Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι παρέες των ηλικιωμένων

Posted by sarant στο 15 Δεκεμβρίου, 2010


Αυτό το άρθρο του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε χτες 14.12.2010 στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης. Το άρθρο που είχε γράψει πριν από 9 χρόνια ο πατέρας μου, και το οποίο αναφέρει στην αρχή του κειμένου του, δεν υπάρχει σε ηλεκτρονική μορφή, όμως στον παλιό μου ιστότοπο έχω ανεβάσει ένα παρεμφερές (και εκτενέστερο) άρθρο του με τον ίδιο τίτλο και για το ίδιο θέμα.

Πριν από εννέα ακριβώς χρόνια, δημοσιεύτηκε σ’ αυτήν τη σελίδα σημείωμά μου με τον τίτλο «Φτιάξτε παρέες, έρχονται δύσκολες μέρες», στο οποίο εξηγούσα τον ρόλο και τη σημασία της παρέας, της πιο ριζωμένης, της πιο μακρόβιας και της πιο δημοκρατικής μορφής άτυπης ένωσης ανθρώπων, όπως γράφει και ο Ασημάκης Πανσέληνος στο θαυμάσιο βιβλίο του «Τότε που ζούσαμε».
Την παρέα, δηλαδή την ταχτική συναναστροφή με φιλικά σου πρόσωπα, την κατατάσσω στις μικρές χαρές της ζωής. Μικρές, αλλά πολύ μεγάλης σημασίας. Πρόσφατες επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει πως αυτές οι μικρές χαρές της ζωής, η συναναστροφή με τους φίλους σου, η παρακολούθηση μιας ταινίας ή μιας θεατρικής παράστασης, η ακρόαση μουσικής, το διάβασμα ενός βιβλίου και φυσικά ο έρωτας με το ταίρι σου, όχι μόνο μας ευχαριστούν, αλλά παρατείνουν τη ζωή μας και μας προφυλάσσουν από πολλές αρρώστιες.
Στην παρέα μετέχεις αυτοβούλως, δε σε υποχρεώνει κανένας. Πας γιατί γουστάρεις τους φίλους σου, με τους οποίους συζητάς, καλαμπουρίζεις και καυγαδίζεις καμμιά φορά. Στην παρέα δεν υπάρχει αρχηγός, αλλά καμμιά φορά ο ζωηρότερος γίνεται πρώτος μεταξύ ίσων. Βασικό στοιχείο της παρέας είναι η κουβέντα. Παρέα με αμίλητους ανθρώπους δε γίνεται. Στη συζήτηση δεν είναι καθόλου απαραίτητο να υπάρχει ομοφωνία, το αντίθετο μάλιστα. Οι διαφωνίες τρέφουν την κουβέντα ακόμα και αν καταλήγουν σε καβγά. Είναι κι αυτός, ο καβγάς, μέσα στη λογική της παρέας.
Συνεπής προς αυτή την άποψη, εδώ και πολλά χρόνια συμμετέχω σε τρεις παρέες, που συνέρχονται σχεδόν ανελλιπώς κάθε μία ή δύο βδομάδες, την ίδια πάντα μέρα και ώρα και στον ίδιο πάντα τόπο. Κι αυτό γίνεται επί πολλά χρόνια, πλην φυσικά της θερινής περιόδου, κατά την οποία οι παρέες αυτές προσωρινά διαλύονται.
Η πρώτη και η πιο μακρόβια από τις παρέες αυτές είναι οι λεγόμενοι «Καλλονιάτες», μολονότι ο μοναδικός Καλλονιάτης είναι ο αγαπητός Χρήστος Τραγέλλης, αλλά λεγόμαστε έτσι γιατί μαζευόμαστε κάθε δεύτερο Σάββατο, το μεσημέρι, στο φιλόξενο εντευκτήριο του Συλλόγου των εν Αθήναις Καλλονιατών. Οι «Καλλονιάτες» είναι κατά κάποιον τρόπο η αθηναϊκή εκδοχή των «Καφελογίων» της περιόδου ’85 – ‘95 και θα μπορούσαν να θεωρηθούν απόγονοι του παλιού εκείνου «Φιλογέλωτα» των αρχών του 20ού αιώνα.
Στις συνάξεις μας επικρατεί πνεύμα ευτράπελο και τα τραγούδια, οι απαγγελίες ή η ανάγνωση περικοπών από βιβλία είναι μέσα στο πρόγραμμα. Αντίθετα δεν κουβεντιάζουμε ποτέ για οικονομικά θέματα ή για ποδόσφαιρο, ελάχιστα, δε, μας απασχολεί η πολιτική και μάλιστα η τρέχουσα.
Η δεύτερη παρέα συγκεντρώνεται κάθε δεύτερη Παρασκευή απόγεμα, στον Μορφωτικό Σύλλογο Αίγινας, που εδώ και έξι περίπου χρόνια έχει εγκαινιάσει το «Φιλολογικό Καφενείο». Εδώ τα πράγματα είναι πιο σοβαρά (όχι όμως σοβαροφανή, να εξηγούμαστε), γιατί, παρά την ονομασία της, η παρέα αυτή δεν έχει πετύχει την επιθυμητή ατμόσφαιρα του καφενείου. Συνήθως υπάρχει προκαθορισμένο κεντρικό θέμα για συζήτηση.
Τέλος, η τρίτη παρέα μου είναι οι παλιοί συμμαθητές μου στο Γυμνάσιο Μυτιλήνης, όσοι βρίσκονται στην Αθήνα φυσικά. Η αφορμή για τη συγκρότησή της ήταν η αξέχαστη συνεστίαση των αποφοίτων τού 1946, που έγινε στη Μυτιλήνη με αφορμή τη συμπλήρωση πενήντα χρόνων από την αποφοίτησή μας. Είχαμε αποφοιτήσει 63 και πενήντα χρόνια μετά ζούσαμε οι 53, αλλά στη συνεστίαση ήρθανε 34 γιατί οι υπόλοιποι δεν ήταν εύκολο να εντοπιστούν ή δεν μπορούσαν να έρθουν. Από τότε συγκεντρωνόμαστε συνήθως κάθε Πέμπτη μεσημέρι σε ένα καφενείο στην πλατεία Συντάγματος. Το θλιβερό όμως γεγονός, απολύτως φυσιολογικό και κατανοητό φυσικά, είναι πως, όσο περνάνε τα χρόνια, όλο και κάποιοι λείπουν. Ώρες ώρες όταν σκέφτομαι τους συμμαθητές μου, τους παρομοιάζω με στρατιωτικό τμήμα αποδεκατισμένο από τη ζωή. Αν σήμερα κάναμε προσκλητήριο, θα αναφέραμε: Παρόντες 25. Απόντες 38. Εξ αυτών νεκροί 26, τραυματίες (κατάκοιτοι ή σε αναπηρικό καροτσάκι) 8, αιχμάλωτοι (σε οίκο ευγηρίας) 4.
Παρ’ όλα αυτά, όσο κι αν με θλίβει η είδηση μιας ακόμα απουσίας, προτιμώ χίλιες φορές την παρέα των συμμαθητών μου από τη μοναξιά, αχώριστο σύντροφο πολλών συνομηλίκων μου. Δε θα ήθελα ποτέ να μοιάσω με τον γέρο εκείνον του Καβάφη που
… στου καφενείου του βουερού το μέσα μέρος,
σκυμμένος στο τραπέζι, κάθεται ένας γέρος
με μιαν εφημερίδα μπρός του, δίχως συντροφιά…

21 Σχόλια to “Οι παρέες των ηλικιωμένων”

  1. Τι ωραίο κείμενο!
    (με κάτι τέτοια ανυπομονώ να πάρω σύνταξη, θα πάρω όμως;)

  2. newagemama said

    Υπέροχο κείμενο που μας υπενθυμίζει ποιες είναι οι πραγματικές χαρές της ζωής. Η σύνδεση με τους ανθρώπους μέσα από κοινά ενδιαφέροντα, κοινές μνήμες και δραστηριότητες είναι μια από τις πιο σημαντικές.
    Ευχαριστούμε που μας το θύμισες!

    http://newagemama.com

  3. Πραγματικός ύμνος στη ζωή και στην κοινωνικότητα. Μπράβο, κύριε Σαραντάκο.

  4. Inspirus said

    Συγκινητικό κείμενο, αναδεικνύει τη σημασία της παρέας – κάτι που εμείς οι νεώτεροι θεωρούμε δεδομένο, στη σημερινή εποχή και συχνά δεν καλλιεργούμε στη σωστή βάση.

  5. Τραυματίες 8 αιχμάλωτοι 4 ! Είστε φοβερός κύριε Σαραντάκο.. και από όσο σας γνωρίζω καταλαβαίνω και χαίρομαι για την κοινωνικότητά σας.

    Θα ήθελα όμως να σκεφτούμε και τους ανθρώπους που για διάφορους λόγους δεν μπορούν να είναι τόσο κοινωνικοί όσο οι υπόλοιποι (είτε λόγω απομονωμένης κατοικίας, είτε λόγω ιδιοσυγκρασίας, είτε λόγω σύγχρονου τρόπου ζωής).

    Προσωπικά επειδή είμαι μεν πολύ κοινωνική εκ φύσεως, όμως η κώφωση με εμποδίζει από το να συμμετέχω ισότιμα στις παρέες (ειδικά στις πολυπληθείς) θα ήθελα να αναφέρω και τον παράγοντα: «ίντερνετ» που έχει παίξει σωτήριο ρόλο σε περιπτώσεις κοινωνικά απομονωμένων ανθρώπων.

    Ας πούμε, εδώ μέσα είναι, τρόπον τινά «το καφενείο του Σαραντάκου» και ορισμένοι εδώ που μαζεύονται το θεωρούν στέκι τους, πολύ περισσότερο από το καφενείο της γειτονιάς τους.

    Εξάλλου, το ίντερνετ βοηθάει και στο να μαζεύονται και να γνωρίζονται άνθρωποι από διαφορεικές περιοχές της Ελλάδας ή και του εξωτερικού, που πιθανότατα δεν θα είχαν άλλο τρόπο να «συνομιλήσουν» και που ίσως και να μην γνωριστούν και από κοντά ποτέ.

  6. rodia said

    Ωραιότατο κείμενο, γλαφυρό και τρυφερό συνάμα. Μόνο που κάτι λείπει. Λείπει η έκφραση της αλληλεγγύης μεταξύ των μελών της παρέας, έχει μείνει μονάχα το μοίρασμα της διασκέδασης κιή/και της ψυχαγωγίας. Δεν είναι λίγο κι αυτό, φυσικά, αλλά…
    Σκέφτομαι όχι μόνο τους καρφωμένους στα αναπηρικά καροτσάκια, αλλά και εκείνους που ξεμάκρυναν λόγω «φυσικου» εξοστρακισμού απο τις διασκεδασεις επειδή τους έτυχαν δυσμενή πράγματα στη ζωη τους και μια παρέα -συνήθως- δεν θελει να τα ξέρει αυτά. Θα της χαλάσει το κέφι. Οπότε, πάλι ο γέρος του ποιήματος ξεπροβάλλει δικαιωμένος -και μόνος. Πάντα μόνος.
    Με δυο λόγια, η παρέα δεν αντικαθιστά τη φιλία.

    ..δικες μου σκεψεις Νικο, ο μπαμπάς Σαραντάκος ωραια τα γραφει, βαζω απλως μια διασταση ακομα.. η παρέα απορρίπτει κιόλας, δεν θελει να της χαλούν το κέφι! 🙂

  7. sarant said

    Ευχαριστώ για τα σχόλια και για τα καλά λόγια.
    Ροδιά, είναι εύστοχο αυτό που λες -παρέα και φιλία δεν ταυτίζονται.

  8. Οντως η παρέα στηρίζεται στην τακτική επαφή αλλιώς ατονούν οι δεσμοί των μελων της ενώ οι φίλοι μπορεί να βλέπονται αραιά και που(η συνηθέστερη αιτία για να βρεθούν οι φίλοι μετά τα -ήντα είναι η κηδεία κάποιου από αυτούς)

  9. Πολύ ωραίο!
    Κι αν υπολογίσουμε οτι οι περισσότεροι εδώ μέσα εμφανίζονται με τα ιντερνετικά τους παρατσούκλια, δυναμώνει η αναλογία με το καφενείο.
    Απομένει στον Νικοκύρη να αρχίσει να σερβίρει καφέ και λουκούμι! 🙂

  10. Immortalité said

    Πολύ ωραίο κείμενο κύριε Σαραντάκο, μόνο που μοναξιά από μοναξιά διαφέρει. Όπως και παρέα από παρέα…

  11. cortlinux said

    όχι κουλούρι τώρα. κάνα τσουρεκάκι ίσως ή κάνα μελομακάρονο. όχι τσιγκουνιές μέρες εορτών 🙂

  12. Β.Π. said

    Το κείμενο τούτο εγγίζει την προσωπική μου ζωή και πραγματικότητα. Συνταξιούχος εδώ και 10 χρόνια έχω οργανώσει τις ελεύθερες ώρες μου να συναντώμαι με φίλους και να τα λέμε.Έτσι δεν αισθάνομαι μόνος και αντιμετωπίζω την καθημερινότητα με όση μου το επιτρέπει η ηλικία μου αισιοδοξία.

  13. Μαρίνα said

    Τελευταία φορά που ξαναέζησα την ομορφιά της παρέας ήταν με μαθητές(«παιδιά «μου,γιατί και μαμά με αποκαλούν εδώ και 12 χρόνια)αυτό το καλοκαίρι, στην αγαπημένη μου Μυτιλήνη! Και πριν 15 χρόνια εδώ στην Αλεξ/πολη,όπου ζω τώρα, με τους φίλους των γονιών μου,που αναρωτιόντουσαν γιατί βρίσκομαι μαζί τους.Το χιούμορ ενός ανθρώπου έδωσε την εξήγηση:οι 60ντάρηδες είναι η νεολαία των 80ντάρηδων!Πατέρα και γυιέ 40ντάκοι,νάστε καλά που χαρίζετε το δώρο της παρέας, που δυστυχώς λείπει σε κάποιους,αλλά ευτυχώς κάποιοι, όχι μόνο το απολαμβάνουν,αλλά το μοιράζονται!!!Ιμμορταλιτέ εμένα μου λείπει πολύ η αίσθηση της παρέας!Η μοναξιά είναι άγριο πράγμα…

  14. silia said

    Φοβερά ενδιαφέρον και ιδιαίτερα τρυφερό το βρίσκω να μπορούν άτομα της τρίτης ηλικίας να μπορούν να ανταμώνουν στην γενικά … μη φιλική Αθήνα … Πίστευα πως αυτό , το να βρίσκονται μεγάλα στην ηλικία άτομα , που και που , αποτελεί προνόμιο των μικρών επαρχιακών πόλεων , εκεί που όλα (όχι όλα … τα περισσότερα) είναι κάπως πιο εύκολα για τα «περήφανα γηρατιά» (που το θυμήθηκα αυτό τώρα ; ).
    ———————-
    Ενδιαφέρον θα ήταν να ακούγαμε και για τις παρέες των ηλικιωμένων γυναικών …
    ……………
    ΜΗΝ κοιτάτε όλοι εμένα …

  15. voulagx said

    Ο μοναχος ο ανθρωπος ειναι ή θεος ή αγριμι!

  16. Immortalité said

    @ 15 Αριστοτέλη πιάσε ένα Μάλαμα 🙂

    Να ‘σαι μονάχος σου θα πει να είσαι αντρειωμένος
    να μη σε πιάνει πανικός ούτε κι ο ίδιος ο Θεός
    αλλιώς στα πάγια κολλάς σέρνεσαι βρίζεις και πονάς
    αγάπες σε κυκλώνουνε και στο μαντρί σε χώνουνε

  17. rodia said

    #14
    Σιλια, γνωριζω μια κυρια που πηγαινε με τον αντρα της στο ΚΑΠΗ της γειτονιας τους και ολο έλεγε τι καλα που περνουν εκει περα, κανουν γιορτουλες τα γεροντακια, χορευουν, τραγουδανε… Μετα το θανατο του συζυγου, πριν απο κανα χρονο, δεν ειχε ξαναπατησει μεχρι προχτες. Προχτες λοιπον που ξαναπηγε, επέστρεψε απαρηγορητη, επειδη ακουσε οτι θα τα κλεισουν τα ΚΑΠΗ.

  18. rodia said

    Μια και το φέρνει η συζητηση, μετα τα σχολια #15 και #16, δεν νοιωθω και τοσο παραξενα που αισθανομαι αυταρκης, που προτιμω το δικαιωμα στη μοναξια, δλδ.

  19. silia said

    @ 17 Rodia
    Και η «Βοήθεια στο σπίτι» , πάει κι αυτή … περίπατο .
    Εκεί να δεις αθρόα «εξολόθρευση» μη παραγωγικού πληθυσμού …

  20. rodia said

    #19.
    Δεν την ειχα σε μεγαλη εκτιμηση αυτη τη «βοηθεια», επειδη οταν τη χρειαστηκα για τη μανα μου δεν τη βρηκα. Ψιλοπραγματα προσφεραν κατι κοπελιτσες, κατι που δεν χρειαζοταν ιδιαιτερη υπευθυνοτητα, δεν μπορουσα να βασιστω για πραγματικη βοηθεια. Ισως ο Δημος εκεινος να ειχε τα χαλια του.. δεν ξερω…

  21. REISIS said

    Νάστε καλά κ.Δημήτρη γιατί με όσα γράφετε, δείχνετε τον δρόμο πως δημιουργείται, συντηρείται και επιβιώνει σε ενα ενα τόσο δύσκολο χώρο όπως είναι η Αθήνα, μια ομάδα ή μια παρέα. Παλιά πίστευα ότι ο «χώρος» δημιουργεί τις «σχέσεις» και όχι οι «σχέσεις» «χώρο» . Μεγαλώνοντας έπαψα να είμαι τόσο απόλυτος σε αυτό το δόγμα και κείμενα όπως αυτό του κ. Δημήτρη Σαραντάκου, αλλά κυρίως οι περιοδικές συναντήσεις με τους συμμαθητές μου (του ’77 οι εκδρομείς) γκρεμίζουν σιγά – σιγά και αυτή τη δοξασία. Πάντως η παρέα εκτός από την επιθυμία για συνεύρεση, θέλει χρόνο (αγαθό εν ανεπαρκεία) και κάποιον που να παίζει με επιτυχία το ρόλο του συντονιστή (χωρίς να παραγνωρίζω τα ζητήματα που θίγει η Σοφία #5).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: