Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Χριστουγεννιάτικη γκάφα στον Αρναούτογλου;

Posted by sarant στο 25 Δεκεμβρίου, 2010


Δεν είχα σκοπό να γράψω σήμερα, βραδιά Χριστουγέννων κι ενώ χωνεύω τη γαλοπούλα, αλλά… δεν με άφησαν ν’ αγιάσω. Κάνοντας ζάπινγκ στην τηλεόραση είχα την κακή ιδέα να σταθώ στο MoneyDrop, το τσαπατσούλικο παιχνίδι γνώσεων του Μέγκα για το οποίο, αν θυμάστε, έχουμε ξαναγράψει σχετικά πρόσφατα. Βλέπετε, το ζευγάρι που διαγωνιζόταν ήταν συμπαθέστατο και ειδικά ο νεαρός σκεφτόταν με πολύ έξυπνο τρόπο.

Είχαν φτάσει στην 5η ερώτηση διατηρώντας το κεφάλαιό τους άθικτο. Στην 5η ερώτηση, κατηγορία Κτίρια, ρωτήθηκαν ποιο από τα τρία τελείωσε πρώτο: Ζάππειο, Εθνικό Μουσείο, Ακαδημία. Ο νεαρός, πανέξυπνος, σκέφτηκε ότι το Ζάππειο χτίστηκε για την Ολυμπιάδα ενώ τα άλλα είναι του Τσίλερ, άρα παλαιότερα. Μοίρασε τα λεφτά στα δύο, έμεινε με 150.000.

6η ερώτηση, κατηγορία Τέχνη, τους ζητήθηκε να βρουν ποιο άγαλμα είναι το ψηλότερο: Αφροδίτη της Μήλου, Νίκη της Σαμοθράκης, Ηνίοχος των Δελφών. Τα παιδιά απέκλεισαν τον Ηνίοχο και έβαλαν τα πολλά στη Νίκη, 120.000. Πάλι σωστά διάλεξαν.

7η ερώτηση, θα διαλέξετε μπάσκετ ή δικαιώματα, ρωτάει ο Αρναούτογλου. Το μπάσκετ το φοβήθηκε ο νεαρός, διάλεξαν δικαιώματα -αυτά θα έπρεπε να τα φοβούνται περισσότερο, στο μπάσκετ το πολύ να σε σφάξει ο διαιτητής. Η ερώτηση ήταν ποια χώρα από τις τρεις αναγνώρισε τελευταία το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες: Κολομβία, Φιλιππίνες, Καμερούν. Τα παιδιά μοιρασαν το κεφάλαιό τους στις Φιλιππίνες και στο Καμερούν, από 60.000 -και έχασαν, αφού κατά τους υπεύθυνους της εκπομπής οι Φιλιππίνες έδωσαν ψήφο στις γυναίκες το 1937, το Καμερούν το 1946, ενώ η Κολομβία το 1955 (αν άκουσα καλά).

Είναι όμως έτσι;

Δεν ήμουν μέσα στο μυαλό των παιδιών όταν αγχωμένοι έψαχναν τη σωστή απάντηση, αλλά εγώ σκέφτηκα ότι το Καμερούν θα ήταν τελευταίο, όχι επειδή είναι χώρα μουσουλμανική ή αφρικανική, αλλά επειδή απλούστατα οι πιο πολλές αφρικανικές χώρες κέρδισαν την ανεξαρτησία τους πολύ αργά. Και πράγματι, σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια, το Καμερούν έγινε ανεξάρτητο το 1960!

Πώς λοιπόν μπορεί να πήραν δικαίωμα ψήφου οι γυναίκες το 1946; Ακόμα κι αν είχαν ψηφίσει οι γυναίκες στη γαλλική ή την αγγλική αποικία που συναποτέλεσαν το κράτος Καμερούν, σαφέστατα η ερώτηση πάσχει, διότι η χώρα Καμερούν είναι το κράτος, και το κράτος υπάρχει μετά το 1960. Ερωτήσεις με διφορούμενες απαντήσεις πρέπει να αποφεύγονται διά ροπάλου σε ένα τέτοιο παιχνίδι, ένα δύσκολο και «άδικο» παιχνίδι (το λέω άδικο επειδή ο πολύ καλός παίκτης που θα χάσει στην προτελευταία ερώτηση θα γυρίσει με άδεια χέρια, όπως και ο άσχετος που θα τα χάσει αμέσως -σε αντιδιαστολή, ο Εκατομμυριούχος επιβράβευε τον πολύ καλό αλλά όχι αλάνθαστο παίκτη).

Την πρώτη φορά το λάθος ήταν ολοφάνερο, εννοώ με την ορθογραφία της λέξης «συνωμοσία». Τώρα, το λάθος είναι πιο δυσδιάκριτο, αλλά και η αδικία στο νεαρό ζευγάρι κατάφωρη. Πιστεύω πως τα παιδιά αδικήθηκαν και πως η διεύθυνση του παιχνιδιού πρέπει να αναθεωρήσει τη στάση της και να θεωρήσει σωστή την απάντησή τους -και να τους δώσει την ευκαιρία να διαγωνιστούν, με κεφάλαιο 60.000 ευρώ, στην τελευταία ερώτηση.

Έχω άδικο;

Προσθήκη: Όπως προκύπτει από τα σχόλια των φίλων, δικαίωμα ψήφου αναγνωρίστηκε στις γυναίκες του βρετανικού Καμερούν και του γαλλικού Καμερούν το 1946 -αλλά εξακολουθώ να θεωρώ παραπειστική την ερώτηση, ειδικά όπως ήταν διατυπωμένη: το κράτος Καμερούν δεν υπήρχε πριν από το 1960, ούτε άλλωστε ταυτίζεται εδαφικά με τις δυο αποικίες (το βόρειο βρετανικό Καμερούν ανήκει σήμερα στη Νιγηρία, το νότιο βρετανικό Καμερούν ενώθηκε με το γαλλικό Καμερούν). Οπότε, πιστεύω κατηγορηματικά ότι οι παίκτες αδικήθηκαν και ότι επιβάλλεται να θεωρηθεί σωστή η απάντησή τους ή, έστω, άκυρη η ερώτηση.

 

45 Σχόλια προς “Χριστουγεννιάτικη γκάφα στον Αρναούτογλου;”

  1. Ακριβώς πριν πάω στο καθιερωμένο χριστουγεννιάτικο πάρτι, προέκυψε νέα ανάρτηση στις λέξεις. ‘Αρα άνετα μπορώ να καθυστερήσω για λίγο. Πάλι σαλάτα τα έκαναν νομίζω στο τηλεπαιχνίδι. Συμφωνώ κι εγώ ότι η παραγωγή έκανε λάθος.

  2. Την Βίκι ανοίξανε κι αυτοί. Τι Καμερούν, τι Βρετανικά Καμερούν είπανε…

  3. Ο Μιχαλιός said

    Άσχετο, αλλά μήπως θυμάται κανένας πριν από χρόνια στον «Εκατομμυριούχο», όταν είχαν φάει από μία συμπαθέστατη κυρία ένα τεράστιο ποσό, βγάζοντας δήθεν για λάθος μια σωστή απάντηση που είχε δώσει για τον Αυγερινό ή την Πούλια ή για κάτι τέτοιο; Από τότε έπαψα να τον βλέπω.

  4. Στέλλα said

    Κι εγώ χωνεύοντας, όχι τη γαλοπούλα αλλά το αρνάκι, παρακολουθώ μαζοχιστικά το εν λόγω παιχνίδι και λέω μαζοχιστικά γιατί δυσκολεύομαι να αποδεχτώ ότι ένα παιχνίδι γνώσεων το διομορφώνουν άσχετοι και το παρουσιάζει ένας αμόρφωτος. Δυστυχώς δεν είναι μόνο το Καμερούν, ούτε τα ορθογραφικά της συνωμοσίας και της αλληλεγγύης. Την προηγούμενη φορά ήταν ένα «εξ΄ολοκλήρου» (ναι με απόστροφο) που έβγαζε μάτι και ένα «Ραδαμάνθυς» που ξεστόμισε ο παρουσιαστής (το διόρθωσε λίγο αργότερα όταν κάποιος του το σφύριξε στο αυτί).

  5. sarant said

    Ευχαριστώ για τα σχόλια.

    Στάζιμπε, δίκιο έχεις -αυτό συνέβη. Αλλά πρόκειται για ασυγχώρητο λάθος! Η αποικία British Cameroons δεν ταυτίζεται με το σημερινό κράτος, αφού είχε και εδάφη που σήμερα ανήκουν στη Νιγηρία ενώ το σημερινό Καμερούν είναι συνένωση της μισής βρετανικής αποικίας και της γαλλικής αποικίας!

  6. Ναι, από μια πρόχειρη έρευνα προφανώς το ξεσήκωσαν από wikipedia.
    Πάντως μόλις ανεξαρτητοποιήθηκαν και έγιναν εκλογές το 1960 επιτρεπόταν να ψηφίζουν οι γυναίκες (γενικά όμως τα δικαιώματά τους φαίνεται να είναι πολύ περιορισμένα).
    Άρα η σωστή χρονιά για το Καμερούν θεωρώ είναι το 1960 (και για τις Καμερουνέζες το 1946).

  7. Μαρία said

    Νίκο, για το 1946 δες:
    http://fr.wikipedia.org/wiki/Union_fran%C3%A7aise

    http://en.wikipedia.org/wiki/United_Nations_trusteeships

    Βλέπω, σου κόλλησε το παιχνίδι.

  8. sarant said

    Μαρία, το άρθρο της Βικιπαίδειας λέει καθαρά:
    Cameroun (France) and Cameroons (United Kingdom): The French portion achieved independence as the Republic of Cameroon in 1960. The somewhat smaller British portion had been administered in two parts (Northern Cameroons and Southern Cameroons). Following a plebiscite, Northern Cameroons became part of Nigeria in May 1961 and Southern Cameroons joined the Republic of Cameroon in October 1961.

    Πριν από το 1960 δεν υπάρχει Καμερούν, δεν μπορεί λοιπόν να είχε παραχωρήσει δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες (ούτε στους άντρες, άλλωστε). Αυτό θα ίσχυε ακόμα κι αν το σημερινό Καμερούν ήταν μία ενιαία αποικία μίας χώρας -πολύ περισσότερο πάσχει η ερώτηση ειδικά στην περίπτωση του Καμερούν που είναι συνένωση δύο αποικιών.

  9. akindynos said

    Gender, Discourse and Power in the Cameroonian Parliament

  10. akindynos said

    Καποιος το έχει γκαντεμιάσει το παιχνίδι. Σίγουρα το 1955 είπαν για την Κολομβία;

    Women’s right to suffrage was granted by Colombian dictator Gustavo Rojas Pinilla in 1954, but had its origins in the 1930s with the struggle of women to acquire full citizenship. In 1957 women first voted in Colombia on a plebiscite. http://bit.ly/dElCSo

  11. Μαρία said

    8 Δε μ’ ενδιαφέρει καθόλου το παιχνίδι και το αν η ερώτηση ήταν παραπειστική αλλά διαφωνώ με τον ισχυρισμό σου οτι δεν υπήρχε Καμερούν το 46. Δηλαδή δεν υπήρχε Μαρόκο, επειδή ήταν γαλλική εντολή και ολίγο ισπανική; Και στα δύο πάντως και στο βρετανικό και στο γαλλικό απέκτησαν δικαίωμα ψήφου αμέσως μετά τον πόλεμο, γι’ αυτό και πολλά σάιτ που αναφέρονται στο δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες δεν κάνουν τη διάκριση.

    http://tinyurl.com/2egmujg

  12. sarant said

    Ακίνδυνε, δεν θυμάμαι αν είπαν 1954 ή 1955 -κάτι τέτοιο πάντως.

    Μαρία, επειδή το σημερινό Καμερούν εδαφικά δεν συμπίπτει με το αποικιακό (με τα αποικιακά, πιο σωστά) Καμερούν, και επειδή δεν υπήρχε κράτος Καμερούν πριν από το 1960, έπρεπε να αποφευχθεί η ερώτηση. Ας έβαζαν μια άλλη χώρα που έχει λιγότερες ασάφειες.

    Ένα θέμα συναφές αν και όχι το ίδιο: αν βάλουν σε κουίζ μια ερώτηση για την Σλοβενία, δεν θα είναι παραπειστικό αν εννοούν και την ομόσπονδη Σλοβενία και όχι το κράτος που ιδρύθηκε το 1992;

    Ή, για να μείνουμε στο δικαίωμα ψήφου των γυναικών. Σε κουίζ, ποια απάντηση θα θεωρήσεις σωστή για το πότε καθιερώθηκε το σχετικό δικαίωμα στην Ελλάδα; Θα πεις το 1950τόσο που ήταν η επίσημη καθιέρωση από το επίσημο κράτος ή το 1944 που ψήφισαν οι γυναίκες στην ΠΕΕΑ; Κατ’ εμέ, αν δεν έχεις δυνατότητα να το διευκρινίσεις αναμφίσημα, πρέπει να αποφύγεις να βάλεις την ερώτηση σε κουίζ.

  13. Μαρία said

    12 Σου είπα οτι δεν μ’ ενδιαφέρει το παιχνίδι. Αντί για το Καμερούν, θα μπορούσαν να βάλουν την πολιτισμένη Ελβετία. Σου εξήγησα πώς τους προέκυψε το 46, που το γαλλικό αλλάζει στάτους.

    Για την Ελλάδα δεν νομίζω οτι υπάρχει αμφισημία, όταν η ερώτηση τίθεται γενικά. (Η γιαγιά μου είχε ψηφίσει και στις δημοτικές του 34.)

  14. Μπουκανιέρος said

    Πάντως όλ’ αυτά έχουν ξαναγίνει και τα λάθη των διοργανωτών είναι ένα απ’ τα στοιχεία που κρατάνε ζωντανό το ενδιαφέρον του κοινού.

    Στη δεκαετία του ’50 ήταν της μόδας τα παιδιά-θαύματα, οι ερωτήσεις ήταν πραγματικά δύσκολες και οι παρουσιαστές, υποθέτω, πιο σοβαροί. Το 1957 η σουηδική τηλεόραση αμφισβήτησε την απάντηση ενός δεκατετράχρονου, κάποιου Ulf Hannetz (ότι το Umbra krameri είναι το μοναδικό ψάρι με βλέφαρα). «Το Μουσείο της Στουτγάρδης στέλνει αμέσως, αεροπορικώς, δυο ζωντανά δείγματα και το βρετανικό Ινστιτούτο Φυσικών Επιστημών μια ταινία γυρισμένη στο βυθό. Οι αμφισβητίες του μικρού αποστομώνονται, ο νεαρός ήρωας εισπράττει 700.000 φράγκα και η αμερικάνικη τηλεόραση τον καλεί στη Νέα Υόρκη. Η κοινή γνώμη ενθουσιάζεται».

  15. gbaloglou said

    14

    Αν κατάλαβα καλά οι διοργανωτές ισχυρίζονταν ότι τέτοιο ψάρι (με βλέφαρα) δεν υπάρχει.

    [Ας μας πει κάποιος: ο υπουργός Πέτρος Ευθυμίου είναι αυτός που συμμετείχε, με μεγάλη επιτυχία, σε κάποιο παιγνίδι σχηματισμού λέξεων κατά την δεκαετία του 70 (δεύτερο μισό μάλλον);]

  16. Αμφισβητήσεις, πάντως, και πιθανά λάθη σε τηλεπαιχνίδια, συμβαίνουν και αλλού. Εδώ, το μπέρδεμα ήταν αν εμφανίστηκαν πρώτα τα Γουόκμαν ή τα Post-It Notes.

  17. sarant said

    Αυτό με το ψάρι με τα βλέφαρα δεν το ήξερα (ούτε ότι υπάρχει τέτοιο ψάρι, ούτε το περιστατικό). Μπουκανιέρε, βάζεις εισαγωγικά: παραθέτεις από κάπου;

    Μιχάλη, γι’ αυτό το καλό τηλεπαιχνίδι πρέπει να έχει έναν ‘δικηγόρο του διαβόλου’, ο οποίος θα διπλοτσεκάρει τις απαντήσεις για να δει αν έχουν τρύπες, όπως κτγμ αυτή με το Καμερούν.

  18. Εμένα με εκνευρίζει πολύ και το γεγονός ότι ολόκληρο MEGA και δεν έμαθαν στον Αρναούτογλου να προφέρει σωστά την αγγλική λέξη «money». Όταν ακούω να τη λέει «μάνεϋ» μου σηκώνεται η τρίχα! Κανείς δεν του είπε ότι «μάνι» είναι το σωστό????? Ήμαρτον πια!

  19. gbaloglou said

    Αν σου πω ότι, ύστερα από 29 χρόνια στις ΗΠΑ … «μάνεϋ» λέω;! 🙂

  20. ΣοφίαΟικ said

    18: Κι εμένα Μερόπη μου, που μιλάω αγγλικά καθε μερα όλη μερα μου σηκωνεται η τρίχα που βλέπω ότι γράφεις τη λεξη με ελληνικούς χαρακτήρες με α ενώ ως γνωστόν είναι ανάμεσα σε α και ου, munny στον Γούινι, επομενως και στα ελλήνικος…
    🙂

    ΥΓ Αλήθεια πως προφέρεις τον τίτλο της ταινίας Gods and Monsters;

  21. ΣοφίαΟικ said

    Για το θέμα μας όμως, οι ερωτήσεις στα παιχνίδια γνώσεων δεν είναι εύκολη δουλειά και στο μπιμπισί ξέρω ότι υπαρχει ειδικό τμήμα που φτιάχνει ερωτήσεις και τις ελέγχουν δεκαπεντε φορές, αλλά κι εκέι τους ξεφέυγουν εδω- εκεί μερικές. Αν το λάθος το πιάσει το ευρύ κοινό, τότε γίνεται φασαρία, αν το πιάσει μόνο κανένας καθηγητής πανεπιστημίου που εχιε εξειδίκευση στο θεμα και έτυχε εκείνη την ώρα αν βλέπει τηλεόραση, ε, τότε δε γίνεται τόσο μεγάλο ζήτημα, αν και συνήθως τα διορθώνουν μετά.

  22. Σοφία μου γλυκιά,
    η αλήθεια είναι πως ήθελα να γράψω την προφορά στα ελληνικά, καθότι αν την έγραφα στα αγγλικά, πάλι θα δημιουργείτο το πρόβλημα πώς προφέρεται στα ελληνικά. Πάντως και αν ακόμα είναι έτσι όπως το λες (ότι το πρώτο φωνήεν προφέρεται κάτι μεταξύ α και ου), πώς γράφεται αυτό, αλήθεια, στα ελληνικά? Σε κάθε περίπτωση το πρόβλημα μου δεν είναι η πρώτη συλλαβή (αυτήν καλούτσικα την προφέρει), αλλά είναι η κατάληξη, την οποία ο Αρναούτογλου προφέρει καθαρότατα «εϋ» αντί «ι». Έχεις αντίρρηση και σ’ αυτό???
    Υ.Γ. Στο Oxford Advanced Learner’s Dictionary, όπου γράφεται και η προφορά (στα αγγλικά βέβαια) το «money» το αποδίδει ως «MΛΝΙ» (το έγραψα με κεφαλαία, γιατί το δεύτερο γράμμα το έχει Λ που μονο στα κεφαλαία το βρίσκω στο πληκτρολόγιο). Στην αρχή δε του λεξικού εξηγεί ότι όπου «Λ» προφέρεται όπως στη λέξη «cup» (δηλαδή πιο πολύ προς το α).

  23. Immortalité said

    Τελικά στον Αρναούτογλου πρέπει να πηγαίνει κανείς με την Πάπυρος – Λαρούς για να του την κολλάς στα μούτρα.
    Είπα να μην ανοίξω τον υπολογιστή δυο μέρες αλλά που! 🙂

  24. Και επειδή το χρήμα πολλοί εμίσησαν…

  25. ΤΑΚ said

    Γιώργο, Μερόπη και Σοφία, οι προφορές για το money στο dictionary.com είναι είτε [muhn-ee], λίγο πολύ όπως το προφέρει ο Γιώργος και οι Αμερικάνοι, είτε [ˈmʌnɪ] με /ʌ/ όπως στις λέξεις up, mother, mud και με βραχύ /ɪ/, μάνι δηλαδή.
    Σε διάφορες περιοχές της Βρετανίας σίγουρα υπάρχουν και άλλες προφορές, αλλά, αν κρίνω από τα λεξικά, δεν πρέπει να είναι στάνταρ.

  26. ΣοφίαΟικ said

    Κι εγώ βλέπω ότι κανένας δεν πιάνει αυτό που θέλω να πω.

    Κάποτε στον υπόγειο του Λονδινου άκουγα κάτι Ιταλούς που μιλάγανε μεταξύ τους και λέγανε ότι θελανε να πάνε στο Τσέρινγκ Κρος. Μετα ο ένας ρώτησε (στα αγγλικά) ποιά έιναι η γραμμή για Τσαρινγκ Κρος. Αλλά εκείνη τη στιγμή δε μίλαγε ιταλικά.
    Ομοίως, μιλάμε για ώρα Γκρήνουιτς αλλά η περιοχή του αστεροσκοπείου λέγεται απο τους ντόπιους πώς; (μη στέιλετε πέντε μηνύματαμε απαντήσεις, την ξέρω την απάντηση)
    Και άλλα πολλά.
    Μ’αλλα λόγια, εμενα δε με ενοχλεί να λέει κάποιος στα ελληνικά αγγλικες λέξεις με τον τρόπο που θα τις διάβαζε ο μέσος μη- αγγλομαθής έλληνας, από τη στιγμή που καταλαβαινόμαστε. Και το -έι στις καταλήξεις είναι ασήμαντη λεπτομέρεια προστάσε άλλα «λάθη».

  27. Με αφορμή το 17 και για την ιστορία:
    Αναγνώστης του ιστολογίου έχει διατελέσει συνεργάτης παλιού τηλεπαιχνιδιού γνώσεων, επιφορτισμένος με τη σύνταξη των ερωτήσεων. Θα είχε μερικές ενδιαφέρουσες ιστορίες να μας πει, αν και φαντάζομαι ότι θα προτιμούσε να το κάνει κατ’ ιδίαν.

  28. nikosl said

    Εγώ θεωρώ λάθος να το πεις με την αγγλική προφορά. Αποκλείει κόσμο και δημιορυργεί διχασμένη προφορά σε διάφορες λέξεις. Κάποιοι να λένε Bush = Μπουsh και κάποιοι Μπους. Μπους γράφουμε στις ελληνικές εφημερίδες και άρα Μπους προφέρουμε. Οταν μιλάω σε αγγλόφωνο κοινό θα το πω Μπουsh -όταν μιλάω σε ελληνόφωνο κοινό θα το πω αυστηρά Μπους, όπως θα πω και Φρόιντ και όχι Φγχόιντ και Μαρξ και όχι Μάαξ. Άρα μάνεϊ και όχι μάνι.

  29. Βρε nikosl μου καλέ,
    γράφουμε Μπους στα ελληνικά, επειδή το sh δεν υπάρχει άλλος τρόπος να το γράψουμε. Άλλο η προφορά και άλλο η γραφή. Εξάλλου τα κύρια ονόματα, εντάξει, να τα πούμε με τον τρόπο που μάθαμε εμείς οι Έλληνες να τα λέμε, αλλιώς δεν θα καταλάβουμε για ποιο πρόσωπο μιλάμε. Για τις απλές λέξεις όμως??? Συμφωνείς να τις λέμε λάθος, ανάλογα με τη γραφή τους? Τότε, σύμφωνα πάντα με την άποψη σου, πρέπει να λέμε μόνεϋ (money).

    -TAK μου,
    συμφωνώ μαζί σου.

  30. ΤΑΚ said

    30: Αγαπητή Μερόπη, όπως κατάλαβες κι εγώ. Βέβαια, άλλο το μάνι μάνι μάνι τον Άμπα και άλλο το μάνι μάνι της κοινής νεοελληνικής, αλλά τι να κάνουμε τώρα; Καλές γιορτές!

  31. nikosl said

    @30 Το μάνεϊ είναι οριακό παράδειγμα, αλλά ακριβώς επειδή είναι οριακό παράδειγμα διαφώνησα με το σχόλιό σου κατά της προφοράς Αρναούτογλου. Πχ στην έκφραση «ολ δε μάνεϊ» βλέπω 300 περίπου γκουγκοαποτελέσματα, ενώ στο «ολ δε μάνι» βλέπω καμιά 500αριά. Αν θεωρήσουμε όμως λάθος το μάνεϊ και σωστό το μάνι, θα πρέπει μετά να ανοίξεις συζήτηση για το drop. Είναι ντραπ ή ντροπ;

    Το κομβικό ζήτημα είναι αυτό που λες ότι άλλο η προφορά, άλλο η γραφή. Αυτό το θεωρώ λάθος. Όταν γράφουμε με ελληνικούς χαρακτήρες, αναμένουμε μια ελληνική ανάγνωση -και δεν μπορούμε να απαιτήσουμε κάτι παραπάνω. Δεν έχει να κάνει μόνο με το ότι δεν μπορούμε να το γράψουμε αλλιώς -είναι ότι δεν πρέπει να το γράψουμε αλλιώς, γιατί θα εντάσσαμε ξένους φθόγγους σε ένα κείμενο με ελληνικούς φθόγγους. Αυτό δημιουργεί προβλήματα στην εκφορά -και πολύ λογικά γιατί προϋποθέτει ξαφνικές αλλαγές στην τοποθέτηση του στόματος.

    Δημιουργεί και πρόσθετα προβλήματα, πχ δεν μπορείς να φτιάξεις σύνθετες και παράγωγες λέξεις. Αν προφέρεις τον Μαρξ ως Μααξ, δεν μπορείς να μιλήσεις για μαρξισμό. Αν προφέρεις τον Λακάν με ένρινο α, πώς θα πεις τον Λακανικό; Και για να μην πεις ότι έχει μόνο να κάνει με τα κύρια ονόματα, αν προφέρεις την ketchup με πολύ βραχύ α (όπως τη λένε στα αγγλικά), δεν μπορείς να παραγγείλεις κετσαπάκι στα γκούντις. Με άλλα λόγια, όσο πιο πολύ κρατάς την προφορά, τόσο περισσότερο απομονώνεις τη λέξη.

  32. Χρόνια πολλά σε όλους.
    Διαβάζοντας τον τίτλο νόμιζα ότι θα σχολίαζες την άλλη πατάτα της εκπομπής.
    Είχε μια ερώτηση με 4 ιστορικές φράσεις και ρωτούσε ποια είναι η αρχαιότερη.
    Μόνο που την αρχαιότερη φράση (του Θεμιστοκλή) την είχαν διατυπωμένη αντίστροφα: «Άκουσον μεν, πάταξον δε»

  33. sarant said

    Αλλουφάνη, χρόνια πολλά και σε σένα -είσαι βέβαιος ότι το είχαν έτσι; Μα τότε η τσαπατσουλιά τους δεν έχει όρια (γνωστό θεώρημα της μ*λακοδυναμικής). Να σου πω, μόλις έχασε το πρώτο ζευγάρι άρχισα να γράφω το ποστ, οπότε κοίταζα τα όσα γίνονταν στην εκπομπή με ένα μάτι μόνο -και πρόσεξα μόνο την τελευταία ερώτηση, εκεί που χάσαν οι παίκτριες, όπου ο Σεραφείμ είχε θητεία 24 ετών ως προκαθήμενος ενώ ο Βοϊτίλας είχε 27.

    Νίκο Λ., σε όλα όσα λες συμφωνώ εκτός από ένα: παίρνεις κύρια ονόματα και δάνειες λέξεις, και εκεί βέβαια καλά κάνεις και τις προφέρεις ελληνοπρεπώς, κι εγώ μαζί σου, κι όσοι προφέρνουν μοντάge, σαν τη Χούκλη ή τη Ντόρα Μπακογιάννη ή είναι ξενιτεμένοι ή κάνουν φιγούρα. Όμως το μάνεϊ/μάνι είναι γκρίζα περίπτωση, ούτε μπήκε στη γλώσσα, ούτε ποτέ θα δώσει παράγωγα. Βέβαια, ως τίτλος είναι κάτι σαν κύριο όνομα, οπότε πάλι στα λόγια σου ερχόμαστε, αλλά με μια επιφύλαξη.

  34. Δεν έβλεπα την εκπομπή, αλλά με πήρε τηλέφωνο έξαλλος ένας φίλος μου φιλόλογος και μου το είπε την στιγμή που το έβλεπε. Κι επειδή πρόκειται για σοβαρό άνθρωπο, τον πιστεύω.
    Οι άλλες φράσεις ήταν «κι όμως κινείται», «Μη μου άπτου» και το «veni vidi vici»

  35. Και στο google εμφανίζει πάρα πολλά αποτελέσματα στο «άκουσον μεν, πάταξον δε»
    Βρε λες να έχει δίκιο ο Αρναούτογλου;
    :p

  36. nikosl said

    @34 Συμφωνώ. Αυτό που λες εσύ γκρίζο εγώ το είπα οριακό στο σχόλιό μου. Ομως δεν σηκώνει κριτική για λάθος. Πριν από λίγο είδα μια διαφήμιση για παιδικά παιχνίδια με τη φωνή της Έφης Παπαθεοδώρου (της Θεοπούλας) που λέει «και ελληνιστί ‘βάλιου φορ μάνεϊ'». Δηλαδή η λέξη έχει γίνει «ελληνική» και ως μάνεϊ αλλά λέγεται και μάνι. Παλιά θυμάμαι έλεγαν χάμπουργκερ και τζίζμπουργκερ. Τώρα λένε χάμπεργκερ. (εδώ είναι πιο δύσκολο να βρεις το σωστό.. αν πας ετυμολογικά στο Αμβούργο θα πεις ‘ου’, αλλά για να ακουστείς πιο αγγλομαθής θα πεις ‘ε’). Ομοίως κάποιοι λένε γιουτιούμπ, κάποιοι γιουτούμπ. Αλλά αυτά δεν είναι λάθη.

  37. ΣοφίαΟικ said

    Τελικά βλέπω ότι βγήκαμε από το θέμα μας και αντί για τις τσαπατσουλιές των ερωτήσεων περνάμε στα μανταμσουσουδίστικα του αν ο παρουσιαστής είναι αμόρφωτος ή οχι επειδή λέει το χρήμα μάνει κι όχι μάνι και άλλες ανθυπολεπτομέρειες της προφοράς της αγγλικής γλώσσας. Τουλάχιστον το σταζ/στέιτζ που συζητούσαμε παλιότερα ήταν πιο σοβαρό.
    Και ας το πάμε λίγο πιο περα το θεμα, γιατί έχει σημασία η προφορά μιας ξενης γλώσσας; Τι έξτρα βαθμούς κερδίζω άμα ζώ στην Ελλάδα και μιλάω την αγγλική με άψογη προφορά; Και ποιός με κρίνει αν έχω άψογη ρποφορά; Και τι θα πει άψογη προφορά, ειδικά σε μια γλώσσα που μιλιέται από τόσους πολλούς;
    Μήπως τελικά το ζητημα έχει αποκτήσει την ίδια χροιά που έχει και το να μιλάς με τοπική προφορά την ελληνική γλώσσα;
    Μήπως απλώς μας δίνε μια ακόμα ευκαιρία να δείξουμε πόσο καλύτερο έιμαστε από τον τηλεπαρουσιαστη, λες και έιναι δύσκολο κάτι τέτοιο;

    Και μια που το είπαμε, προσφατα βρέθηκα σε μια τάξη που διδασκε ένας Έλληνας καθηγητής πανεπιστημιου, 35 χρόνια στο ΗΒ, πολύ γνωστος οικονομολόγος από αυτους που βγαίνουν συχνα στα αγγλόφωνα καναλια σαν «ειδικοί» κλπκλπ. Ο οποίος μίλαγε τα αγγλικα με μεγάλη άνεση αλλά με τρισάθλια προφορά και με συνταξη εντελώς ελληνική, αν δεν ήξερες ελληνικά μαλλον δεν τον καταλάβαινες. Και τελείωνε κάθε ενότητα με ένα σελαβί. Κάπου στο 65ο σελαβί ένας Γάλλος που καθόταν δίπλα μου με ρωτάει «είπε c’est la vie, μίλησε γαλλικά;». Κι όμως, κι όμως…

  38. ΣοφίαΟικ said

    Το άκουσον μεν, πάταξον δε ίσως βγάζει πιο πολύ νοημα για κάποιους: Σε ακούω, γίνομαι θηρίο με αυτά που είπες και σε πλακώνω στο ξύλο.

  39. Σελαβί; Να το πάρει το ποτάμι…

  40. sarant said

    Να το πάρει, γιατί όχι;

  41. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    @34,
    …πάντως η «μαμά (συμπαθέστατη και έξυπνη) και η κόρη (αντιπαθέστατη και ανόητη)» που έχασαν στην κόντρα Σεραφείμ-Ιωάννου Πάουλου, είχαν την χριστουγεννιάτικη ιδέα να προσφέρουν, στην αρχή του διαγωνισμού τους, ένα δίσκο με δίπλες στον Γρηγόρη, με την σημειολογική του ανάλυση «και του χρόνου διπλός».

    Έγκλημα και τιμωρία, λοιπόν!
    Ή, άλλως: Καλά έκαναν και έχασαν!

    (Υ.Γ. Και για να κάνω περισσότερο μπρεχτικό το παιχνίδι, τώρα που η Ελευθεροτυπία προσέφερε σε ωραία, ομολογουμένως, έκδοση την «Οπερα της Πεντάρας», τα λεφτά της εκπομπής ποιος, επί τέλους, θα πάρει;)

  42. @ 41 Θα μείνουμε με την απορία φοβάμαι…

  43. agezerlis said

    @37 «Ομοίως κάποιοι λένε γιουτιούμπ, κάποιοι γιουτούμπ. Αλλά αυτά δεν είναι λάθη.»

    Βέβαια στ’ αγγλικά και τα δύο «λάθος» είναι. Όπως δεν λέμε ημέιλ αλλά ήμεϊλ, ομοίως δεν λέμε γιουτούμπ αλλά γιούτουμπ. Συμφωνώ όμως ότι αυτά είναι άσχετα με το πως έχουν περάσει οι όροι στα ελληνικά.

  44. sarant said

    44: Αν όντως λένε «γιούτουμπ», τότε έχω έναν λόγο παραπάνω να λέω «γιουτουμπάκια» (διότι βρίσκω δυσκολοπρόφερτο το ‘γιουτιουμπάκια’).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: