Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο βασιλιάς των φρούτων

Posted by sarant στο 3 Φεβρουαρίου, 2011


Στον Πωρικολόγο, το βυζαντινό σατιρικό στιχούργημα που προσωποποιεί τα φρούτα (οπωρικά) και τα βάζει να συνεδριάζουν, βασιλιάς των οπωρικών είναι ο πανενδοξότατος Κυδώνιος. Δεν θα συμφωνούσαν πολλοί σήμερα με την ιεράρχηση αυτή. Για τον καθένα από μας, βασιλιάς των φρούτων είναι το φρούτο που τους αρέσει, για άλλους πάλι το σταφύλι αφού δίνει το κρασί. Γλωσσικά πάντως, αδιαμφισβήτητος βασιλιάς των φρούτων, ή φρούτο καθαυτό, θα τολμούσα να πω, είναι το μήλο.

Τουλάχιστον αυτό ίσχυε στα αρχαία ελληνικά, αφού οι αρχαίοι έδιναν σε πολλά άλλα φρούτα ονόματα που ήταν παραλλαγές του μήλου: τα ροδάκινα τα ονόμαζαν περσικά μήλα, τα βερίκοκα αρμενιακά μήλα, τα κυδώνια τα έλεγαν κυδώνια μήλα, τα κίτρα μηδικά μήλα, κάτι που συνεχίστηκε και στις ευρωπαϊκές γλώσσες, αν σκεφτούμε πως τη ντομάτα οι μεν Γάλλοι την είπαν ερωτόμηλο (pomme d’amour), οι δε Ιταλοί χρυσόμηλο (pomo d’oro), και την πατάτα, βέβαια, οι Γάλλοι την είπαν pomme de terre, τέχνασμα που το δανειστήκαμε κι εμείς ως γεώμηλο. Ας μην ξεχάσουμε επίσης τα κυπαρισσόμηλα και τα κορόμηλα. Και για να γυρίσουμε στον Πωρικολόγο, κι εκεί το μήλο έχει σχετικά υψηλή θέση, αφού είναι λογοθέτης, δηλαδή υπουργός.

Σε ένα προηγούμενο άρθρο για το αχλάδι είχαμε αναφέρει τη φράση «μήλον μη όλον». Δεν είναι όμως αυτή η ετυμολογία του κι ας επέμενε έτσι η θεία μας: στην πραγματικότητα, η λέξη μήλον είναι αρχαία, δάνειο πιθανώς από κάποια μεσογειακή γλώσσα. Η λέξη (που ήταν μάλον στη δωρική και την αιολική διάλεκτο) πέρασε στα λατινικά, ως malum, και με εκ νέου δανεισμό μερικούς αιώνες αργότερα ως melum, εκτόπισε την ινδοευρωπαϊκή λέξη (abella, που διατηρείται στο αγγλικό apple και το γερμανικό apfel), αλλά με τη σειρά της εκτοπίστηκε στα γαλλικά από το pomum, που ήταν η γενική λέξη για το οπωροφόρο δένδρο κι έτσι οι γάλλοι το είπαν pomme, ενώ οι Ιταλοί κρατάνε το mela έχουν όμως και το pomo.

Παρενθετικά να πούμε ότι οι αρχαίοι είχαν κι άλλη μια λέξη ομόηχη, πάλι μήλον, που σήμαινε το πρόβατο ή γενικώς τα αιγοπρόβατα –από εκεί μας έμεινε η μηλωτή, η προβατοπροβιά δηλαδή, και η μηλολόνθη, αλλά δεν έχει καμιά ετυμολογική σχέση με το μήλο τον καρπό.

Το μήλο έχει τεράστια παρουσία στην ελληνική και τις άλλες μυθολογίες. Βέβαια, τα χρυσά μήλα των Εσπερίδων που πήγε κι έφερε ο Ηρακλής από την άλλη άκρη του τότε κόσμου μπορεί να ήταν άλλο είδος οπωρικού. Χρυσό ήταν όμως και το μήλο που έριξε ανάμεσα στις θεές η Έριδα, χολωμένη που δεν την κάλεσαν στη γιορτή των γάμων του Πηλέα και της Θέτιδας, γράφοντας πάνω τη καλλίστη, και καβγάδισαν οι τρεις θεές, Ήρα, Αφροδίτη και Αθηνά, κι από εκεί ξεκίνησε ο τρωικός πόλεμος –και από εκεί έμεινε και στη γλώσσα μας η έκφραση μήλον της Έριδος που σημαίνει την αιτία ή το αντικείμενο μιας διένεξης. Γενικά στην αρχαιότητα, το μήλο ήταν ο καρπός της Αφροδίτης, του έρωτα δηλαδή· και για να εκδηλώσουν τον έρωτά τους προς το αγαπημένο πρόσωπο τού πετούσαν ένα μήλο, που αν το έπιανε σήμαινε την ανταπόκριση. Όπως λέει κι ένα επίγραμμα του Πλάτωνα, που περιλαμβάνεται στην Παλατινή Ανθολογία και το έχει μεταφράσει ο Ηλίας Πετρόπουλος για να μελοποιηθεί από τον Νότη Μαυρουδή: Μήλο σου ρίχνω κι αν θέλεις κι αν μ’αγαπάς δος μου την αγάπη σου.

Βέβαια, ακόμα πιο γνωστό είναι το μήλο του Παραδείσου, που έφαγε η Εύα. Πρέπει όμως εδώ να πούμε ότι στο κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης ο απαγορευμένος καρπός δεν προσδιορίζεται σε κανένα σημείο, απλώς αναφέρεται γενικά ως «το ξύλον του γινώσκειν καλόν και πονηρόν». Η ταύτιση του απαγορευμένου καρπού με το μήλο έγινε αργότερα, στη χριστιανική παράδοση, ιδίως τη δυτική, και ίσως σ’ αυτό να έπαιξε ρόλο ότι στα λατινικά το μήλο (malum) είναι ομόηχο με την αμαρτία. Κι επειδή, σύμφωνα με ένα μύθο, όταν ο Αδάμ έτρωγε το μήλο ένα κομμάτι του κάθισε στο λαιμό, έχουμε το μήλο του Αδάμ, στα γαλλικά pomme d’Adam, και αναλόγως στα αγγλικά. Στη γλώσσα μας πρέπει να είναι δάνειο –εμείς άλλωστε το μήλο του Αδάμ το λέμε καρύδι. Όμως στο πρόσωπό μας έχουμε, άντρες και γυναίκες, κι άλλα μήλα, τα ζυγωματικά.

Από τη Σαπφώ θυμόμαστε την παρομοίωση της κόρης που έμεινε ανύπαντρη με το γλυκό μήλο που κοκκινίζει στην άκρη του κλαδιού και που οι μαζωχτές δεν αξιώθηκαν να το φτάσουν, ενώ στα νεότερα χρόνια θα θυμηθούμε το φαρμακωμένο μήλο της Χιονάτης ή το μήλο του Γουλιέλμου Τέλλου και ακόμα πιο κοντά στο σήμερα τη Νέα Υόρκη και την Apple.

Σύμφωνα με την παροιμία, το μήλο κάτω απ’ τη μηλιά θα πέσει· αυτό το λέμε όταν ένα παιδί ακολουθεί το επάγγελμα ή τις κλίσεις (τις καλές και τις κακές) των γονιών του. Μια σχεδόν ξεχασμένη φράση με το μήλο είναι: δεν παίρνεις χρυσό μήλο απ’ το χέρι του, που λέγεται για βρομερούς και απωθητικούς ανθρώπους, που σιχαίνεσαι να πάρεις έστω και το πιο εκλεκτό πράγμα αν το έχουν αγγίξει. Και για κοσμοσυρροή, μεγάλο συνωστισμό σε ένα μέρος, λέγαν παλιότερα Μήλο να έριχνες, δεν έπεφτε κάτω. Σήμερα στριμωχνόμαστε περισσότερο, οπότε χρησιμοποιούμε στη φράση μας την καρφίτσα αντί για το μήλο.

Τραγούδια με μήλα υπάρχουν πάρα πολλά, από τα δημοτικά (Μήλο μου κόκκινο) έως το ειδικά αφιερωμένο «μεταπαιδικό» Μίλα μου για μήλα. Σας αφήνω να συμπληρώσετε εσείς τον κατάλογο αν έχετε όρεξη.

Υπάρχουν χιλιάδες ποικιλίες μήλων. Παλιότερα, κάθε χωριό είχε τη δική του ποικιλία ή ίσως και ακόμα περσότερες, αφού σε κείμενο του 1889 ένας μοναχός προσδιορίζει κάπου τριάντα ποικιλίες μήλων σε μια περιοχή μόνο του Πηλίου: «…Σήμερον η ημετέρα επαρχία (Πήλιο) και κυρίως τα δύο χωρία, Δράκεια και Aγιος Λαυρέντιος αριθμούσι τριάκοντα ειδών μήλα, τα εξής: 1) Φερίκια τριών ειδών, ενός καλοκαιρινού, δύο χειμωνιάτικα. 4) Μανιές, 5) Μαρκέικα, 6) Αναστασέικα, 7) Καρλέικα, 8 ) Σουμπεκιά, 9) Χειμωνιάτικα, 10) Μουσαλέικα, 11) Βαρδακέικα, 12) Φλασκιά, 13) Σκιούπια, 14) Φακηλάτα, 15) Λαδόμηλα, 16) Κωστέικα, 17) Τσακνακέικα, 18 ) Καρπενησιώτικα, 19) Κερέικα, 20) Αρβανίται, 21) Καραουλάνια, 22) Μήλα της Εκκλησιάς, 24) Κανηκέικα, 25) Δηλιγιαννέικα, 26) Τσιλκέικα, 27) Νταουτέικα, 28) Χαϊβάνια, και πέντε ειδών ανώνυμα φέροντα όλα ομού το όνομα καλοκαιρινά».

Τα φιρίκια ήταν κάποτε διάσημη ελληνική ποικιλία, που τις τελευταίες δεκαετίες έχει χάσει έδαφος είτε επειδή ο καρπός είναι μικρός και με ιδιάζουσα γεύση που δεν αρέσει σε όλους, είτε επειδή η φιρικιά κάνει, λένε, 15 χρόνια να καρπίσει ενώ οι άλλες μηλιές δίνουν καρπό στα 5 χρόνια. Ετυμολογείται από το τουρκικό ferik. Ferik elmasi είναι μια ποικιλία μικρών μήλων, αλλά ferik είναι επίσης το κοτοπουλάκι. (Ελμά τα μήλα στα τούρκικα, όπου τα αγαπάνε πολύ και αρωματίζουν και το τσάι τους). Ο πανέξυπνος Τσιφόρος από το φιρίκι έδωσε σε έναν ήρωά του το όνομα Μίλων Φιρίκης. Πάντως, η έκφραση «μυαλό φιρίκι» δηλώνει τον μικρόμυαλο, εξαιτίας του μικρού μεγέθους του καρπού.

Με το μήλο δεν ξεμπερδεύει κανείς εύκολα, θα μπορούσα να γράψω πάρα πολλά (μπορείτε να τα προσθέσετε εσείς) και θα μπορούσα επίσης να αναπτύξω πολύ περισσότερο ορισμένα από τα θέματα που έθιξα στα πεταχτά. Σας αφήνω να συμπληρώσετε και περνάω στην τελική ευθεία.

Το μήλο θεωρείται φρούτο που κάνει πολύ καλό στην υγεία. Τον Μεσαίωνα το καλλιεργούσαν για τις θεραπευτικές του ιδιότητες –άλλωστε, η λέξη πομάδα, που σημαίνει την θεραπευτική αλοιφή, ανάγεται στο γαλλικό pommade, που προέρχεται από το pomme, επειδή χρησιμοποιούσαν χυμό μήλου στην παρασκευή της. Ξέρουμε άλλωστε το παροιμιακό δίστιχο «Ένα μήλο την ημέρα, το γιατρό τον κάνει πέρα» -αν ξέρεις καλό σημάδι, όπως πρόσθεσε κάποιος αστείος.

Από το δίστιχο αυτό έχω τρυφερές αναμνήσεις, γιατί ο παππούς μου το είχε επεκτείνει και το είχε κάνει ολόκληρο κατεβατό που μας το έλεγε και ξεκαρδιζόμασταν όταν ήμασταν μικρά. Αργότερα σκεφτήκαμε να το μελοποιήσουμε, αλλά δεν το κάναμε. Θα τελειώσω μ’ αυτό:

Ένα μήλο την ημέρα

Ένα μήλο τη Δευτέρα, το γιατρό τον κάνει πέρα,
ένα μήλο κάθε Τρίτη, μπαίνει στου γιατρού τη μύτη,
ένα μήλο την Τετάρτη, σβήνει το γιατρό απ’ το χάρτη
ένα μήλο κάθε Πέφτη κι ο γιατρός πολύ ξεπέφτει,
μήλο την Παρασκευή, μένει η γιάτρισσα βουβή,
ένα μήλο το Σαββάτο, ρίχνει το γιατρό στον πάτο,
μήλο και την Κυριακή, βρε γιατρέ φύγε από κει!

Ένα μήλο το Γενάρη κι ο γιατρός πάει να κρεπάρει,
ένα μήλο το Φλεβάρη, κι ο γιατρός δρόμο θα πάρει
ένα μήλο κάθε Μάρτη κι ο γιατρός δε θα ξανάρτει
ένα μήλο τον Απρίλη κάνει το γιατρό ρεζίλι
ένα μήλο για το Μάη κι ο γιατρός στραβοκοιτάει
ένα μήλο τον Ιούνη κάνει το γιατρό τσιγγούνη,
ένα μήλο τον Ιούλη κι ο γιατρός χωρίς μαξούλι [σοδειά, παραγωγή]
και τον Αύγουστο ένα μήλο του γιατρού του δίνουν ξύλο
ένα μήλο τον Σεπτέμβρη κι ο γιατρός αργεί να σ’ εύρει
ένα μήλο τον Οχτώβρη κι ο γιατρός βαρύ θα το ’βρει
ένα μήλο το Νοέμβρη, βρε γιατρέ μου πες αλεύρι,
ένα μήλο το Δεκέμβρη, βρε γιατρέ κακό θα σ’ εύρει.

Ένα μήλο κάθε χρόνο κι ο γιατρός θα κάνει φόνο,
ένα μήλο κάθε μήνα κάνει το γιατρό κηφήνα,
ένα μήλο τη βδομάδα, το γιατρό δεν τον ξανάδα,
ένα μήλο κάθε ώρα, για γιατρούς θα λέμε τώρα;
Ένα μήλο το λεφτό, τι στομάχι που ’ναι αυτό!

Advertisements

87 Σχόλια to “Ο βασιλιάς των φρούτων”

  1. Μπουκανιέρος said

    Cogli la prima mela.

  2. sarant said

    Γκράτσιε. Εσύ τώρα μάζεψες το πρώτο μήλο; Είναι κάτι σαν το early bird το αγγλικό;

  3. Για την κόκκινη μηλιά δεν είδα πράμα 🙂

  4. Εξαιρετικό αφιέρωμα στο μήλο. Αν ήμουν το μήλο, θα είχα γίνει «μήλο μου κόκκινο» από συστολή.

  5. newagemama said

    Μήλο μου κόκκινο ρόιδο βαμμένο
    γιατί με μάρανες τον πικραμένο
    Παένω κι έρχομαι μα δε σε βρίσκω
    βρίσκω την πόρτα σου μανταλωμένη
    Τα παραθυρούδια σου φεγγοβολούνε
    ρωτώ την πόρτα σου «πού πάει η κυρά σου;»
    Κυρά μ’ δεν είνι δω πάει στη βρύση
    πάει για να πιει νερό και να γιομίσει…

    Eξαίσια η μηλο-ανάρτηση, καλημέρα!

    http://newagemama.com

  6. Βίβλος γενέσεως της λέξης «μήλον»· δέστε και σχετικό άρθρο του Γκαμκρελίτζε.

    Όταν οι γλωσσολόγοι έκαναν τις δέουσες αναλύσεις για να εξακριβώσουν τις συγγένειες των Ινδοευρωπαϊκών γλωσσών, τους βγήκαν δύο ρίζες για το «μήλο». Το *ablu έβγαινε από τα Κελτικά, τα Σλαβικά, και τα Τευτονικά· εξ ού το αγγλικό apple και το ρωσικό яблоко. Και το *maHlo, που το εμφανίζει το ελληνικό μᾶλον > μῆλον, το λατινικό malum, και το αλβανικό mollë.

    Η πρώτη θεωρία ήταν πως, αφού μια λέξη για το μήλο έπρεπε να ‘χει η ΠρωτοΙνδοευρωπαϊκή, το μᾶλον θα ‘ταν κάποιο πελασγικό δάνειο, που πέρασε από τα ελληνικά στα λατινικά και τα αλβανικά, σαν γείτονες που ‘ταν.

    Η Χεττιτική αποκρυπτογραφήθηκε ως Ινδοευρωπαϊκή γλώσσα — ή μάλλον ως «Ινδοχεττιτική» , μιας και έχει απώτερη συγγένεια με τις Ινδοευρωπαϊκές γλώσσες. Και όταν αποκρυπτογραφήθηκε, βρέθηκε μια λέξη που κι αυτή παρέπεμπε στο *maHlo, και είχε σχέση με φρούτα: maḫla, «αμπέλι». Επειδή οι λέξεις αλλάζουν έννοιες, θεωρείται πως πρόκειται για την ίδια λέξη, που άλλαξε σημασία εντός της Χεττιτικής.

    Η Χεττιτική δεν απέχει και πολύ από τη Γεωργία, όπου πρωτοπαρουσιάστηκε το κρασί· μπορεί δλδ να έβαλαν τη λέξη «μήλο» για να περιγράψουν το καινοφανές αυτό φρούτο.

    Ο Γκαμκρελίτζε σχετίζει το *maHlo και με τα Τοχαρικά malañ, meli «μάγουλα», που πολλές γλώσσες τα παρομοιάζουν με φρούτα — ιδίως αφού μήλα δεν φυτρώνουν Τουρκεστάν μεριά, όπου κατέληξαν οι τοχαρόφωνοι. Τραβγημένο, αλλά όλα γίνονται.

    Εφόσον η λέξη εμφανίζεται στα Χεττιτικά, συμπέρασμα των ινδοευρωπαϊστών είναι πως και το *maHlo είναι κτήμα της ινδοευρωπαϊκής, και όχι δάνειο. (Για το αν τα λατινικά το δανείστηκαν από τα ελληνικά, ή το κληρονόμισαν ανεξάρτητα από τα πρωτοϊνδοευρωπαϊκά, δεν μπορούμε να αποφανθούμε.)

    Δλδ η πρωτοϊνδοευρωπαϊκή είχε δύο λέξεις για το ίδιο φρούτο. Αυτό ίσως ξενίσει, αλλά η πρωτοϊνδοευρωπαϊκή δεν ήταν δα η γλώσσα των πρωτόπλαστων· και αυτή μπορούσε να έχει συνωνυμίες. Και τα νεοελληνικά έχουν και αχλάδια και απίδια. Οι συνωνυμίες εξηγούνται συνήθως από την προϊστορία μιας γλώσσας· και η πρωτοϊνδοευρωπαϊκή δεν ήταν ουρανοκατέβατη: κι αυτή θα είχε κάποια προϊστορία, που να εξηγεί τη συνωνυμία. Τουλάχιστον μ’ αυτή τη λέξη, βλέπουμε δύο διαλέκτους της πρωτοϊνδοευρωπαϊκής, που διαφέρουν ως προς αυτήν την λέξη.

    Βέβαια για την πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ξέρουμε μόνο ό,τι μας λένε τα μεταγενέστερα τεκμήρια· και υπόθεση εργασίας είναι πως ήταν γλώσσα μια, ενιαία, και κανονική σαν τις γλώσσες που γνωρίζουμε σήμερα. Ο Τρουμπετσκόι έκανε την εικασία πως έχουμε να κάνουμε με κάμποσες πρωτογλώσσες που χαρμανιάστηκαν στην Ουκρανία, και η εικόνα μας για μία πρωτοϊνδοευρωπαϊκή γλώσσα είναι απατηλή. Επειδή ακριβώς η εικόνα μας είναι τόσο έμμεση, δύσκολα αποδεικνύεις το αντίθετο· υπόθεση εργασίας είναι.

  7. sarant said

    Νίκο Νικ, ευχαριστώ πολύ για τη «βίβλο γενέσεως»!

    Ευχαριστώ και για τα υπόλοιπα σχόλια. Για το μήλο μπορεί να γράψει κανείς βιβλίο -και εννοώ μόνο για τα λαογραφικο-ιστορικο-γλωσσικά του.

    Δύτη, την ξέχασα την κόκκινη μηλιά. Πες εσύ κάτι!

  8. Ο ΝικΝικ βλέπω έχει επανακάμψει πλήρως 🙂
    Θα σας πω το απόγευμα για την κόκκινη μηλιά, ελπίζω, εκτός αν έχει κανείς πρόχειρο τον Χάσλουκ.

  9. bernardina said

    Μηλίτσα που ‘σαι στο γκρεμό
    με μήλα φορτωμένη,
    τα μήλα σου λιμπίστικα
    μα το γκρεμό φοβούμαι

    -Άμα φοβάσαι το γκρεμό,
    έλ’ απ’ το μονοπάτι…

    ………………………………….
    Και ο Γκάτσος:

    Στη Μύκονο, στη Σέριφο, στη Σίκινο, στη Μήλο
    πετάς κυπαρισσόμηλο κι εγώ πετάω μήλο.

    Καλημέρα. Πολύ δροσιστική ανάρτηση!

  10. Dralion said

    Δεν εχω τις γνωσεις του Νικου Νικ, αλλα υποθετω οτι η μεταλλαξη της εννοιας του μηλου σε «αμπελι» ισως παραπεμπει στο μηλοκρασο.

    Στις βορειες χωρες ευδοκιμουν τα μηλα (ευνοουνται μαλιστα απο το κρυο), ενω δεν ευδοκιμει το αμπελι. Γι αυτο – παλια – το μηλοκρασο ηταν πιο διαδεδομενο απο το κρασι. Ενα «μπερδεμα» του μηλου με το αμπελι μου φαινεται λογικο.

    Οι γερμανοι καλλιεργουν παμπολλες ποικιλιες μηλων. Στην εισοδο της πολης Bamberg εχουν μπολιασει μια μηλια με 100 διαφορετικες ποικιλιες. Ειναι λιγο αστειο να βλεπεις ενα δεντρο με 100 διαφορετικους καρπους πανω του, αλλα αυτοι το βλεπουν σαν τουριστικο αξιοθεατο.

    Προσωπικο γουστο: τα elstar και τα boskoop

  11. marulaki said

    Και η ωραία ιστορία του [url=http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CF%81%CE%BC%CE%BF%CF%87%CE%AC%CF%81%CE%B7%CF%82]Ερμοχάρη[/url]

  12. marulaki said

    Αφεντικό, μου τσίμπησε τον Ερμοχάρη η σπαμοπαγίδα σου μάλλον… Bonjour! Ωραίο άρθρο για το αγαπημένο μου φρούτο! 🙂

  13. Nats said

    Σε άλλο παιδικό, υπάρχει φυσικά ο Αιμίλιος το Μήλο, κεντρικός ήρωας της Φρουτοπίας του Ευγένιου Τριβιζά και το εξής βίντεο από εκει (με πολύ ευρηματικούς στίχους, ως είθισται στη Φρουτοπία):

  14. george said

    Μην ξεχνάμε και το δημοφιλές (τουλάχιστον παλιότερα) παιδικό ομαδικό παιχνίδι, τα «Μήλα»!
    Και κάτι σχετικό με τον άθλο του Ηρακλή: Ο Νίκος Τσιφόρος στην «Ελληνική Μυθολογία» του, υποστηρίζει ότι τα «μήλα των εσπερίδων» ήτανε πρόβατα, κι όχι φρούτα. Μου ανοίξατε την όρεξη, σε λίγο που θα πάω supermarket θα πάρω και μερικά ξυνόμηλα!

  15. sarant said

    Ευχαριστώ για τα σχόλια και τα βιντεάκια!

    Ελευθέρωσα εκείνο που ήταν αιχμαλωτισμένο και πρόσθεσα και στο άρθρο κάτι για την έκφραση «μυαλό φιρίκι»

  16. marulaki said

    Den εμφανίζεται όπως το περίμενα… Εμ τα μεταξωτά βρακιά… :Ρ
    Ο Ερμοχάρης εδώ: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CF%81%CE%BC%CE%BF%CF%87%CE%AC%CF%81%CE%B7%CF%82

  17. Zazula said

    Στο σημείωμα για το κυδώνι (https://sarantakos.wordpress.com/2011/01/07/kydwnia/) είχες αναφέρει ότι το μήλο (μέσω του μελίμηλον) βρίσκεται στο έτυμον της λέξης μαρμελάδα. Πέρα από αυτήν, όμως, το μήλο έχει τρυπώσει και στην ετυμολογία των λέξεων χαμομήλι (< χαμαίμηλον) και του αγγλ. melon (< μηλοπέπων, βλ. http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?p=40797#post40797 ).

  18. sarant said

    Ζαζ, ευχαριστώ!

    Μαρουλάκι, μπερδεύτηκα με τον Ερμοχάρη. Γιατί εγώ αυτή την ιστορία την ξέρω από τον Αρισταίνετο (έναν συγγραφέα της ύστερης αρχαιότητας), ο οποίος την έχει πάρει από τον Καλλίμαχο, αλλά με άλλα ονόματα: Ακόντιος και Κυδίππη. Και με άλλο τέλος.

    Για το θέμα, εδώ:
    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BF%CF%82

    Και με πιο πολλά λόγια εδώ:
    http://books.google.co.uk/books?id=IXZBpL_4EKcC&pg=PA110&lpg=PA110&dq=apple+callimachus&source=bl&ots=q9pi1kKUS9&sig=LXuZHv6J9LJXHQpnQhI9XdR0FQo&hl=en&ei=jYRKTc-ADJGdOr7tsRw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CBkQ6AEwAA#v=onepage&q=apple%20callimachus&f=false

    Το τέχνασμα πάντως βασίζεται στο ότι οι αρχαίοι Έλληνες διάβαζαν *φωναχτά*. Όταν λοιπόν η κοπέλα σήκωσε το μήλο και το διάβασε είπε «θα παντρευτώ τον Τάδε», οπότε είναι σαν να ορκίστηκε.

    Για την ακρίβεια, είπε: Μα την Άρτεμιν Ακοντίω γαμούμαι.

  19. Immortalité said

    Καλημέρα και από μένα,

    Να γράψουμε και την πιο διάσημη φράση αναγνωστικού«Λόλα να ένα μήλο» 🙂

    Και το δημοτικό που έχει και τον πανεδνοξότατο και τον λογοθέτη:

    Ξενιτεμένο μου πουλί
    εκεί στα ξένα που ‘σαι
    σου στέλνω μήλο σέπεται
    κυδώνι μαραγκιάζει

    Σου στέλνω και το δάκρυ μου
    σ’ ένα μικρό μαντίλι
    το δάκρυ μου είναι καφτερό
    και καίει το μαντίλι

  20. Espectador said

  21. #10 Dralion:

    Γνώσεις ιδιαίτερες ούτε γω δεν έχω, αλλά ναι, στο άρθρο ο Γκαμκρελίτζε κάνει την υπόθεση για το μηλόκρασο.

  22. tamistas said

    Σ’ ένα πολύ γνωστό τραγούδι, την»Κανελόριζα», εμφανίζονται η φούντα της μηλιάς και τα μήλα. Μάλλον τα μήλα, τελικά, δεν εμφανίζονται.
    Παραλλαγές της μικρασιάτικης (και γνωστής από τη Δόμνα Σαμίου και τον ομώνυμο δίσκο της) «Κανελόριζας» υπάρχουν στην Κρήτη και στη Θράκη. Υπάρχει και εκείνη του Τζίμη Πανούση, που λογοπαίζει με τη φούντα κι αντί τ’ άκουσα, τραγουδάει την άκουσα

    Από το stixoi.info:
    Κάτω στο γιαλό κάτω στο περιγιάλι
    κόρην αγαπώ κόρην αγαπώ

    Κόρην αγαπώ ξανθή και μαυρομάτα
    δώδεκα χρονών δώδεκα χρονών

    Δώδεκα χρονών που ο ήλιος δεν την είδε
    παρά η μάνα της παρά η μάνα της

    Παρά η μάνα της κανέλα τη φωνάζει
    κανελόριζα κανελόριζα

    Κανελόριζα και άνθος της κανέλας
    φούντα της μηλιάς φούντα της μηλιάς

    Φούντα της μηλιάς στα μήλα φορτωμένη
    τ’ άκουσα κι εγώ τ’ άκουσα κι εγώ

    Τ’ άκουσα κι εγώ πάω να κόψω μήλα
    μήλα δεν ήβρα μήλα δεν ήβρα

    Μήλα δεν ήβρα μόν’ τον καημό που πήρα
    πέφτω σ’ αρρώστια πέφτω σ’ αρρώστια

    Πέφτω σ’ αρρώστια σε κίνδυνο μεγάλο
    φέρτε το γιατρό φέρτε το γιατρό

  23. tamistas said

  24. tamistas said

    Σε άλλο παραδοσιακό συνδυάζεται με μανταρίνι:

  25. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα καινούργια σχόλια και γιουτουμπάκια!

  26. Μπουκανιέρος said

    #1-2
    Αναφερόμουνα στο όμορφο τραγούδι του Μπραντουάρντι (πολύ γνωστό, νόμιζα), όπου το μήλο που καλείται να κόψει η κοπελιά έχει σαφώς ερωτική σημασία, θαρρώ.
    Όσο για μένα, πήρα το πρώτο σχόλιο, ναι.

  27. tamistas said

    οἶον τὸ γλυκύμαλον

    της Σαπφ-ού-ώς…

  28. Alexis said

  29. Μπουκανιέρος said

    Στο πολύ καλό 6 του Νικ-Νικ, ας προσθέσω σε παράρτημα το ουαλλικό afal, άβαλ.
    Άμα θέλουμε, μπορούμε να το τραβήξουμε μακριά, αφού σχετίζεται με την (παρ)ετυμολογία του μυθικού Άβαλον.

  30. Μπουκάν, για πε.

  31. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Φαίνεται ότι σπόρους μηλιάς έστειλε ο Μέγας Αλέξανδρος από τα βάθη της Ασίας χαιρετίσματα στο δάσκαλό του, τον Αριστοτέλη, κι εκείνος τους φύλαξε στο Λύκειο, για να τον θυμάται.

    Το μήλο που πέφτει βλέπουμε στην αρχή των «Νοικοκυρών -όχι Νικοκυρών!- σε απόγνωση» -ή, μήπως δεν τις βλέπετε; Εκεί, άλλωστε, εκτίθεται και το «δια ταύτα» του επεισοδίου…

    Νεύτων, θεωρία της βαρύτητας, κλπ. κλπ.

  32. tamistas said

    Στίχοι 30 παραδοσιακών με μήλα

  33. Earion said

    Μια μικρή διόρθωση στο 5:

    Μήλο μου κόκκινο, ρόιδο γραμμένο.

    Όπου «γραμμένο» ίσον «όμορφο». Υπάρχει πρόσωπο γραμμένο, χείλια γραμμένα, η Γραμμένη Οξιά και το βαφτιστικό όνομα Γραμμένος (π.χ. Γραμμένος Καραμανλής, αδελφός και πατέρας πρωθυπουργών).

  34. Walter Ego said

    Υπάρχουν πολλοί πρωθυπουργοί γραμμένοι, ως γνωστόν.

  35. KapetanEnas said

    #33 Earion,

    «γραμμένο» παλιά σήμαινε ζωγραφισμένο.
    Υπάρχει και το δημοτικό:
    Βελούχι μου περήφανο κι Οξυά ζωγραφισμένη.
    Το Βελούχι είναι βεβαίως ο Τυμφρηστός και το άλλο το βουνό η Γραμμένη Οξυά (με την περίφημη θέα προς τον Κόρακα, τα Βαρδούσια).

  36. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα επόμενα σχόλια.
    Ο Γραμμένος Καραμανλής μπορεί να μην είναι γραμμένος = όμορφος, αλλά γραμμένος = ταμένος, το είχαμε θαρρώ ξανασυζητήσει.

  37. KapetanEnas said

    Το μήλο, όντως, συνδέεται με τον έρωτα. Γιατί όμως; Καμιά ιδέα;

    Υπάρχει και το Μακεδονίτικο:

    Ένα μήλο, αμάν, κι άλλο μήλο, αμμάν,
    βράδιασε και τι θα γίνω…

    Εδώ, νομίζω,το υπονοούμενο γίνεται άμεσα σεξουαλικό.

  38. Immortalité said

    @33 Νομίζω ότι το πρόσωπο δεν ήταν ποτέ γραμμένο, μάλλον τα συστατικά του μέρη ήταν και κυρίως τα φρύδια.

  39. Με το μήλο στο πλευρό σου
    αποφεύγεις τον γιατρό σου

    Περί της νήσου Μήλου ;;

  40. KapetanEnas said

    #38 Ιμόρ, είναι κι άλλα «γραμμένα»
    Π.χ. στα τσακίσματα:

    Τρυγόνα μου γραμμένη
    τι στέκεις μαραμένη

    και

    Μήλο μου μυρισμένο
    Πουλάκι μου γραμμένο.

    Και νομίζω (χωρίς νάμαι σίγουρος) ότι σημαίνουν Ζωγραφισμένο, σχεδιασμένο.

  41. Immortalité said

    @40 Καπετάνιε ναι κι άλλα είναι, αλλά για το πρόσωπο μιλούσα. Όμορφο σαν ζωγραφιστό ξέρω ότι σημαίνουν οπότε μέσα είσαι 🙂

  42. Μαρία said

  43. sarant said

    Για το νησί, τη Μήλο, κάπου διάβασα ότι είναι το όνομα σχετικό με τον καρπό αλλά επειδή δεν το ανέλυε απέφυγα να το γράψω.

    Σε καναδυό ώρες θα φύγω και ως αύριο το πρωί (ίσως και περσότερο) μάλλον δεν θα είμαι ονλάιν, αλλά νέο άρθρο θα ανέβει αύριο από τον αυτόματο πιλότο.

  44. Στην Κύπρο τους καρπούς, ακόμα και σήμερα, τους λέμε πωρικά.

  45. Αλέξανδρος Ζούκας said

    Αγαπητοί φίλοι γειά σας. Μια παράκληση: μήπως γνωρίζει κανείς που μπορώ να προμηθευτώ (αν υπάρχει σε σχετικά νέα έκδοση) Τον «Πωρικολόγο» ή τα «Πτωχοπροδρομικά»;
    Σε κάθε περίπτωση σας ευχαριστώ.

  46. Walter Ego said

    @37,α):
    Καπετάνιε,
    ήδη στην ελληνική μυθολογία ο Πάρις δίνει το μήλο «τη καλλίστη» (Αφροδίτη). Τυχαίο;
    Αλλά και αργότερα, στην Παλαιά Διαθήκη, με ένα μήλο η Εύα και με μια δαγκωνιά ο Αδάμ σφραγίζουν δια παντός την έννοια της αμαρτίας.
    Το αντικείμενο του ερωτικού (μας) πόθου, δηλαδή…

  47. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Κύριε Ζούκα (@45),
    ξέρω καλά ότι πάνω στον Πωρικολόγο παρουσίασε με επιτυχία την διδακτορική της διατριβή η καθηγήτρια κα Πηνελόπη Σταυριανοπούλου, του Πανεπιστημίου Complutense, της Μαδρίτης.
    Γράψτε της: penelope@filol.ucm.es

  48. Νέος Τιπούκειτος said

    @45: Αλέξανδρε Ζούκα, τόσο του Πωρικολόγου όσο και του Πτωχοπρόδρομου υπάρχουν σχετικά πρόσφατες εκδόσεις, αλλά είναι εξαιρετικά δυσεύρετες, ακριβές και γερμανικές (έχουν βγει και οι δύο στις εκδ. Romiossini του Eideneier).

    Πωρικολόγος: http://openlibrary.org/books/OL15301979M/Porikologos

    Πτωχοπρόδρομος: http://www.amazon.de/Ptochoprodromos-Kritische-Ausgabe-vier-Gedichte/dp/3923728948

  49. KapetanEnas said



    Μπράβο, ρε Μαρία, πολλά μπράβο. Δεν ήξερα ότι αυτή η υπέροχη μελωδία είχε τραγουδηθεί από τον Μπραντουάρντι.

    Δε βρήκα μια καλή ούγγρικη ορχηστρική εκτέλεση με έγχορδα, που έχω υπόψη μου, άκου μία πιο πρωτόγονη μεσαιωνική-αυθεντική :

  50. sarant said

    Εδώ είμαι ακόμα εγώ.

    Για τον Πτωχοπρόδρομο, δεν τον έχει ο Βάγκνερ στην παλιά έκδοση που την έχει η Ανέμη;
    http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/4/8/a/metadata-144-0000001.tkl

  51. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    @47+,
    το θέμα της ήταν, συγκεκριμένα, «el Oporikos Logos Escurialense». Υπαστηρίχθηκε το 1995, με διευθυντή τον καθηγητή Luis Gil Fernandez.

  52. Αλέξανδρος Ζούκας said

    Νίκο Σαρ. και φίλοι, είναι συγκινητική η προσφορά σας. Το «Πτωχοπρόδρομο» δεν τον έχει η συλλογή του Βάγκνερ.

  53. Μαρία said

    50 Έχει τον Πωρικολόγο στη σ.199

  54. Μαρία said

    43 Υπάρχει ένας αιτιολογικός μύθος με τον Μήλο απ’ τη Δήλο που βρέθηκε στην Κύπρο και έκανε ένα γιο πάλι Μήλο. Ο μπαμπάς Μήλος κρεμάστηκε απο ένα δέντρο, που πήρε το όνομά του, κι η Αφροδίτη τον μεταμόρφωσε σε μήλο και διέταξε τον γιο Μήλο να γυρίσει στη Δήλο. Εκεί πήρε την εξουσία, ίδρυσε την πόλη Μήλο και δίδαξε πώς να κουρεύουν τα πρόβατα (μήλα). Με λίγα λόγια με ένα σμπάρο τρία τριγόνια.

    Κάπτεν, το μπράβο στο Μπουκάν.

  55. Mindkaiser said

    Ιστορία με μήλο. Xμμμ…

    Γουλιέλμος Τέλλος! Μπλέκει Friedrich Schiller και Rossini. 🙂

  56. Το ίδιο (περίπου) αριστοτεχνικό κομμάτι, αριστοτεχνικά διασκευαζμένο από κάποια μαμά

  57. KapetanEnas said


    Κακά τα ψέμματα, Σκύλε της Β.Κ. Όσον αφορά τη μελωδία, εμείς οι Νότιοι τό χουμε. Οι Βόρειοι, έ,προσπαθούν κι αυτοί αλλά Ροσίνι και Μπελίνι δε βγάζουν.

    Σε επιδόσεις είναι καλοί. Να, οι ανεκδιήγητοι Γκίλμπερτ και Σάλιβαν. Που αν έχουν κάαααποια καλή μελωδία που και που, ίσως οφείλεται στην μακρινή Ιταλική καταγωγή του Σάλιβαν. Ακούστε αυτό.Και καλά- είναι πιο γρήγοροι από κουρέα Σεβίλης:

    Δείτε και το 4.10. Αλλά η μελωδία, που;
    .

  58. […] Ο βασιλιάς των φρούτων […]

  59. @14
    Πριν διαβάσω τον Τσιφόρο, τις ιστορικές απόψεις του οποίου σέβομαι, πίστευα ότι τα χρυσά μήλα των Εσπερίδων είναι εσπεριδοειδή, δηλαδή πορτοκάλια!

  60. Μαρία said

    α)
    Σ’ είντα περβόλι θα βρεθούν δυο μήλα ταιριασμένα
    σαν τα βυζάκια σου τα δυο, τα μοσχομυρισμένα;
    β)
    Κάπου πόλεμος γίνεται σ’ Ανατολή και Δύση
    και το ‘μαθε μια λυγερή και πάει να πολεμήσει
    […]
    στ’ άλλο της στριφογύρισμα έσπασε το λουρί της,
    φανήκαν τα χρυσόμηλα, τα λινοσκεπασμένα.

  61. Μαρία said

    Νυφιάτικο
    Χαρά στην κόκκινη μηλιά, χαρά στο παλικάρι,
    οπού το μήλο το χρυσό θ’ απλώσει για να πάρει.

  62. #45 #48γ

  63. Immortalité said

    @62 Θέλει πασγουόρντ…

  64. Nicolas said

    Και βεβαίως μην ξεχάσουμε το περίφημο:
    «Ένα μήλο την ημέρα, τον γιατρό τον κάνει πέρα: κυρίως εάν σκοπεύεις καλά!»
    Κι όταν ο Beethoven σε γαλλικό εστιατόριο ρώτησε τι φρούτο έχει και το γκαρσόνι του απάντησε μήλα και — μια που ήταν τέσσερις στο τραπέζι — είπε το άλλο περίφημο:
    « Pomme, pomme, pomme, pomme » που κατέληξε σε συμφωνία

  65. #37 και 46, περί του ερωτικού του πράγματος, δεν ξέρω αν παίζει ρόλο και το ότι αν κόψεις το μήλο κάθετα, ο χώρος των κουκουτσιών έχει το σχήμα μήτρας (= γονιμότητα). Γι’ αυτό και οι Σαρακατσάνοι στα φλάμπουρα του γάμου αγκιστρώνουν πάνω στο κοντάρι τρία μήλα σε σχήμα σταυρού.

    #13, ο ΑΙμίλιος το μήλο δεν ήταν απλώς ένας ήρωας, ήταν ο (εκλεγμένος) Πρόεδρος της Φρουτοπίας! Άρα, πετυχημένος ο τίτλος «βασιλιάς των φρούτων».

    Τέλος, σε άλλο μακεδονίτικο, στο «Ας χαμηλώναν τα βουνά» λέει:

    Να χαμηλώναν τα βουνά, να δω τη Σαλονίκη
    Τα μεσάνυχτα- Τη πόρτα σου άνοιξα.
    Να δω και την αγάπη μου, πώς στρώνει, πώς κοιμάται
    Μήλο κόκκινο-Κορμί μου νόστιμο
    Μήλο της μηλιάς-Κορμί της αγκαλιάς…

  66. Immortalité said

    @ 64 Ώστε Νικολά εσύ είσαι ο αστείος! 😉

  67. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Έχει ξαναγραφεί δικαιολογημένα από αρκετούς ότι όποιος «μπαίνει» με καθυστέρηση στο ιστολόγιο του sarant απολαμβάνει μεν τα υπέροχα γραμμένα («γραμμένα» με όλες τις έννοιες!) 🙂 όμως λίγα βρίσκει να προσθέσει…

    Το πέταγμα μήλου προς το αγαπημένο πρόσωπο που, αν το έπιανε σήμαινε την ανταπόκριση, θυμίζει το παιδικό μας παιχνίδι τα μήλα. Με τη διαφορά ότι στο παιχνίδι προσπαθούσαμε να χτυπήσουμε κάποιον στην απέναντι σειρά…

    Οι Γάλλοι έχουν και την έκφραση ψηλός όσο τρία μήλα για να υποδηλώσουν κάποιον με πολύ μικρό ανάστημα (κυρίως ένα παιδί).

    Όσο για το γραμμένος, ο Ρίτσος έρχεται προς επίρρωση των λόγων του Καπετάν Ένα :
    Φρύδι μου γαϊτανόφρυδο και κοντυλογραμμένο.

  68. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Νικολά, θα προσπαθήσω να δω εάν υπάρχει και σιρόπι από μήλα για να σου στείλω 🙂
    (Συγνώμη από την ομήγυρι, αυτό είναι μεταξύ Νικολά και εμού).

  69. #63 Το βρίσκεις με το ποντίκι σου 😉

  70. Alexis said

    #32, Η λίστα των 30 παραδοσιακών τραγουδιών με μήλο δεν περιλαμβάνει το πολύ γνωστό Ρούσα παπαδιά.
    Λογικό, αφού η αναζήτηση με τη λέξη ‘μήλο’ και όχι ‘μήλα’ και ‘μηλιά’.

  71. Alexis said

    Διορθ.: αφού η αναζήτηση έγινε με τη λέξη ‘μήλο’ κλπ.

  72. Μπουκανιέρος said

    43 Σε αρχαία νομίσματα της Μήλου υπάρχει πάνω τους ένα μήλο. Αλλά βέβαια πρόκειται για συνέπεια ή παραλλαγή της παρετυμολογίας ή λογοπαίγνιο ή κάτι τέτοιο, κάπως σαν τα οικόσημα που είναι «παρλ(ι)άντε».

    Μαρία, μερσί.

  73. marulaki said

    Αφεντικό, την ιστορία με τον Ερμοχαρη τη θυμάμαι απο τον Τσιφορο, και μάλιστα στο μήλο υποτίθεται ότι είχε γράψει «εγω μα τον Απόλλωνα ορκιζομαι ότι θα σε πάρω, Κτησύλλα, μάνα μου» 🙂

  74. agapanthos said

  75. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #62-63
    το συνθηματικό είναι ebooksclub.org

  76. Immortalité said

    @ 74 Εξαιρετικό τραγούδι…
    @75 Ευχαριστώ Γρηγόρη. Τελικά το βρήκαμε.

  77. Yannis_H said

    Συμπέρασμα: το μήλο βλάπτει σοβαρά την υγεία (των γιατρών)

  78. KapetanEnas said


    Καλημέρα,
    ο Δύτης μας είπε για Κόκκινη Μηλιά; Ή λουφάρει; Εγώ το μόνο που έχω ακούσει είναι, ότι Κόκκινη Μηλιά δεν υπάρχει.Είναι μύθος.Και ότι οι Οθωμανοί είχαν κι αυτοί έναν αντίστοιχο, για το Κόκκινο Μήλο(κιζίλ ελμά), που τους είχε υποσχεθεί ο Θεός. Μόνο που γι΄αυτούς, Κόκκινο μήλο ήταν η Πόλη.(the Big Apple).Κι αυτά γίνονται λόγω του στρουκτουραλιστικού: «les mythes se repense entre eux».

  79. Yannis_H said

    Και το μήλο στα φινλανδικά είναι omena.

    Στο κάτω μέρος της σελίδας http://fi.wiktionary.org/wiki/omena θα δείτε και τη λέξη ‘μήλο’ σε διάφορες γλώσσες..

  80. Καπετάνιε, το ξέρω, το ξέρω, αλλά τώρα δεν προλαβαίνω καθόλου. Αν θυμάμαι καλά οι Οθωμανοί, αφού πήραν την Πόλη, θεωρούσαν τη Ρώμη κόκκινη μηλιά, και νομίζω έχει να κάνει με την υδρόγειο σε ένα άγαλμα. Δυστυχώς πρέπει να φύγω -θα επανέλθω όμως!

  81. sarant said

    Ευχαριστώ και πάλι για όλα τα σχόλια!

    Αγάπανθε, μου αρέσει πάρα πολύ αυτό το τραγούδι, σ’ ευχαριστώ που το θυμήθηκες!

    Ο Δύτης επομένως έχει χρέη 🙂

  82. gbaloglou said

    Αντί δοκιμής:

  83. Silent Bob said

    Ένα link για το τραγούδι που αναφέρει η bernardina στο #9 το οποίο θεωρώ καταπληκτικό.


  84. sarant said

    Ωραία εκτέλεση, ευχαριστούμε!

  85. bernardina said

    @83 Πράγματι ωραία εκτέλεση, δεν τη γνώριζα. Ευχαριστώ.

    Και λιγάκι αργοπορημένα, ένα επίσης υπέροχο τραγούδι της Καρπάθου. Η μηλιά θρηνεί για το ζευγάρι που χωρίζει:

    «…Και το ποτάμιν ήτρεχε σε κόρης περι(β)όλι.
    Ποτίζει δέντρα αρίθμητα, μηλιές και κυπαρίσσια
    και μια καλή χρυσομηλιά εψήθη κι εμαράθθη.
    Άλλη μηλιά την ερωτά απ’ άλλο περι(β)όλι:
    -Τ’ έχεις, καλή χρυσομηλιά, κι εψήθης κι εμαράθθης;
    Μήπως τα φύλλα σε βαρού(ν)* (γ)ή ο καρπός σε κλίνει
    μη ο περιβολάρης σου εκακοπότισέ σε;
    -Μή(τ)ε τα φύλλα με βαρού(ν) μήτ’ ο καρπός με κλίνει
    μήτ’ ο περιβολάρης μου εκακοπότισέ με`
    αντρόγυνο τριώμ μερώ στον ίσκιο μου (ε)κοιμήθη
    κι εμόσασι** στους κλώνους μου να μη ξεχωριστούσι.
    Τώρα θαρρώ χωρίζουσι και κιτρινοφυλλιάζω,
    λέω να τωκ*** καταραστώ μα πάλι τους λυπούμαι».

    *Βαραίνουν.
    **Ορκίστηκαν
    ***τους

    (Από το «Η Γυναίκα στα Τραγούδια της Καρπάθου» του Μηνά Γεωργιάδη, ανάτυπο από τα Δωδεκανησιακά Χρονικά τόμος ΙΑ’)

  86. Στέφανος said

    Ο βυζαντινός αυτοκράτορας Θεόφιλος λέγεται ότι-σύμφωνα με τις αρχές του παλατιού- πρόσφερε χρυσό μήλο στην αρχοντοπούλα Θεοδώρα που επέλεξε για γυναίκα του. (η γνωστή Κασσιανή , η υμνογράφος , τερμάτισε δεύτερη…)

  87. Στέφανος said

    Υπάρχει και το φασκό-μηλο!!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: