Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ένας πρίγκιπας στην Πίνδο

Posted by sarant στο 30 Δεκέμβριος, 2010


Και αυτό το άρθρο ανεβαίνει με αυτόματο πιλότο, δηλαδή ενώ λείπω. Στα τυχόν σχόλια θα απαντήσω αύριο με το καλό.

Η ΕΔΙΑ, που ιδρύθηκε το 1992, είναι η Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων, ένας σύλλογος που συγκεντρώνει αρχειακό υλικό από την περίοδο 1940-1974. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος της περιοδικής της έκδοσης, Ανάλεκτα κοινωνικής ιστορίας –το εξώφυλλο το βλέπετε εδώ αριστερά. Ο πατέρας μου, ο Δημήτρης Σαραντάκος είναι γενικός γραμματέας της Εταιρείας και διευθυντής του περιοδικού, οπότε δεν θα είμαι μεροληπτικός στις κρίσεις μου: συνιστώ ένθερμα το περιοδικό. Δυστυχώς, αν και η ΕΔΙΑ είναι φίλη της νέας τεχνολογίας, τη χρησιμοποιεί κυρίως για αρχειοθετικούς σκοπούς (έχει ψηφιοποιήσει δεκάδες χιλιάδες σελίδες) και έτσι η ιστοσελίδα της προσωρινά είναι εκτός λειτουργίας, οπότε δεν μπορώ να σας δώσω σύνδεσμο.

Ούτε βρήκα στο Διαδίκτυο κάποια αναφορά στα Ανάλεκτα κοινωνικής ιστορίας, οπότε σκέφτηκα να παρουσιάσω εδώ ένα κομμάτι της ύλης του. Θα διαλέξω ένα μέρος από το εκτενές άρθρο του πατέρα μου, Δημήτρη Σαραντάκου, με τίτλο «Τα σχέδια διαμελισμού της Ελλάδας από τους κατακτητές και η ματαίωσή τους από την Εθνική Αντίσταση» και συγκεκριμένα την ενότητα που αναφέρεται στο «Πριγκιπάτο της Πίνδου», την προσπάθεια των Ιταλών να υποκινήσουν αυτονομιστικό κίνημα των βλάχων στη Θεσσαλία και Ήπειρο.

Οι Βλάχοι και η 5η ρωμαϊκή λεγεώνα της Πίνδου

Κατά τη διάρκεια του 1ου Παγκόσμιου πολέμου, με πρωτοβουλία αξιωματικών του (συμμαχικού τότε) ιταλικού εκστρατευτικού σώματος, που βρέθηκε το 1917 στην Ελλάδα,  υποκινήθηκε η ίδρυση του «Πριγκιπάτου της Πίνδου» με επικεφαλής τον «Πρίγκιπα» Αλκιβιάδη Διαμάντη, βλαχόφωνο δικηγόρο από τη Θεσσαλία. Η προσπάθεια αυτή δε βρήκε καμιάν απολύτως  υποστήριξη από τους Βλάχους και ο Διαμάντης εξαφανίστηκε, ακολουθώντας τους Ιταλούς, για να επιστρέψει ξανά μαζί τους το 1941, μαζί με ομάδα κατασκόπων, καταδοτών και συνεργατών των ιταλικών στρατευμάτων.

Το φθινόπωρο του 1941 ο Διαμάντης με την υποστήριξη του στρατηγού Ρουτζέρο, διοικητή της ιταλικής μεραρχίας «Φορλί» που είχε έδρα της τη Λάρισα, ίδρυσε την «Λεγεώνα»,  ένοπλο σώμα, κύριος σκοπός του οποίου, ήταν η ίδρυση Αυτόνομου Κουτσοβλαχικού Κράτους με τον τίτλο «Πριγκηπάτο της Πίνδου», που θα ενσωματονόταν μετά τη νίκη του Άξονα στη «Μεγάλη Ιταλία».  Το σώμα αυτό των «Λεγεωνάριων» επανδρώθηκε με τα περικαθάρματα των πόλεων και της υπαίθρου, της Θεσσαλίας και της Δυτικής Μακεδονίας. Πάσης φύσεως λωποδύτες, καταδότες της αστυνομίας, κατσικοκλέφτες, ληστοτρόφοι κλπ, δελεάστηκαν από την προοπτική του πλιατσικολογήματος και της ατιμωρησίας, και κατατάχθηκαν στα αποσπάσματα που συγκροτήθηκαν στα Τρίκαλα, την Ελασσόνα, την Σαμαρίνα, τα Γρεβενά, το Μέτσοβο, την Καλαμπάκα, την Λάρισα, τα Φάρσαλα, τα οποία πλαισιώθηκαν με Ιταλούς στρατιώτες και Καραμπινιέρους.

Παρά τις υποσχέσεις για σημαντικές υλικές παροχές και παρά τις απειλές που συχνά συνοδεύτηκαν με κακοποιήσεις, ελάχιστοι Βλάχοι δελεάστηκαν.  Ουσιαστικά από τις 140.000 περίπου Βλάχους (που το 1940 αποτελούσαν το 25% των κατοίκων της Θεσσαλίας) στη Λεγεώνα, στην μέγιστη ακμή της δεν θα καταταχθούν περισσότερα από 1000 άτομα, ένοπλα και άοπλα. Ο Διαμάντης περιόδευε συνεχώς τις περιοχές αυτές προπαγανδίζοντας την αναβίωση της «5ης ρωμαϊκής λεγεώνας» και προσπαθώντας να στρατολογήσει σ΄ αυτήν Βλάχους, χωρίς αποτέλεσμα. Αποτυχία σημείωσαν επίσης οι προσπάθειές του να εντάξει στις ένοπλες ομάδες του, Βλάχους αξιωματικούς του Ελληνικού Στρατού και άλλα εξέχοντα μέλη της θεσσαλικής κοινωνίας, βλαχικής καταγωγής.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί πως οι γερμανικές αρχές κατοχής αντιμετώπιζαν με σκεπτικισμό και καχυποψία όλες αυτές τις ιταλικές μηχανορραφίες, γιατί κατά βάθος δεν είχαν μεγάλη εμπιστοσύνη στους συμμάχους τους  Αυτό έγινε αντιληπτό από πολλούς εξέχοντες Βλάχους, όπως ο πολιτικός Αβέρωφ Τοσίτσας, που αποτόλμησαν, παρά την ιταλική λογοκρισία, να δημοσιεύσουν σε αθηναϊκές εφημερίδες άρθρα κατά της κίνησης του Διαμάντη.

Ακόμα και ο πρωθυπουργός της πρώτης κατοχικής κυβέρνησης Τσολάκογλου (βλάχικης επίσης καταγωγής), με συνεχή υπομνήματα προς τις Γερμανικές αρχές, προσπάθησε να αποκρούσει τα αυτονομιστικά σχέδια του Διαμάντη και των Ιταλών, ενώ παράλληλα διόρισε Νομάρχη Τρικάλων τον Θ. Σαράντη, πρώην αξιωματικό της Σχολής Ευελπίδων επίσης βλάχικης καταγωγής (και από τους ελάχιστους που προπολεμικά είχαν εκπαιδευτεί στον «μυστικό πόλεμο») με σκοπό την αντιμετώπιση της κατάστασης.

(…)

Η διάλυση του «Πριγκηπάτου»

Το ΕΑΜ αλλά και η «Φιλική Εταιρεία», αντιστασιακή οργάνωσε με επικεφαλής τον πολιτικό Γ. Αβέρωφ-Τοσίτσα, πολέμησαν με κάθε τρόπο την αυτονομιστική δράση των Λεγεωναρίων, αρχίζοντας με τη διαφώτιση του βλαχόφωνου πληθυσμού και περνώντας σε δυναμική αναμέτρηση μαζί τους.  Στα Τρίκαλα ο Διοικητής της Χωροφυλακής, Μοίραρχος Χρήστος Κούρτης πυρπόλησε αποθήκη υλικού που προοριζόταν για τους αυτονομιστές, ενώ από τα μέσα του 1942 έως τον χειμώνα του 1942-43 ο Άρης Βελουχιώτης θα στείλει στη Θεσσαλία επίλεκτο τμήμα του ΕΛΑΣ, με επικεφαλής τον καπετάνιο Νάκο Μπελή και με αποστολή την εκμηδένιση της Λεγεώνας.

Πραγματικά ο ΕΛΑΣ σε σύντομο χρονικό διάστημα διέλυσε όλες τις αυτονομιστικές ομάδες, χαρακτηριστικό δε είναι το ότι όσες φορές κάποια μονάδα του ΕΛΑΣ επιχειρούσε εναντίων Λεγεωναρίων και εκεί κοντά υπήρχε Σταθμός Χωροφυλακής, οι Χωροφύλακες όχι μόνο δεν επεμβαίνανε, αλλά πρόθυμα παρέδιδαν τα όπλα τους στους αντάρτες.

Στην περιοχή των Δ. Χασίων, στην Κουτσούφλιανη, τμήμα του Υπαρχηγείου Χασίων του ΕΛΑΣ με επικεφαλής τον Νίκο Ζαραλή, εκτέλεσε τον τοπικό αρχηγό των Λεγεωναρίων Βαζούρα με αποτέλεσμα την πλήρη διάλυση της Λεγεώνας στην περιοχή εκείνη. Άλλες ομάδες του ΕΛΑΣ προχώρησαν σε επιδεικτικές εκτελέσεις επίλεκτων και σημαντικών των αυτονομιστών, πανικοβάλοντας τους υπόλοιπους, έτσι ώστε έως το 1943 να μην υφίστανται πουθενά ομάδες Λεγεωναρίων, εκτός από την Ελασσόνα και την Λάρισα.

Ο καπετάν Μπελής, όταν ουσιαστικά ολοκλήρωσε την αποστολή του έστειλε συμβολικά το μαύρο καλπάκι ενός από τους τελευταίους Λεγεωνάριους στον Άρη, ο οποίος το φόρεσε και αυτή ήταν η αρχή των «Μαυροσκούφηδων», των επίλεκτων ελασιτών που συνόδευαν τον αρχικαπετάνιο του ΕΛΑΣ.

Ο «Πρίγκιπας Διαμάντης», ήδη από το 1942, είχε καταφύγει απογοητευμένος για το Βουκουρέστι, ενώ ο «Πρόεδρος» Ν. Ματούσης, αφού μάταια προσπάθησε, με τις πλάτες των Ιταλών, να υπουργοποιηθεί στην Αθήνα, ίδρυσε μικρό φασιστικό κόμμα. Χαρακτηριστική είναι η μοίρα ενός βασικού οργανωτή των Λεγεωναρίων, του Β. Ραποτίκα, ο οποίος στις 8 Φεβρουαρίου 1943 είχε παρελάσει στην Λάρισα με την ομάδα του, σέρνοντας στο χώμα την Ελληνική Σημαία. Όταν κατέφυγε στο σπίτι του λιθοβολήθηκε μέχρι θανάτου από τις γυναίκες του χωριού του.

Το άρθρο εκ των πραγμάτων δεν προχωράει σε μεγάλο βάθος, αφού δεν είναι ειδικά αφιερωμένο στο «Πριγκιπάτο της Πίνδου». Πάντως, τη λεπτομέρεια ότι οι μαυροσκούφηδες του Άρη πήραν το σκουφί από τους λεγεωνάριους δεν τη γνώριζα!

Πρακτική πληροφορία: το περιοδικό Ανάλεκτα κοινωνικής ιστορίας της ΕΔΙΑ μπορείτε να το προμηθεύεστε από κεντρικά βιβλιοπωλεία και από την ίδια την ΕΔΙΑ (Στουρνάρη 53, 210 5225526)

Advertisements

37 Σχόλια to “Ένας πρίγκιπας στην Πίνδο”

  1. Για τα σκουφιά των μαυροσκούφηδων ήξερα ότι είναι ιταλικής προέλευσης αλλά όχι από πού ακριβώς.
    Ο Νάκος Μπελής ήταν από τις μεγαλύτερες φυσιογνωμίες της αντίστασης.

  2. Βασιλική Μετατρούλου said

    Ο Διαμάντης, μετά τους Βαλκανικούς κατέφυγε στη Ρουμανία. Κατά τον Εθνικό Διχασμό ήταν εθελοντής στα βενιζελικά στρατεύματα και διώκτης των βασιλοφρόνων. Μετά ξαναπήγε στη Ρουμανία για να προωθήσει τα ρουμανικά συμφέροντα μεταξύ των Βλάχων της Ελλάδας, αλλά και τα δικά του οικονομικά συμφέροντα. Ξαναήλθε στην Ελλάδα, διατηρούσε επαφές με το Ιταλικό προξενείο στα Ιωάννινα, και κατάφερε να τοποθετηθεί στη θέση του Ρουμάνου Πρόξενου στην Αυλώνα της Αλβανίας, όπου παρέμεινε ως το 1939. Κατόπιν μετέφερε τις επιχειρήσις του στην Ιταλία, για να επιστρέψει στην βλαχόφωνη Πίνδο το 1941 με τους Ιταλούς.
    Σύμφωνα με το βιβλίο του Αβέρωφ για το «κουτσοβλαχικό ζήτημα» και τα πρακτικά του Ειδικού Δικαστήριου Δοσιλόγων, ο Ραποτίκας, μετά τη διάλυση της Λεγεώνας το 1943, κατέφυγε στην Κατερίνη, όπου είχε συστήσει μια συμμορία με άλλους εγκληματίες αλβανικής καταγωγής. Ο ΕΛΑΣ τον πέτυχε μετά την απελευθέρωση, το φθινόπωρο του 1944, τον συνέλαβε, τον πήγε βόλτα στα χωριά που συνήθιζε να παρελαύνει σαν Λεγεωνάριος, τον άφησε στα πλήθη να τον διαπομπεύσουν και τελικά τον εκτέλεσε.
    Πράγματι, η επιρροή της Λεγεώνας ήταν μικρή· κάποιοι υπολογίζουν 2.000 μέλη, ένοπλα και άοπλα στην ακμή της. Εχει ενδιαφέρον ότι ένα ολόκληρο σχολείο, 16, νομίζω, μαθητές του ρουμανικού γυμνασίου Γρεβενών, αλλά και άλλοι μαθητές από πουμανικά σχολεία της Βέροιας και της Θεσσαλονίκης, παρασύρθηκαν και οπλίστηκαν στις τάξεις της.
    Οταν οι λεγεωνάριοι έπεσαν σε δυσμένεια, κάποιοι σκορπίστηκαν σε κάμποσες πόλεις της Μακεδονίας και κατέλαβαν τα σπίτια των Εβραίων που είχαν σταλεί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
    Τέλος, δεν είναι γνωστό, αλλά πρέπει να αναφερθεί. Κάποια επιφανή μέλη της κοινωνίας της περιοχής, που αποτελούσαν κάτι σαν πολιτική επιτροπή, δημοσίευσαν σε εφημερίδα της Θεσσαλίας, ένα μανιφέστο υπέρ της Λεγεώνας και του Πριγκηπάτου, υπογράφοντας με τα βλάχικα ονοματεπώνυμά τους. Ανάμεσά τους, ο έμπορος (ξεχνάω το μικρό του όνομα) Μέρτζος, πατέρας του γνωστού Νικόλαου Μέρτζου, αυτουνού της Συμβουλευτικής του Παπαδόπουλου και μυστικοσύμβουλου όλων των δεξιών πρωθυπουργών, που έχει στο στόχαστρο κάθε σλαβόφωνο μέχρι 3 γενιές πίσω, αλλά αποφεύγει συστηματικά να μιλήσει για εκείνα τα χρόνια και την εξουσία και τα προνόμια που είχε η δική του οικογένεια στην ιταλοκρατούμενη Δυτική Μακεδονία.

  3. Immortalité said

    Πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία.

  4. sarant said

    Ευχαριστώ για τα σχόλια!

    2: Ο Μέρτζος πατήρ λεγόταν Ιωάννης -ή Τζοβάνι όπως τον αναφέρει το άρθρο της Βικιπαίδειας:
    http://en.wikipedia.org/wiki/Alchiviad_Diamandi_di_Samarina

  5. Servitoros said

    Να προσθέσω στο άρθρο στο άρθρο το ευφάνταστο σύνθημα των Λεγεωνάριων «βομβαρδιδιάστε Αθήνα, πρωτευουσιάστε Σαμαρίνα» η βλάχικη εκφορά μπορεί να μην είναι πολύ ακριβής γιατί το σύνθημα μου το είχε αναφέρει ο μη βλάχος παππούς μου, καταγόμενος από τις εκεί γύρω περιοχές, σε μια αφήγηση για τον πόλεμο πριν από πολλά χρόνια.

  6. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Πραγματικά ενδιαφέρον. Από ότι έχω ακούσει ιδιαίτερα «ρουμανίζοντες» ήταν οι κάτοικοι Σαμαρίνας και Αβδέλας ενώ, αντίθετα, Μετσοβίτες, Καλαριτινοί και Σιρακιώτες ήταν «γκραικομάνοι». Ενδιαφέρον για τη προϊστορία του ζητήματος είναι και το βιβλίο: Ελευθ. Νικολαϊδου, Η ρουμανική προπαγάνδα στο βιλαέτι Ιωαννίνων και στα βλαχόφωνα χωριά της Πίνδου, τ. Α΄ (μέσα 19ου αι. – 1900), Ιωάννινα 1995

  7. SLY said

    Καλά έχω πέσει από τα σύννεφα με τον πατήρ και ιό Μέρτζο, ειλικρινά δεν τα γνώριζα αυτά. Εύγε Βασιλική Μετατρούλου. Να συμπληρώσω όμως με μια διευκρίνιση το σχόλιο της Βασιλικής καθώς δεν γνωρίζω τι γράφει συνολικά ο πατήρ Σαραντάκος στο τεύχος που δρομολογώ ήδη την αγορά του.

    Ο Αλκιβιάδης Διαμάντης δεν έπαιζε μόνο σε ιταλικό ταμπλό με την έναρξη του Β’ ΠΠ αλλά ήδη από το 1917 και σε ρουμάνικο ταμπλό, γνωστό στους μυημένους σαν και μας. Διότι κατά βάση ήταν «ρουμανοδιδάσκαλος», δηλαδή η δουλειά του σε εκείνα τα εδάφη ήταν να διδάσκει τη ρουμανική γλώσσα στα παιδιά της βλάχικης μειονότητας. Σημειωτέον, το τότε νεοελληνικό κράτος είχε δώσει την άδεια της διδασκαλίας της ρουμανικής γλώσσας, όπως λίγο αργότερα και της σλαβομακεδονικής με το περίφημο Αμπετσένταρ, για να ικανοποιήσει όχι τους τοπικούς πληθυσμούς αλλά από συμψηφισμό τις εξαιρετικά πιεστικές διπλωματικές κινήσεις των γειτονικών χωρών. Ο Βενιζέλος επέτρεψε όντως τη δημιουργία μειονοτικών σχολείων κυρίως στη Θεσσαλονίκη. Όπως γράφει η Λένα Διβάνη στο εξαιρετικά διαφωτιστικό βιβλίο της «Ελλάδα και Μειονότητες»:

    Η ιδέα που προωθούσε [ο Διαμάντης] τότε σε συνεργασία με τις ιταλικές αρχές και ένα πυρήνα Ρουμανόβλαχων με επίκεντρο τη Βωβούσα, ήταν να αυτονομηθούν οι περιοχές όπου ζούσαν οι εθνολογικά διαφορετικοί Κουτσόβλαχοι σε ένα καντόνι υπό την αιγίδα της Ιταλίας.
    […]
    Το Φεβρουάριο του 1919 η ιταλική πρεσβεία στο Βουκουρέστι ενθάρρυνε μακεδονορουμανικές οργανώσεις να στείλουν στη Συνδιάσκεψη της Ειρήνης υπόμνημα με αίτημα την αυτονομία των βλαχόφωνων περιοχών Πίνδου και Θεσσαλίας ή προσάρτησή τους στην Αλβανία.(!!)

    Ο Αλκιβιάδης Διαμάντης, λοιπόν, έπαιζε σε πολλαπλά ταμπλό αφού έμπαινε και η Αλβανία το διεθνές παιχνίδι με τους Βλάχους. Βέβαια αυτά θέλουν περισσότερη έρευνα και τεκμηρίωση.

    ΥΓ Για ρίξτε μια ματιά σε αυτό:
    http://www.enet.gr/?i=news.el.texnes&id=236549
    Προγραμματίζεται άμεση αγορά αυτού του βιβλίου. Προσέξτε την τελευταία παράγραφο, ειλικρινά με άφησε άφωνο.

  8. SLY said

    Κάτι που είχα γράψει προ καιρού:

    Εκείνη την εποχή οι Βλάχοι είχαν γίνει μήλο της έριδος κάτω από την κηδεμονία της ρουμανικής εθνικιστικής πολιτικής. Το 1929 η Ρουμανία μπλόκαρε το μεταναστευτικό ρεύμα των Κουτσόβλαχων προς τη χώρα της, γύρω στα 2000 άτομα, εγείροντας στην Ελλάδα μειονοτικό ζήτημα όταν αποκαλύφτηκε πως επιτήδειοι έπειθαν τους χωρικούς να τους πουλήσουν τα κτήματα για να πάνε στο Βουκουρέστι επειδή τάχα “θα έβρισκαν καλύτερη ζωή”. Παρά τα διάφορα γεγονότα, οι Βλάχοι παρέμειναν στην Ελλάδα διεκδικώντας την πολιτιστική αυτονομία τους. Οι Βλάχοι έχουν δεδηλωμένη ελληνική συνείδηση αν και παραμένουν πεισματικά δίγλωσσοι, σε αντίθεση με τους Αρβανίτες που ξεχνούν σταδιακά τη μητρική τους γλώσσα.

    http://jungle-report.blogspot.com/2010/08/blog-post_04.html

  9. Ασχετο αλλά και απερίγραπτο
    Στο βιντεάκι για την σημερινή έκρηξη βόμβας στην Ριανκούρ ο σπήκερ λέει το εξής καταπληκτικό :
    «…ευτυχώς δεν είχαμε τραυματισμούς αλλά η περιοχή θυμίζει βομβαρδισμένο τοπίο !!!«

  10. Το βιντεάκι του Mega που παίζει το in.gr

  11. laskaratos said

    Δυστυχώς δεν εχω προχειρο το αρχείο μου για να συνεισφέρω μερικές πληροφορίες σχετικά με την απαίτηση να υπάρξει και Βλάχος επίσκοπος.
    Ο Διαμαντής από ότι ξέρω εκτελέστηκε στη Ρουμανία από τους κομμουνιστές.

  12. Βασιλική Μετατρούλου said

    Αναρωτιέμαι, εάν θα μπορούσε ο κ. Δημήτρης Σαραντάκος να γράψει ένα σημείωμα αναφέροντας τις εκδόσεις του ΕΔΙΑ, και λέω εκδόσεις, όχι μόνο βιβλία, εκτός από αυτά εδώ τα 8 βιβλία:
    http://blo.gr/3sa

    Αν είναι δυνατόν και υπάρχουν, τυχόν πρακτικά συνεδρίων, καταλόγους εκθέσεων, τυχόν λευκώματα, συλλογές φωτογραφιών, ντοκουμέντων ή αφισών, ή οτιδήποτε άλλο έχει τυπωθεί σε χαρτί.
    Θα ήταν μεγάλη χάρη, θα του ήμουν ευγνώμων.

    Επίσης, θα ήθελα να ρωτήσω εάν υπάρχουν παραρτήματα του ΕΔΙΑ σε άλλες πόλεις, εκτός από την Αθήνα,
    και εάν υπάρχει κανένα newsletter ή ενημέρωση μέσω email ή κάτι σχετικό.

  13. Μαρία said

    Απο παλιότερο μεταμεσονύχτιο λακιρντί.
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/02/17/treses/#comment-24111

  14. Μπουκανιέρος said

    Σημειώνω συγκινημένος τη σύμπλευση Τσολάκογλου, Αβέρωφ και Βελουχιώτη, χωροφυλάκων και ανταρτών. Αυτό θα πει εθνική ενότητα!

    Βρίσκω ενδιαφέρον και στην ηθικολογική αποστροφή «τα περικαθάρματα των πόλεων και της υπαίθρου, της Θεσσαλίας και της Δυτικής Μακεδονίας. Πάσης φύσεως λωποδύτες, καταδότες της αστυνομίας, κατσικοκλέφτες, ληστοτρόφοι κλπ, δελεάστηκαν από την προοπτική του πλιατσικολογήματος και της ατιμωρησίας…» (θυμίζει πάντως όσα έλεγαν άλλοι για τους «κατσαπλιάδες» του ΕΛΑΣ, και γενικώς διάφοροι για τους αντίστοιχους πολιτικούς τους αντίπαλους).

    Ενδιαφέρον έχει, επίσης, και η διαφορετική …χμ, διατύπωση για το άθλιο τέλος αυτουνού του Ραποτίκα (που μήτε που τον ήξερα), όπως καταγράφεται στο άρθρο και όπως καταγράφεται στο σχόλιο 2.

  15. gbaloglou said

    #14

    …Όπως τότε που κυμάτιζαν μεσίστιες σημαίες στα αστυνομικά τμήματα για τον θάνατο του Φλωράκη; Η επιτομή της συγκίνησης 🙂

  16. Sky said

    Να σημειώσω πως από επιτόπιο ψάξιμο (η έρευνα είναι πιο σοβαρό ζήτημα) στην περιοχή Μετσόβου – Ζαγορίου και προς Τσεπέλοβο, μικρό Πάπιγκο και Βοβούσα, αλλά και στην περιοχή Τρικάλων – Μαλακασίου, κανείς δεν δεχόταν την ύπαρξη καν της Βλάχικης Λεγεώνας και του Πριγκιπάτου της Πίνδου. Κι αυτά σε δύο διαφορετικές περιόδους, μία το 1996 και μία το 2007.

    Ειδικά στο Μέτσοβο η άρνηση είναι πλήρης. Κάποια ονόματα αναφέρονται περιστασιακά (και επιφανειακά) όπως εκε΄νο του Μητσιμπούνα αλλά πέραν αυτού ουδέν.

    Πρόκειται για μία ιστορία η οποία ανιχνεύεται μέσα από ιστορικά αρχεία και από πρακτικά των Ειδικών Δικαστηρίων Δοσίλογων αλλά στα περισσότερα χωριά η τάση του να σβήσουν την ιστορική μνήμη τους, θα οδηγήσει σίγουρα στον αφανισμό της. Εκτός αν…

  17. Sky said

    Και ξέχασα να ευχηθώ για μία χρονιά τουλάχιστον καλύτερη απ’ ότι προοιωνίζεται και απ’ ότι θέλουν να μας πείσουν πως μας αξίζει

  18. Απαντώντας στο #12, πληροφορώ τη Βασιλική πως η ΕΔΙΑ έχει έκδώσει14 βιβλία και προχωρεί στην έκδοση άλλων 6, έχει κυκλοφορήσει 8 ψηφιακούς δίσκους DVD, με θέματα σχετικά με την Αντίσταση, τον Εμφύλιο και τον Αντιδικτατορικόν Αγώνα, έχει συμβάλλει στην ίδρυση και τον εξοπλισμό με εκθέματα πέντε Μουσείων Εθνικής Αντίστασης (Βίνιανης, Θερίσου, Πειραιά, Κοζάνης και Ιστορικού Αρχείου Πατρών)και στα υπό ίδρυση Βερροίας,Λάρισας, Πενταλόφου και Λαμίας. Έχει επίσης οργανώσει 35 εκθέσεις για την Εθνική Αντίσταση και 3 σχετικά συνέδρια. Αυτή τη στιγμή εθελοντές φίλοι επεξεργάζονται στα γραφεία της το πλήρες αρχείο του Μήτσου Παρτσαλίδη και τα ογκώδη αρχεία της αλληλογραφίας του ΚΚΕ και του Κόμματος Γιουγκοσλάβων Νομμουνιστών και του ΚΚΕ και του ΚΚ Βουλγαρίας, που καλύπτουν την περίοδο 1946-1955. Επίσης ξεκινά η έρευνα για τον ρόλο που έπαιξαν οι βραχονησίδες και ερημονησίδες του Αιγαίου, κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
    Παραρτήματα της ΕΔΙΑ λειτουργούν στη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα και τη Λάρισα.
    Τα αρχεία μας είναι στη διάθεση παντός ενδιαφερομένου, που μπορεί να τα αναδιφήσει ερχόμενος στα γραφεία μας (Στουρνάρη 53).
    Περισσότερες λεπτομέρειες αναφέρονται στο περιοδικό «Ανάλεκτα Κοινωνικής Ιστορίας» το οποίο συνιστώ να αγοράσετε ή καλύτερα να γίνετε συνδρομητές του.

  19. Βασιλική Μετατρούλου said

    #18
    Σας ευχαριστώ πολύ, κ. Σαραντάκο, για την απάντηση.
    Βλέπω, εδώ, τον παλιό ιστότοπο, υποθέτω
    http://users.otenet.gr/~edia/framegr.htm

    Και εδώ, κάποιες από τις εκδόσεις
    http://web.archive.org/web/20030430113344/edia.gr/ekdoseis.htm

    Μετράω 9 βιβλία, μαζί με τα 8 βιβλία από εδώ
    http://blo.gr/3sa

    Θα ήθελα να ρωτήσω, αν στα 20 συνολικά βιβλία που αναφέρετε,
    συγκαταλέγονται και οι εξής 5 τίτλοι, που έχουν εκδοθεί με τη συμμετοχή του (συνεργάτη σας, όπως διαβάζω σε άρθρο με τίτλο «Η ΕΔΙΑ Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας» στο περιοδικό «Αρχειοτάξιο», τεύχος 6, Μάιος 2004) Νίκου Καλογερόπουλου, με τη συμμετοχή σε κάποιες εκδόσεις και του Αρχέλαου Κουτσούρη:
    – Το αντάρτικο στη Δυτική Μακεδονία, Η ζωή και η δράση του Βασίλη Νταϊλιάνη, Αυτοβιογραφία, 1995
    – Ραντοβίτσι-Ροδοχώρι, 2001
    – Αλέκος Ρόσιος (Υψηλάντης), Στα φτερά του οράματος, 2004
    – Δημήτρης Κυρατζόπουλος (Φωτεινός), Δυτική Μακεδονία, Η ελεύθερη Ελλάδα της Κατοχής, 2004
    – Βασίλης Γκανάτσιος (Χείμαρρος), Ενας δάσκαλος θυμάται, 2004.

    Ολα από τις εκδόσεις Κώδικας.

    Αυτά τα 5 βιβλία, κ. Δημήτρη Σαραντάκο, συγκαταλέγονται στα 20 που αναφέρετε ή αποτελούν ξεχωριστή δραστηριότητα του κ. Καλογερόπουλου;;;

    Στο ίδιο άρθρο στο «Αρχειοτάξιο», διαβάζω ότι, με την οικονομική υποστήριξη της Τοπικής Ενωσης Δήμων και Κοινοτήτων (ΤΕΔΚ) Κοζάνης, πραγματοποιήθηκε καταγραφή πληροφοριών και μαρτυριών από αυτόπτες μάρτυρες για τη δεκαετία 1940-1950 στο Νομό Κοζάνης, υπό την εποπτεία του καθηγητή Ιωάννη Κολιόπουλου και του φιλόλογου Νίκου Καλογερόπουλου και τη συνεργασία των ιστορικών Ελπίδας Βόγλη και Γιώργου Αντωνίου, η οποία, λέει το άρθρο, πρόκειται να εκδοθεί σύντομα.
    Υπήρξε κάποια σχετική έκδοση;;;
    Ευχαριστώ εκ των προτέρων, και ας ελπίσουμε να επανέλθει η ιστοσελίδα.

  20. Μαρία said

    Βασιλική, κάποια βιβλία έχουν εκδοθεί απ’ το σύλλογο Ροδοχωριτών Η ΠΡΟΟΔΟΣ
    http://www.rodochori.gr/
    Επίσης ο Καλογερόπουλος κι ο μακαρίτης ο Αρχέλαος έχουν επιμεληθεί τον τόμο Η δεκαετία του 1940-1950 στη Δυτική Μακεδονία, πρακτικά συνεδρίου, που οργάνωσε η εταιρεία μελετών Άνω Βοΐου στο Τσοτύλι το 96.

  21. voulagx said

    Ενδιαφερων ο αντιλογος του Λιθοξόου http://lithoksou.net/antiloghosprotos.html
    προς τον Σ. Παπαγιαννη, συγγραφεα του βιβλιου «Τα παιδια της λυκαινας» http://books.vres.gr/book.php?book_id=38756
    Καλη χρονια σε ολους!

  22. Βασιλική Μετατρούλου said

    Σ’ ευχαριστώ για τις πληροφορίες (#20), Μαρία.
    Το βιβλίο με τα πρακτικά του συνεδρίου στο Τσοτύλι το 1996 το γνώριζα, αλλά είναι εξαιρετικά δυσεύρετο.
    Σχετικά με τη συζήτηση που δείχνεις στο #13,
    εκεί που ο «Χασάπης από τα παλιά» χαρακτηρίζει «φήμη» τα σχετικά με τον πατέρα Μέρτζο,
    γιατί, όπως λέει, η έρευνά του καταλήγει πάντα στην ιστοσελίδα bulgarmak,
    δεν είναι έτσι όπως τα λέει, μιας και η έρευνα του είναι αποκλειστικά ιντερνετική, απ’ ό,τι φαίνεται.
    Για την ιστορία, με το μανιφέστο των επιφανών Βλάχων υπέρ της Λεγεώνας και του Πριγκηπάτου και τη δημοσίευσή του στον τοπικό τύπο,
    έχουν καταπιαστεί και ο Αβέρωφ, και ο Λάζαρος Αρσενίου,
    αλλά κυρίως ο Αστέριος Παπαγιάννης, συγγραφέας μεταξύ άλλων και του βιβλίου «Τα παιδιά της Λύκαινας» (1978 -ο τίτλος τα λέει όλα) και ενός πιο πρόσφατου βιβλίου για τον ΕΑΣΑΔ του Τάκη Μακεδόνα,
    που έχει και στοιχεία για τον Αλμυρό Βόλου.

  23. gbaloglou said

    “Όταν συναντήσουν Ισραηλίτη [οι Βλάχοι] τον ληστεύουν αλλά δεν τον σκοτώνουν, όπως κάνουν με τους Έλληνες. Αυτή η φυλή δεν υπακούει σε κανένα νόμο” [Βενιαμίν Τουδέλας, σύμφωνα με τον πρώτο σύνδεσμο του #21]

    Μπορεί κανείς να το ελέγξει αυτό; Γιατί αλλοιώς το θυμάμαι, ότι δηλαδή ενώ οι Έλληνες σκοτώνουν τους Εβραίους που ληστεύουν, οι Βλάχοι δεν σκοτώνουν τους Εβραίους που ληστεύουν.

  24. Μαρία said

    21 Βουλάγξ, δεν έχω χρόνο να διαβάσω όλο το Λιθοξόου, όμως για το απόσπασμα απ’ τον Κεκαυμένο που παραθέτει έχει προταθεί άλλη ανάγνωση του χειρογράφου απ’ το Β. Κατσαρό, που αποκαθιστά …την τιμή και την υπόληψή σας. Για λεπτομέρειες της ανακοίνωσης του Β.Κ., όταν με το καλό γυρίσω στο κονάκι μου.

    Καλή χρονιά, παιδιά.

  25. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #23
    Υπάρχει ονλάιν η έκδοση του Adler στο http://tinyurl.com/332q463
    Από ότι φαίνεται η μετάφραση είναι σωστή.

  26. gbaloglou said

    Λοιπόν παίζουν αμφότερες οι εκδοχές (που παραθέτω Αγγλιστί), αν και η δεύτερη πάσχει κάπως γλωσσικά (και είναι τελικά πιο κοντά στην πρώτη απ’ όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά):

    Marcus Nathan Adler (1907):

    They [the Vlachs] do not hold fast to the faith of the Nazarenes, but give themselves Jewish names. Some people say that they are Jews, and in fact they call the Jews their brethren, and when they meet with them, though they rob them, they refrain from killing them as they kill the Greeks. They are altogether lawless.

    A. Asher (1840)

    Their names are of Jewish origin and some even say that they [the Vlachs] have been Jews, which nation they call their brethren. Whenever they meet an Israelite, they rob but they never kill him, as they do the Greeks. They profess no religious creed.

    …Παρακαλούνται οι κατέχοντες την Εβραϊκή να δώσουν τα φώτα τους! (Την δεύτερη πηγή την βρήκε μέσω άλλου φόρουμ ο Γιώργος Τσάπανος και υπάρχει στο γκουγκλ.)

  27. sarant said

    Φαντάσου και να μην τους θεωρούσαν αδέρφια τους…

  28. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #26
    Νομίζω ότι και στις δύο εκδοχές το νόημα είναι το ίδιο. «…but they never kill him, as they [the Vlachs] do [kill] the Greeks…».

  29. voulagx said

    #24 Μαρια, ποτε θα αποκαταστησεις … την τιμη και την υποληψη μου;

  30. Μαρία said

    Βουλάγξ, υπομονή καμιά εικοσαριά μέρες.

  31. Μισίρκωφ said

    ενα μικρό σχόλιο , σε μια πολύ καλή ανάρτηση, συγχαρητήρια κ. σαραντάκο

    1-http://en.wikipedia.org/wiki/Alchiviad_Diamandi_di_Samarina
    ————————————————

    A Vlach Manifesto in occupied Greece

    On March 1, 1942,

    Diamandi issued an ample Manifesto which was published in the local press and republished by Stavros Anthemides in 1997 (in his book on the Vlachs of Greece; see bibliography). The Manifesto was co-signed by leading Aromanians (Vlachs) intellectuals such as:

    the lawyer Nicola Matushi
    Prof. Dimas Tioutras
    the lawyer Vasilakis Georgios
    the physician Dr. Frangkos Georgios
    the teacher A. Beca
    the businessman Gachi Papas
    the physician Dr. Nikos Mitsibouna
    Prof. Dim. Hatzigogou
    the lawyer A. Kalometros
    the engineer Niko Teleionis
    Vasilis Tsiotzios
    Prof. Kosta Nicoleskou
    Prof. Toli Pasta
    Dim. Tahas
    Prof. Stefanos Kotsios
    Prof. G. Kontoinani
    Dr. Kaloera
    Prof. Toli Hatzi
    Giovani Mertzios of Neveska (whose son Nik. Merztios, in a twist of history, is a well known pro-Greek Vlach author of Greece)
    Pericli Papas
    Prof. Virgiliu Balamace (related to Nick Balamace, currently the Secretary of the ‘Society Farsarotul’ in the United States)
    ing. S. Pelekis
    K. Pitouli
    the lawyer Toli Hatzis
    Dim. Barba
    ————————————————–
    εκτεταμένη αναφορά στον ιωάννη μέρτζο , του οποίου ο γυιός νικόλαος , με ιστορικό τουίστ , έγινε φανατικός ελληνας συγγραφέας…
    αλλά και φανατικός αντιμακεδόνας , υπηρέτης του βαθέος ελληνικου κράτους, όντας πρόεδρος της εταιρείας αντι-μακεδονικών σπουδών..
    αν και τελευταία με τον μπουτάρη μιλάει για τους βάρβαρους από την τουρκία που εποίκησαν το 22 τη θεσσαλονίκη..

    2- η εθνοτική ταυτοτητα αποτελεί πολιτικοποιημένη εκφραση της πολιτιστικής.
    οι ΒΛΑΧΟΙ , έχουν προκαθορισμένη εθνοτική και γλωσσική ΚΑΤΑΓΩΓΗ βλάχικη και όχι ελληνική…
    το ίδιο φυσικά και εθνικη ταυτοτητα βλάχικη, αλλά και προφανώς γλωσσική βλάχικη , διακριτή από την εληνική…

    3- η πολιτική ταυτότητα σχετίζεται με το κράτος του οποίου είναι πολίτες. οι βλάχοι
    της ελλάδος είναι πολιτικά έλληνες, της αλβανίας αλβανοί , της μακεδονίας μακεδόνες κ.λ.π..
    εθνοτικά όμως παραμένουν μόνο ΒΛΑΧΟΙ

    4- η γλωσσοφωνία έχει σχέση με την γλωσσική ταυτότητα αν είναι μητρική. η βλάχικη γλώσσα είναι μητρική/οικιακή των βλάχων . αν είναι μη μητρική έχει σχέση με το κράτος ή την εκκλησία ..
    οι βλάχοι της ελλάδος μιλάνε ελληνικά ως κρατική γλώσσα. της αλβανίας αλβανικά αλλά και ελληνικά ως ελληνοορθόδοξοι. αυτοί αποτελούν τον κορμό της ελληνικής/ελληνόφωνης κοινότητας της αλβανίας…
    όλοι όμως παραμένουν ΒΛΑΧΟΙ..

    5- οι βλάχοι ανήκουν σε διάφορα κόμματα. έχουν επίσης διαφορετικές αντιλήψεις για την βλάχικη τους ταυτότητα . ανεξάρτητα τούτου παραμένουν βλάχοι. βλάχος ο διαμαντής , βλάχος και ο αντίπαλος του αβέρωφ. βλάχος ο χουντικός μέρτζος , βλάχος και ο μπουτάρης..
    βλάχοι οι φιλικοί σκουφάς , τσακάλωφ, ξάνθος… βλάχοι οι ευεργέτες-δωρητές του ελληνικού κράτους..

    6- η βλάχικη ταυτότητα οφείλει να προστατευθεί και να καλλιεργηθεί σύμφωνα με το ελληνικό, ευρωπαϊκό , διεθνές δίκαιο από την ελληνική πολιτεία . ..
    όπως αρμόζει σε χώρα της ΕΕ , εδώ και 30 χρόνια…
    οι διμερείς συμφωνίες του μεσοπολέμου με τις γειτονικές και μη χώρες σήμερα αποτελούν μονομερείς υποχρεώσεις των χωρών..
    η ελληνική πολιτεία σε αντίθεση με το μεσοπόλεμο ΔΕΝ αναγνωρίζει σήμερα κανένα βλάχικο δικαίωμα- στη γλώσσα στην υποχρεωτική εκπαίδευση, στα ΜΜΕ , στα βιβλία , στις εφημερίδες , στην εκκλησία.
    στο γειτονικό μακεδονικό κράτος υπάρχουν δεκάδες εκκλησίες με θεία λειτουργία στην βλάχικη γλώσσα…!!!
    αλλά και βλαχόφωνα ΜΜΕ…
    καμία δικαιολογία και κανένα άλλοθι για το σήμερα δεν αποτελούν τα ιστορικά γεγονότα και οι διεκδίκησεις των ΒΛΑΧΩΝ της ελλάδος….
    οι οποίες στην πλειοψηφία ήταν νόμιμες , δίκαιες , ειρηνικές…
    για αυτό τα ιστορικά γεγονότα των βλάχων χρήζουν τεκμηριωμένης έρευνας και όχι στρατευμένης αποστολής με σκοπό την απόδειξη ότι οι ΒΛΑΧΟΙ πρόκειται για εκλατινισμένους έλληνες…
    έλεος πιά με τα ΨΕΥΔΗ των χρεωκοπημένων ελλήνων εθνικιστών..

  32. Αντωνης said

    Ρε Μισιρκωφ, ελεος πια με τους ‘μακεδονες»

    Δες τι ελεγε ο Προεδροςτης ΚΕ των Κομμουνιστων της Σοσ. Δημοκρατιας «μακεδονιας» το 1967 για εσας

    Krste Crvenkovski (President of the Central Committee of the Union of Communists in the Socialist Republic of Macedonia) to Todor Zhivkov (First Secretary of the Central Committee of the Communist Party of Bulgaria) – May 19, 1967 said:

    “And whether bulgarian consciousness exists in Macedonia, this is a historical legacy. We’re now writing our history. We can’t write that until 1940 we were Bulgarians and after 1940 Macedonians.”

    http://modern-macedonian-history.blogspot.com/2009/12/krste-crvenkovski-we-were-bulgarians.html

    καταλαβες τωρα γιατι εφτασε το ΟΤ να παιρνει τους μισους ψηφους απο οτι 5 χρονια πριν?

  33. 1ας said

    Να παρέμβει ο Στάθης Καλύβας,για να απαίτησει να ζητήσει συγγνώμη το ΚΚΕ από τους Βλάχους,καθώς και από τη σταλινική εκτέλεση του αρχηγού τους χωρίς δίκη(;) με λυντσάρισμα.Αποτρόπαια πράγματα.Ντροπή και πάλι ντροπή!

  34. Κώστας Π. said

    Τελικά, έχουμε ιδέα τι έλεγε αυτό το Μανιφέστο των βλάχων που δημοσιεύτηκε την 1η Μαρτίου 1942 και δημοσιεύτηκε στον τοπικό τύπο; Περί τίνος πρόκειται;

  35. Dimitrios Baglamas said

    Πολλές παπαριές εχω διαβασει απο την αρχή εως το τέλος. Κι αυτό γιατί κάποιοι το έχουν γυρίσει στην ανυπαρκτη μακεδονική μειονότητα και τσην επίσης ανυπαρκτη βλαχική μειονότητα. Για το πριγκιπάτου της Πίνδοπυ διαβάστε στο βιβλίο «ηρωες και προδότες στην κατοχική ελλάδα’ αν θυμάμαι καλά ο συγγραφέας λεγεται Τάσος κοντογιαννης ή κοντογιαννίδης. Λεει αρκετά διαφωτιστικά.

  36. Ριβαλντίνιο said

    Στην λίστα των ονομάτων που υποστήριξαν την κίνηση του Διαμάντη μπορεί πολλών το όνομα να έχει μπει χωρίς την θέλησή τους 👿

    Π.χ.
    (διδακτορικό Αθ. Καλλιανιώτη, σελ. 186, 2η παράγραφος)

    α) ο ηλικιωµένος απόστρατος Βλάχος συνταγµατάρχης Βασίλειος Τζιότζιος από τον Αµάραντο Καλαµπάκας, παλαιός στρατιωτικός διοικητής ∆υτικής Μακεδονίας(57) που το όνοµά του είχε γραφεί στη λίστα υποστηρικτών του Βλάχου «αυτονοµιστή» Αλκιβιάδη ∆ιαµάντη (58) προφανώς χωρίς τη θέληση του, αφού ο Τζιότζιος επαφιόταν µε συµµαχικό κατασκοπευτικό δίκτυο. Στην αρχή προσπάθησε να σχηµατίσει ανεξάρτητη ανταρτική οµάδα τον Κόζιακα,(59) αλλά έπειτα συνεβλήθη (αναγκαστικά) µε τον ΕΛΑΣ. Τα στοιχεία γι αυτόν είναι λιγοστά. Η πληροφορία ότι τραυµατίστηκε σε σύγκρουση µεταξύ «ΕΑΜ» και «ΠΑΟ» και πέθανε στις αρχές του 1944, (60) είναι µάλλον παραπλανητική και περισσότερο αληθινή είναι η άποψη ότι πέθανε άρρωστος στα Τρίκαλα, εγκαταλείποντας τον ΕΛΑΣ.
    57 Έλεγχος (22.1.26) 3
    58 ΓΕΣ/∆ΙΣ. ΑΕΑ, 8/3, Αρχηγός Βλάχων Κάτω Βαλκανικής και άλλοι εκπρόσωποι, Επιβεβαιωτική απάντηση, 1-3-1942
    59 Στέφανος Μιστάρας, «Ευθύµιος Μιστάρας: «Ο πατέρας των όπλων» της Εθνικής Αντίστασης στη Θεσσαλία», στο Το έπος του ΄40 και η Εθνική Αντίσταση στη Θεσσαλία 1941 -1944, Ε∆ΙΑ ν. Λάρισας, Λάρισα 2004, 185-97, σ. 193
    60 ∆ΙΑΥΕ, ΚΥΒΚΑ 1944, Φ. 11.4, απόρρητα έγγραφα, ανώνυµη έκθεση µάλλον µέλους του Ε∆ΕΣ, χρονολογηµένη µετά το Φεβρουάριο του 1944

  37. Βάγια said

    Τι μαθαίνει κανείς! Πολύ εντυπωσιακή άγνωστη σελίδα της νεότερης ιστορίας, αν και άφορά συνεργασία με τους καταχτητές.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: