Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τζαμπατζήδες και τζάμπα μάγκες

Posted by sarant στο 10 Φεβρουαρίου, 2011


Επειδή πήγα γυμνάσιο στον Πειραιά, μακριά από το σπίτι μου, κάθε μέρα έπαιρνα λεωφορείο· δεν θυμάμαι αν η τιμή του εισιτηρίου έμεινε σταθερή και τα έξι χρόνια (αμφιβάλλω), πάντως αυτό που έχει χαραχτεί στη μνήμη μου είναι πως το ολόκληρο εισιτήριο έκανε δυόμιση δραχμές και το «μισό», το μαθητικό που πληρώναμε εμείς, κατά παράβαση των κανόνων της αριθμητικής έκανε μιάμιση –οι δεκάρες, βλέπετε, είχαν αρχίσει να παίρνουν την άγουσα προς το χρονοντούλαπο της ιστορίας.

Είχα έναν γνωστό, ένα χρόνο μεγαλύτερο, τον Τάσο τον Δ…, που έπαιρνε το ίδιο λεωφορείο, περίπου την ίδια ώρα, αν και πήγαινε σε άλλο σχολείο· τον συναντούσα σχεδόν καθημερνά στο λεωφορείο. Αυτός ο Τάσος, πέντε χρόνια που συνταξιδεύαμε, μία φορά δεν τον θυμάμαι να πλήρωσε εισιτήριο (υπόψη ότι τότε τα λεωφορεία είχαν εισπράκτορες και ότι δεν υπήρχαν κάρτες απεριορίστων διαδρομών). Είχε το ταλέντο να ξεφεύγει από το βλέμμα του εισπράκτορα· βέβαια, περίπου μια φορά το χρόνο που έμπαινε ελεγκτής, ο Τάσος αναγκαζόταν να κατέβει στη μέση της διαδρομής, πάντως ποτέ δεν έγινε τσακωτός. Δεν θυμάμαι αν τον έλεγα «τζαμπατζή».

Λίγα χρόνια αργότερα, στις τελευταίες πια τάξεις του (εξαταξίου) γυμνασίου, έγινα κι εγώ τζαμπατζής όταν με την παρέα μου πηγαίναμε για μπάνιο στην πλαζ του Μπάτη, στο Παλιό Φάληρο, που τότε είχε ακόμα είσοδο και μάζευε αρκετό κόσμο. Μπαίναμε από τα βραχάκια· φύλακας υπήρχε αλλά ίσως δεν έδειχνε τόσο ζήλο. Μία φορά μας έκανε τσακωτούς, μια μέρα του Σεπτέμβρη της τελευταίας χρονιάς που είχαμε εκείνη την παρέα. Θαρρώ πληρώσαμε το εισιτήριο και υποσχεθήκαμε να μην το ξανακάνουμε· και επειδή την επόμενη μέρα αρχίζαν τα σχολεία, την υπόσχεσή μας την τηρήσαμε. Εφόρου ζωής μάλιστα, αφού τώρα πια η συγκεκριμένη πλαζ έχει καταργηθεί και μπαίνει κανείς ελεύθερα. Αν θυμάμαι καλά, ο φύλακας δεν μας είχε αποκαλέσει τζαμπατζήδες.

Τζαμπατζήδες αποκάλεσε ο υπουργός κ. Ρέππας όσους δεν πληρώνουν διόδια ή εισιτήρια, και δήλωσε ότι προέχει η απαξίωση των τζαμπατζήδων.

Το πρώτο βήμα για την απαξίωση ήταν ακριβώς ότι χρησιμοποίησε ακριβώς αυτή τη λέξη, τζαμπατζήδες, λαϊκή και τουρκογενή, αντί για το «δεν πληρώνω, δεν πληρώνω» που προτιμούν όσοι συμμετέχουν στο κίνημα αυτό. Κατά τα άλλα, το μήνυμα του κ. υπουργού ελήφθη αμέσως κι έτσι τις τελευταίες 3-4 μέρες έχει γεμίσει ο τόπος από άρθρα, έντυπα και ηλεκτρονικά, που μας εξηγούν πόσο αντικοινωνική, εγωιστική και γενικά επιζήμια είναι η συμπεριφορά των «τζαμπατζήδων». Τηλεόραση δεν βλέπω, αλλά φαντάζομαι ότι και εκεί οι τοποθετήσεις των μεγαλοδημοσιογράφων θα είναι, πώς να το πω, εξίσου «υπεύθυνες».

Δεν θα σταθώ και τόσο στην ουσία του θέματος, αν και μπορείτε να το συζητήσετε όσο βαστάει η καρδιά σας στα σχόλια. Θα προτιμήσω να λεξιλογήσω. Λοιπόν, ο τζαμπατζής είναι, κατά το λεξικό, αυτός που συστηματικά προσπαθεί να αποκτήσει κάτι χωρίς να πληρώσει και ειδικότερα αυτός που παρακολουθεί μια παράσταση χωρίς εισιτήριο. Η προσθήκη αυτή είναι μάλλον εύστοχη· θυμάμαι, στα θερινά σινεμά, λέγαμε «τζαμπατζήδες» όσους έβλεπαν την ταινία από το μπαλκόνι τους, ενώ στις συναυλίες και στις παραστάσεις η παρουσία τζαμπατζήδων είναι κάτι σαν φυσικό φαινόμενο –τις προάλλες διάβαζα ένα πεζογράφημα του Στέλιου Ελληνιάδη που περιέγραφε ακριβώς πόσο δύσκολο είναι να περιορίσει κανείς τους τζαμπατζήδες χωρίς να χρησιμοποιήσει σεκιουριτάδες. Αλλά πλατειάζω.

Ο τζαμπατζής μπαίνει τζάμπα, και το τζάμπα είναι λέξη τούρκικη (caba). Και στα τούρκικα το caba σημαίνει δωρεάν, αν και βρίσκω στο λεξικό ότι αρχικά σήμαινε τον ακτήμονα εργένη, που ήταν υποχρεωμένος να προσφέρει, αντί για φόρο, απλήρωτη εργασία –να δουλεύει τζάμπα (δεν είμαι απόλυτα βέβαιος γι’ αυτό, ας επιβεβαιώσουν οι οθωμανολόγοι).

Στα τούρκικα πάντως, η λέξη cabacι δεν φαίνεται να σημαίνει τον τζαμπατζή, αλλά τον παράσιτο. (Και κακώς το Ετυμολογικό Λεξικό του Μπαμπινιώτη δεν δίνει τη διαφορά της σημασίας· το ΛΚΝ τη δίνει). Δεν είναι σίγουρο ότι τον τζαμπατζή τον δανειστήκαμε από τα τούρκικα, μπορεί να πλάστηκε και στα ελληνικά, όπως τόσοι άλλοι –τζήδες.

Να πούμε εδώ ότι, όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, το ηχηρό τζ- το βρίσκει κανείς και αποηχηροποιημένο, τσ-. Ο τύπος «τσάμπα» είναι σχεδόν εξίσου συχνός με τον «τζάμπα» (εγώ πάντως «τζάμπα» λέω). Θα βρείτε και τσαμπατζή, και τσαμπατσή, αλλά είναι πολύ σπανιότεροι τύποι. Μάλλον το δεύτερο ηχηρό τραβάει και το πρώτο. Θυμάμαι ότι το τζάμπα (ή τσάμπα) το λέγαμε και «τζαμπέ», ενώ το «τζαμπαντάν» που λένε μερικοί είναι αυθεντικό τουρκικό (και δεν προέρχεται από συγχώνευση των λέξεων «τζάμπα» και «δωρεάν» όπως υποθέτει κάποιος στο σλανγκρ!)

Τζάμπα όμως δεν θα πει μόνο «δωρεάν», θα πει επίσης «άδικα, χωρίς λόγο», π.χ. Τζάμπα έδινα τόσα λεφτά για ιδιαίτερα, ο κανακάρης μου πάτωσε ή τζάμπα πήγε η μεταγραφή του Παλτόεφ, πάλι πέντε γκολ φάγαμε. (Όμως και το αρχαίο «δωρεάν» έχει επίσης τη σημασία «χωρίς λόγο, άσκοπα», π.χ. «άρα Χριστός δωρεάν απέθανεν» στις επιστολές του Παύλου). Για να το τονίσουμε ακόμα περισσότερο, συνδυάζουμε το «τζάμπα» με μιαν άλλη παρεμφερή λέξη: τζάμπα και βερεσέ, παναπεί εντελώς άδικα, χωρίς καμιάν αιτία. Δυο μέτρα παλικάρι, πήγε τζάμπα και βερεσέ σε τροχαίο. Το σχήμα αυτό της λαϊκής γλώσσας είναι πολύ συχνό (φωτιά και λαύρα, στάχτη και μπούρμπερη, κτλ.) Ωστόσο, γκουγκλίζοντας παρατηρώ ότι κάποιοι χρησιμοποιούν το «τζάμπα και βερεσέ» σαν να σημαίνει «πάμφθηνα, εντελώς δωρεάν». Εσείς; Και, απροπό, υπάρχουν κάποιοι που να λένε άλλοτε ‘τζάμπα’ και άλλοτε ‘τσάμπα’;

Πέρα από το «τζάμπα και βερεσέ», υπάρχει επίσης η παροιμία «τζάμπα ξίδι γλυκό σαν μέλι», καθώς και η έκφραση «τζάμπα καίει η λάμπα» για κάτι που γίνεται μάταια, έκφραση που πρέπει να είναι σχετικά καινούργια και δεν αποκλείω να βγήκε από το τραγούδι της Πίτσας Παπαδοπούλου.

Υπάρχει επίσης ο τζάμπα μάγκας, αυτός που κάνει τον μάγκα εκ του ασφαλούς, στα λόγια και όχι στην πράξη. Την έκφραση αυτή, θυμάμαι, την είχε χρησιμοποιήσει κάποτε, σε μια σημαντική ομιλία του που έτυχε να τη δω στην τηλεόραση, και ο Κ. Σημίτης, και ήταν έκδηλη η απέχθειά του την ώρα που έλεγε δυο λαϊκές λέξεις στη σειρά, σαν να καταπίνει πικρό γιατρικό έκανε –παρόμοια έκφραση είχε κι ο Γ. Παπανδρέου πριν από καμιά εικοσπενταριά χρόνια όταν τον έβαλαν να χορέψει με το ζόρι εκείνον τον φριχτό ποντιακό χορό, το κότσαρι ή όπως αλλιώς λέγεται. (Με τον καιρό πάντως, έμαθε και υπομένει αυτά τα μαρτύρια των πολιτικών με χαμόγελο). Η έκφραση αυτή πρέπει να είναι παλιότερη, αλλά δεν μπορώ να τη χρονολογήσω με ασφάλεια· εδώ που τα λέμε, δεν ξέρω αν είναι γνήσια λαϊκή έκφραση ή απλώς λαϊκοφανής. Πάντως, στην πρόσφατη διατεταγμένη αρθρογραφία, ο όρος έχει επιστρατευτεί και πάλι, π.χ. τις προάλλες ο κ. Θεοδωράκης χαρακτήρισε «τζάμπα μάγκες» το κίνημα «δεν πληρώνω». (Το άρθρο αυτό το βρίσκω εντελώς άστοχο και όχι επειδή ξεχνάει να βάλει τόνο στο πού και κόμμα στο ό,τι).

Πότε μπήκε στη γλώσσα μας ο τζαμπατζής και το τζάμπα; Για τις λαϊκές λέξεις τα γλωσσικά ληξιαρχεία δεν λειτουργούν καλά, οπότε ό,τι και να πούμε θα είναι εικασία. Πάντως, τη λέξη «τζάμπα» τη βρίσκω στο λεξικό του Σκαρλάτου Βυζαντίου (περί το 1850) αλλά θα υπάρχει από πολύ παλιότερα. Όποιος έχει παλιότερη εμφάνιση, ας το πει. Η παλιότερη ανεύρεση της λ. τζαμπατζής που βρήκα στα σώματα εφημερίδων είναι από το 1896· η λέξη είναι συχνή από το 1900 και μετά: μεταξύ άλλων, τη βρήκα να χρησιμοποιείται για όσους πήγαιναν τάχα επίσκεψη σε κάποιο από τα ελάχιστα γραφεία που διέθεταν τηλέφωνο και έκαναν από εκεί κλήσεις. (Ίσως η χρέωση του νοικοκύρη να μη γινόταν με την κλήση, αλλά με το μήνα).

Τις μέρες αυτές κοιτάζω κάτι κείμενα του Θ. Λασκαρίδη, που είναι βέβαια μεταγενέστερα (1921) και βρίσκω ένα απόσπασμα στο οποίο γκρινιάζει επειδή μια ποιοτική θεατρική παράσταση προσέλκυσε στην πρεμιέρα της ελάχιστους θεατές, και λέει: Εις το θέατρον των Διονυσίων ενώπιον ογδόντα μόνον θεατών (τους εμετρήσαμεν) και εκ τούτων φυσικά οι ημίσεις τζαμπατζήδες δημοσιογράφοι, επαίχθη έν από τα καλύτερα τελευταία έργα… Βέβαια, οι δημοσιογράφοι της παράστασης του Λασκαρίδη δεν ήταν τζαμπατζήδες με την έννοια που χρησιμοποιούμε σήμερα, προφανώς είχαν μπει με προσκλήσεις στην πρεμιέρα, πάντως δεν είχαν πληρώσει εισιτήριο.

Και με την έννοια του Λασκαρίδη, τζαμπατζήδες θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει όχι μόνο τους δημοσιογράφους, αλλά και τους βουλευτές ή τους υπουργούς, που βέβαια μετακινούνται (νομίζω· διορθώστε με αν κάνω λάθος) με κάθε μαζικό μέσο μεταφοράς τζάμπα, όπως επίσης έχουν τζάμπα τηλέφωνα, υπολογιστές, υπαλλήλους και μια σειρά από άλλα προνόμια. Καλά κάνουν και τα έχουν, δεν λέω, αλλά ίσως είναι άκομψο κάποιος που δεν πληρώνει τίποτε από αυτά να αποκαλεί τζαμπατζήδες όσους μετράνε και το δεκάλεπτο του ευρώ. Αφήνω ότι κανείς υπουργός δεν σκέφτηκε να αποκαλέσει «τζαμπατζήδες» όλους εκείνους τους ισχυρούς που ενθυλακώνουν θηριώδη ποσά σε επιχορηγήσεις, φοροαπαλλαγές, εισφοροαπαλλαγές, επιδοτήσεις. (Εύστοχο βρήκα το «θεσμικοί τζαμπατζήδες» ενός σχολίου του Ριζοσπάστη).

Υπάρχει βέβαια και η άποψη ότι αυτοί που επωφελούνται κυρίως από την… άρση μπαρών και από το κίνημα «δεν πληρώνω» είναι οι πλούσιοι (για πεντακοσάρες μερσεντές έγραφε προχτές ο Στ. Μάνος στην Καθημερινή) ή οι μεγάλες εταιρείες μεταφορών. Παράλογο; Έτσι είπε ο κ. Γκατσώνης, εκπρόσωπος της κοινοπραξίας του Αιγαίου, και αφού το λέει ο κ. Γκατσώνης ένας επιφανής δημοσιογράφος σαν τον κ. Τέλλογλου το θεώρησε θέσφατο και πάνω σ’ αυτό βάσισε το χτεσινό του άρθρο, χωρίς να διασταυρώσει την αλήθεια του ισχυρισμού, λες και ο κ. Γκατσώνης είναι κάποιος ουδέτερος φορέας.

Αυτό είναι άραγε αντικειμενική και ερευνητική δημοσιογραφία; Ή μήπως τζάμπα καίει η λάμπα;

228 Σχόλια προς “Τζαμπατζήδες και τζάμπα μάγκες”

  1. ppan said

    Τσάμπα – τζάμπ υπάρχει το διάσημο ποίημα του Χριστιανόπουλου, όχι τοσο γνωστό όσο η υπογεγραμμενη και το ω, αλλά αρκετα.
    Ερώτηση: γιατί φριχτό το κότσαρι;

  2. sarant said

    – Μπράβο που το θυμήθηκες!

    – Γούστα είναι αυτά…

  3. Χρηστος Κ. said

    O ανθρωπος που δεν εχει κολησει ουτε να ενσημο στη ζωη του αποκαλει τους πολιτες τζαμπατζηδες. Ο ανθρωπος που το μονο επαγγελμα που εμαθε ειναι αυτο του ΠΑΣΟΚΟΥ αποκαλει παρασιτα τους πολιτες που αγωνιζονται για φτηνες συγκοινωνιες. Ειλικρινα οι λεξεις εχουν χασει την εννοια τους στον κυκλο αυτων των κρατικοδιαιτων ανεπαγγελτων.
    Εδω το βιογραφικο του πτυχιουχου Πασοκου. http://www.dimitrisreppas.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=1&Itemid=10&lang=el.

  4. μήτσκος said

    «τζάμπα και βερεσέ», «φωτιά και λαύρα», «στάχτη και μπούρμπερη»

    Αυτό το σχήμα δεν είναι το «εν δια δυοίν»;

    Βρίσκω αφορμή λοιπόν να ρωτήσω κάτι σχετικό: Στα Γερμανικά έχει περάσει ως hendiadyoin, ενώ στα Αγγλικά το λένε hendiadys – γιατί άραγε; Από εκεί προέκυψε το hendiatris, ενώ τελευταία κάποιος λάνσαρε και το hendiatetrakis, (έχει προταθεί και το hendiatetris, ίσως προετοιμάζοντας το έδαφος για το hendiapacman).

    Αυτός που έβαλε το hendiatetrakis στη Γερμανική Wikipedia με ρώτησε τη γνώμη μου, όχι βέβαια επειδή ξέρω αρχαία, απλώς είμαι ο μόνος Έλληνας που γνωρίζει. Η συμβουλή μου ήταν να γράψει hendiatrion για τις τρεις λέξεις και hendiatessaron για τις τέσσερις.

    Συμφωνείτε;

    Λίγο εκτός θέματος βέβαια, αλλά και τα σχόλια τζάμπα είναι!

  5. newagemama said

    «Για το τζάμπα χάνομαι, για το βερεσέ πεθαίνω»! λένε στο χωριό μου. Κακό είναι;

    Αντε καλό ηλιόλουστο μεσημέρι, τουλάχιστον ο ήλιος είναι τζάμπα!

    http://newagemama.com

  6. Το εν δια δυοίν χρησιμοποιείται κατά κόρον στην αραβική, περσική και οθωμανική γραμματεία, συχνά με διάφορα κόλπα όπως οι δύο λέξεις να διαφέρουν μόνο κατά ένα γράμμα.
    Ισχύει αυτό με τον caba / ακτήμονα. Η λέξη με την έννοια «τζάμπα» υπάρχει επίσης, βέβαια, και έχει αβέβαιη ετυμολογία: έχει προταθεί περσική, αραβική ή κεντροασιατική (τσαγατάι) προέλευση. Σήμερα πιο συχνή είναι η λέξη bedava.

  7. Κώστας said

    Στο μέρος μου υπάρχει και το τζαπέ. Τουλάχιστον μέχρι και πριν από καμιά εικοσαριά χρόνια το άκουγε κανείς κυρίως στη »μάγκικη» αργκό. Πρόκειται για μια συναισθηματικά φορτισμένη λέξη, σαφώς ισχυρότερη από το τζάμπα – πιο… »δωρεάν», θα έλεγα! 🙂

  8. Το τελευταίο σχόλιο της Newagemama μου θύμισε ένα ποίημα του Ορχάν Βελή («ζούμε τζάμπα: τζάμπα οι φίλοι, οι είσοδοι των σινεμά, το πικρό νερό») τραγουδισμένο από τον Τζεμ Καρατζά: Bedava yaşıyoruz.

  9. sarant said

    Ευχαριστώ για τα σχόλια. Πρόσθεσα εκεί προς το τέλος μια αναφορά στους «θεσμικούς τζαμπατζήδες» που είχε ξεφύγει από το αρχικό κείμενο.

    Μήτσκο, δεν είμαι βέβαιος ότι το «τζάμπα και βερεσέ» είναι «εν διά δυοίν», διότι βρίσκω στο ΛΚΝ ότι το εν διά δυοίν είναι: σχήμα λόγου κατά το οποίο μία έννοια εκφράζεται με δύο λέξεις που συνδέονται με το και ενώ, σύμφωνα με το νόημα, η μία από αυτές έπρεπε να εκφέρεται ως προσδιορισμός της άλλης, π.χ.: «Πέρασε ράχες και βουνά» αντί «Πέρασε ράχες βουνών».

    Να μας πουν και οι φιλόλογοι, αλλά εδώ έχουμε δυο «περίπου συνώνυμα» που το δεύτερο λειτουργεί ως επίταση του πρώτου: στάχτη και μπούρμπερη, φωτιά και λαύρα, τζάμπα και βερεσέ, φόβος και τρόμος, ξερό και ρέκαλο, μεγάλος και τρανός. Είναι θέμα για χωριστό άρθρο, μου φαίνεται.

  10. sarant said

    6: Δύτη, αυτή η επανάληψη όπου διαφέρει το πρώτο γράμμα μόνο (και συχνά το αντικαθιστούν με το m, ή κάνω λάθος; ) θαρρώ πως είναι ιδιαίτερη περίπτωση, επίσης πολύ ενδιαφέρουσα. Εμείς το έχουμε με το «ξε-«, αν και στη Θράκη είχα ακούσει και με το μ, π.χ. «Δεν ξέρω γω τι είναι, δάσκαλος-μάσκαλος, αλλά πενήντα την ώρα δεν του δίνω».

  11. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Στα Γιάννενα (την ίδια την πόλη) υπάρχει το «μπέχο» και ο «μπεχατζής» με την ίδια σημασία του τζάμπα, τζαμπατζή. Υπάρχει και η φράση «στο μπέχο τρέχω, κι όσο αντέχω».

  12. SLY said

    Μεταξύ τζάμπα και τσάμπα σχεδόν πάντα προφέρω και συναντάω το πρώτο. Αλλά δεν λέγεται εύκολα αλλιώς το τσάμπα πέθανε. Επίσης και τσάμπα πράμα.

  13. Νίκο (10), δεν έλεγα για αυτή την επανάληψη (που είναι καθαρά τουρκική, και αν θυμάμαι καλά την πρωτοδιάβασα στους αρμένηδες χαρακτήρες του Ψαθά), αλλά για μια πιο λόγια, π.χ. tahrir ve takrir («περιγραφή και δήλωση») και προέρχεται από την κλασική αραβική γραμματεία.

  14. Μπουκανιέρος said

    13 Θυμίζει «το ύφος και το ήθος» (ένα κλισέ που δε σημαίνει πια τίποτα).

  15. τζαμπατζῆς ποτὲ δὲν ἤμουν. μιὰ φορὰ μόνο στὴν Ἀθήνα ὅταν ὑπηρετοῦσα ἤθελα ἀπὸ τὸν σταθμὸ Πελοποννήσου νὰ πάω στὴν Διονυσίου Ἀρεοπαγίτου γιὰ τὸ φεστιβὰλ βιβλίου μ’ἕνα φίλο. πήραμε τὸ λεωφορεῖο. δὲν εἶχα είσιτήριο. μοῦ εἶπε ὅτι εἶχε ἐκεῖνος. ὅμως εἶχε φοιτητικό. ἐγὼ φυσικὰ δὲν εἶχα πάσο. δὲν πειράζει, μοῦ λέει, σιγά. μὲ ἔπιασε ὁ ἐλεγκτὴς καὶ πλήρωσα ἕνα τσουχτερὸ πρόστιμο. εἶπα κάτι δικαιολογίες καὶ τελικὰ τὸ πρόστιμο γράφτηκε στὸ ὄνομα τοῦ φίλου μου, ποὺ τὴν ἄλλη μέρα τὸ πῆρε πίσω προσκομίζοντας κάρτα ἀπεριορίστων διαδρομῶν. μὲ λίγα λόγια ὁ ἐλεγκτὴς πῆρε τὸ ποσοστό του κι ὲγὼ τελικὰ δὲν πλήρωσα τίποτε. τὸ κίνημα τῶν τζαμπατζήδων εἶναι ἀπαράδεκτος τρόπος διαμαρτυρίας, τελείως γύφτικος.

  16. gbaloglou said

    15

    Κορνήλιε κάτι τέτοια μπλεγμένα περιστατικά αφήνουν πληγές ανεξίτηλες, μπορείς όμως να παρηγοριέσαι με την σκέψη πως αμάρτησες για το βιβλίο 🙂 🙂

    [Ελληνικότατη η συναλλαγή κατά τα άλλα, κάτι τέτοια με κάνουν περήφανο που είμαι Έλληνας :-)]

  17. Δεν μπορεί να υπάρχει άνθρωπος που δεν έγινε τζαμπατζής έστω για μία φορά. Για συνώνυμες προτείνω την κούτρα και την αμάκα.

    Για επίταση, εμείς λέμε τζάμπα τζαμπαντάν!

  18. LandS said

    Το «τζάμπα και βερεσέ» διαφέρει από το «φωτιά και λαύρα» και τα άλλα.
    Αν βερεσέ σημαίνει «επί πιστώσει», τότε όχι μόνο δωρεάν, αλλά και το δωρεάν με πίστωση!

    Επί της ουσίας: Το ωραιοτερότερο που άκουσα ήταν σε εκπομπή του ΣΚΑΪ για την Οικονομία, την Κυριακή πρωί. Ένας κύριος (;) πρώτα δήλωσε ότι «με 45% συντελεστή, πώς και να μην υπάρχει φοροδιαφυγή, και επομένως πρέπει να μειωθεί αμέσως» -ο συντελεστής, κατάλαβα εγώ, όχι η φοροδιαφυγή Θεός φυλάξει- και όταν έφτασε το θέμα στα διόδια, εξανέστη κράζοντας «Σήμερα δεν πληρώνουν διόδια, αύριο δεν θα πληρώνουν ΦΟΡΟΥΣ»

  19. ἡ συναλλαγὴ ἦταν πρότασι τοῦ ἐλεγκτῆ. κι ὁ φίλος μου ἦρθε σὲ ἄσχημη θέσι γιατὶ μὲ πῆρε στὸν λαιμό του. ἄλλο τὸ περιστασιακὸ καὶ συμπτωματικὸ τζαμπατζηλίκι κι ἄλλο ὅταν αὐτὸ σερβίρεαται ὡς ἀγῶνας. οἱ ἀγωνιστὲς προσφέρουν, δὲν κερδίζουν.

  20. Όχι, δεν έμεινε σταθερή επί έξι χρόνια η τιμή του εισιτηρίου, και μάλιστα στη δεκαετία του 1970.
    Έχω ακούσει ότι αρχικά (από το 1954 δηλαδή, που κόπηκαν τα τρία μηδενικά) το τρόλεϊ είχε 1 δραχμή ως την Ομόνοια και 2 για μεγαλύτερες διαδρομές («συνέχεια»). Από τότε που άρχισα εγώ να καταλαβαίνω τα λεφτά (1958), είχε 1,20 και 2,40 αντιστοίχως. Στη δεκαετία του 1960, που οι τιμές ήταν λίγο-πολύ σταθερές, ανέβηκε σιγά-σιγά ως 2 και 3 αντιστοίχως. Το 1972, γυρίζοντας στην Αθήνα έπειτα από εννεάμηνη απουσία στο εξωτερικό, έδωσα στον εισπράκτορα 3 δραχμές για να πάω από τα Πατήσια στην Πλατεία Μαβίλη και προς μεγάλη μου έκπληξη… πήρα ρέστα! Είχε καταργηθεί η διάκριση Ομόνοιας/συνέχειας, και το εισιτήριο είχε ενοποιηθεί στις 2,50 δραχμές. Τι ακριβώς εξέλιξη ακολούθησε με τον καλπάζοντα πληθωρισμό που άρχισε από το 1973 δεν θυμάμαι, αλλά θυμάμαι θετικά ότι όταν πήγα στρατιώτης, άνοιξη του 1978, το εισιτήριο είχε πάει 6 δραχμές, και μετά από μία παρατεταμένη απεργία των τρόλεϊ ανέβηκε στις 8.
    Αν σκεφτούμε ότι η δραχμή της εποχής των σταθερών τιμών είχε αγοραστική αξία περίπου μισού ως ενός σημερινού ευρώ και ότι με το σημερινό εισιτηριο πας από το Κορωπί μέχρι την Ελευσίνα, δεν πρέπει να το βρίσκουμε πολύ ακριβό, ακόμη και μετά την τελευταία αύξηση. Θα έπρεπε όμως ίσως να προβλεφθεί και ένα φτηνότερο εισιτήριο, π.χ. των 60 λεπτών, για σχετικά μικρές διαδρομές – λ.χ. μέχρι ενάμισυ/δύο χιλιόμετρα – κάτι σαν το παλιό «Ομόνοια».

  21. Eγώ τελευταία συναντώ συχνά την έκφραση «τζάμπα καίει η λάμπα» που δεν ξέρω πως προέκυψε (μάλλον από λαιφστάιλ περιοδικά – έχω προσέξει ότι ειδικά τα περιοδικά του Κωστόπουλου χρημσιμοποίησαν κατά κόρον σλόγκαν με ομοιοκαταληξίες – λέτε να είχαν διαβάσει Χάξλεϊ – θαυμαστός καινούριος κόσμος – με τα περίφημα σλόγκαν του (όποιος έχει διαβάσει το βιβλίο θα το θυμάται; ) Αλλά δεν νομίζω, μάλλον απλώς θα άκουγαν τις συμβουλές κάποιου διαφημιστή..

    Λοιπόν εγώ, που ως γνωστόν έχω κυρίως γραπτή σχέση με τη γλώσσα το ξέρω μόνο «τζάμπα».

  22. # 21: Και πάντα αναρωτιόμουν αν έκανε κανείς το συνειρμό (προφανής σε μένα) με το γνωστό κατάστημα παιδικών παιχνιδιών Τζάμπο, για να γράψει διαφήμιση τύπου: Τζάμπα στα Τζάμπο ή κάτι παρεμφερές… (δεν έχω αντιληφθεί να έχει γίνει κάτι τέτοιο).

  23. cortlinux said

    άσχετο με το ποστ αλλά όχι και φριχτός χορός το κότσαρι 🙂 θα συμφωνήσουν και οι αριστεροπόντιοι μαζί μου 🙂

    -/-

    αυτός που ανέχεται ενώ τον κλέβουν και φωνάζει σε αυτούς που διαμαρτύρονται πώς λέγεται;

    -/-

    το τζάμπα πάντως ως λέξη την έχουν καραεκμεταλευτεί και τα καταστήματα τζάμπο.

    -/-
    ίσως θα ήταν ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε κύριε Νίκο ότι το τζάμπα – δωρεάν στην Ελλάδα είναι παρεξηγημένο. συχνά ταυτισμένο με το φτηνιάρικο και το άχρηστο. θεωρούμε ότι μόνο ότι πληρώνουμε έχει αξία. για αυτό ίσως και το τζάμπα να έχει τόσο υποτιμητική χροιά.
    πχ πέρα από την σύνδεση (που την έχει πληρώσει) ο κύριος Σαραντάκος (όπως και άλλοι ιστολόγοι) χρησιμοποιει μία δωρεάν υπηρεσία όπως αυτή των γουόρντπρες και μπλογκερ. εμείς πάλι δωρεάν διαβάζουμε αυτά που γράφει.
    κάπως έτσι είναι και με τα διόδια που ενώ πληρώνονται έμμεσα και άμεσα για να μας παρέχουν δρόμους (στην περίπτωσή μας η συνδρομή στον παροχό διαδικτύου) μας καλούν να τους ξαναπληρώσουμε.

  24. # 23: Και κάτι Φαληριώτικο για τον Νικοκύρη, » στον Μπάτη όλοι μαζευόμασταν, για μπάνιο τα πρωινά… στην Αμφιτρίτη και τον Αδωνι το βράδυ σινεμά…» ( από τα ελάχιστα καλά – σε στίχο – του Καρβέλα, ο οποίος παρεπιπτόντως είχε το θείο του εδώ απέναντι.. (ο Νικοκύρης ξέρει που είναι το «εδώ» )

  25. «Ο τζάμπας πέθανε» είχε τίτλο το άρθρο του Ι. Πρετεντέρη κατά του κινήματος «Δεν πληρώνω».
    Τι κρίμα, όμως, που ο εκλεκτός δημοσιογράφος -απ’ ό,τι λέγεται- διεκδίκησε και πήρε από το ασφαλιστικό του ταμείο 7.500 € για την αγορά διαδρόμου άθλησης (οι καλύτεροι κάνουν 1.500) «επειδή ο σωματοφύλακάς του είναι πολύ βαρύς και δεν μπορεί να τον ακολουθεί στο καθημερινό τζόγκινγκ».

  26. #21 μήπως ἔχει σχάσει μὲ κεῖνο τὸ λατινικὸ ποὺ κάναμε στὸ λύκειο γιὰ τὸν Αὔγουστο, τὸ κοράκι καὶ τὸ λυχνάρι;

    αυτός που ανέχεται ενώ τον κλέβουν και φωνάζει σε αυτούς που διαμαρτύρονται πώς λέγεται;

    αὐτὸς ποὺ ψηφίζει κλέφτες καὶ μετὰ φωνάζει ἐπειδή δὲν τὸν ἀφήνουν νὰ κλέψῃ κι αὐτὸς πῶς λέγεται;

  27. sarant said

    Ευχαριστώ για τα σχόλια.

    7500 για διάδρομο; Αδαμαντοκόλλητος θα ήταν!

  28. Σωματοφύλακας του Πρετεντέρη said

    Είμαι μακαρονάς, τι να κάνουμε;

  29. ppan said

    @2 Μα τον εχεις δεις τον κοτσαρι να τον χορευει άλλος από τον ΓΑΠ;

    Εγω τσατιζομαι και με τις αυξησεις -που βέβαια οπως και το αυξημενο φπα, τιμωρουν οσους είναι νομοτυποι- αλλά και τους τσαμπατζηδες, που επίσης τιμωρουν τους νομότυπους.
    Και οι νομοτυποι που παιρνουν τα μεσα μαζικης μεταφοράς είναι οι πιο αγαπημενοι μου έλληνες και ξενοι, ότα είμαι στην Ελλάδα καθε πρωι τους βλέπω στριμωγμενους και υπομονετικους στις στασεις, καθε απογευμα κουρασμενους, τα βραδια να ακουμπανε το κεφαλι στο τζαμι και να λαγοκοιμουνται στο τρόλεϋ 10, δεν θέλω να τους/μας χτυπούν από παντού.
    Για τον Πρετεντερη: μια βόλτα στα Παρίσια και στις Βρυξέλλες όπου γιαουρτωνουν (οχι ακριβώς με γιαουρτι)τους αστειους δημοσογραφους επιβάλλεται

  30. Μαρία said

    9
    Αυτό είναι το ένα με δύο, όπως το βρήκες στο λεξικό. Απστροπελέκι και φωτιά=φλογερό αστροπελέκι.
    Τα άλλα είναι πλεονασμοί, αναδίπλωση αλλά όχι με την επανάληψη της ίδιας λέξης αλλά με ένα ταυτόσημο.

    Γιατί τόση περιφρόνηση για τους ποντιακούς χορούς; Άντε μη σου γεμίσω το νήμα με γιουτουμπάκια.

  31. Για τον Πρετεντερη: μια βόλτα στα Παρίσια και στις Βρυξέλλες όπου γιαουρτωνουν (οχι ακριβώς με γιαουρτι)τους αστειους δημοσογραφους επιβάλλεται

    ΑΝ ἀληθεύῃ αὐτὸ καὶ δὲν εἶναι λερναῖο εἶναι καταδικαστέο, παρὰ τὶς πολλὲς σωστὲς ἀπόψεις τοῦ Πρετεντέρη. ὅσο γιὰ τὸ γιαούρτωμα, μποροῦμε νὰ γιαουρτώσουμε γενικὰ αὐτοὺς ποὺ θεωροῦμε ἀστείους; Ν’ἀρχίσω νὰ καταρτίζω λίστα δηλαδή;

  32. ppan said

    Α, φοβαμαι ότι λόγω της εποχης στη οποια φαίνεται να ζεις, Κορνήλιε, θα σε πάνε αυτοφωρο με το Νομο 4000

  33. #32 τζάμπα κουρεματάκι; φίνα, μοὔχει μακρύνει καὶ πολύ.

  34. ΚαπετανΈνας said

    Κυκλοφορούσε παλιότερα μία άλλη ετυμολογία για το τζάμπα, που αν και το υποψιαζόμουν, τώρα μόλις πείστηκα 100%, ότι είναι παρετυμολογία. Έλεγαν, ότι το τζάμπα προέρχεται από το μέιντ ιν Τζάπαν.
    Όπως το μέγκλα προέρχεται από το μειντ ιν Ήνγλαντ.

  35. sarant said

    … που και αυτό είναι παρετυμολογία 😉

  36. Nicolas said

    ΤΖάμπα, ΤΖάμπα.
    Το τεμέτερον το παιδίον τζιρνίαν ’κ’ εβγάλλ’.
    Άντε, ντο είπες να γίν’τανε άλας και νερόν. Τσούρωσον την λαλία σ’ και τ’ ωτία σ’ στέκ’νε τίκια:

    [Πριν γίνει ο ΑΠ πυρ και μανία και χορέψει κάνα πυρίχειο]

  37. 6, Έχει ενδιαφέρον, μπορείς να βάλεις κανα-δυό παραδείγματα (με μετάφραση); Ίσως αναγνωρίσουμε και αντίστοιχες λέξεις ή εκφράσεις που χρησιμοποιούμε και στα ελληνικά.

    Επευκαιρία, και στα αγγλικά πολύ διαδεδομένη τέτοια χρήση των διπλών:

    Wear and tear
    Huffing and puffing
    Moaning and groaning
    Gloom and doom
    Rock ‘n’ Roll

    κ.α.

  38. Λαθραίους θα έπεπε να τους πούνε τους περισσότερους τζαμπατζήδες, αλλά φοβούνται τους συνειρμούς με τους μετανάστες.

  39. 37
    Ευχαρίστως! αλλά πρέπει να με βοηθήσει λίγο και η μνήμη μου. Πέρα από το tahrir ve takrir, που το θυμάμαι γιατί είναι πολύ συχνό, π.χ. στον Εβλιγιά Τσελεμπή alüfte ve aşüfte που σημαίνει κάτι σαν «ερωτόληπτοι και ταραγμένοι» (αλλά εδώ είναι διαφορετικό ρητορικό σχήμα, γιατί οι λέξεις μοιάζουν φωνητικά αλλά σημασιολογικά είναι διαφορετικές), intihab ve ihtiyar («εκλογή και επιλογή»), te’min ve te’bid (διασφάλιση και διαιώνιση) και πάει λέγοντας. Σε φιρμάνια, ιστοριογραφικά οθωμανικά κείμενα κλπ συνηθιζόταν πολύ, βοηθά και η δομή των αραβικών λέξεων σε αυτά, π.χ. έχεις πεντακόσιες λέξεις σε me?û? ή i?ti?â? οπότε εύκολα κάνεις όμορφα σχήματα.

    Όσο για τα αγγλικά… ας αντιγράψω την αρχή των Just so stories του Κίπλινγκ:
    He ate the starfish and the garfish, and the crab and the dab, and the plaice and the dace, and the skate and his mate, and the mackereel and the pickereel, and the really truly twirly-whirly eel.

  40. βάλτε ΒΟΥΛΗ τώρα

  41. 39, To tahrir είναι όπως το όνομα της πασίγνωστης πλέον πλατείας στο Κάιρο;

  42. Ναι και όχι. Σήμερα σημαίνει απελευθέρωση, αλλά δεν έχω πρόχειρο αραβικό λεξικό να δω αν η ρίζα hurira (ή κάπως έτσι) που σημαίνει «γράφω» είναι η ίδια με τη ρίζα που σημαίνει «ελευθερώνω» (εξ ου και hürriyet).

  43. nicholas said

    τζαμπατζής δε είμαι, αλλά είμαι μάλλον τσίπης

  44. […] Για μία απολαυστική ανάλυση του «τζάμπα» παραπέμπω στο εξαιρετικό κείμενο του Νίκου Σαραντάκου […]

  45. […] Για μία απολαυστική ανάλυση του «τζάμπα» παραπέμπω στο εξαιρετικό κείμενο του Νίκου Σαραντάκου […]

  46. Jimakos said

    Θυμάμαι γενικώς που παλαιότερα ο τζαμπατζής είχε την έννοια αυτού που δεν πληρώνει σε σινεμά, θέατρο, συναυλίες κλπ, όπως διάβασα και πιο πάνω. Τζάμπα και βερεσέ με την σημασία του δωρεάν δεν το έχω ακούσει ,έχω ακούσει όμως (λίγο άσχετο ωστόσο) να λένε το »αέρα-πατέρα» με τη σημασία του »εύκολα», αντί του πιο ορθού »αέρα» (σκέτο).
    Πλέον το τζαμπατζιλίκι στις συναυλίες, αναφέρεται και »μαντραπήδα» (πηδάω την μάντρα και μπαίνω τζαμπέ ,δηλαδή).

  47. Γιάννης Κτενίδης said

    Για τον φίλο Κορνήλιο που αποστρέφεται το «τζάμπα» γενικώς και το κίνημα του «δεν πληρώνω» ειδικότερα (ακόμη περισσότερο):αντί να παραθέσω σειρά επιχειρημάτων, θα αρκεσθώ στο να υπενθυμίσω ότι οι Μαγκριώτης και Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισαν ότι κατά παγκόσμια πρωτοτυπία πληρώνουμε διόδια σε δρόμους υπό κατασκευήν(!), ο πρώτος δε-ως επί των Μεταφορών υφυπουργός αναγνώρισε την ανάγκη παροχής εκπτώσεων σε κατηγορίες συμπολιτών μας…Να προσθέσω ότι ο Κ.Μητσοτάκης σε άρθρο του στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της Κυριακής δέχθηκε το αυτονόητο, ότι δηλαδή πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα στους πολίτες που δεν μπορούν ή απλώς δεν θέλουν να πληρώσουν διόδια να χρησιμοποιούν «παραδρόμους»…
    Για τα εισιτήρια των μέσων μαζικής μεταφοράς:αποφασίσθηκαν αυξήσεις 25%, 33% ή και 100% (αναφέρομαι στον ΟΑΣΘ, δεν γνωρίζω για την Αθήνα) σε εποχή ΜΕΙΩΣΕΩΝ των μισθών!Το βρίσκετε λογικό;
    Και, εν πάση περιπτώσει, η εν λόγω συμπεριφορά (κατ’εμέ αποτελεί «κίνημα»)αποτελεί μια αντίδραση προσωρινού χαρακτήρα.Αν δεν είχε ασκηθεί αυτή η πίεση οι υπουργοί κι οι βουλευτές θάγραφαν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους τις φωνές διαμαρτυρίας των πολιτών…
    Για τους «θεσμικούς τζαμπατζήδες» φοροκλέφτες και φοροφυγάδες, μούγκα στην στρούγκα, φίλτατε Κορνήλιε, έτσι;

  48. Μιχαλιός said

    #42 Στο δικό μου λεξικό (Οθωμανο-τουρκικό) και οι δύο σημασίες του tahrir είναι στο ίδιο λήμμα (με την ίδια δηλαδή αραβική ορθογραφία).

  49. Και στο δικό μου, και μάλιστα τώρα τσέκαρα το περσοαγγλικό του Steingass που το ανάγει στην ίδια αραβική ρίζα και δίνει και τις δύο σημασίες. Θα τσεκάρω το πρωί και ένα αραβικό λεξικό για να βεβαιωθούμε, αν το θυμηθώ.

  50. cortlinux said

    @κύριο Κορνήλιο

    προσωπικά δεν τους έχω ψηφίσει ούτε ζητάω να κλέψω αλλά ούτε γουστάρω με κλέβουν κατά συρροή. οπότε δεν φοβάμαι την απάντηση. λαμόγιο λέγεται.

    σιγά μην τον γιαουρτώσουμε κιόλας. κανένα αυγό που θα έχει ξεχάσει ο αυγουλάς στην λαική ή τις μανταρινόφλουδες. σιγά μην πληρώσουμε για τους επαγγελματίες τζαμπατζήδες.

    άλλωστε η δικαιοσύνη στην χώρα μας είναι άμεμπτη και τυφλή. όταν δεν κόψεις το εισιτήριο των 1,4 μπορεί να πας και για 3 μήνες φυλακή. όταν πάρεις μίζα 5 εκατομμύρια ευρώ για να μην μιλήσεις ανοίγεις εφημερίδα και σταθμό.

  51. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα επόμενα σχόλια.

    Σε λίγο θα στήσουν πανηγύρια στην πλατεία Ταχρίρ, φαίνεται.

  52. Μπουκανιέρος said

    50 Τι έγινε, ξεκόλλησαν τον Κυναίγειρο από τη σφίγγα;

  53. Μαρία said

    50 Μπα.

  54. Μπα, καταπώς φαίνεται ακόμα προσπαθεί να κρατήσει τα δόντια του σφιχτά.

    (τι θα βγάλει η αποψινή νύχτα, δεν ξέρω)

  55. Σήμερα έχω καύσιμα, παιδιά.

  56. gbaloglou said

    42

    Horrya: http://www.4shared.com/audio/S4mjGxHW/Horrya.html

  57. Alexis said

    Τελικά ο Κυναίγειρος κρατάει ακόμα τη σφίγγα, με όση δύναμη του απομένει…

    #20 Άγγελε πολύ ενδιαφέροντα αυτά για τις τιμές των εισιτηρίων, το ’60 και το ’70.

    Από τα εισιτήρια των λεωφορείων δεν είχε βγεί κι η έκφραση ‘τέρμα τα δίφραγκα’ ή κάνω λάθος;

  58. 55 είναι η ΓΝΩΣΤΗ Σόνια Μουμπάρακ; :0

  59. Λάθος, Σουζάνα Μουμπάρακ είναι η γνωστή.

    Ναι, το hürriyet που έγραψα είναι η τουρκική μορφή της λέξης.

  60. gbaloglou said

    57-58

    Καλό 🙂

    [Περί της μη γνωστής βλέπε εδώ]

  61. Αλέξη (56), ναι, οπωσδἠποτε – αλλά πρέπει να είναι από το Μεσοπόλεμο.

  62. Μπουκανιέρος said

    Ωραίος είναι! Είπε ότι το αίμα των θυμάτων του δε θα πάει χαμένο!
    Κατά τα άλλα, η γνωστή παγκοσμοποιημένη πια καραμέλα, σταθερότητα, ειρήνη, οικονομία, νομιμότητα – και φυσικά μπόλικος πατριωτισμός.

    Αν είναι αλήθεια αυτό για την ανακοίνωση του στρατού θάναι μια άγρια νύχτα, κι αύριο μια άγρια μέρα.
    (Θυμόσαστε ότι και στην Τιεν Αν Μεν υποτίθεται ότι ο στρατός, ή τουλάχιστον τμήματα του στρατού, ήταν λέει φιλικά; Πριν, φυσικά.)

  63. Καλά, για την οικονομία μας είχαν προετοιμάσει μέχρι και τα ελληνικά ΜΜΕ. Που πανηγύριζαν γιατί ο αιγυπτιακός τουρισμός θα ερχόταν λέει εδώ -μετά ανακάλυψαν ότι θα ερχόταν, αλλά με τιμές Αιγύπτου.

  64. Protesters heading to the national TV building

  65. ΚαπετανΈνας said

    #37,Μιχάλη,

    Μια που ο λαός στην Αίγυπτο βγήκε στο προσκήνιο (καιρός του ήτανε),θυμήθηκα μια λέξη αραβική. Ο κόσμος, λέει ο θρύλος, στηρίζεται σε ένα δέντρο. Είναι και κάτι διαολάκια, που όλο το χρόνο προσπαθούν να το πριονίσουν. Κάτι γίνεται στο τέλος, που δεν θυμάμαι, και ,όπως τα δικά μας καλικατζαράκια, δεν τα καταφέρνουν.Τα όντα αυτά τα λένε χατζούτζου-ματζούτζου.
    Κάτι σαν το φιλάν-φαλάν.

  66. Γιατζούτζ ου ματζούτζ, γνωστοί και ως Γωγ και Μαγώγ

  67. Από την ίδια πηγή με 63: 2218: The BBC’s Middle East editor Jeremy Bowen sums up a fast-moving few house: There was a meeting of the army’s high command without the president or vice president, and afterwards they issued a communique saying they would safeguard the wishes of the people. It seemed very much like the army had taken control of the country – indeed that is how it was written up by some people. But Mr Mubarak is a military man, he has connections there. And it seems like army may not be speaking with one voice at the moment.

  68. #64 αὐτὴ ἡ παράδοσι δὲν ὑπάρχει καὶ στὸν Ἀπόκο τοῦ Μπεργαδῆ ἢ ἐνθυμοῦμαι λάθος;

  69. -πο

  70. tamistas said

    Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα, μου λέει το ctrl+F της ιστοσελίδας για τη λέξη τζαμπατζού. Αναρρωτιέμαι αν είναι τυχαίο, αλλά δεν νομίζω. Αφού η τζαμπατζού θα πρέπει να αφομοιώσει αρκετό αρσενικό τσαμπουκά, για να πάρει τον τίτλο. Ή να ενεργοποιήσει τα υποχθόνια θηλυκά κόλπα. Βέβαια, στη μεταμοντέρνα εκδοχή της, ως μειονότητα – πάντα, η τζαμπατζού είναι μια υφυπουργός ή μια Άντζελα αοιδός, σύμφωνα με τα πρώτα από τα 2.750 γουγλαποτελέσματα.
    Στο αντίστροφο λεξικό (Αναστασιάδη – Συμεωνίδη) η κατάληξη -τζής δίνει 243 αποτελέσματα, ενώ η κατάληψη -τζού δίνει 54. Υπάρχουν και -τζούδες χωρίς αντίστοιχο -τζή: η καμπαρετζού, η κουμκανατζού, η σουρταφερτζού, η στριπτιτζού, η τεκνατζού και η φλογερατζού… Υπάρχει και η γλεντζού, αλλά γι’ αυτήν έχουμε το αρσενικό γλεντζές.
    Θα μπορούσε νομίζω το αντίστροφο λεξικό να εμφανίζει και άλλες -τζούδες αντίστοιχες -τζήδων, την σήμερον ημέρα, όπως λεωφορειατζού, λουφατζού, πουλμανατζού, φορατζού κλπ.
    Αλλά, βρε παιδί, γιατί να μην έχουμε και κουμκανατζή, τεκνατζή ή/και στριπτιτζή; Για φλογερατζή δεν ξέρω, διότι δεν είμαι βέβαιος για τη σημασία της λέξης φλογερατζού.

  71. NM said

    Αναζητώ κατάλληλη λέξη.

    Για να χαρακτηρίσω τη σημερινή δομή εξουσίας, τα πρόσωπα που την ασκούν και όσους την υποστηρίζουν.
    Γιατί την κυβέρνηση (δηλαδή τον πρωθυπουργό και τους υπουργούς) κάθε μέρα που περνάει όλο και περισσότερο δυσκολεύομαι να τους αποκαλέσω έτσι.
    Εξ άλλου δεν είναι καθόλου μόνοι τους στην εξουσία. Εκτός από το ΔΝΤ και τους λοιπούς δανειστές, έχουμε να λογαριάζουμε στο πλευρό τους (όχι σαν απλούς υποστηριχτές, προσοχή! αλλά σαν κανονικούς συγκυβερνώντες) τους προπαγανδιστές της τηλεόρασης, τους Καρατζαφέρηδες, τους εκπροσώπους των βιομηχάνων, τους μεγαλοσυνδικαλιστές, τα θρασσίμια της αστυνομιας (σαν κι αυτόν που σήμερα στο Συνταγμα ειχε γράψει στο κράνος του «S.S»), τους στρατηγους που αποδέχονται να εκπαιδευουν το στρατό τους για «επιχειρήσεις καταστολής ταραχών» κοροϊδεύοντας τον εαυτό τους ότι προετοιμάζονται για εκστρατείες ανα την υφήλιο, όλους αυτούς που προπαγανδίζουν ως λογικό το να πληρώνει μια 4μελής οικογένεια εισητήριο με επιστροφή στο Μετρό όσα θα πλήρωνε για βενζίνα για να πάει κι έρθει μέχρι τη Θήβα…

    Ειλικρινά έχω πλέον πρόβλημα. Ολο αυτό το «πράγμα» το αντιλαμβάνομαι ως ενιαία δομή. Δεν μπορω να λέω ή να γράφω π.χ «η κυβέρνηση και οι υποστηριχτές της» ή «οι ντόπιοι εκπρόσωποι της Τρόικας» κλπ

    Στη διάρκεια της χουντικής επταετίας θυμάμαι ότι χρησιμοποιουσαμε περισσότερο τη λέξη «καθεστώς» και λιγότερο τη λέξη «Χούντα». Λέγοντας «Χούντα» συνήθως εννοούσαμε το στενό απαράτ της εξουσίας, ενώ το «καθεστώς» σήμαινε ένα πολύ ευρύτερο πλαίσιο που μέσα του χωρούσαν οι χουντικοί, ο «αμερικάνικος παράγων», οι χαφιέδες, οι έχοντες οικονομικά και άλλα οφέλη και γενικά κάθε λογής υποστηριχτές. Εκτός από τα πρόσωπα εννοουσαμε και τις δομές που στήριζαν την εξουσία.
    Θυμάμαι μάλιστα ότι η λ. ήταν διαδεδομένη και σε χρήση από ανθρώπους όλων των στρωμάτων και ιδεολογιών.

    Στο προχθεσινό άρθρο για τους Καπαπίτες είδα ότι και τότε είχαν ένα αντίστοιχο πρόβλημα. Ο ξεκληρισμένος αγωνιστής (κι ας είναι καλά ο Σαραντάκος και όσοι φροντίζουν για τη μνήμη της οικογένειας που θυσιάστηκε ολόκληρη) αδυνατούσε να βρει λέξη που θα χαρακτήριζε τους αντιπάλους του. Επέλεξε να τους ονομάζει «ο φασισμός». Ούτε «κυβερνητικός Στρατός» ούτε
    «εχθρός» ούτε κάποια άλλη λέξη χώραγε μέσα της όλο αυτό το κακό που τον περικύκλωνε και στένευε και ήξερε ότι στο τέλος θα τον καταπιεί τον ίδιο και τη γυναίκα του και τα παιδιά του.

    Παίρνω λοιπόν το θάρρος ν’απευθυνθώ σε σας, εισηγητή και σχολιάζοντες, επειδή σας αρέσει να λεξιλογείτε και να πολιτικολογείτε ταυτόχρονα.
    Αν κάποιοι από σας αισθάνονται όπως εγώ, ας βρούμε την κατάλληλη λέξη !

  72. ΚαπετανΈνας said

    Δεν ξέρω σε τι αναφέρεσαι. Η ίδια ακριβώς παράδοση υπάρχει για τους καλικατζάρους.
    Εμένα μου το είχε πει πριν χρόνια ένας φίλος από τη Συρία.Είναι λαϊκός μύθος, φαίνεται. Η βίκη, που με παρέπεμψε ο Δύτης αναφέρει πιο ορθόδοξες και λόγιες παραδόσεις,για χαρακτήρες από το κοράνι, τους Γωγ και Μαγώγ.Δεν τους ήξερα,δεν είμαι καλός στη Βίβλο, τους είχα συναντήσει όμως στον Γκόγκολ, νομίζω στις Πεθαμένες Ψυχές.

  73. ΚαπετανΈνας said

    Στο #71 αναφέρομαι στο #67

  74. 21 Σοφία, δεν είναι ένα τραγούδι που ακούω με ευχαρίστηση, ούτε φυσικά ήξερα όλους τους στίχους, αλλά μια και αναρωτιέσαι από που προέρχεται η έκφραση το αντέγραψα από το stixoi.info για να σε διαφωτίσω…

    Πίτσα Παπαδοπούλου – Τζάμπα καίει η λάμπα (1990)

    Μ’ ένα «αχ» κι ένα τσιγάρο
    πάλι απόψε το ρισκάρω και σε σκέφτομαι.
    Πάλι θα με φάει η ζήλια
    για τα ολόγλυκά σου χείλια και θα καίγομαι.

    Κι έχω το φως ν’ ανάβει
    για να δεις πως δεν κοιμάμαι,
    όμως τζάμπα καίει η λάμπα,
    τζάμπα σε θυμάμαι.

    Μ’ ένα «αχ» όλο συγγνώμη
    ξεμυαλίζομαι ακόμη ότι έρχεσαι.
    Κι η καρδιά μου σταματάει
    σ’ όποιο βήμα προσπερνάει, μα δεν φαίνεσαι.

    Κι έχω το φως ν’ ανάβει
    για να δεις πως δεν κοιμάμαι,
    όμως τζάμπα καίει η λάμπα,
    τζάμπα σε θυμάμαι.

    Btw αν κάποιος μου πει ότι η έκφραση προϋπήρχε του τραγουδιού πολύ πιθανό να έχει δίκιο, εγώ πάντως πρώτη φορά στο ραδιόφωνο την άκουσα.

  75. sarant said

    56-60: Στο τιμολόγιο που ίσχυε το 1940, η φτηνή διαδρομή ήταν δίφραγκο (π.χ. Παγκράτι-Σύνταγμα). Ίσως το ανεβάσω αύριο.

  76. ΣοφίαΟικ said

    Και παρεμπιπτόντως, Ξύδι χάρισμα γλυκό σα μέλι.

  77. Chris-Vom said

    Νίκο, και στα ρουμάνικα: degeaba. Το σκέτο geaba δεν πολυχρησιμοποιείται.

  78. Δεν ξέρω αν το έγραψε κάποιος πιο πάνω (δεν διάβασα όλα τα σχόλια), αλλά στην Κύπρο το δωρεάν το λέμε μούχτι. Υπέθετα, μέχρι προ τινος, ότι το μούχτι προέρχεται από τούρκικη λέξη. Όμως, πρόσφατα έμαθα ότι μάλλον προέρχεται από τα Σανσκριτικά. Yιοθετήθηκε δε από τα Ελληνιστικά βασίλεια της Ανατολής. Είναι γνωστό ότι στην Κύπρο για 300 περίπου χρόνια κυριαρχούσαν οι Πτολεμαίοι. Μούχτι (मुक्ता) λοιπόν, στα Σανσκριτικά, αποκαλείται η απελευθέρωση των αισθήσεων από τα δεσμά του νου. Συνεπώς το κυπριακό μούχτι περιγράφει την λύτρωση της κτήσης από τα δεσμά του αντιτίμου.

  79. sarant said

    Μερόπη, δεν ξέρω αν υπάρχει άλλο παράδειγμα γλωσσικού δανεισμού σαν κι αυτό που περιγράφεις, έχω κάποιες επιφυλάξεις. Το μούχτι το βρίσκω και στη Θράκη (γλωσσάρι Κουκκίδη). Η αλήθεια είναι πως δεν έχει προταθεί σίγουρη τουρκική ετυμολογία.

  80. Να πω την αλήθεια κι εγώ έχω επιφυλάξεις, αλλά κάπου το διάβασα στο διαδίκτυο.

  81. Να εδώ το διάβασα. Δεν ξέρω αν πρόκειται για σοβαρό site.
    http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:xwHVGlZKMIMJ:www.slang.gr/search/commentedby/5690+%CE%BC%CE%BF%CF%8D%CF%87%CF%84%CE%B9+%CF%83%CE%B1%CE%BD%CF%83%CE%BA%CF%81%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC&cd=3&hl=el&ct=clnk&source=www.google.com

  82. sarant said

    Το slang.gr είναι πολύ ενδιαφέρον σάιτ, αλλά όχι αλάνθαστο φυσικά. Λεξικογραφικά είναι πολύτιμο, αλλά η ετυμολογία δεν είναι η βασική τους αρμοδιότητα.
    Άσε που έχω μια υποψία ότι το συγκεκριμένο λήμμα είναι γραμμένο μεταξύ σοβαρού και αστείου.

  83. […] https://sarantakos.wordpress.com/2011/02/10/tzampa/ […]

  84. Immortalité said

    Καθόλου τζάμπα δεν πήγε η ώρα της ανάγνωσης 🙂

    @38 Όπως λέμε άλλωστε λαθρεπιβάτης, λαθραναγνώστης…

    Τις φορές που χρησιμοποίησα λάθρα το μετρό στο Παρίσι τις θυμάμαι ακόμα. Είχα τέτοια αγωνία μην μπει ελεγκτής που αν έμπαινε θα με καταλάβαινε με τη μία. Και κει δεν είναι ένας ελεγκτής, πανε δυο δυο με μπάτσους και σκύλους και άμα δεν πληρώσεις το πρόστιμο επιτόπου σε τραβάνε αυτόφωρο. Μα άμα είχα κύριε να πληρώσω το πρόστιμο, θα πλήρωνα και εισιτήριο. Μετά πήρα ποδήλατο και ησύχασα. 🙂

  85. cortlinux said

    αυτό που αναφέρει η immortatlité αρχίζει να εφαρμόζεται ήδη. υπάρχουν αναφορές για αστυνομικούς που κάνουν τέτοιους ελέγχους στα λεωφορεία. πολλαπλοί οργασμοί για τους πατριώτες 🙂

  86. NM (71), στην Επταετία λέγαμε και «η κατάστασις», ιδίως στη γενική («ο τάδε είναι της καταστάσεως»). Είχε το προσόν ότι ήταν και ουδέτερο: η κατάσταση τότε ήταν διαφορετική από την αμέσως προηγούμενη – το αν ήταν καλύτερη ή χειρότερη αφηνόταν στην κρίση του ακροατή – ενώ όποιος έλεγε «χούντα» (αυτο)χαρακτηριζόταν αμέσως αντίθετος. Μήπως βολεύει και για τη σημερινή κατάσταση, που κανείς δεν αμφισβητεί ότι είναι αρκετά ιδιόμορφη;

  87. #71 ὁπότε κι ὲγὼ δικαιοῦμαι χωρὶς ἐνοχὲς νὰ λέω «οἱ συμμορῖται»! Γιούπιιιι!

  88. sarant said

    71-86: Δεν θυμάμαι τι λέγαμε επί επταετίας… ή μάλλον τι λέγατε, εγώ ήμουν μικρός 🙂

    Νομίζω πως η φράση «αυτός είναι της καταστάσεως» λεγόταν και πριν και μετά. Αλλά ίσως περισσότερο τότε.

  89. 74, Να του βάλουμε τον τίτλο «Τα Φώτα της Λάμπας» κατά το «Τα Φώτα της Ράμπας»

  90. 65-67, Ευχαριστώ, δεν τα ήξερα! Στο ίδιο μοτίβο και τα «διαόλια και τριβόλια» της καθομιλουμένης.

  91. Μαρία said

    88 Μετά όχι.

    «Έτσι πάλι απο μέσα κι ο Μάκης πάλι απ’ όξω
    (Έτσι χοντρά χοντρά) παράγων πια τρανός της
    καταστάσεως
    – όπως, εδώ που τα λέμε, της κάθε μέχρι τώρα κα-
    ταστάσεως- »
    Αναγνωστάκης, Αισθηματικό διήγημα.

  92. #84 Πενήντα σχόλια μετά, μια απάντηση… ήθελα να επισημάνω αυτήν τη σκοπιμότητα της επιλογής του τζάμπα, αντί του λάθρα που είναι πιο ακριβές. Αν δεν αντέχεις το ακριβό εισιτήριο, η μόνη εναλλακτική είναι να μην πληρώσεις καθόλου· δεν σημαίνει αυτό ότι θες υποχρεωτικά να μην πληρώνεις καθόλου. Δεν είσαι τζαμπατζής.

  93. Ηλεφούφουτος said

    σχ. 13 «δεν έλεγα για αυτή την επανάληψη, που είναι καθαρά τουρκική…»

    Τώρα κατάλαβα γιατί ο Βυζάντιος βάζει στη «Βαβυλωνία» του τον Ανατολίτη να κάνει συνέχεια αυτό το λεκτικό παιχνίδι (π.χ. ο λόγιος λέει «ιδού» ο Ανατολίτης λέει «ιδού, μιδού»). Για μένα, όταν το διάβαζα, αυτό δεν χαρακτήριζε ιδίωμα, γιατί μου είναι πολύ οικείο.
    Κι ο Παντελής Ζερβός στο 5’48» «Μωρέ, Τσάμπερλεν Μάμπερλεν, αυτός θα σε βρει»

  94. δὲν ἤξερα ὅτι εἶναι τουρκική, ἐμεῖς τὴν χρησιμοποιοῦμε πολύ. θυμᾶμαι σ’ἕνα κείμενο στὸ δημοτικὸ ὑπῆρχε ἡ φράσι ποὺ ἔλεγε μιὰ ἀλεπού «λαγούς, μαγούς» κι ἐγὠ κατάλαβα τὴν χρῆσι τοῦ «μαγοὺς» ἀμέσως, ὅμως στὸ βιβλίο ἂν θυμᾶμαι ἐξίσου καλὰ ὑπῆρχε ἀστερίσκος μὲ ἐπεξήγησι.

  95. sarant said

    Ηλεφού, εξαιρετικό, πού το θυμόσουνα;

    Κορνήλιε, ναι, το ξέρω ότι εκειπάνω τη χρησιμοποιείτε πολύ τη Μ-επανάληψη -αλλά δεν ήξερα πως είχε μπει και στο βιβλίο του δημοτικού (Ώρες είναι να βάλουν και την όζα:)

  96. Μιάς και αναφέρθηκε το όνομα της οικογένειας από τα Χανιά, να υπενθυμίσω τον ντόρο που είχε γίνει με τον εξοπλισμό πολιτικών γραφείων, εξοχικών στο Καρπενήσι, και άλλων με δωρεάν εξοπλισμό από τη Siemens. Φυσικά, όταν τους έκαναν βούκινο, πήγαν και έκαναν ότι πληρώνουν. Αυτό δεν είναι τζαμπατζιλίκι;

  97. http://www.paidika.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=2292&Itemid=83

    νά καὶ τὸ κέιμενο, τὸ βρῆκα! τελικὰ ἦταν σὲ ὀνομαστική. καὶ στὶς προφητεῖες τοῦ Ψευδοκοσμᾶ Αἰτωλοῦ γίνεται λόγος γιὰ «τὰ ἄλαλα καὶ τὰ μπάλαλα».

  98. άρες μάρες…

  99. ἐν τῷ μεταξὺ κατὰ κάποια σατανικὴ σύμπτωσι τὸ κείμενο εἶναι καὶ σχετικὸ μὲ τὸ κύριο θέμα τοῦ νήματος!

  100. Ηλεφούφουτος said

    σχ. 97 ααα, παρακαλώ πολύ! Εγώ θυμάμαι μια φορά μια εκπομπή στο ραδιοσταθμό της Εκκλησίας της Ελλάδος (ή του Πειραιά; μπορεί και να τα μπερδεύω) να κάνει ανάλυση της προφητείας και της λεπτής διακρίσεως μεταξύ αλάλων και μπαλάλων.
    Δεν θυμάμαι τώρα ποιο ακριβώς περιεχόμενο απέδιδε στο ένα και ποιο στο άλλο, πάντως μου είχε αρέσει πολύ που πήγαινε να βγάλει νοήματα εκεί που δεν υπήρχαν.

  101. #100 καλά, ἐδῶ ὑπάρχει ἐπίσκοπος τῆς Ἐκκλησίας ποὺ δέχεται ὡς θεόπνευστη τὴν λεγόμενη Ἐπιστολὴ τῆς Παναγίας, τί νὰ λέμε τώρα….

  102. sarant said

    Πρώτη φορά ακούω γι’ αυτή την επιστολή!

  103. παραιτήθηκε ο Μουμπάρακ.
    Παρέδωσε την εξουσία στο στρατό.

  104. πρόκειται γιὰ κείμενο τῆς ὑποστάθμης, νὰ φανταστῇς δὲν τὸ βρίσκω οὔτε στὸν γούγλη!

  105. 103 Βλέπω στο Μπι-Μπι-Σι τους πανηγυρισμούς… http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12307698

  106. #105 Δύτη λὲς νὰ πανηγυρίζουμε ἔτσι ἅμα δώσῃ ὁ ΓΑΠ τὴν ἐξουσία στὸν στρατό; 😛

  107. Πολλή ανομία έπεσε στο Κάιρο.

  108. Μαρία said

    τζάντζαλα μάντζαλα

  109. ΚαπετανΈνας said

    #101,
    Εδώ Κορνήλιε, δύο δισεκατομμύρια Χριστιανοί δεν πρόσεξαν το λάθος αυτού που έγραψε το βιβλίο της Γενέσεως, ότι ο θεός μαρκάρισε τον Κάιν, για να τον γνωρίζουν όλοι και εκείνος αφού περιπλανήθηκε σε τόπους μακρινούς, παντρεύτηκε μια γυναίκα ανατολικά της Εδέμ!

    Αν το ‘γραφε αυτό,κανένας σεναριογράφος στο Χόλιγουντ, με τέτοια σεναριακή τρυπάρα πούχει, δε θα πέρναγε το κατώφλι της Μέτρο ούτε τη Δευτέρα παρουσία. Και θα γύριζε στην παλιά του δουλειά, γκαρσόνι στην Αστόρια.

  110. grecomascara said

    Υπάρχει επίσης και το

    «Τζαμπατζήδες στη χώρα των χώρα των θαυμάτων: περί Ελλήνων στην Ελλάδα» του Κων. Τσουκαλά στο πρώτο τεύχος της Ελληνικής Επιθεώρησης Πολιτικής Επιστήμης (Ιαν. 1993)

  111. Νατάσσα said

    τζίτζιρι μίτζιρι, το ποπκορν στα παλιά πρεβεζάνικα

  112. #111 τα ψιλολολοΐδια, στην άλλη μεριά…

  113. Καλόγερος said

    Στην παρέα μου χρησιμοποιούμε την φράση «Τα κούτρινα χρόνια», παραφράζοντας τον τίτλο της γνωστής ταινίας του Βούλγαρη, όταν θυμόμαστε τα φοιτητικά μας χρόνια.

  114. μ said

    Καμιά φορά τζαμπατζήδες αποδίδονται στα ελληνικά και οι free riders.

    Η αγγλική βικιπαίδεια αναφέρει ακριβώς την άρνηση να πληρώσουν εισιτήριο. Και τώρα τελευταία, εδώ και ένα χρόνο(;) προέκυψε ίσως εξαιτίας τους η ‘εισιτηριοδιαφυγή’

  115. μ said

    Διόρθωση από μεγάλη απροσεξία μου: δεν λέει για άρνηση η εγκυκλοπαίδεια!

  116. betatzis said

    Ψηφοφορία για τους διαπρεπέστερους και αδιαφιλονίκητους τζαμπατζήδες :

    Έλαβον :

    – βουλευτές :

    http://www.ekloges.gr/syntagmaDetails.asp?pageid=3&langid=1&ArthroID=65

    – λοιποί θεσμικοί :

    http://www.iospress.gr/ios2010/ios20100530.htm

    Ακόμα καλύτερη από την λαθρεπιβίβαση είναι η χειρονομία να δίνεις το εισιτήριό σου σε άλλον συνεπιβάτη κατεβαίνοντας ή να και να ζητάς το εισιτήριο από άλλον συνεπιβάτη που κατεβαίνει, αφού έστω και στιγμιαία δημιουργούνται συναισθήματα συνενοχής σε μια «σκανταλιά» και αλληλεγγύης.

    Η νέα νομοθεσία θα δημιουργήσει νέα γενιά γιάννηδων αγιάνηδων *
    Ζητούνται επίσης ενζωλαράδες, γαβριάδες και μάριοι. Από ιαβέρηδες δόξα να ΄χει ο αλλάχ, έχουμε περίσσευμα.

    * μην αρχίσετε πάλι με τα μεταφραστικά των ονομάτων, αφού έτσι τα μάθαμε 🙂

  117. Μαρία said

    Μπετατζή, εδώ σε μας ο ΟΑΣΘ πονήρεψε. Μαζί με την αύξηση της τιμής καταργήθηκε και το ενιαίο εισιτήριο, που σου επέτρεπε να το πασάρεις κατεβαίνοντας. Υπάρχουν πια δυο ειδών εισιτήρια.

  118. sarant said

    Ευχαριστώ για τα σχόλια!

    116 Μια χαρά είναι τα ονόματα που λες.
    117 Πόσο κάνουν τα εισιτήρια εκεί σε σας;

  119. Μαρία said

    Απο 0,60 που ήταν έγινε 0,80 για μια διαδρομή και 0,90 με δικαίωμα μετεπιβίβασης μέσα σε μιάμιση ώρα. Είμαστε πιο φτηνοί απ’ την Αθήνα.

  120. Μαρία said

    118
    http://www.makthes.gr/news/reportage/67230/

  121. Φτηνιάρηδες… 🙂

  122. Μαρία said

    121 Δεν έχουμε όμως ούτε τραμ ούτε μετρό.

  123. Έχετε την τρύπα του Κούβελα, λίγο είναι;

  124. Μαρία said

    123 Μα πού ζεις! Τώρα είμαστε διάτρητοι.

  125. #101 Kαπετάνιε, διάβαζε καλύτερα τὴν Βίβλο. Τὸ σημάδι τοῦ τὸ ἔβαλε γιὰ νὰ μὴ τὸν σκοτώσουν. Αὐτὸ λέγεται ῥητῶς.

  126. 111 τὸ τζίντζιρι μίντζιρι τὸ λέει ἡ μάνα μου γιὰ νὰ περιγράψῃ τὸ τσιμπολόγημα ποικίλων ἐδεσμάτων. δὲν ἤξερα ὅτι εἶναι πρεβεζάνικο κι ὅτι σημαίνει τὸ πὸπ-κόρν!

  127. Jimakos said

    Ο τζίτζιρας, ο μίτζιρας, ο τζιτζιμιτζικότζιρας!

  128. ΚαπετάνΈνας said

    #125, Κορνήλιε διάβαζε καλύτερα τη Βίβλο.»Ποιοί» να μήν τον σκοτώσουν;
    Αφού τότε στη γή κατοικούσαν μόνο ο Κάιν, ο Αδάμ και η Εύα. Τι το θέλανε το σημάδι;Αφού τον γνώριζαν. Και ποιά παντρεύτηκε;Κάποια άγνωστη αδερφή του;

  129. Καπετάνιε, φυσικὰ ὁ Ἀδὰμ καὶ ἡ Εὔα γέννησαν πολλὰ παιδιά. Φυσικὰ καὶ τὰ ἴδια του τ’ἀδέρφια θὰ τὸν σκότωναν. Τὸ θέμα εἶναι ἄλλο, ὅτι οἱ χρονολογίες τῆς Γενέσεως εἶναι ἀρκετὰ φθαρμένες.

  130. Μπουκανιέρος said

    Καπετάνιε (109) εκείνος ο σεναριογράφος έγραφε για κάποιο επαρχιακό θεατράκι.
    Πού να ξέρει ότι άλλοι, αργότερα, θα το γύριζαν σε υπερπαραγωγή.

  131. Πόσο ἐρεθίζει ὅμως τοὺς ἀνὰ τοὺς αἰῶνες ἀπίστους αὐτὴ ἡ ὑπερπαραγωγὴ καὶ πόσο αὐτὸς ὁ ἐρεθισμὸς εἶναι τὸ καλύτερο ἁλάτι γιὰ τὸ τζίντζιρι μίντζιρί μας!

  132. ΚαπετάνΈνας said

    Μπουκάν, ακριβώς αυτό έγινε.

    Και άντε μετά να τη σκεπάσεις την τρύπα να μη φαίνεται.

    Και είδα, τώρα, Κορνήλιε, ότι και με τον τρίτο γιό του Αδάμ και της Εύας,τον Σηθ, έγινε το ίδιο. Παρόλο που στη γη υπήρχαν τέσσερις άνθρωποι(Αδαμ,Εύα,Κάιν και Σηθ), ο Σηθ παντρεύτηκε και έκανε και παιδί.(Αδιόρθωτος ο ποιητής)
    Άρα ή παντρευόντουσαν τις αδερφές τους,που δεν αναφέρονται συκεκριμένα) ή
    ( πράγμα που κάποιοι πιστοί παραδέχονται- πως να κάνουν re-write το θεόπνευστο) ο Αδάμ ΔΕΝ ήταν ο πρώτος άνθρωπος. Κρίμα δηλαδή και το μεγαλόσχημον και η ωραία ιστορία η σχετική με αυτό που παρουσιάζει.

    Ποιος ξέρει, ίσως και ο Ιησούς να είταν τρεις, ένας χοντρός στη μέση και δυο αδύνατοι αριστερά και δεξιά, για ισορροπία:

    *Τώρα υπάρχει και το πιο επιστημονικό.Ο Αδάμ ήταν ο πρώτος homo sapiens, αλλά τα παιδιά του παντρεύτηκαν κορίτσια Νεάντερταλ. Είναι πια επιβεβαιωμένο, ότι όλοι έχουμε γονίδια Νεάντερταλ στο dna , λόγω των ερωτικών περιπετειών των προ-προ-προ-παππούδων μας. Μόνο οι Αφρικανοί δεν έχουν, άρα είναι οι μόνοι καθαροί homo sapiens sapiens :

    http://news.nationalgeographic.com/news/2010/05/100506-science-neanderthals-humans-mated-interbred-dna-gene/

  133. Καπετάνιε, ἐννοεῖται ὅτι ἔκαναν πολλὰ παιδιά, τὰ ὁποῖα δὲν ἀναφέρονται ὅλα ὀνομαστικῶς. Ἀκριβῶς ἀπὸ τὸν γάμο συνάγεται αὐτό. Σὲ ὁποιδήποτε ἄλλο κείμενο κάτι τέτοιο θὰ ἦταν αὐτονόητο συμπέρασμα, ὅπως καὶ εἶναι γιὰ δισκετομμύρια ἀναγνώστες τῆς Γενέσεως ἐδῶ καὶ τριανταπέντε αἰῶνες, ἀλλὰ βέβαια μερικοὶ γιὰ τὴν ἑρμηνεία τῆς Βίβλου, ποὺ δὲν εἶναι καὶ κανένα πανδύσκολο κείμενο, ὄχι τοὐλάχιστον σὲ αὐτὰ τὰ χωρία, ἐφαρμόζουν ἑρμηνευτικὲς μεθόδους ἀπαράδεκτες γιὰ κάθε λογικὸ ἄνθρωπο, διότι ὅσο διαβλητότερη παρουσιάζεται ἡ Βίβλος τόσο ἀδιαβλητότερη φαντάζει ἡ συνείδησί τους.

    τὰ ἄλλα τὰ βλάσφημα δὲν μὲ ἀφοροῦν. ἀντὶ γιὰ ἄλλη ἀπάντησι θὰ παραθέσω τὸ ψαλμικό:

    παρέστησαν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ οἱ ἄρχοντες συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατὰ τοῦ Κυρίου καὶ κατὰ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ. Διαῤῥήξωμεν τοὺς δεσμοὺς αὐτῶν καὶ ἀποῤῥίψωμεν ἀφ᾿ ἡμῶν τὸν ζυγὸν αὐτῶν. ὁ κατοικῶν ἐν οὐρανοῖς ἐκγελάσεται αὐτούς, καὶ ὁ Κύριος ἐκμυκτηριεῖ αὐτούς.

  134. ΚαπετάνΈνας said

    Μαρία 108, Νατάσα,111,

    Τώρα που το θυμήθηκα:

    Δε θυμάμαι ποιος από τους αρχηγούς της Επανάστασης αποκαλεί, στα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, τον Κωλέττη «Τζίτζιλε-φίτζιλε» θέλοντας να κοροϊδέψει τη βλαχική του καταγωγή.

    Στα Σκόπια, ένας φίλος μου είπε, ότι εκεί αποκαλούν τους Βλάχους τζίντζερι, που έχει το νόημα μίζεροι, τσικιρικιτζήδες, ή και …τσιφούτηδες.

  135. […] για τα διόδια Δεν δικαιούστε δια να ομιλείτε! Τζαμπατζήδες και τζάμπα μάγκες […]

  136. κάνω ράνω…

  137. sarant said

    Μιχάλη, μπράβο που θυμήθηκες το τραγούδι -πρέπει να έχουν περάσει κάμποσα χρονάκια από την εκπομπή, όχι;

  138. 137, Μάλλον, αν κρίνω από τα μαλλιά του Παπαδόπουλου. Πολλά επεισόδια από εκπομπές της ΕΡΤ World τα βλέπουμε εδώ (ΗΠΑ) σε επανάληψη, και συνήθως δεν προσέχω πότε δείχτηκαν για πρώτη φορά. Ο βόμπιρας κι ο μπόμπιρας φυσικά έχει πίκρα στον εύθυμο τόνο του, για θέμα που αγγίζει όλον τον κόσμο – όπως εδώ κι εδώ.

  139. 138,

  140. ΚαπετάνΈνας said

    135,
    Δεν ξέρω τι ετυμολογική σχέση έχει ο Μουμπάρακ με τη μπάρα, ίσως όμως έχει με την παράγκα.

    Μουμπαρακ, φωτισμένος
    Μπαράκα, η φώτιση,
    Μπαράκα, ο τόπος που διάφοροι , π.χ. οι Καρμπονάροι, αποκτούσαν τη φώτιση,
    baracca ιταλικά η παράγκα,
    παράγκα ελληνικά, από την baracca.

    Έτσι λέει ο Ιντρίς Σαχ, των «Σούφι», δεν είναι και ο πιο αξιόπιστος…

  141. […] Τζαμπατζήδες και τζάμπα μάγκες […]

  142. […] για τα διόδια Δεν δικαιούστε δια να ομιλείτε! Τζαμπατζήδες και τζάμπα μάγκες Tweet Κάνε κλικ εδώ για να δεις ολόκληρη την ανάρτηση […]

  143. Μπουκανιέρος said

    141
    Εμείς τη λέμε ακόμα μπαράκα (βλ. και έκφραση «αντίο μπαράκα!»)
    Πώς τα καταφέρνεις όμως να συνδέεις το φάντη με το ρετσινόλαδο!

  144. Αντίο μπαράκα; Και τι σημαίνει αυτό;

    (εγώ ξέρω μουμπάρακ=ευλογημένος. Και το μπαράκα, είναι αυτό που ξέρουμε ως μπερεκέτι)

  145. sarant said

    Ναι, το Μουμπάρακ δεν είναι μετοχή παρακειμένου του Μπάρακ ή κάτι τέτοιο;

  146. Ναι, κάτι τέτοιο, κι εγώ δεν είμαι σίγουρος.

  147. Μαρία said

    145 Και το σκέτο Μπάρακ του Ομπάμα ή του Εχούντ Μπαράκ πρέπει να έχει την ίδια σημασία, μπερεκέτης ή αφθονίδης.

  148. Χρηστος Κ. said

    Οταν ο Ρεππας υμνουσε την χουντα, http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=1261074

  149. sarant said

    Για να είμαστε ακριβείς, δεν υμνούσε τη χούντα. Έστειλε, όταν ήταν φοιτητής, επιστολή στα Νέα (11.11.1972, λίγες μέρες πριν από τις φοιτητικές εκλογές) κάνοντας έκκληση να σταματήσουν οι από εφημερίδων βίαιες λεκτικές αντιπαραθέσεις και να προβάλουν και οι διορισμένες διοικήσεις των φοιτητικών συλλόγων το έργο τους, να μην παρασυρθούν οι φοιτητές από θορυβοποιούς και να μην εξυπηρετήσουν αλλότρια συμφέροντα. Φαντάζομαι ότι η επιστολή εξυπηρετούσε τη χούντα, τότε που γράφτηκε, αλλά υμνητικές ή έστω επαινετικές αναφορές δεν περιέχει.

    Την ανέβασα εδώ για όποιον θέλει να τη δει. Είναι από τα Νέα, 11.11.1972 (όχι από τη στήλη της αλληλογραφίας αναγνωστών, αλλά από τη στήλη «Οι νέοι και τα προβλήματά τους»).

  150. Μπουκανιέρος said

    149 Αυτό θα πει συνέπεια, πάντα υπέρ της νομιμότητας.

    (150 Νίκο, έχεις ποτέ σκεφτεί ότι θα μπορούσες να κάνεις καριέρα δικηγόρου; 🙂 )

  151. Μπουκανιέρος said

    145α
    Το «Αντίο μπαράκα!» σημαίνει ό,τι και το «Χαιρέτα μου τον πλάτανο!», ή πιο απλά «Χαιρετίσματα!».
    Το συνώνυμο «Αντίο μαστέλο!» το λένε πιο πολύ οι Κεφαλονίτες, νομίζω.

  152. sarant said

    151: Καλύτερα είναι να είμαστε ακριβείς 🙂

  153. Χρηστος Κ. said

    153 Για να ειμαστε ακριβεις λοιπον δεν υμνουσε τη χουντα απλα την στηριζε. Τη στιγμη που δεκαδες αγωνιστες ηταν στις φυλακες και βασανιζοντουσαν. Ολα ησυχα λοιπον απο το Δυτικο μετωπο. Ο «νομιμο»φρονες κυβερνουν.

  154. ΚαπετανΈνας said

    #145,148
    Υπάρχει και γαλλική λέξη baraka, στην αργκό, που σημαίνει τύχη. Ο Ιντρίς Σαχ έγραψε, ότι τη χρησιμοποιούσε κι ο Ντε Γκολ, (αυτό το λέει και η Βίκη). Ίσως όμως, δεν σημαίνει απλώς τύχη, αλλά είναι φορτωμένη με διάφορες μεταφυσικές, κάτι σαν, ξέρω γω, «έχω ρέντα» ή θεϊκή προστασία, κάτι τέτοιο.

    Μπαράκα στο Ισλάμ και κυρίως στους Σούφι, είναι βασική έννοια της πίστης,σημαίνει τη φώτιση (όπως το Μπούντι στο Βουδισμό), ή τη θεία χάρη. Υποθέτω ότι από κεί , τήν χάριν ή το χάρισμα, θα σχετίζεται με το μπερεκέτι.Η αντίστοιχη λέξη στα εβραϊκά είναι το μπεραχά.

  155. Μαρία said

    155 baraque ήταν ένα τυχερό παιχνίδι αλλά δεν έχει σχέση με την αραβική λέξη.

    153 Ήταν υπέρ «των στοχαστικών προσαρμογών». Και οδοντίατρος, δεν το ήξερα, αλλά του ξέφυγε του Λαλιώτη.

    152 Μπουκάν, το «χαιρέτα μας τον πλάτανο» λέγεται οτι βγήκε απ’ τον πλάτανο του μεντρεσέ της Αθήνας κι ήταν η φράση που έλεγαν οι μελλοθάνατοι.

  156. Yannis_H said

    Ήξερα ότι η λέξη ‘τζαμπατζής’ προέρχεται από τούρκικη λέξη που σημαίνει ‘ακροβάτης’. Και είναι πετυχημένο: ο τζαμπατζής πηδάει μάντρες, ισορροπεί σε φράχτες κτλ. για να μην πληρώσει. Δεν θυμάμαι που το διάβασα, αλλά ας δει κάποιος το ΤΕΓΟΠΟΥΛΟΣ-ΦΥΤΡΑΚΗΣ.

    Κάποιος (μάλλον επιχειρηματίας) αποφάσισε ότι η λέξη τζάμπα προέρχεται από το JAPAN (π.χ. τα κασετόφωνα MADE IN JAPAN ήταν φτηνά, τα PHILIPS ακριβά). Κυκλοφορεί σαν γεγονός: το άκουσα σε όχι ένα, αλλά δυο σεμινάρια μάρκετινγκ 🙂

  157. sarant said

    156: Μαρία, με ενδιαφέρει αυτό με τον πλάτανο. Πού λέγεται ότι προέρχεται από εκεί;

    157: Γιάννη, δεν λέει τίποτα τέτοιο ο ΤεγΦυτράκης. Όσο για το τζάμπα/Japan κι άλλος το έχει ακούσει, βλ. σχόλιο 34

  158. ΚαπετανΈνας said

    156 Μαρία,

    http://fr.wiktionary.org/wiki/baraka
    και
    http://www.cnrtl.fr/definition/baraka

    Αυτή η baraka κατάγεται από τα αραβικά, αλλά φαίνεται οτι η baraque, baracca, παράγκα δεν έχει σχέση ,και αυτό που λέει ο Ιντρίς Σαχ, για τους Καρμπονάρους, οτι είταν μια μυστική εταιρεία που αποκτούσε μπαράκα στην παράγκα, είναι ίσως παραμύθι. Πάντως στα συριακά ο ναός λέγεται parakka, αλλά κι αυτό μάλλον είναι παρετυμολογία.

    http://www.cnrtl.fr/definition/baraque

  159. Μαρία said

    159 Έλα ρε Κάπτεν. Είναι δυνατόν να μην έχω δει το λεξικό; 🙂

    158 Νίκο, προχτές με αφορμή το Βάρναλη ψάχνοντας για το μεντρεσέ στον οποίο λεν οτι θα ξαναγυρίσουν οι βαρυποινίτες έπεσα και στον πλάτανο. Θα το ξαναβρώ σε λίγο.

  160. Μαρία said

    Ο πλάτανος του μεντρεσέ
    http://athensville.blogspot.com/2010/05/o.html

  161. sarant said

    Ευχαριστώ, δεν το ήξερα, θα το κοιτάξω.

  162. Μαρία said

    162 Δεν θυμόμουν σωστά τη σημασία της φράσης. Οι στίχοι του Παράσχου έχουν ενδιαφέρον.

  163. 157 canbaz σημαίνει ακροβάτης, ναι (στην κυριολεξία «αυτός που παίζει τη ζωή του»), αλλά πιο πιθανή μου φαίνεται η ετυμολόγηση από το τζάμπα.

  164. ΚαπετανΈνας said

    Μαρία, δεν αμφιβάλλω, ούτε πάω να κάνω τον έξυπνο, έτσι κι αλλιώς τα γαλλικά μου είναι άθλια. Το έβαλα, γιατί είχα διαβάσει στον Ιντρίς Σαχ, ότι και η παράγκα, baracca, baraque κατάγεται από την ίδια ρίζα με την baraka, μέσω των τελετών των Καρμπονάρων. Ε, αυτό είναι ωραίος μύθος. Και αποκαλύπτει την τάση του να τους βγάζει όλους Σούφι.

    Υπάρχει και δημοτικό «Στο Μεντρεσέ στον Πλάτανο» και ένα άλλο παρόμοιο, που άκουσα από τη Σαμίου, με κάποιο πασαδόπουλο που το κρεμάσανε, αλλά δεν το θυμάμαι καλά.

  165. Μαρία said

    164 Και πώς έγινε ζωέμπορος(τσαμπάζης); Πρόκειται για ομόγραφα;
    nbaz κι όχι mbaz;

  166. Μαρία said

    165 Καλά, φατσούλα έβαλα, τραγούδι σου βρήκα κι εσύ θύμωσες!

  167. ΚαπετανΈνας said

    Όχι, ρε Μαρία, δε θυμώνω …

  168. 166 Στα σύγχρονα τουρκικά έγινε mb. Η λέξη καταρχήν σημαίνει ακροβάτης, σχοινοβάτης, ριψοκίνδυνος. Βλέπω ότι έχει και τη σημασία «έμπορος αλόγων», και κατά κάποιο τρόπο πρέπει να συνδέονται: στο παλιό Redhouse του 1890, αναφέρονται οι σημασίες αυτού που κάνει ακροβατικά με άλογα, του εκπαιδευτή αλόγων.
    Βλέπω επίσης ότι και στα περσικά (απ’ όπου προέρχεται η λέξη) συνυπάρχουν πάλι οι δύο σημασίες, με πρώτη τον ακροβάτη.

  169. sarant said

    Δύτη με μπλέκεις -λες ότι ο ζωέμπορος/ακροβάτης έχει σχέση με το τζάμπα;

  170. Μαρία said

    169 Καλό αυτό με τον εκπαιδευτή. Εμείς πάντως πήραμε μόνο τη 2η σημασία, όπως και τον συνώνυμό του Τζελέπη.

    Κάπτεν, πάνε στην άλλη κάμαρα για το άσμα του πλάτανου.

  171. Όχι, αυτό είπε ο Yannis_H στο 157. Εγώ έκανα μια παρέκβαση για τον τζαμπάζη. Ξαναλέω ότι δεν μου φαίνεται πιθανή η ετυμολόγηση.

  172. Μαρία said

    171 Έχω χάσει και τ’ αυγά και τα πασχάλια.

    165 Στο μεντρεσέ στον πλάτανο το έχουν εδώ ( 129 στην 2η λίστα), θανατερό μεν αλλά δε μου φαίνεται να έχει σχέση με φυλακή.
    http://www.arcadians.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=34&Itemid=63

    Για το άλλο με το τουρκόπουλο γίνεται αναφορά στο ρεμπέτικο φόρουμ και λένε οτι είναι το τσάμικο «να ‘χε καεί ο πλάτανος». Υπάρχει σε γιουτουμπάκι.

  173. gbaloglou said

    «Τσάμπα» λέγεται και γείτονας μου, Γεωργιανός (μικρό όνομα).

  174. Μαρία said

    174 Σ’ αυτά ειδικεύεται ο Μπουκανσβίλι.

  175. ΤΑΚ said

    Παρά τα πολλά και ενδιαφέροντα, νομίζω ότι, έστω και στο τέλος, έχω να κάνω μια προσθήκη:

    εμείς στο σπίτι εκτός από τζάμπα και τζαμπατζής λέμε και ‘μπενταχαβατζής’ (βλ. το bedava του Δύτη στο 6 – η λέξη δεν γκουγκλίζεται και αναρωτιέμαι αν την έχει ξανακούσει καμία/κανείς).

    Για τα τσ- και τζ- είχαμε ξανακάνει συζήτηση και είχα ανεβάσει τότε τα ποιήματα του Χριστιανόπουλου για τον Μακρυγιάννη που ‘τζάκισε’ το χέρι του και για το νεαρό εραστή που έλεγε ‘τζάμπα’ (και όχι ‘τσάμπα’) – υπάρχει άραγε κανείς βόρειος που λέει ‘τσάμπα’;

    Τα ποιηματάκια εδώ:
    http://www.esnips.com/doc/6780f73b-80a9-44cc-9161-20973d361e73/05

    Να είστε και να περνάτε καλά!

  176. ΚαπετανΈνας said

    173, δυστυχώς δεν θυμάμαι λόγια από αυτό της Σαμίου, πάντως η ίδια είχε πει ότι η ιστορία διαδραματιζόταν στο Μεντρεσέ, δίπλα, (η συναυλία ήταν στο Μουσείο του Ανωγιαννάκη, στους Αέρηδες).

    Μπορεί να είναι και το ίδιο με κάποιο απ’ αυτά, με άλλους στίχους. Τα αλλάζουν τα δημοτικά και για εθνικούς λόγους.

    Νά, έψαξα να βρώ της Αρκαδιάς τον Πλάτανο, και βρήκα αυτό:

    Τα λόγια (ο Δήμαρχος ανέκρινε την Ελένη…) είναι χτενισμένα επί το χουντικότερον. Η πλάκα είναι, ότι πουθενά στο δίκτυο δεν βρήκα τους αυθεντικούς στίχους κι αυτοί που υπάρχουν δεν βγάζουν νόημα. Κανονικά λέει:

    Στης Αρκαδιάς τον Πλάτανο, ειν’ όλοι μαζεμένοι, κλπ… κάθεται ο Κατής και κρένει τους ανύπαντρους, οπού αγαπάει να παίρνει. Να παίρνει ο Τούρκος τη Ρωμιά, Ρωμιός την Τουρκοπούλα…κλπ

    Και είναι ερωτικό-εθνικό. Για κάποια Ελένη Χαμέρη, που την ήθελε ένας αγάς και κείνη αντιστεκόταν με το επιχείρημα, οτι είναι χριστιανή (απαγορευόταν οι Μουσουλμάνοι να παντρεύονται Χριστιανές), αλλά ο κατής βγάζει απόφαση και λέει (κραίνει), ότι μπορούν να παντρευτούν αλλόδοξοι και έτσι έγινε το σώσε .
    Φυσικά, Αρκαδιά εδώ δεν είναι η Αρκαδία, είναι η Κυπαρισσία Μεσηνίας.

    Υποτίθεται, ότι στο τέλος την κρεμάσανε στον Πλάτανο (υπάρχει ακόμα στην πάνω πόλη). Πάντως εγώ που ρώτησα κάτι γέρους, μου δείξαν και το σπίτι της Ελένης του Χαμέρη, μόνο που μου είπαν, επίσης, ότι εκεί ζούσαν και κάποιες απόγονοι, που οι παππούδες (των παππούδων) τις θυμόντουσαν, και μάλιστα φορούσαν σαλβάρια. Πράγμα που καθιστά και την ορθόδοξη εκδοχή του άσματος αρκετά ύποπτη.

  177. Μαρία said

    >υπάρχει άραγε κανείς βόρειος που λέει ‘τσάμπα’;
    ΤΑΚ, κι αν βρεθεί παρ’ ελπίδα, θα τον διαγράψουμε.

    Κάπτεν, εδώ τα λόγια:
    http://www.gardiki.net/content/view/233/119/
    Η μελωδία και τα λοιπά, διατί να το κρύψωμεν άλλωστε, είναι τόσο ψηλά στις προτιμήσεις μου όσο και τα ποντιακά για το Νικοδεσπότη.
    Ένα είναι σίγουρο, οτι για τις κρεμάλες προτιμούσαν τα πλατάνια.

  178. Μπουκανιέρος said

    153 «Ρουφιάνος της χούντας» είναι μάλλον ακριβέστερο…

    Νίκο, τώρα που θα μπούνε διόδια και στις παραλίες, θα ξαναρχίσεις τις αντικοινωνικές ενέργειες στα βραχάκια;

  179. Μπουκανιέρος said

    156γ Τόχω ξανακούσει αυτό, Μαρία.
    Μήπως όμως νατσουλίζει λιγάκι;

  180. Μαρία said

    180 Δεν ξέρω. Γι’ αυτό έγραψα λέγεται. Έδωσα και λάθος σημασία. Δες και το 161.
    Το εστιατόριο Πλάτανος πάντως είναι πολύ καλό.

  181. Εγώ θυμάμαι το καφενείο Πλάτανος, δίπλα στο μεντρεσέ. Στυλ Ματζέστικ (ξέρετε σεις), στο πιο απλό. Και έχει κλείσει νομίζω.

  182. sarant said

    179: Τώρα, τα παιδιά μας 🙂

  183. Μπουκανιέρος said

    182 Ναι μπράβο, συχνάζαμε κι εκεί κάποιο φεγγάρι.

  184. Μπουκανιέρος said

    180 Πάντως, και στις τέσσερις εκφράσεις που έγραψα στο 152 (βέβαια, πρέπει ανά δύο να συγγενεύουν μάλλον), υπάρχει χαιρετισμός, στις τρεις μάλιστα χαιρετισμός προς κάτι άψυχο και (καταρχήν) ασήμαντο. Υπάρχουν κι άλλες ανάλογες;
    (Τα υπόλοιπα τα αφήνω στον ειδικό, μιας κι είναι δω κιόλας.)

  185. #184 πζίστι ζαστάβσκα νάροντνι τρίντα κάρλουβ μοστ

  186. #184 πζίστι ζαστάβκα νάροντνι τρίντα καρλούβ μοστ

  187. 184 τείνω να συμπεράνω ότι ο κόσμος είναι όχι πολύ μικρός, καταπώς λένε, αλλά πολύ μεγάλος. Όλοι στα ίδια μέρη συχνάζαμε, σε παραπάνω από μια πόλεις, μα ποτέ δε γνωριστήκαμε. Το ίντερνετ είναι μικρό τελικά, ας πούμε.

  188. Μαρία said

    182 Για το ίδιο μέρος λέμε.
    http://pisostapalia.blogspot.com/2010/07/blog-post_3130.html

  189. Απέναντι, λέμε.

  190. Μέχρι που έκλεισε, τιμούσα τον Ρερέ (μαζί με το Χνάρι, το Πανελλήνιο, και το υπόγειο με τους δίσκους στην Πανεπιστημίου -τώρα ξεχνάω το όνομα, κοίτα, κι έχω αφήσει ολόκληρη περιουσία εκεί) σε κάθε κάθοδο/άνοδο στην πρωτεύουσα.

  191. Μαρία said

    190 Αμάν, ρε παιδί. Μέρος είπα όχι μαγαζί.

    185 Μόνο το αντίο μία μπέλα Νάπολη ξέρω αλλά δεν είναι για κάτι ασήμαντο.

  192. sarant said

    188: Το ιντερνέτι είναι, όπως είπαμε, άχρονο -γιαυτό και βρισκόμαστε πιο εύκολα.

    Εκφράσεις με αποχαιρετισμούς; Αντίο Γλαρέντζα. Και Αντίο Λεωνόρα. Και οι δυο παλιές.

  193. Στάζυ, στο Au revoir δεν πήγαινες;

  194. Μπουκανιέρος said

    188 Μπαίνουν κι οι χρονολογίες στη μέση και μας το χαλάνε.

    191 Εννοείς βέβαια το παλιό Πανελλήνιο, λίγο πιο πάνω απ’ το Χνάρι.

  195. Μαρία said

    193 Για Γλαρέντζα ξέρω την Κυλλήνη. Πού τον βρήκες το αντίο Γλαρέντζα;

  196. Μπουκανιέρος said

    193β Και σημαίνουν το ίδιο κι αυτές; Δεν τις ήξερα.
    (άσε που τη μία, όπως ξέρεις, δε θα μπορούσα να την έλεγα τόσο ελαφρά)

  197. sarant said

    Είναι παλιές φράσεις, είπαμε. Σημαίνουν και οι δυο αποχαιρετισμό σε κάτι ωραίο που πέρασε, με ειρωνική ίσως διάθεση. Στον Σουρή, ας πούμε, θα τις βρείτε.

    Βλέπω όμως ότι γκουγκλίζονται.

  198. Μαρία said

    198 Και λες οτι είχε διαδοθεί η έκφραση ή την έχεις δει μόνο στο Σουρή;
    http://xantho.lis.upatras.gr/test2_pleias.php?art=95252

  199. 179, Μπουκάν, με τα διόδια οι παραλίες θα είναι για παραλήδες (το «παρα θίν’ αλός» θα έχει έμφαση στον «παρά»)

  200. 191, 195
    Στάζυ & Μπουκάν, το Πανελλήνιο ήταν αυτό στην Κιάφας (μεταξύ Μπενάκη, Ζωοδόχου Πηγής, Ακαδημίας και Σόλωνος) που σέρβιρε και γλυκό γιαννιώτικο;

  201. sarant said

    200: Πολύ καλό!

    199: Τις είχα δει και αλλού -και σε συλλογές εκφράσεων και σε ζωντανά κείμενα, άλλωστε ακόμα γκουγκλίζονται.

  202. Μπουκανιέρος said

    Καλημέρα.
    Για το γλυκό δεν ξέρω, αλλά ναι, εκεί που λες. Τεράστιο, με μεγάλο πατάρι και τραπεζάκια έξω. Μεγάλο χτύπημα που έκλεισε (στη θέση του έγινε σκυλάδικο ή κάτι τέτοιο).
    Δηλ. δεν έκλεισε, μεταφέρθηκε σε μια τρύπα στη Μαυρομιχάλη (με τις κορνίζες για το Βυζίκι, τον κύριο Νίκο, τους σκακιστές κλπ.) αλλά το κλίμα είναι πολύ διαφορετικό.

  203. Ηλεφούφουτος said

    «Εκφράσεις με αποχαιρετισμούς; Αντίο Γλαρέντζα. Και Αντίο Λεωνόρα. Και οι δυο παλιές.»
    Γλαρέντζα όντως λέγανε από τη Φραγκοκρατία και μετά την Κυλλήνη. Το δεύτερο να υποθέσω ότι προέρχεται από το Miserere της όπερας Trovatore

    σχ. 116 «Ακόμα καλύτερη από την λαθρεπιβίβαση είναι η χειρονομία να δίνεις το εισιτήριό σου σε άλλον συνεπιβάτη κατεβαίνοντας »
    Αυτό προσπάθησα να το καθιερώσω πριν κάτι μήνες αλλά τα αποτελέσματα ήσαν αποθαρρυντικά. Οι περισσότεροι νόμιζαν ότι σκόπευα ποιος ξέρει τι, και οι αντιδράσεις ως επί το πλείστον εχθρικές. Πάντως δεν πιστεύω ότι ήταν από την απέχθεια του κοινού στην ανομία.

  204. Ηλεφούφουτος said

    σχ. 186 για κάποιο λόγο που δεν έχω καταλάβει, κανένα άλλο μετρό δεν έχει αυτό το σουξέ. Το έχω προσέξει με πολύ κόσμο. Μια φορά πας στην Πράγα, και σου μένει.
    Αλλά Στάζυμπε γιατί όχι Νάροντι Τρζίντα; Στάση Κάρλουφ Μοστ απ’ ό,τι ξέρω δεν υπάρχει. Μόνο Μούστεκ και Σταρομιέστσκα (οι κοντινότερες).

  205. #205 Δίκιο έχεις για το θέατρο, δεν έβαλα την ακριβή φωνητική απόδοση. Καθότι σε μια από τις περιπτώσεις, είχα μείνει εκεί από πίσω ένα μήνα κοντά, στη στάση αυτή μπαινόβγαινα διαρκώς -φυσικά με μηνιαία κάρτα απεριορίστων διαδρομών. Στη γέφυρα, ναι, δεν υπάρχει ομώνυμη στάση.

  206. #194 σπάνια

    #195β, #201, #203 Ε, ναι. Μιχάλη, ναι, πέτυχα και γιαννιώτικο.

  207. Ηλεφούφουτος said

    σχ. 206, εννοούσα γιατί το διέγραψες (και έβαλες μια στάση που δεν υπάρχει), όχι γιατί το απέδωσες έτσι.

  208. betatzis said

    204 β. Ηλεφού, καλησπέρα. Εγώ το αφήνω επιδεικτικά πάνω στο ακυρωτικό. Επίσης δεν διστάζω και να ζητήσω, όταν δεν έχω. Διάφορες ντροπές τις έχω ξεπεράσει. Έχεις δίκιο ότι όταν το προσφέρεις σε συγκεκριμένο επιβάτη, χωρίς να στο ζητήσει, σε κοιτάνε λίγο καχύποπτα. Πάντως και αυτό το έχω κάνει.

    Προσοχή, τώρα που το ξαναβλέπω, υπάρχει η πιθανότητα να υποστηρίξει κάποιος φανατικός της νομιμότητας ότι στο 116 και στο παρόν έχει τελεστεί από εμένα και μόνο εμένα το αδίκημα του εγκωμιασμού αδικήματος (φυλάκιση μέχρι 3 έτη), με την επιφύλαξη αν έχουνε προλάβει να ψηφίσουνε τον καινούργιο νόμο ή είναι ακόμα στα σκαριά και ψαρεύουνε αντιδράσεις, όπως συνήθως κάνουνε.

    Ο νικοκύρης μπορεί να κατεβάσει τα σχόλια αν το νομίζει και σε κάθε περίπτωση τα στοιχεία μου είναι στη διάθεσή του (ή στη διάθεση του φανατικού) σε πρώτη ζήτηση 🙂

    Τι θα κάνουνε κι οι δικηγόροι, κλέφτες θα γίνουνε ;;
    Γ.Ν.

  209. #208 Γιατί η πραγματική στάση και ανάμνηση είναι αυτή που έσβησα, αλλά ήθελα ν’ αναφερθώ και στη γέφυρα που επεσήμανε ο νικοκύρης πιο πριν.

  210. Μπουκανιέρος said

    204β-209 Τους τελευταίους μήνες υπάρχει μεγαλύτερη άνεση και αποδοχή (το παίρνουν πιο εύκολα το εισιτήριο) σε σύγκριση με πέρσι ή πρόπερσι. Εξαρτάται βέβαια και από την ώρα, το μέρος και σε ποιον θα πέσεις (αλλά βρε Ηλεφού, κόβουμε και λιγάκι φάτσες, έτσι; δεν πάμε ντουγρού και στα τυφλά).

  211. 203, 207,
    Αχ, τι μου θυμίζετε τώρα, τρίαντα χρόνια πριν…
    Πηγαίναμε για πρέφα στο Πανελλήνιο από το Πολυτεχνείο, τα μεσημέρια συνήθως, πριν αρχίσουν τα εργαστήρια το απόγευμα. Θυμάμαι και τον κύριο Νίκο με τα καφεδάκια του, το Βυζίκι, και τους σκακιστές. Κρίμα που μεταφέρθηκε…

  212. Σκόρπια:

    @ 191 …και το υπόγειο με τους δίσκους στην Πανεπιστημίου -τώρα ξεχνάω το όνομα, κοίτα, κι έχω αφήσει ολόκληρη περιουσία εκεί…
    Το Music Corner λες; Εκεί αγόραζα τα πρώτα μου βινύλια.

    @ 193 κλπ.
    Το «αντίο Γλαρέντζα» μού είναι πολύ οικείο, μητρόθεν.

    @ 203
    Σκυλάδικο στην Κιάφας ;! 🙂 Το μόνο μαγαζί που βρίσκεται εκεί είναι η Καφεΐνα, καφέ την ημέρα και (θαυμάσιο) μπαρ το βράδυ.

  213. Ηλεφούφουτος said

    σχ. 211, μα έκοβα φάτσες. Ποτέ σε ξινούς. Προτίμηση: νέα άτομα και μεταναστοφέρνοντες. Σε κάποιες περιπτώσεις βέβαια, ομολογώ, η επιλεκτικότητά μου δεν ήταν τελείως αθώα.
    Τι να πω, ίσως φταίει και η εγκληματική μου φυσιογνωμία.
    Τελικά έχω καταφύγει στην εναλλακτική Μπετατζή 209α, να το αφήνω επιδεικτικά σε κάποιο σημείο βγαίνοντας (δεν το χα σκεφτεί το ακυρωτικό – καλή ιδέα!).

  214. Σε κάποιες περιπτώσεις βέβαια, ομολογώ, η επιλεκτικότητά μου δεν ήταν τελείως αθώα.
    Λέτε μετά το smirting να καθιερωθεί και το λαθροφλέρτ;
    :p

  215. Από το λινκ του Ανδαλουσόσκυλου, αυτό με έκανε να γελάσω πολύ:
    Smirting has been so successful that non-smokers try to mingle with the smirters. The non-smokers may then start to smoke too and so this is a health risk.

  216. Ηλεφούφουτος said

    To αστείο είναι ότι το αυτό για τον κίνδυνο στην υγεία φαίνεται να το λέει σοβαρά.
    Κατά τ άλλα, ανέκαθεν προτιμούσα τους χώρους καπνιζόντων, αν και μη καπνιστής (τουλάχιστον μη συστηματικός), διότι έβρισκα τα άτομα εκεί πιο ενδιαφέροντα. Δεν ήξερα ότι εντασσόμουν σε φαινόμενο που απασχολεί και τη Βικιπαίδεια.

  217. sarant said

    Υπάρχει πλέον μια συνενοχή σε όσους καπνίζουν και φαντάζομαι αυτό ευνοεί και το φλερτ.

  218. Νιπτηροδύτη, λέμε και καμιά μαλακία (η Wikipedia δηλαδή) να περάσει η ώρα. Αλλά και το ότι το 25% των ζευγαριών στην Ιρλανδία το 2007-2008 γνωρίστηκαν σμερτάροντας μού φαίνεται τρελή μπαρούφα.
    Ηλεφ, μα είναι γνωστό ότι οι καπνιστές είναι γαμώ τα άτομα και οι μη καπνιστές είναι ξενέρωτοι. 😛
    Σαραντ, σχεδόν εύχομαι να εφαρμοστεί ο αντικαπνιστικός νόμος…

  219. Βγαίνω στο κεφαλόσκαλο για τσιγάρω. Μπορεί να σμερτάρω καμιά γάτα. 🙂

  220. παρόραμα κλπ
    Αν και μ’ άρεσε το νεολογιστικό ρήμα τσιγάρω, τώρα που το ξαναβλέπω.

  221. Μπουκανιέρος said

    Κι εγώ τσιγάρω (γουστάρω).

  222. ΤΑΚ said

    Για το τσιγάρω:
    Μια ανιψιά μου πάντως όταν ήταν γύρω στα τέσσερα-πέντε, έλεγε ότι ο Τάσος τσιγαρίζει (εννοώντας καπνίζει)…

  223. tamistas said

    Τέρμα πια στους τζαμπατζήδες, από τον Σύνδεσμο Ειλικρινών Βιομηχάνων.

    Να πληρώσουν οι φτωχοί!

  224. sarant said

    Πολύ καλό, πολύ ευρηματικό!

  225. Μισιρλού... said

    Αααα! Πολύ ταιριαστό, για τα τσιγαρίσματα και τις τζαμπαμαγκιές, είναι το απόσπασμα που βρήκα στη βιογραφία Γιώργου Ζαμπέτα :

    «….O Στράτος (Παγιουμτζής) πάλι, μου έχει διηγηθεί πως παλιά, όταν ακόμα γράφανε με κεριά, στο στούντιο 1 της Columbia, όλοι αυτοί οι παλιοί διατηρούσανε εκεί ένα ναργιλέ. Kανονικά, καλάμια, χασίσια. Kαι για να μην τα πηγαινοφέρνουνε τα κρύβανε σε ένα μέρος που ήταν απ’ έξω ένας σκύλος. Tο σκύλο δεν μπορούσε να τον πλησιάσει κανένας, αλλά αυτούς τους είχε μάθει. Πηγαίνανε τον πίνανε και μπαίνανε μέσα μαστουρωμένοι και γράφανε. Όλη η παλιοπαρέα, Στράτος, Mάρκος, Mπάτης, Mπαγιαντέρας, Xατζηχρήστος.
    Mια φορά εκεί που γράφανε, κάνουνε δυο-τρία τσιγαριλίκια μέσα στο στούντιο. Eίναι κει και ο γερο-Mάτσας, ο Mίνως κι απ’ τα ντουμάνια έχει μαστουριάσει κι αυτός.
    Bρε, τους βάζει τις φωνές, μη φουμάρετε πια, δουλεύετε.
    Πετάγεται ο Mάρκος και του λέει με βαριά φωνή, δεν κάνεις το κορόιδο κύριε Mάτσα που σε κάναμε τζάμπα μάγκα!
    Έχει μείνει ιστορικό αυτό! Tζάμπα μάγκας ο Mάτσας!….»

    [πληκτρολογημένο, από το βιβλίο : «Γιώργος Ζαμπέτας, Βίος και πολιτεία-και η βρόχα έπιπτε στρέιτ θρου», της Ιωάννας Κλειάσιου, εκδ. ντέφι 1997 (και ειδική επανέκδοση απ’ την εφημ. Ελευθεροτυπία 2010)]

  226. tamistas said

    Γειά σου Μισιρλού που δεν αντέχεις και σπας τον όρκο!
    Κι άλλα περί «τζάμπα μάγκες» να ούμε:

    Περί του Τσίτου:
    Εκείνο το βράδυ ο Τσίτος μαζί με τους Καζαντζίδη, Τσιτσάνη, Καίτη Γκρέυ, Σεβά Χανούμ, το συμπατριώτη Μπάμπη Μπακάλη άκουσαν από τα χείλη του Στέλιου: «Μάγκες έβγαλε η Αθήνα βρε; Να ο καλύτερος μάγκας. Αυτό το παιδί από τα Γιάννενα είναι ο πραγματικός μάγκας, εσείς είστε όλοι τσάμπα μάγκες». «Απ’ έξω από το μπαρ στρωμένος κατάχαμα ο Μάρκος Βαμβακάρης πωλούσε 5 δισκάκια αντί πινακίου φακής. Του δίνω δυο χιλιάρικα και τα πήρα, εδώ τα έχω…».

    Περί του Μαντζίρη:
    Έπειτα ήλθε ..ο έρωτας, ο μεγάλος, από μεράκι και πάθος κι όχι από μόδα (που δυστυχώς ακολούθησε), αγάπη, μεγάλη, που κατέληξε μέσ’ από διάφορα σχήματα μορφές, αλλαγές προσώπων, αριθμών, στους ΑΝΦΑΝ ΓΚΑΤΕ ΡΕΜΠΕΤΕΣ, (δηλαδή, τζάμπα μάγκες στην απλή γλώσσα, γιατί «ανφαν γκατέ» -γαλλιστί- σημαίνει αφρόκρεμα, κακομαθημένα παιδιά).

    και βάλε…

  227. iannis said

    Οι λέξεις τσάμπα ,βερεσέ ,μπατίρης ,φουκαράς,ταπί,παράς,παπούτσι , τσαγκάρης και εκατοντάδες άλλες (βλέπε Αργκώ) προέρχονται από τους γείτονες .Η συντριπτική τους πλειοψηφία , έχει Περσικές -Αραβικές ρίζες .

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: