Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο πολύκροτος Κομήτης (Μποστ, 1963)

Posted by sarant στο 19 Δεκεμβρίου, 2010


Κυριακή σήμερα, η τελευταία πριν από τα Χριστούγεννα, και σκέφτηκα να σας παρουσιάσω ένα σκίτσο του Μποστ, εκ πρώτης όψεως εντελώς άσχετο με την επικαιρότητα, που δημοσιεύτηκε πριν από 47 χρόνια, ανήμερα τα Χριστούγεννα, στην Αυγή του 1963.

Στο σκίτσο, η μαμά-Ελλάς παρουσιάζει το βασιλικό αεροσκάφος, που επρόκειτο να αγοραστεί και που ονομαζόταν «Κομήτης». Στον τύπο είχαν διατυπωθεί επιφυλάξεις για το υπέρογκο ύψος της αγοράς· η παραγγελία είχε γίνει από την προηγούμενη κυβέρνηση, αλλά η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου δεν την ματαίωσε ενώ είχε τη δυνατότητα. Θυμίζουμε ότι μετά τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 1963, ο Γεώργιος Παπανδρέου είχε σχηματίσει κυβέρνηση Ένωσης Κέντρου, τερματίζοντας την οχταετία της ΕΡΕ.

Ο Μποστ σχεδιάζει με σαρκαστική λεπτομέρεια (και με ευρηματικότατες ανορθογραφίες στις λεζάντες) τον Κομήτη, ενώ η μαμα-Ελλάς παινεύει το αεροπλάνο και ειρωνικά θεωρεί μικρό το κόστος του. Αφού είναι τόσο φτηνό, λέει ο Πειναλέων, γιατί δεν παραγγέλνουν και άλλο ένα για να επισκέπτεται τους παππούδες του το μωρό της Σοφίας της Ισπανίας; Θυμίζω ότι η Σοφία, αδελφή του Κοκού Γλίξμπουργκ και σημερινή βασίλισσα της Ισπανίας, είχε παντρευτεί το 1962 τον Χουάν Κάρλος. Στις 20 Δεκεμβρίου 1963 γεννήθηκε το πρώτο παιδί τους, η ινφάντα Έλενα.

Στο κείμενο της μπορντούρας ο Μποστ απευθύνεται στο βασιλικό βρέφος και του ζητάει να ενώσει τη φωνή του ώστε να αποφυλακιστούν, χρονιάρες μέρες, οι πολιτικοί κρατούμενοι και να κάνουν Χριστούγεννα στο σπίτι τους. Αν και σατιρικός, εδώ ο Μποστ πιάνει τόνους αυθεντικής συγκίνησης.

Μικρό πεδάκη που γεννήθης στη Μανδρίτη
από μυτέρα Ελληνίδα κι Ισπανό
Πες στον παππού σου για τον δέσμιο πολίτη
που ζη σε φάτνη κε κοιμάται στο σανό

Πάτα φονές κε πες να δόσουνε μια χάρη
για να χαρούν κε οικογένιες φτοχές
Να βγη ο άντρας κε το νέο παλικάρι
που είδε χρόνια, είδε μπόρες κε βροχές

Κε της γιαγιάς σου την καρδγιά να μαλακόσης
μ’ ένα χαμόγελο γληκό εσή μπορείς
αλλά στους άλους της αβλής θάρρος μη δόσης
κε τους κακούς τους αβλικούς να τους ουρής

Πράγματι, το 1963 απέμεναν ακόμα όχι λίγοι πολιτικοί κρατούμενοι του εμφύλιου στις εξορίες και στις φυλακές. Η κυβέρνηση Παπανδρέου είχε αρνηθεί να τους αποφυλακίσει πριν από τα Χριστούγεννα, επιμένοντας στην ανάγκη νομοθετικής ρύθμισης, με εξαίρεση τους «σοβαρώς νοσούντες», όπως θυμίζει η μαμα-Ελλάς. Ο αντιστράτηγος Βέλιος για τον οποίο γίνεται λόγος ήταν αρχηγός του 1ου σώματος στρατού, που είχε τεθεί σε αποστρατεία και είχε εκδώσει μια εμπρηστική ημερήσια διαταγή στην οποία κατηγορούσε την κυβέρνηση ότι συνεργάζεται με την Αριστερά και θα φέρει συμφορές στη χώρα.

Κατά σύμπτωση, την προηγούμενη μέρα από τη δημοσίευση του σκίτσου, η κυβέρνηση Παπανδρέου έδωσε την παραίτησή της, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει αυτοδυναμία σε νέες εκλογές, κάτι το οποίο η ΕΔΑ θεώρησε «αντίθετο προς το πνεύμα της 3ης Νοεμβρίου», όπως ειρωνεύεται και ο υπότιτλος του Μποστ. Αυτοδυναμία πέτυχε, και μάλιστα τρανή, και τα είδαμε τα καζάντια της το 1965.

Είπα πιο πάνω ότι το σκίτσο του Μποστ είναι εντελώς άσχετο με τη σημερινή επικαιρότητα, εκ πρώτης όψεως. Ομοιότητες όμως θα μπορούσε να βρει κανείς ανάμεσα στο τότε και στο τώρα. Για παράδειγμα, και τότε και τώρα έχουμε κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου. Έπειτα, και τώρα υπάρχουν άνθρωποι που άδικα θα κάνουν Χριστούγεννα στις φυλακές.

Για παράδειγμα, τις προάλλες, ύστερα από ένα χρόνο προφυλάκιση, καταδικάστηκε σε εννιά χρόνια και 3 μήνες φυλακή ο νεαρός Χρυσοβαλάντης Πουζιαρίτης. Ο Πουζιαρίτης δεν έφαγε τέτοια ποινή για κάποια κολοσσιαία κατάχρηση, δεν λήστεψε τράπεζα, δεν σκότωσε άνθρωπο: απλούστατα πήρε μέρος, στις 6 Δεκεμβρίου 2009, σε συγκέντρωση για την επέτειο της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου –και πιάστηκε στα επεισόδια που ακολούθησαν. Κι επειδή είχε μοϊκάνα το μαλλί του, κι επειδή ήταν πρώην τοξικοεξαρτημένος, κι επειδή έπρεπε, μέρες που έρχονται, να δοθεί ένα μήνυμα, του φόρτωσαν τον μισόν ποινικό κώδικα, με αποτέλεσμα την εξοντωτική αυτή ποινή. (Ή ποτέ σου δεν τις έφαγες, ή ποτέ σου δεν τις μέτρησες, είπε, σύμφωνα με την παροιμία, ένας κατηγορούμενος στον δικαστή που τον καταδίκασε σε πενήντα βουρδουλιές). Και βέβαια, ο Πουζιαρίτης δεν κάπνιζε πούρα ούτε ήταν ιδιοκτήτης ποδοσφαιρικής ομάδας, ώστε να καταδικαστεί μεν αλλά να μην τολμάει κανείς να τον κλείσει μέσα. Ήδη βρίσκεται στις φυλακές χρονιάρες μέρες.

Οπότε, στα φετινά Χριστούγεννα, τα πιο δύσκολα των τελευταίων δυο-τριών δεκαετιών για τους περισσότερους, ας σκεφτούμε και κάποιον που τα φέρνει ακόμα πιο δύσκολα. Κατά τα άλλα, ζητώ συγνώμη που το άρθρο πήρε όχι ευχάριστη τροπή, και σας παραπέμπω στο ιστολόγιο των φίλων του Πουζιαρίτη για περισσότερες πληροφορίες. Θα παρατηρήσετε ότι δεν έχει δημοσιευτεί άρθρο για την έκβαση της δίκης –προφανώς θα έχουν μείνει άναυδοι οι άνθρωποι από το μέγεθος της αναλγησίας.

 

38 Σχόλια to “Ο πολύκροτος Κομήτης (Μποστ, 1963)”

  1. Μπράβο Νίκο, και επιπλέον για τη φοβερή ιστορία του Πουζιαρίτη που πέρασε (προς το παρόν ελπίζω) στο ντούκου.

    Η αμνηστεία που ζητούσε ο Μποστ δόθηκε φαντάζομαι τον επόμενο χρόνο:

  2. Χρηστος Κ. said

    Πιανομαι απο την τελευταια παραγραφο για να πω πως κατα τη γνωμη η ενημερωση στην Ελλαδα εχει να επιδειξει, με απιθανη ομοιοτητα, τις «δοξασμενες» παρελθουσες ημερες της ναζιστικης Γερμανιας. Και επισης να ρωτησω αν ξερετε αν οντως ισχυει η εκπαραθυρωση του Κωστα Αρβανιτη και Κωστα Μπαξεβανη απο το κρατικο καναλι λογω «ασυμφωνιας» χαρακτηρων.
    Πως τον ειπαμε τον «ποιητη» που ειναι υπευθυνος για την ΕΡΤ? Σιχτηρη?

  3. Αξεπέραστος Μποστ !!!!
    Ο Μάκαρος ή «αγαπούλας» σύρθηκε στα δικαστήρια από τον Λαλιώτη αλλά μετά η ιατρική (!) επιστήμη υπερίσχυσε της νομικής…

  4. Raniouska said

    Καλημέρα.
    Επιβεβαιώνετε διαρκώς ότι αξίζει να παρακολουθεί κανείς τις αναρτήσεις σας.

  5. grsail said

    Πως να αντέξει κανείς και να μην αναδημοσιεύσει τέτοια ανάρτηση;
    Μπράβο σας.

  6. Να προσθέσω μία παρατήρηση:
    Η μαμά Ελλάς αρχίζει με το «Αυτός ο τρίκυκλος κομήτης», μια σαφή αναφορά στη δολοφονία Λαμπράκη από το γνωστό τρίκυκλο φουργκόνι «Καμικάζι» του Γκοτζαμάνη, επτά μήνες νωρίτερα.

  7. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και για τα καλά λόγια.

    Παίρνω ευκαιρία από την πολύ σωστή παρατήρηση του Σκύλου ΒΚ στο 6, για το τρίκυκλο, για να πω ότι δεν έχω ξεδιαλύνει τι υπαινίσσεται η αναφορά στο βρέφος που με μπιμπερό θα παρακολουθεί τάχα τις πρόβες του Χορν στο Κεντρικό. Κάποιος μεγαλύτερος ή με καλύτερη μνήμη ας βοηθήσει, αν ξέρει.

  8. Για μένα είναι μυστηριώδεις και οι δυο τελευταίοι στίχοι της μαμα-Ελλάς, με τον Βέλιο, τα σταθερά πυροβολεία και τις απολύσεις των νοσούντων.

    Ο υπότιτλος «Το πνεύμα της 3ης Νοεμβρίου», πάντως, παραπέμπει όπως έγραψες στις εκλογές του ’63, πάνω στο μοντέλο του Spirit of St Louis, του αεροπλάνου του Λίντμπεργκ.

  9. Για όσους μάζευαν όταν ήταν μικροί αεροπλανάκια, να πούμε ότι ο Κομύτης του Μποστ είναι μάλλον το βρετανικό de Havilland Comet, το πρώτο εμπορικό αεριωθούμενο, χωρητικότητας 44 έως 36 θέσεων. Κιμπάρικα πράματα!

  10. Μήπως Comet ήταν ο τύπος του αεροπλάνου; 9 χρόνια πριν, δυο τέτοια είχαν σκάσει στον αέρα. Τελικά το πήραμε το πετούμενο; Κάπου -μέσα από αυτοκίνητο στην Ελλάδα- έχω δει κουφάρι από Comet να στέκει στη μέση του πουθενά, σε κάποιο βάθρο…

  11. (δεν χάνω με τίποτα το seconds from disaster)

  12. Ούτε κι εγώ, κύριε Στάζυμπε!
    Ναι, τα ντε Χάβιλαντ Κόμετ, αν και πρωτοπόρα στον σχεδιασμό, είχαν πολλά προβλήματα λόγω κόπωσης υλικών του πλαισίου τους.

  13. Κύριε Σκύλε, μπορεί τότε να σε ενδιαφέρει αυτό.

  14. Κι εγώ που νόμιζα ότι στο #11 αναφερόσουν στο ότι σε πρόλαβε για δευτερόλεπτα ο Σκύλος 😉

  15. 🙂 για κανά δεκάλεπτο με πρόλαβε, αλλά ξεκινάω να γράψω το σχόλιο στο ένα ταμπ, ψάχνω τους λίκνους σε άλλο, διαβάζω δυο τρία πράγματα στο δρόμο, κι όταν γυρίσω έχουν βγει δεν ξέρω πόσα σχόλια ακόμη…

  16. 13, Θησαυρός!

  17. Μαρία said

    Δύτη,1, δεν ήταν γενική αμνηστία. Εξαιρέθηκαν όσοι είχαν καταδικαστεί για κατασκοπεία κλπ.

    Νίκο, για το μωρό στις πρόβες σκέφτηκα μήπως έχει σχέση με τα έργα που παίζονταν στο Κεντρικό, το ημερολόγιο ενός τρελού* και ο δικέφαλος αετός του Κοκτό, αλλά μου φαίνεται δύσκολη η συσχέτιση. Θα ξέρει ο Αλφρέδος ίσως.

    *Η σκηνογράφος έχει κουτσομπολίστικο ενδιαφέρον αλλά όχι τότε.

  18. Κύριε Στάζυμπε, ανέλαβες ρόλο άγιο-Βασίλη για φέτος!

  19. Μαρία said

    Χρήστο, 2, για τον Αρβανίτη κυκλοφορεί αυτό:
    http://www.zougla.gr/page.ashx?pid=2&aid=221557&cid=7
    Θα δείξει αύριο το πρωί.

  20. Θέμης said

    Μπράβο Νικοκύρη για την υπόμνηση της υπόθεσης Πουζιαρίτη. Όπως υπενθυμίζει και ο ίδιος στο γράμμα του:
    «όσο κι αν χτίζουν φυλακές και ο κλοιός στενεύει
    ο νους μας θα ‘ναι αληταριό, πάντα θα δραπετεύει»

  21. Οι στίχοι είναι του Θανάση Παπακωνσταντίνου:

  22. Χρηστος Κ. said

    Μαρια ευχαριστω για το λινκ. Αν και σημερα το πρωϊ ο Αρβανιτης ηταν στη θεση του οποτε….

  23. Σκύλε της ΒουΚου, εκτός από τζέντλεμαν είστε και ιπτάμενος (ή κάτι παρεμφερές); Ή το ενδιαφέρον είναι καθαρά ερασιτεχνικό;

  24. Immortalité said

    @24 Ανταλού όχι και ΒουΚου η Βάλια Κάλντα 🙂

  25. Όχι, αγαπητέ Ανδαλουσιάνε. Ιπτάμενος είναι απολύτως αδύνατο να γενώ όχι μόνο λόγω μυωπίας αλλά και λόγω… χμ… ιδιαίτερης έλξης προς το έδαφος, βαρύτητας που λέμε. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορώ να τρέφω όνειρα.

  26. sarant said

    Τι ωραίο!

  27. Φχαρ΄στώ, φχαρ΄στώ! Διαθέτομεν και πατριωτικόν ρεπερτόριον, άμα λάχει!

  28. Μισιρλού... said

    @17 Μαρία, η σκέψη σου σωστά φαίνεται πως σε οδήγησε!
    Κάπου εκεί πήγε και η δικιά μου, λόγω θεματολογίας.
    Γιατί :
    – Στο «Ημερολόγιο» του Γκόγκολ, ο πρωταγωνιστής από ανεκπλήρωτο έρωτα, σαλεύει, και νομίζει πως είναι ο βασιλιάς Φερδινάνδος ο Β’ της Ισπανίας.
    – Στον «Δικέφαλο αετό» του Κοκτώ η υπόθεση αφορά στη βαυαρική βασιλική δυναστεία Βίττελσμπαχ (στην οποία ανήκε ο πρώτος βασιλιάς τής Ελλάδας Όθωνας-Otto von Wittelsbach).

    Μα μόλις είδα στον Θεατρικό Ημερολόγιο του 1964 (περίοδος ’63-64), πως :
    Ο Χορν ανεβάζει το «Ημερολόγιο» στις 2/10/1963 και παρίστανται ο διάδοχος Κων/νος με την πριγκ. Ειρήνη.
    Να! μετά από λίγο και τα γεννητούρια στην Ισπανία, έδεσε το σκίτσο!!!

    ***

    Όμως, η μισερή πρότασή σου για τη σκηνογράφο, με έβαλε να ψαχουλέψω.

    Λοιπόν, η διάσημη ζωγράφος, γλύπτρια και σκηνογράφος -μαθήτρια μάλιστα του Τσαρούχη- Μαρίνα Καρέλλα (κόρη τού βιομήχανου Θεόδωρου Καρέλλα) μετά από κανα χρόνο (7/2/1965) παντρεύτηκε τον Πρίγκιπα Μιχαήλ τής Ελλάδας (τον γνωστότερο ως Michel de Grèce).
    [Ο γάμος αυτός αναγνωρίσθηκε από τον Κωνσταντίνο Β΄, αφού πρώτα ο Μιχαήλ παραιτήθηκε των δικαιωμάτων του στον ελληνικό θρόνο.]

    Άρα;… Λες να είχανε πάει βασικά γιαυτήν, όλα τα συμπεθεριά ;

    ΥΓ:
    Είδα πως, τον Μισέλ (που έγραφε ιστορικά και ηρωικά μυθιστορήματα) τη δεκαετία του 1980, γαλλική εφημερίδα τον αποκαλούσε «συγγραφέα των αεροπορικών μπεστ-σέλερ»
    Άκου τώρα σύμπτωση!!!
    [Πλακώσανε οι αεροπόροι…]

  29. Μισιρλού... said

    Σκύλλε, εξαιρετικά τα σκίτσα !!!
    (τύφλα νάχει η προαναφερόμενη καλλιτέχνις…)

  30. Μισιρλού... said

    Τώρα το σκέφτομαι καλύτερα…
    Μήπως, ο ερωτευμένος Μισέλ πήγαινε και παρακολουθούσε πρόβες;

  31. Voulagx said

    #27 Λεζαντα: «Ιδιοχοιρος φυλαττων Θερμολακκους»!

  32. @ 25 Η μυωπία κατέρριψε και τα δικά μου παιδικά όνειρα 🙂
    (βλέπω ότι υπάρχουν ουκ ολίγοι λάτρεις των αιθέρων ανάμεσά μας)

  33. 25, 27
    Τι να το κάνεις το κομπιούτερ όταν τα χοιροποίητα βγαίνουν καλύτερα!

  34. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    @25, 27,
    μου άρεσαν κι εμένα πολύ τα παστέλια σας.
    Κι επειδή δεν έχει τύχει να δω άλλα αλλού, η θεματολογία τους περιορίζεται στο τρυφερό κατοικίδιο, το τόσον παρεξηγημένο στις μουσουλμανικές χώρες;

  35. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Υπάρχει, μάλιστα, ένας ουρουγουανός καλλιτέχνης, ο Luis Alberto Solari, του οποίου οι πίνακες, λάδια αλλά κυρίως χαρακτικά, με τις ζωόμορφες ανθρώπινες φιγούρες τους, παραπέμπουν ευθέως στα δύο έργα σου (ή το αντίθετο, μήπως, συμβαίνει;) -δώρα για τις γιορτές, θέλω να πιστεύω!

  36. Δεν τον ξέρω τον ουρουγουανό, θα ψάξω να βρώ τα έργα του. Δεν είναι παστέλια, ξυλομπογιές είναι. Και τις χρησιμοποιώ για να ηρεμώ μετά τη δουλειά. Κάνω κι άλλα ζώα και ανθρώπους αλλά δεν είμαι και για έκθεση, δα.
    Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια!

  37. sarant said

    Είναι όμως και σεμνός ο ΣκύλοςΒΚ και δεν λέει για τα φανταστικά ζώα που έχει δημιουργήσει 🙂

  38. Μιχάλη, Σκύλε, και λοιποί, να αφήσω κι αυτό εδώ;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: