Μποντρί (1877-1930), ή Πέτρος Μπωντρύ όπως τον βρίσκουμε στα ελληνικά έντυπα της εποχής, ήταν φιλόλογος και καθηγητής γαλλικής που εγκαταστάθηκε από το 1906 στην Αθήνα και νυμφεύθηκε ελληνίδα. Μετέφρασε στα γαλλικά πολλούς νεοέλληνες πεζογράφους και ποιητές, μεταξύ των οποίων τη Φόνισσα του Παπαδιαμάντη, τον Κατάδικο του Θεοτόκη, τον Αλαφροΐσκιωτο του Σικελιανού, και εκτενή εκλογή ποιημάτων του Παλαμά. Η ποιητική του συλλογή En flânant vers la Mort μεταφράστηκε στα ελληνικά από τον Παλαμά (Βαδίζοντας προς τον θάνατο). Δεν γνωρίζω αν μετέφρασε άλλο έργο του Λαπαθιώτη.

Το δεύτερο στρατευμένο λαπαθιωτικό ποίημα ανήκει στη σειρά των σατιρικών στιχουργημάτων, που υπάρχουν στα κατάλοιπα του Λαπαθιώτη στο ΕΛΙΑ, άλλα αθυρόστομα και άλλα πολιτικού χαρακτήρα, αλλά πάντοτε πνευματώδη (Τα παρουσίασε πρόσφατα ο Λ. Παπαλεοντίου στα «Μικροφιλολογικά τετράδια»). Κι αν τα περισσότερα τέτοια στιχουργήματα γράφτηκαν για να τέρψουν κλειστές παρέες, το «Πολιτικόν δελτίον», όπως ονομάζεται, φαίνεται γραμμένο για τη δημοσιότητα. Πρόκειται για μια επίδειξη στιχουργικής δεξιοτεχνίας, όπου κάθε στίχος τελειώνει με διαφορετικό κάθε φορά σύνθετο του ρήματος «έρχομαι» για να καταλήξει, αναπόδραστα θα έλεγε κανείς, στην κατακλείδα:

Πολιτικόν δελτίον

… Η χώρα μας την κρίσιμον περίοδον διέρχεται·
η λίρα καθημερινώς και σταθερώς ανέρχεται·
το γόητρόν μας διαρκώς μειούται και κατέρχεται·
εις νέαν φάσιν ο αγών περίπλοκον εισέρχεται·
ο τόπος εις αφόρητον σημείον περιέρχεται,
πλην της μωράς του στάσεως το Κράτος δεν εξέρχεται·
η «Ηνωμένη» της Αρχής καθόλου δεν απέρχεται·
ο Γούναρης πολιτικά τεχνάσματα μετέρχεται·
ραγδαίως η καταστροφή και τραγικώς επέρχεται·
ο πρώτος ενθουσιασμός των νικητών παρέρχεται·
το πλήθος εις τας τελετάς έπαυσε να προσέρχεται·
όλοι γνωρίζουν το κακόν πλέον πόθεν προέρχεται·
από την πλάνην ο λαός αρχίζει και συνέρχεται…

— Ο Βενιζέλος έρχεται… ο Βενιζέλος έρχεται…

Γραμμένο λίγους μήνες πριν από τη μικρασιατική καταστροφή (14 Ιουνίου 1922), ολοφάνερα δεν προοριζόταν να μείνει στο συρτάρι. Άλλωστε, στην αλληλογραφία του Λαπαθιώτη με τον φίλο του Ν. Αποστολόπουλο, στέλεχος των Φιλελευθέρων, υπάρχουν επανειλημμένες αναφορές στο στιχούργημα και στη διάδοσή του. Όμως, ως τώρα δεν είχαμε κανένα απτό ίχνος δημοσίευσης.

Λοιπόν, στο Ελεύθερο Βήμα, στις 20 Ιουλίου 1922 (σελ. 2) στη στήλη «Καθημερινή ζωή», με τον τίτλο «Έρχεται!» και με τον υπότιτλο «Μια επιτυχημένη σάτιρα» παρουσιάζεται το στιχούργημα του Λαπαθιώτη, ανωνύμως.

Τα εισαγωγικά σχόλια έχουν ενδιαφέρον: Από επαρχιακά φύλλα αναδημοσιεύομεν το κατωτέρω επιτυχημένον σατιρικόν τραγουδάκι της εποχής, το οποίον διά του επαρχιακού τύπου κάμνει κατ’ αυτάς τον γύρον της Ελλάδος.

Και ύστερα από το ποίημα, ακολουθούν υπαινιγμοί για την ταυτότητα του ποιητή: Είμεθα δε ημείς εις θέσιν να γνωρίζωμεν εγκύρως ότι το εξυπνότατον και χαριέστατον τούτο σατιρικόν ποίημα έχει γραφεί από ποιητήν γνωστότατον, με εξέχουσαν θέσιν εις τον κόσμον των γραμμάτων της πρωτευούσης.

Στην αλληλογραφία του με τον Αποστολόπουλο, ο Λαπαθιώτης είχε ζητήσει να δημοσιευτούν μόνο τα αρχικά του, Ν.Λ., φαίνεται όμως ότι στη συνέχεια προτιμήθηκε η τελείως ανώνυμη δημοσίευση. Όσο για τις επαρχιακές εφημερίδες στις οποίες δημοσιεύτηκε το ποίημα, μια πολύ πρόχειρη προσπάθεια φυλλομέτρησης δεν απέδωσε τίποτα –βλέπετε, οι δυνατότητες ηλεκτρονικής αναζήτησης σε σώματα ελληνικών εφημερίδων δεν είναι πολύ προχωρημένες ακόμα. Πάντως, το στιχούργημα πρέπει να έκανε αίσθηση και μάλιστα βρήκε και μιμητές: στις 29 Αυγούστου 1922, στην ίδια στήλη του Ελ. Βήματος, δημοσιεύτηκε «απάντηση» αναγνώστη της εφημερίδας στο ποίημα του Λαπαθιώτη, με τίτλο «Γιατί έρχεται» και με το ίδιο ποιητικό τέχνασμα, όμως, δυστυχώς, χωρίς πολλήν έμπνευση ή τέχνη και γι’ αυτό δεν θα το παραθέσω εδώ. Άλλωστε, τότε ήταν το αποκορύφωμα του δράματος της Μικρασίας, μόνο που το αθηναϊκό κοινό θα το μάθαινε μερικές μέρες αργότερα. Και τότε πια, καμιά διάθεση για σατιρικά στιχουργήματα.

Προσθήκη: Με πολλή χαρά διαπιστώνω ότι ο Δημήτρης Αβυδηνός μελοποίησε το «Πολιτικόν δελτίον» του Λαπαθιώτη, αλλάζοντας μάλιστα δυο-τρεις λέξεις ώστε να το κάνει επίκαιρο. Το βρίσκω πολύ πετυχημένο, αλλά ίσως δεν είμαι αντικειμενικός. Μπορείτε να το ακούσετε εδώ:

http://www.musicwave.gr/el/members/member_info.asp?cat_id=2&id=3899

κλικάροντας στη λίστα που υπάρχει δεξιά.

 

Advertisements

27 Σχόλια to “Δυο «στρατευμένα» ποιήματα του Ν. Λαπαθιώτη”

  1. Έκανα αναφορά μέρους της ανάρτησης σας και στο δικό μας blog, μαζί μ’ ένα μίνι αφιέρωμα. Πολύ αγαπητός, ο ποιητής! Ευχαριστώ!

  2. sarant said

    Ευχαριστώ, αγαπητέ!

  3. Immortalité said

    Εντυπωσιάστηκα από τη μετάφραση…

    χωρίς πολλήν έμπνευση ή τέχνη και γι’ αυτό δεν θα το παραθέσω εδώ
    Μήπως θα πρεπε για ιστορικούς λόγους και για να κάνουμε τη σύγκριση; 😉

  4. sarant said

    Αφού επιμένεις, ιδού:

    Λίγοι γνωρίζουν το κακόν πόθεν και πώς προέρχεται
    Ο Μάξιμος καυχήθηκε με δάνειον πως έρχεται
    Την «Ηνωμένην» έπεισε με μπλόφες που μετέρχεται
    Και με αυτής την συνδρομήν στην Τράπεζαν εισέρχεται
    Το Κράτος με πεποίθησιν εις πόλεμον κατέρχεται
    Για το Λονδίνον δυο φορές ο Μάξιμος απέρχεται
    Κι εκεί μεσίτας για να βρει τους δρόμους του διέρχεται
    Πλην μ’ άδεια χέρια δυο φορές εκείθεν επανέρχεται
    Και τότε η περιπλοκή η τραγική επέρχεται
    Και αν η λίρα υψηλά όσον ποτέ ανέρχεται
    Αν αγογγύστως ο στρατός στον θάνατον προσέρχεται
    Αν το κακόν που σπείρατε ακόμη δεν παρέρχεται
    Αν απ’ την ζάλην ο Λαός ακόμη δεν συνέρχεται
    Ο Μάξιμος την Τραπεζαν κρατεί και δεν εξέρχεται
    Κι ο πλούτος του ολοταχώς αυξάνει και ανέρχεται
    Ανάλογα με την δραχμήν που διαρκώς κατέρχεται
    Κι η φτώχεια δίχως στεναγμούς ημέρα δεν διέρχεται
    Για τούτο ψιθυρίζεται: «Ο Βενιζέλος έρχεται».

  5. Immortalité said

    Ευχαριστώ Νίκο, (ίδρωσα για να τον πείσω! 😉 )

    Πάντως για ερασιτεχνικό ποιηματάκι δεν είναι κακό…

  6. Μπουκανιέρος said

    Νίκο (σε σχέση με την κουβέντα για το γένος των εφημερίδων), πρόσεξες ότι λέει «στο παρισινό Matin»; (Άσε που το γράφει και με λατινικά γράμματα, ο παλιάνθρωπος…)

    Εκείνο το πάγκαλο φως, στο σονέτο, ήταν προφητικό μάλλον.

  7. Μπουκανιέρος said

    …πάντως διόλου περίεργο που μεταφράστηκε και δημοσιεύτηκε σε γαλλική εφημερίδα, τότε, ανεξάρτητα από την ποιητική ή μη αξία του.

    Και φέρνει μια ανατριχίλα η σκέψη ότι, μ’ αυτή την κίνηση, μπαίνει σε κείνο το ρεύμα της λογοτεχνίας («Les intellectuels aux côtés de la patrie») που έστειλε ένα σημαντικό ποσοστό της γαλλικής νεολαίας να χαθεί στο σφαγείο του Μεγάλου Πολέμου.

    Από αυτή την άποψη, προτιμάω πάντα την ποίηση των επαρχιακών νεκροταφείων της Γαλλίας του μεσοπολέμου:
    Á nos chers enfants.
    Maudite soit la guerre!

  8. Μαρία said

    6 Εσύ πρόσεξες οτι λέει στο και όχι στον; Μετέφρασε απο μέσα του το ματίν σε πρωί και έβαλε το γένος της ελληνικής λέξης. Εκτός κι αν το σκέφτεται σαν ένα γενικά έντυπο.
    Αυτό θυμίζει το γ και α γα, τ και α τα, όλο μαζί κατσούλα.

    Για τα κνώδαλα δε θα μιλήσουμε; Το είχαμε για βαρύ χαρακτηρισμό κι ο Μποντρί νομίζω οτι το έχει απαλύνει.

  9. Μπουκανιέρος said

    Και μιας και μιλάμε για ποίηση, ας θυμηθούμε και το «Quelle connerie la guerre», του … αλλά κάπου δω κυκλοφοράει αυτός.

  10. Μαρία said

  11. gbaloglou said

    #4:

    Νίκο το «αι» στο «ψιθυρίζεται» θα μπορούσε να είναι και «ε» … αλλά μάλλον δεν έκανες λάθος αντιγραφής, λέω…

  12. Μαρία said

    11 Να κάνει τους αναγνώστες ψιθυριστές, δεν πάει.

  13. sarant said

    11: Όχι, είναι «-αι», το πρόσεξα.

    7: Δίκιο έχεις, αλλά το πιο περίεργο είναι ότι ο Λ. είχε γράψει αντιπολεμικά ποιήματα/διηγήματα για άλλους πολέμους π.χ. τους Βαλκανικούς. Φαίνεται όμως ότι το 1916 στην Αθήνα ή θα ήσουν με τον πόλεμο ή με τον βασιλιά.

  14. sarant said

    Απρόσμενο νέο:
    Κάποιος φίλος από το poiein.gr μελοποίησε το «Ερχεται…» αφού άλλαξε δυο-τρεις λέξεις για να το κάνει επίκαιρο, και το ανέβασε εδώ:

    http://www.musicwave.gr/el/members/member_info.asp?cat_id=2&id=3899

  15. Μπουκανιέρος said

    13β
    Ωχ, κι άλλο δίλημμα; 🙂
    (αυτή η παράταξη πάντα με διλήμματα μας τη φέρνει)

    Σοβαρά τώρα, δεν το πιστεύω (το δίλημμα). Ο Ν.Λ. ήταν μάλλον σε θέση να βλέπει τα πράγματα από γαλλική σκοπιά (και όχι μόνο με τη μίζερη «επαρχιώτικη» οπτική που αναφέρεις).
    Κατά τα άλλα η μεταστροφή αυτή, προς την πολεμόχαρη στρατοκαβλίαση, συνέβηκε σε πολλούς τότε – και στις καλύτερες σοσιαλιστικές οικογένειες. Αλλά ήθελα μόνο να σημειώσω ότι δε μου φαίνεται όμορφο να γίνεται κανείς ποιητής των χαρακωμάτων.

  16. sarant said

    15: Δεν ξέρω, δεν έζησα τότε, η εντύπωσή μου είναι απ’ όσα διαβάζω στις εφημερίδες της εποχής.

    Πάντως, ο Λαπαθιώτης, φαντάρος όντας, δημοσίεψε τον Νοέμβριο του 1912, τότε που όλοι έγραφαν διθυράμβους για τις νίκες του ελληνικού στρατού, αυτό:

    STABAΤ MATER DOLOROSA
    Μπαλλάντα σε Λα μπεμόλ μινόρε
    ..Γριούλες Μανάδες – οι Μανάδες,
    (ώχου λαγούτα και βιολιά,
    κι οι ταμπουράδες κι οι ζουρνάδες…)
    γριούλες Μανάδες, οι Μανάδες,

    συμμαζωχτές οι κακομοίρες,
    (βαράτε νταούλια και βιολιά…)
    με τους μοναχογιούς -κι οι χήρες,
    γριούλες Μανάδες κακομοίρες,

    κι οι κοπελούδες οι κερένιες
    (ώχου λαγούτα και βιολιά…)
    κι οι κοπελούδες οι κερένιες,
    με τις βαριές, τις βαριές έννοιες,

    κι ακόμα πιο πολύ ομορφούλες
    (βαράτε νταούλια και βιολιά…)
    μές’ στον καημό και πιο ομορφούλες,
    ω οι αδελφούλες, οι αδελφούλες…

    …Πότε σκυφτές κι αλαλιασμένες
    (ώχου λαγούτα και βιολιά…)
    λες πεθαμένες, διπλωμένες
    στα δυο – οι Μανούλες οι καημένες,

    πότε -ω βραχνή βλαστήμια, ω γόοι!-
    (βαράτε νταούλια και βιολιά…)
    όχεντρες, ύαινες και Μαινάδες,
    -οι χαροκαμένες οι Μανάδες…

  17. Μπουκανιέρος said

    16 Έλα Νίκο, κανείς μας δεν έζησε τότε, έχεις όμως διαβάσει κι άλλα πράματα πριν βουτηχτείς στις ελληνικές εφημερίδες της εποχής…

  18. μερικὰ ἀπὸ τὰ ὡραιότερα ποιήματα εἶναι πολεμικά. διαχρονικὰ αὐτό. καὶ τραγούδια ἐπίσης, καὶ ναζιστικὰ καὶ κομμουνιστικά, ὑπάρχουν ὑπέροχα ἐμβατήρια.

  19. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Δύο ὑποσημειώσεις στὰ ποιήματα :
    1. Οἱ Γάλλοι ἦλθαν, ἀλλὰ δὲν ἔφεραν τὸν στρατὸ ποὺ εἶχαν ὑποσχεθεῖ. Μέχρι καὶ τὸν Βενιζέλο τὸν έξαπάτησαν. Ἔτσι κι αὐτός, δικτάτορας μὲ τὴν δύναμη τῶν Γαλλικῶν λογχῶν, ἀναγκάσθηκε νὰ στρατολογήσει μέ τὴν βία καὶ ἔγινε μισητός. Μόλις τόλμησε νὰ προκηρύξει ἐκλογές, τὸν μαύρισαν καὶ ἄρχισε ἡ πρώτη ἀποχουντοποίηση ποὺ ἔληξε μὲ τὴν Μικρασιατικὴ Καταστροφή.
    2. Μετὰ τὴν Καταστροφὴ καὶ τὴν Συνθήκη τῆς Λωζάννης, ὁ Βενιζέλος ἐπεχείρησε νὰ ἐπανέλθει στὰ τέλη τοῦ 1923 καὶ στὶς ἀρχὲς τοῦ 1924 στὴν Ἐλλάδα, ἀλλά, τὴν φορὰ αὐτήν, τὸν ἔδιωξαν οἱ Βενιζελικοί!
    Καὶ οἱ δύο ὐποσημειώσεις δείχνουν πόσο πολιτικῶς ἀφελὴς ἦταν ὁ Λαπαθιώτης.

  20. sarant said

    Δεν νομίζω να διεκδίκησε ποτέ δάφνες πολιτικού αναλυτή ο Λ. (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι συμφωνώ με ολόκληρη την ανάλυση στο 1, η οποία πάντως έχει πολλά σωστά)

  21. Βαγγέλης said

    Για το σχόλιο 19, παραθέτω ένα μεταγενέστερο σατιρικό στιχούργημα και κάποιους σχετικούς στοχασμούς του Ν. Λ.

    ΕΠΙΜΥΘΙΟΝ

    Προχθές το βράδυ έκαμα μια σκέψη λογική:
    Ανίσως κι οι βασιλικοί κ’ οι βενιζελικοί,
    είχαν οι μεν σφάξει τους δε, δεόντως και εγκαίρως,
    θαρρώ πως, τώρα, η Ελλάς, θα ήτο θείο μέρος…

    * * *

    Οι εχθροί του Βενιζέλου, δεν κάνουν τίποτ’ άλλο, παρά να τον ανυψώνουν ηθικά. Οι φίλοι του, πάλι, τίποτ’ άλλο, παρά να τον χαντακώνουν όλην ώρα. Αλλά ο ίδιος, έχει πάντα την ολέθρια μανία να ενισχύει των φίλων του το έργο, και ν’ ανακόπτει το έργο των εχθρών του…

    * * *

    Το κυριότερο ελάττωμα, τόσο του Βενιζέλου, όσο και των πολιτικών του αντιπάλων, έγκειται στο ότι, ο μεν πρώτος εννοεί καλά και σώνει, να μεγαλώνει την Ελλάδα διαρκώς – οι δε άλλοι, διαρκώς να τη μικραίνουν…

    * * *

    ΠΑΡΑΛΛΗΛΙΣΜΟΣ ΜΕΛΑ – ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ

    Ό,τι συμβαίνει, σε μεγάλη κλίμακα, με το Βενιζέλο, στον κύκλο της διεθνούς πολιτικής, συμβαίνει, σε μικρή κλίμακα, με το Μελά, στον κύκλο της νεοελληνικής λογοτεχνίας.
    Κ’ οι δυο, ανασύρθηκαν από την αφάνεια, και ανακηρύχθηκαν, καθένας και στο είδος του, ως «εξαιρετικά ταλέντα», από έναν όμιλο ανθρώπων, κουρασμένων απ’ τα περασμένα και που διψούσαν την εμφάνιση ατόμων, αρμονισμένων πιο πολύ με τις απαιτήσεις του καιρού μας.
    Επιπόλαιοι όμως κ’ οι δυο, και μη ανταποκρινόμενοι καθόλου στο ρόλο που ανέλαβαν – αλλ’ αρκετά έξυπνοι, ωστόσο, ώστε να νιώθουν την κεφαλαιώδη σημασία, που ο ρόλος αυτός έκλεινε γι’ αυτούς, και να βάλουν όλα τους τα δυνατά να τον διατηρήσουν – αναγκάστηκαν να καταφύγουν στις κατεργαριές, και να γίνουν κοινοί απατεώνες!
    Κ’ έτσι, όπως ο ένας μεταχειρίζεται όλες τις μικροπονηριές και τις ελαστικότητες, για να διατηρήσει στους άλλους την εντύπωση, ότι είναι «μέγας πολιτικός ανήρ» – το ίδιο, κι ο άλλος, εξαντλεί όλα τα δυνατά τερτίπια, για να κρατεί στους άλλους την πεποίθηση ότι είναι ένα «έκτακτο ταλέντο»!
    Κ’ υπάρχει πάντα ένα πλήθος αφελών, που ξεγελιούνται απ’ αυτά, και τους πιστεύουν…

  22. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Ἐνδιαφέρουσα ἡ παράθεσις καὶ ἄλλων πολιτικῶν ἐκτιμήσεων τοῦ Ν.Λ. Ἐπιβεβαιώνει τὴν ἐκτίμηση τοῦ οἰκοδεσπότου ὂτι ὁ Ν.Λ. δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ γνώστης τῆς πολιτικῆς. Βλέπει τὰ πλήθη τῶν ἀφελῶν, ἀλλὰ ξεχνᾶ νὰ κοιτάξει τὸν καθρέπτη του. Θὰ μοῦ πεῖτε τὸν καθρέπτη οἱ Γαλλομαθημένοι (καὶ οἱ Γάλλοι) τὸν ἔχουν γιὰ νὰ δοῦν πῶς φαίνονται στὰ μάτια τῶν ἄλλων, ὄχι πῶς τοὺς φαίνεται αὐτῶν τῶν ἰδίων ὁ ἑαυτός τους. Προφανῶς δὲν τοὺς χρειάζεται, διότι θεωροῦν ἑαυτοὺς τὸ ἄκρον ἄωτον τῆς τελειότητος.
    Βέβαια, ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς Γαλλοπλήκτους (Κοραῆς, «Ἇσμα Πολεμιστήριον» μέ ἐμετικοὺς στίχους περὶ Γραικογάλλων) ὐπάρχουν καὶ Γαλλοτραφεῖς πονηρεμένοι (ὁ νεαρὸς Καραγάτσης, «Ἡ Σιωπὴ τῆς Εὐαγγελίστριας»).

  23. Καλημέρα κ.Σαραντάκο,

    πολλά συγχαρητήρια για το αφιέρωμα στο Λαπαθιώτη και πολλά ευχαριστώ για τη…διαφήμιση (έστω και λίγο καθυστερημένα)

  24. sarant said

    Σας ευχαριστώ πολύ, αλλά συγχαρητήρια αξίζουν στη μελοποίησή σας!

  25. […] άρθρο που είχα γράψει πέρυσι τέτοιον καιρό είχα παρουσιάσει […]

  26. […] https://sarantakos.wordpress.com/2010/10/31/lapastrat […]

  27. Βάγια said

    Μου αρέσει πολύ που στο ιστολόγιό σας αναφέρονται κι άλλα ποιήματα αυτού του ποιητή, εκτός από τα πολύ γνωστά. Έτσι, με τα πολιτικά και σατιρικά ποιήματα και στιχουργήματα φανερώνεται μια πιο πλήρης, πιο ανθρώπινη εικόνα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: