Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μηνολόγιον Μαΐου

Posted by sarant στο 2 Μαΐου, 2011


Χτες ήταν πρωτομαγιά και ο μηνολόγος επέμενε ότι «δεν είναι αργία, είναι απεργία». Οπότε το μηνολόγιο του Μαΐου, όπως πάντοτε γραμμένο από τον πατέρα μου, τον Δημ. Σαραντάκο, παρουσιάζεται με μια μέρα καθυστέρηση -αν σας έλειψε, ζητάμε ταπεινά συγνώμη!

Όπως πάντα, μπορείτε να προτείνετε διορθώσεις και συμπληρώσεις στα σχόλια. Και, με μια μέρα καθυστέρηση, καλό μήνα!

(Πρόσθεσα την πολύ θλιβερή είδηση του θανάτου του Θανάση Βέγγου)

ΤΟ ΜΗΝΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΜΑΪΟΥ

Κυ 1

Τα Ανθεστήρια – Ημέρα των ανθέων και των εργατών

Δε  2

† Λεονάρδου ντα Βίντσι

Τρ  3

Τελευτή Αθανασίου Βέγγου, του καλού ανθρώπου. Και Παγκόσμια Ημέρα της Ελευθεροτυπίας

Τε  4

Αρίωνος του κιθαρωδού

Πε 5

Γενέσιον Καρόλου Μαρξ

Πα 6

Γενέσιον Σιγισμούνδου Φρόυντ

Σα 7

Των εν Αιγίνη εκτελεσθέντων

Κυ 8

† Γουσταύου Φλωμπέρ

Δε  9

† Ιωσήφ Γκαίυ Λουσάκ του χημικού

Τρ10

Καραολή και Δημητρίου απαγχονισμός

Τε11

Γέννησις Λασκαρίνας Πινότση ή Μπουμπουλίνας

Πε12

 Της νίκης των επαναστατών εις Βαλτέτσιον Αρκαδίας

Πα13

Κωνσταντίνου Θεοτόκη του ρεαλιστού πεζογράφου

Σα14

Αισχύλου, τραγικού και σαλαμινομάχου

Κυ15

Γενέσιον Πέτρου Κιουρί

Δε16

† Καρόλου Περό και των δημιουργημάτων του: Σταχτοπούτας, Κοκκινοσκουφίτσας, Ωραίας Κοιμωμένης

Τρ17

Παγκόσμια Ημέρα Τηλεπικοινωνιών

Τε18

† Γουσταύου Μάλερ

Πε19

Παγκόσμια Ημέρα Πολιτισμού

Πα20

† Γρηγορίου Δικαίου Παπαφλέσσα τελευτή

Σα21

Τα Αναστενάρια

Κυ22

† Βίκτωρος Ουγκώ, του δημιουργού των «Αθλίων»

Δε 23

† Ερρίκου Ίψεν

Τρ 24

† Νικολάου Κοπερνίκου

Τε 25

Αιμιλιανού Ζαπάτα και Άρεως Βελουχιώτου εκκίνησις

Πε 26

Γενέσιον Αλεξάνδρου Πούσκιν

Πα 27

Γρηγορίου Λαμπράκη τελευτή’ και Ροβέρτου Κωχ

Σα28

Πρώτη πρόβλεψις ηλιακής εκλείψεως υπό Θαλού του Μιλησίου

Κυ29

Εάλω η Πόλις – Η Ρωμανία πάρθεν  (αποφράς ημέρα)

Δε30

† Θανή Βολταίρου του διαφωτιστού

Τρ31

Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος

 Με την ευκαιρία που είδα το όνομα του Gay Lussac (κι αν για σας δεν είναι και τόσο διάσημος, θυμηθείτε πως ο πατέρας μου είναι χημικός), να διηγηθώ κι ένα ανεκδοτάκι, που εμένα μου το έχουν διηγηθεί για αληθινό, αν και μπορεί να είναι απλώς μπεντροβάτο. Μια εταιρεία στη Γαλλία είχε τα γραφεία της σε έναν «technopole», τεχνοπόλο ή τεχνοπόλη, δηλαδή ένα είδος βιομηχανικής περιοχής για μικρές εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, όπου οι δρόμοι είχαν ονομαστεί προς τιμή διάφορων μεγάλων Γάλλων εφευρετών και επιστημόνων, Κιουρί, Παστέρ, Μπερτελό κτλ. μεταξύ των οποίων και ο Gay Lussac, όπου και ήταν τα γραφεία της εταιρείας μας, η οποία είχε έναν μεγάλο πελάτη στην Αμερική. Η αμερικανική λοιπόν εταιρεία της ζήτησε να αλλάξει διεύθυνση, διότι αλλιώς δεν θα μπορούσαν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους -βλέπετε, ήταν μάλλον συντηρητικοί, και τους ενοχλούσε πολύ που η διεύθυνση τιμούσε τη μνήμη του γκέι Λυσάκ!


46 Σχόλια to “Μηνολόγιον Μαΐου”

  1. tamistas said

    9 Μαΐου: Αναστασίου Τούση και λοιπών εν Θεσσαλονίκη πεσόντων διαδηλωτών

  2. tamistas said

    6 Μαΐου: αρχή του Μάη του 68
    Μπορούμε να συμφωνήσουμε σε κάποια άλλη ημερομηνία (υπάρχουν πολλές, πχ 10/5: της αριστερής όχθης του Σηκουάνα ή 13/5: της γενικής απεργίας εργατών – φοιτητών), όμως μια μνεία για το Μάη, ας είμαστε ρεαλιστές – ας επιδιώκουμε το αδύνατο, δεν χρειάζεται;

  3. papoylis said

    Καλό μήνα σε όλους

  4. «Η Ρωμανία ΄πάρθεν»
    Με απόστροφο καθώς η λέξις είναι «επάρθεν»
    παίρω, επέρα (ίσως ερασμ.’επήρα’), επαίρνα, επάρθα, προστακτική:έπαρ.

  5. 1η Μαΐου, τελευτή Αλέξανδρου Παναγούλη, του τυραννοκτόνου

    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF%CF%82_%CE%A0%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%B7%CF%82

  6. silia said

    Επιτρέψτε μου κύριε Σαραντάκο (πατέρα) την προσθήκη :
    Σάββατον 28 Μαΐου : Της «Αγίας» απόκτησης δικαιώματος ψήφου των γυναικών , δια πρώτην φοράν εν Ελλάδι (1952).
    ————————–
    Άσχετο ΥΓ.: Αυτό το «απόκτησης» καλά είναι γραμμένο ; Είναι πρωτόκλητο (απόκτηση) … ή τριτόκλιτο (απόκτησις) ;

  7. tamistas said

    5: Σωστά, αν και απέτυχε να γίνει τυραννοκτόνος

    20 Μάη: Επέτειος της Μάχης της Κρήτης.

    Χίτλερ να μην το καυχηθείς πως πάτησες την Κρήτη
    Ξαρμάτωτη την ηύρηκες κι έλειπαν τα παιδιά ντζη
    Στα ξένα πολεμούσανε πάνω στην Αλβανία…

  8. ti zoe sauto to blog said

    5 Μαΐου παγκόσμια ημέρα των μαιών! Απίστευτο γκροτέσκο, με τα γενέθλια του Μάρξ γιορτάζουν και οι … της μαιευτικής !

    #6, απόκτησις
    κτήσις-εως : τα νησιά Χ είναι γαλλική κτήσις (δ. κτήση)
    επίσης κτίσις-εως (= θεμελίωμα): από κτίσεως κόσμου.

  9. Immortalité said

    Η τρίτη του μηνός είναι αφιερωμένη στην ελευθεροτυπία ή στην Ελευθεροτυπία; 😉

    Κοίτα να δεις να μένω τόσα χρόνια στη γειτονιά και να μην έχω πάρει χαμπάρι ότι ο Λουσάκ ήταν γκέυ 😛

    Μπράβο κ. Δημήτρη, η Κοκκινοσκουφίτσα στον Περρώ! 😉

    @7 Σωστά!

  10. tamistas said

    19 Μαΐου: της Γενοκτονίας των Ποντίων (παρά τις αντιρρήσεις που ξανακούστηκαν τελευταία), να την προσθέσουμε μην αγριέψουν πάλι οι αριστεροπόντιοι;

  11. tamistas said

    30 Μαΐου: του κατεβάσματος της σημαίας των ναζί στην την Ακρόπολη από τους Γλέζο και Σάντα.

    και για το μηνολόγιο Απριλίου, από του χρόνου:
    30/4: + Λάκη Σάντα

  12. ti zoe sauto to blog said

    #9 β)
    Για την ακρίβεια ότι ήταν λυσσά(κ)-γκέυ 🙂

  13. physicist said

    11η Μαΐου: Γενέσιον Ρίτσαρντ Φάυνμαν.

  14. Alexis said

    5 Μαΐου: +Των εν Μαρφίν τριών αδίκως φονευθέντων.

    Πολύ σωστή η επισήμανση του Σκύλου στο #5!

    Και κάτι γλωσσικό σχετικό με το θλιβερό περιστατικό της Μαρφίν.
    Το επανέλαβε 2 φορές προχτές ρεπόρτερ του Άλφα αναφερόμενος στις έρευνες της αστυνομίας για τον εντοπισμό των δραστών: «Η αστυνομία έχει εντοπίσει δύο άτομα ως ύποπτα για τον πυρπολισμό της τράπεζας και άλλο ένα ύποπτο για τον πυρπολισμό του βιβλιοπωλείου ‘Ιανός'».
    Υπάρχει λέξη ‘πυρπολισμός’;

  15. tamistas said

    14: Βεβαίως, από το πυρπολίζω!

  16. physicist said

    14: Θλιβερό περιστατικό λέγεται ο εσκεμμένος πυρπολισμός αθώων εργαζομένων; Έγκλημα θα το έλεγα εγώ.

  17. Ναι, ο Φάινμαν ήταν μεγάλη μορφή.
    Φυσικά, υποθέτω θα έχετε διαβάσει το «Θα αστειεύστε, κύριε Φέινμαν». Απολαυστικότατο.

  18. @10: Άσχετο με το μηνολόγιο καθεαυτό, αλλά θα ήθελα τη γνώμη όλων σας επ’αυτού. Δεν αποτελεί τελείως βλακώδη επιλογή η 19η Μαΐου ως μέρα μνήμης της γενοκτονίας των Ποντίων;
    Αν μη τι άλλο είχε ξεκινήσει χρόνια πριν την απόβαση του Κεμάλ στη Σαμψούντα, και στην τελική, Κεμάλ και Βενιζέλος, με την ανταλλαγή των πληθυσμών έδωσαν ένα κάποιο τέλος στις γενοκτονίες…

    Μου φαίνεται ότι η 19η Μαΐου επελέγη με μόνο ένα κριτήριο: Έτσι για να «τη σπάσουμε» στους κωλότουρκους, που την έχουνε και για εθνική τους γιορτή σα δεν ντρέπονται.

    Τι λέτε;

  19. Φοβάμαι πως από του χρόνου (καλά να ΄μαστε) την πρωτομαγιά θα σημειώνουμε και:
    Τελευτή Οσάμα Μπιν Λάντεν, του χρησίμου ηλιθίου.

  20. physicist said

    17. Και βέβαια το έχω διαβάσει, όπως και ένα άλλο θαυμάσιο βιβλίο που το εξέδωσε η θετή του κόρη, Μισέλ Φάυνμαν, με τον τίτλο Absolut vernünftige Abweichungen vom ausgetretenen Pfad (συγγνώμη που γράφω τον γερμανικό τίτλο αλλά το βιβλίο στα Γερμανικά το διάβασα). Περιέχει αδημοσίευτη αλληλογραφία του και σας το συνιστώ ανεπιφύλακτα!

  21. physicist said

    Να και ο τίτλος στο πρωτότυπο: Perfectly reasonable deviations from the beaten track.

  22. Α ναι, το έχω κι αυτό. Εξαίρετη γραφή.

  23. physicist said

    22. Συνάδελφος ή απλώς εραστής της καλής Φυσικής; 😀

    (Η απάντηση, ασφαλώς, προαιρετική!)

  24. Immortalité said

    @15 Πυρπολώ δεν είναι το ρήμα; και πυρπόληση το ουσιαστικό; Ή κάνεις πλάκα και δεν το κατάλαβα;

  25. Φυσικέ, όχι συνάδελφος,
    απλώς θαυμαστής των μεγάλων επιστημόνων (τουλάχιστον σε επιστήμες που μπορώ να καταλάβω)

  26. 1η Μαΐου: Ημέρα των ανθέων και ανθυγειινών επαγγελμάτων

  27. ti zoe sauto to blog said

    πυρπολίζω* = χτίζω, κατοικώ στο πυρ (για εωσφόρο, αναστενάρηδες, κατοίκους της Γης του Πυρός)
    5 εκατομ. +1 και χάλκινο Πορτοκάλος!

    *πυρ+πολίζω

  28. Μαρία said

    27 Γιατρέ, μια υποψηφιότητα για το βραβείο Πορτοκάλος του μπουρλοτιέρη.
    http://pe.pasok.gr/athina/?p=744

  29. tamistas said

    24: Μα, ναι, πλάκα έκανα. Νόμιζα ότι ήταν φανερό, αλλά τελικά έπιασε… (ως πλάκα που έγινε πιστευτή). Άσε που δεν μου αρέσει κιόλας η λέξη. Αν ήταν τουλάχιστον πυρπολύζω ή το ουσιαστικό πυρπολυθμός (οπότε και πυροδυρμός), όπως θα αντιλαμβανόμουν ενδεχομένως τον πυρπολισμό ενός πθευδού ρεπόρτερ, θα ήταν προτιμότερο.
    Πάντως, με την ευκαιρία, να πω τη γνώμη μου σε κάτι. Νομίζω ότι δεν θα πρέπει να εξαντλείται η λαθολογική αυστηρότητα στα ατοπήματα των συχνά ταλαίπωρων ή ταλαιπωρημένων ρεπόρτερ που, εν τη ρύμη του λόγου, ίσως δικαιούνται και κανένα τέτοιο λαθάκι (ή λαθάρα). Ο αναμάρτητος του προφορικού λόγου ας ρίξει πρώτος την πέτρα. Το άλλο, το επίσημο του ΠΑΣΟΚ στο σχ. 28, ναι, ίσως δεν παίρνει εφέσιμη ποινή.

    Επί του μηνολογίου.
    27 Μαΐου 1963: Θάνατος του Γρηγόρη Λαμπράκη. Είχε προηγηθεί στις 22 του μήνα η δολοφονική επίθεση με το τρίκυκλο των Εμμανουηλίδη – Γκοτζαμάνη.
    23 Μαΐου 1934: Πέφτουν νεκροί σε ενέδρα αστυνομικών οι θρυλικοί Μπόνι και Κλάιντ.
    18 Μαΐου 1980: Αυτοκτονεί σε ηλικία 24 ετών ο Ian Curtis των Joy Division.

  30. tamistas said

    κι απ’ του χρόνου:
    30/4: † Ερνέστο Σάμπατο (πέθανε προχθές, 99 ή 100 ετών).

  31. espectador said

    Η δολοφονία Λαμπράκη για την Ελλάδα δεν είναι αξιομνημόνευτο γεγονός?

  32. sarant said

    Καλησπέρα, ευχαριστώ για όλα τα σχόλια! Επειδή είχα ταξίδι, δεν μπόρεσα να σχολιάσω νωρίτερα. Πολλές προτάσεις δεκτές για του χρόνου, αλλά τον Λαμπράκη τον πρόσθεσα τώρα επειδή πράγματι ήταν ουσιώδης παράλειψη.

    Στράβωνα, το πάρθεν ο Καβάφης με απόστροφο το έχει; Όχι.

    Τον *πυρπολισμό δεν τον είχα πάρει είδηση!

  33. sarant said

    18: Στέλιο, ασφαλώς και μόνο γι’ αυτό το λόγο επελέγη η 19η Μαΐου. Σαν να επιλέξουν οι Τούρκοι να γιορτάζουν στις 25 Μαρτίου τη σφαγή της Τριπολιτσάς.

  34. 11 Μαϊου Κων/πόλεως ἐγκαίνια

  35. Με κατάπληξη διαπιστώνω (στο Google, πού αλλού;) ότι ο πυρπολισμός λέγεται και γράφεται αρκετά.
    Αρχαιότερο (ίσως) παράδειγμα: «Ο πυρπολισμός του Οθομανικού [sic] στόλου εις Νεόκαστρον : Ηρωίς εις ωδάς δύω διηρημένη / συντεθείσα υπό Γ. Αναξαγόρα Ναύτη», κείμενο του 1827 ψηφιοποιημένο στην Ανέμη (και το sic είναι της Ανέμης· το ο του Οθομανικού τους έκανε εντύπωση!)
    Εκπληκτικότερο (ίσως) παράδειγμα: «Ο πυρπολισμός οδηγού από αστυνομικούς προκαλεί βίαιες διαδηλώσεις», από την Ελευθεροτυπία. Και λέμε βέβαια ότι ο φουκαράς αυτοπυρπολήθηκε, αλλά στα δικά μου τουλάχιστον ελληνικά μόνον άψυχα πυρπολούνται…

  36. Μαρία said

    35 Μ’ έβαλες σε περιέργεια και κοίταξα τον Κουμανούδη. Θησαυρίζει τον πυρπολισμό με 1η εμφάνιση το 1807 και παραπέμπει στη σημείωση για τον πυροβολισμό.
    πυροβολισμός(1825)
    «Χωρίς να εισήχθη εις χρήσιν ρήμα πυροβολίζω, όμως ο πυροβολισμός έγεινε πάγκοινος, και θα διατηρηθή πιστεύω, ως και οι εξής πυροβολισταί.»

    Θησαυρίζει και πυρπολιστής(1842) με την παρατήρηση «Αλλά το μόνον ορθόν πυρπολητής υπήρχεν εν τοις λεξ. της αρχαίας ό και εν τοις Ελληνικοίς χρονικοίς του 1824…»

    Τελικά δεν έπεσε έξω για τον πυροβολισμό.

    Βλέπω στην Ανέμη οτι ο Γ.Α. Ναύτης εκδίδει αργότερα βιβλίο ως βουλευτής και δικηγόρος.

  37. voulagx said

    αγκυροβολω- αγκυροβολισμος, λιθοβολω-λιθοβολισμος, κανονιοβολω-κανονιοβολισμος, πολυβολω-πολυβολισμος

    υπαρχουνν κι αλλα;

  38. #30 μια και ταξίδευα με πρόλαβες. Ερνέστου Σαββάτου από του χρόνου, λοιπόν. Δύο μήνες πριν γίνει εκατό.

  39. tamistas said

    37: εκτός από τα εις -βολώ (όπως το πυροβολώ – πυροβολισμός του σχ.36),
    ακροβατώ – ακροβατισμός, αναθεωρώ – αναθεωρητισμός, λειτουργώ – λειτουργισμός και άλλα, φαντάζομαι.
    Αν και μάλλον προέρχονται αντίστοιχα από τον ακροβάτη, τον αναθεωτητή και τον λειτουργό, ενώ τα ρήματα παράγουν ακροβασία, αναθεώρηση και λειτουργία.
    Δεν τα πολυκαταλαβαίνω όλα αυτά. Το ΛΚΝ εμπλέκει φονξιοναλισμό, ρεβιζιονισμό και πάει λέγοντας…

  40. 3 Μαΐου: Αθανασίου Βέγγου τελευτή 😦

  41. tamistas said

    40: σειρά σου να με προλάβεις, αταξίδευτο…

  42. Α, όταν είμαι ονλάιν φημίζομαι για την ταχύτητά μου, λένε.

  43. sarant said

    Κι εγώ μόλις το έμαθα και λυπήθηκα πάρα πολύ.

  44. Γκάτσου τελευτή.

  45. Σήμερα, γενέθλιο του Ερρίκου του Βασιλιά και του κ. Τσίμερμαν

  46. Πέθανε κι ο Γιάννης Βαρβέρης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: