Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μία φωτογραφία, δύο λεζάντες

Posted by sarant στο 10 Σεπτεμβρίου, 2011


Θα μπορούσα να το βάλω και κουίζ, αλλά τελικά αποφάσισα να μην σας ταλαιπωρήσω. Κοιτάξτε όμως τη φωτογραφία αυτή και προσπαθήστε να μαντέψετε ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι, γιατί έχουν συγκεντρωθεί, πότε περίπου τραβήχτηκε η φωτογραφία. Η σωστή απάντηση -ή ίσως οι σωστές απαντήσεις- δίνονται στη συνέχεια, κάτω από τη φωτογραφία, οπότε μη βιαστείτε να προχωρήσετε αν θέλετε να λύσετε το αίνιγμα.

Ποιοι είναι και γιατί μαζεύτηκαν;

Είπαμε, δεν θα βάλουμε κουίζ. Να το πάρει λοιπόν το ποτάμι.

Η φωτογραφία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εικονογραφημένη» του Δ. Βρατσάνου τον Σεπτέμβριο του 1916. Η «Εικονογραφημένη» ήταν ένα ελαφρώς βαρετό (με τα σημερινά τουλάχιστον δεδομένα) περιοδικό ποικίλης ύλης, που έβγαινε στην Αθήνα από το 1904 έως το 1936. Χαρακτηριστικό του ήταν ότι είχε πολλές φωτογραφίες, όπως άλλωστε λέει κι ο τίτλος του. Όπως και σε άλλα περιοδικά, το σαλόνι, δηλαδή οι δυο μεσαίες σελίδες, περιείχε φωτογραφικό ρεπορτάζ από την επικαιρότητα, και το 1916 η επικαιρότητα ήταν ο μεγάλος πόλεμος, που σήμερα τον λέμε Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο -ή, η Ευρωπαϊκή Γιγαντομαχία, όπως τον αποκαλούσε το περιοδικό.

Η Ελλάδα τότε ήταν ακόμα ουδέτερη και διχασμένη. Ο Βενιζέλος είχε μόλις φύγει για την συμμαχοκρατούμενη Θεσσαλονίκη, όπου είχε επικρατήσει -με τη βοήθεια της Αντάντ- το κίνημα της Εθνικής Άμυνας, ενώ στην Αθήνα ο βασιλιάς προσπαθούσε να κρατήσει την Ελλάδα ουδέτερη’ οι επίστρατοι τρομοκρατούσαν τους βενιζελικούς, τους Κρητικούς και τους πρόσφυγες (του πρώτου διωγμού στα παράλια της Μικρασίας) και οι βενιζελικοί στρατολογούσαν εθελοντές και τους έστελναν στη Θεσσαλονίκη, να πάνε να σκοτωθούν στα χαρακώματα του μακεδονικού πολέμου. Κομβικό ρόλο στην οργάνωση της στρατολόγησης έπαιζε ο στρατηγός Λεωνίδας Λαπαθιώτης, ο πατέρας του ποιητή. Λίγο αργότερα, όταν πια τα πράγματα δυσκόλεψαν στην Αθήνα, μαζί με τον Ναπολέοντα ανέβηκαν στη Θεσσαλονίκη και κατατάχτηκαν στον στρατό της Άμυνας.

Θα καταλάβατε λοιπόν ότι οι άντρες της φωτογραφίας είναι εθελοντές, στρατολογημένοι από τον Λαπαθιώτη και τους άλλους βενιζελικούς, έτοιμοι να αναχωρήσουν για τη Θεσσαλονίλη. Η λεζάντα του περιοδικού είναι απροκάλυπτα εχθρική:

ΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΑΙ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΗΣ. Ιδού από τι απαρτίζονται τα στρατεύματα της Εθνικής Αμύνης, τα στρατολογούμενα από τον απόστρατον Λαπαθιώτην και αποστελλόμενα εις ενίσχυσιν των στρατευμάτων του στρατηγού Σαράιγ. Παιδάκια, μαθητούδια γυμνασίου, που θα τραπούν εις άτακτον φυγήν εις το πρώτον άκουσμα του τηλεβόλου, χωρίς να έχουν ιδέαν του πολέμου, ελκυσθέντα από την λάμψιν του αφθόνως σκορπιζομένου χρυσού.

Τη φωτογραφία αυτή μου την έστειλε ο αγαπητός φίλος Γιώργος Ζεβελάκης, που έχει πλουσιότατο αρχείο και που ξέρει ότι ενδιαφέρομαι για κάθε τι σχετικό με τον ποιητή Ναπολέοντα Λαπαθιώτη και τον πατέρα του Λεωνίδα. Μου κίνησε την περιέργεια και ψάχνοντας στα ηλεκιτάπια μου, διότι τυχαίνει να έχω κι εγώ αρχείο της Εικονογραφημένης, βρήκα την ίδια φωτογραφία. Την ίδια φωτογραφία αλλά… με άλλη λεζάντα!

ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΑΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΗΣ. Ιδού από τι απαρτίζονται αι καθ’ ημέραν αναχωρούσαι διά το Βαλκανικόν μέτωπον πολυπληθείς ομάδες των στρατιωτών της «Εθνικής Αμύνης». Παιδιά εύρωστα, με όλην την ζωτικότητα της φυλής και το άδολον πατριωτικόν αίσθημα, έσπευσαν να υπερασπισθούν τα εδάφη της κατά της εισβολής του βαρβάρου εχθρού, με την ορμήν των πρώτων νεανικών ετών και την αυτοθυσίαν και αυταπάρνησιν που υπαγορεύει το αγνόν Ελληνικόν αίσθημα, που βσσιλεύει εις τας καρδίας των.

Τα ανίδεα μαθητούδια τώρα έγιναν εύρωστα παιδιά με την ορμή της νιότης, που δεν ελκύονται όπως πριν από το χρήμα αλλά διαπνέονται από αυτοθυσία και αυταπάρνηση! Αλλά πώς είναι δυνατόν εγώ να έχω την υμνητική λεζάντα κι ο Ζεβελάκης τη χλευαστική; Τελικά, αφού το ψάξαμε, διαπιστώσαμε, όχι χωρίς έκπληξη, ότι τα χρόνια εκείνα το περιοδικό Εικονογραφημένη έβγαινε σε δύο εκδόσεις. Μια εβδομαδιαία, φιλοβασιλική και ολοένα και περισσότερο εχθρική προς τον Βενιζέλο, και μια μηνιαία, φιλοβενιζελική -αν και χωρίς επιθέσεις κατά του βασιλιά. Δεν το έχω διερευνήσει βαθύτερα, αλλά το πιθανότερο είναι πως ο καημένος ο εκδότης κατάφερνε έτσι να ελίσσεται ανάμεσα στις Συμπληγάδες, να εφαρμόζει την σοφή παροιμία επιβίωσης: Και στον κλέφτη ψωμί και στον χωροφύλακα χαμπέρι. Βέβαια, επειδή και τα δύο έντυπα έβγαιναν στην Αθήνα, η μηνιαία έκδοση διακόπηκε μετά τον Νοέμβριο του 1916, όταν έγιναν τα Νοεμβριανά και ακολούθησε ένα οχτάμηνο στυγνής επιστρατικής τρομοκρατίας εναντίον των βενιζελικών. Και όταν οι γαλλικές λόγχες επέβαλαν το 1917 τον Βενιζέλο στην εξουσία και το κράτος ενοποιήθηκε ξανά, έπαψε να βγαίνει η εβδομαδιαία έκδοση!

Επομένως, ανάλογα με τον σχολιασμό η φωτογραφία παίρνει άλλο νόημα: τη μια δείχνει λιοντάρια, την άλλη κοτόπουλα. Ομολογώ ότι δεν έχω ξαναδεί ανάλογο παράδειγμα.

Αλήθεια, εσείς τι είδατε στη φωτογραφία; Άπραγα, φοβισμένα μαθητούδια ή ρωμαλέα, ορμητικά νιάτα;

48 Σχόλια to “Μία φωτογραφία, δύο λεζάντες”

  1. bernardina said

    Εγώ είδα απλώς τη συνηθισμένη ύλη για την κρεατομηχανή, αλλά η γνώμη μου δεν μετράει γιατί είμαι γυναίκα και συχνά προσπαθούν μάταια να με πείσουν ότι πόλεμος πάντων πατήρ…
    Α, και τίποτε δεν αποκλείει να είναι ταυτόχρονα άπραγα φοβισμένα μαθητούδια και ρωμαλέα ορμητικά νιάτα. Ποτέ δεν θα ξεχάσω το πόσο με συγκλόνισε το Ουδέν Νεότερο Από το Δυτικό Μέτωπο όταν το διάβασα σε ηλικία δώδεκα ετών: η μετωπική σύγκρουση του Μπόυμερ με τη φριχτή πραγματικότητα, όχι μόνο στο πρόσωπο του νεκρού Γάλλου αλλά -κυρίως ίσως- στα πολεμοκάπηλα κηρύγματα του Κάντορεκ πίσω στην πατρίδα όταν μέσα του είχε προ πολλού καταλαγιάσει το παραλήρημα του ενθουσιασμού… (Και τι εύρημα, τη μέρα της εθελοντικής τους κατάταξης, να γράφει στον πίνακα της τάξης «άνδρα μοι ένεπε μούσα»… Τι αριστούργημα).

    Κάτι άλλο που με έχει αφήσει άφωνη στο συγκεκριμένο ποστ είναι η κουτοπονηρία του «καημένου του εκδότη» που εξέδιδε το έντυπό του σε δύο μορφές στην ίδια πόλη! Πόσες πιθανότητες -κατά τη γνώμη του, φυσικά- είχε να μείνει κρυφό και χωρίς επιπτώσεις κάτι τέτοιο τότε; Και τώρα; Θα μπορούσε να μείνει κρυφό έστω και μία μέρα κάτι ανάλογο;

  2. bernardina said

    Την καλημέρα μου ξέχασα να πω. Ασυγχώρητη.

  3. Καλημέρες! Καταπληκτική ιστορία, τη ζήλεψα. Μου θύμισε λίγο το εφέ Κουλέσοφ, όπου ένας ηθοποιός με την ίδια έκφραση φαίνεται να εκφράζει διαφορετικά συναισθήματα όταν προηγούνται διαφορετικές εικόνες. Να το βιντεάκι:

    Και εδώ με τον Χίτσκοκ:

    (τα έμαθα από εδώ)

  4. Νέο Kid στο Block said

    Kαλημέρα σε όλους! Νίκο, μια επισήμανση, στο άρθρο της Βικιπαιδειας για τον Λεωνίδα Λαπαθιώτη . Γράφει ότι καταγόταν από την Λάπηθο της Κερύνειας. Μήπως είναι λάθος γιατί υπάρχει και Λάπαθος Αμμοχώστου. Και οι δυο κατεχόμενες σήμερα. (τώρα εσύ, ως μελετητής του Λαπαθιωτη, μάλλον θα το έχεις θίξει το θέμα)
    Οι κύπριοι όταν παίρνουν επώνυμα με βάση τον τόπο καταγωγής τους και είναι πολλές τέτοιες περιπτώσεις ,δεν παραφράζουν το όνομα συνήθως. Δηλαδή μου φαίνεται πιο λογικό να λεγόταν Λαπηθιώτης αν ήταν από τη Λάπηθο και όχι από τη Λάπαθο.
    Εκτός πια αν παίζει κανένα μακρό Λαπα(η)θος αλλά μου φαίνεται τραβηγμένο , χώρια ότι τέτοια επίθετα –αν δε κάνω λάθος- συνήθως είναι επίκτητα. Δηλαδή τα έπαιρναν ,φεύγοντας από τον τόπο τους.
    ΥΓ. Ψηφίζω και εγώ, Μπέρνα.:-) Κρέας για τη μηχανή δηλαδή.

  5. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια -και καλημέρα!

    Δύτη, κοκκινίζοντας ομολογώ ότι δεν ήξερα τον αξιότιμο κύριο Κουλέσοφ!

  6. sarant said

    Νεοκίντ, τα έχω γράψει αλλά η επανάληψη δεν βλάφτει. Ο πατέρας του Λεωνίδα, ο Θεοχάρης, άνευ επωνύμου (γιος του Λαπηθιώτη προκρίτου Χατζη-Ηλία που τον έσφαξαν οι Τούρκοι στις 9 Ιουλίου), κατέφυγε στην επαναστατημένη Ελλάδα γύρω στο 1825, πολέμησε και μετά, επί νεοελληνικού κράτους, υπηρέτησε στη Χωροφυλακή. Κάποια στιγμή απέκτησε το επώνυμο Λαπαθιώτης. Πώς;

    Εικάζω ότι ο ίδιος έγραψε ΛΑΠΗΘΙΩΤΗΣ, αλλά κάποιος απρόσεχτος γραφιάς πέρασε το Η για Α (μοιάζουν αρκετά στα κεφαλαία, ιδίως αν γράφεις σε ριγωτό χαρτί). Οπότε, Λαπαθιώτης -διότι πού να μπλέξεις με τη γραφειοκρατία.

  7. sarant said

    9 Ιουλίου 1821 βεβαίως.

  8. π2 said

    Καταπληκτικό αυτό με τις δυο εκδόσεις. Χρόνια μετά, η μέθοδος του εκδότη επαναλαμβάνεται στην αθλητική δημοσιογραφία. Όπως έχουμε τεράστιο αριθμό αθλητικών εφημερίδων, έχουμε και τεράστιο αριθμό αθλητικών ιστοσελίδων. Το καινούριο φρούτο είναι η δημιουργία οπαδικών ιστοσελίδων από τον ίδιο δημοσιογραφικό όμιλο. Το ίδιο μαγαζί δηλαδή, έχει μια ιστοσελίδα για τον Ολυμπιακό, μια για τον Παναθηναϊκό, μια για την ΑΕΚ, κ.ο.κ. Με αποτέλεσμα, φαντάζομαι, ο ίδιος κακοπληρωμένος δημοσιογράφος να είναι αναγκασμένος να γράφει το ίδιο κείμενο με κόκκινη, πράσινη, κίτρινη σάλτσα κάθε φορά.

    (Μια που αναφέρθηκαν παλιές φωτογραφίες, ας σημειώσω κι εδώ το lostbulgaria που ψάρεψε ο Πετεφρής.)

  9. Νέο Kid στο Block said

    ΟΥΠΣ! ΤΩρα είδα ότι έχεις ολόκληρη ανάρτηση! Σόρυ…

  10. 8 φτου! όταν ξεκίνησα να γράφω το σχόλιο ήθελα κι εγώ να πω για το lostbulgaria, μετά με παρέσυρε ο Κουλέσοφ…

  11. bernardina said

    Οπότε το σχόλιο του Π2 απαντά εμμέσως στο ερώτημά μου για το πόσο θα άντεχε σήμερα ένα τέτοιο κολπέτο. Δυστυχώς πίστευα ότι θα ίσχυε σε μεγαλύτερο βαθμό το ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον αλλά πλανήθηκα για μια ακόμα φορά.

  12. sarant said

    Χτες που το συζητούσα, μου ανέφεραν την περίπτωση ενός μυτιληνιού δημοσιογράφου, μεταπολεμικά, ο οποίος έγραφε το κύριο άρθρο (με ψευδώνυμο) σε δυο εφημερίδες της Μυτιλήνης, το ακροδεξιό Στέμμα και τον κεντρώο Δημοκράτη, και πολύ συχνά έστηνε και καβγάδες, απαντώντας στο (δικό του) κύριο άρθρο της άλλης εφημερίδας, βρίζοντας κτλ.!

  13. Νέο Kid στο Block said

    12. Να λοιπόν που το τρολάρισμα (και το F-16/stealth trolling.. πως διάολο το λέει ο Έλλης) δεν είναι φρούτο του Ιντερνέτ! Υπήρχε παλαιόθεν. 🙂

  14. bernardina said

    Άπαιχτος ο Μυτηλιναίος!

  15. bernardina said

    Μυτιληναίος, βεβαίως βεβαίως που να πάρει και να σηκώσει!

  16. Τώρα βλέπω ότι εκεί που μεταγράφεις «μαθητούδια» η λεζάντα έχει «μαθητούρια». Τυπογραφικό λάθος ή διαλεκτική μορφή; (Μάλλον το πρώτο)

  17. bernardina said

    Για να λέει παρακάτω «άκσουσμα» του τηλεβόλου μάλλον απρόσεκτος ήταν ο συντάκτης. Ίσως είχε στο μυαλό του την άλλη λεζάντα και αφαιρέθηκε 😉

  18. sarant said

    Θεώρησα πως είναι λάθος, όπως και το άκσουσμα στην αποκάτω αράδα.

  19. Καλημέρα κι από μένα. Εκτός από κρέας για κανόνια βλέπω και εργατόπαιδα ή αγροτόπαιδα. Επιπλέον, η φωτογραφία έχει μια παράταξη: από τα αριστερά προς τα δεξιά βλέπεις στην αρχή ευσταλή εργατο(αγροτό)παιδά και όσο πιο δεξιά πάει το μάτι ξεπέφτεις γενικά στα μαθητούδια. Νομίζω πως ίσως την ώρα που φτασε ο φωτογράφος με τα τριπόδια του και τα συμπράγκαλά του δεν υπήρχαν αρκετοί εθελοντές και ίσως να «στούμπωσε» το πλάνο με τα πανταχού παρόντα (και πάντα έτοιμα να χωθούν στο φακό) πιτσιρίκια, για να δείχνει γεμάτη η φωτογραφία.
    Λέω εγώ, τώρα…

  20. LandS said

    #1

    Αν Bernandina, βρίσκεις χρήσιμη την υποστηρικτική γνώμη ενός άντρα για τα περί κρεατομηχανής, συμφωνώ ότι και οι δύο λεζάντες λένε κατά βάσιν το ίδιο πράγμα.

  21. ein Steppenwolf said

    Εν δήμω της Mικράς Aσίας
    Η ειδήσεις για την έκβασι της ναυμαχίας, στο Άκτιον,
    ήσαν βεβαίως απροσδόκητες.
    Aλλά δεν είναι ανάγκη να συντάξουμε νέον έγγραφον.
    Τ’ όνομα μόνον ν’ αλλαχθεί. Aντίς, εκεί
    στες τελευταίες γραμμές, «Λυτρώσας τους Pωμαίους
    απ’ τον ολέθριον Οκτάβιον,
    τον δίκην παρωδίας Καίσαρα,»
    τώρα θα βάλουμε «Λυτρώσας τους Pωμαίους
    απ’ τον ολέθριον Aντώνιον».
    Όλο το κείμενον ταιριάζει ωραία.

  22. Απίστευτο! Πού πας και τα βρίσκεις, ευλογημένε!
    Κι εγώ «μαθητούρια» βλέπω μόνο 2-3, στα δεξιό της φωτογραφίας.Οι άλλοι δεν μου φαίνονται καν ιδιαίτερα νέοι.

  23. sarant said

    Άγγελε, κι εγώ δεν τους βλέπω νεαρούς (με εξαίρεση τα δυο-τρία πιτσιρίκια μπροστά και δεξιά), αλλά, εγώ τουλάχιστο, δυσκολεύομαι να εκτιμήσω ηλικίες σε παλιές φωτογραφίες, νομίζω ότι γενικά τα πρόσωπα φαίνονται μεγαλύτερα σε ηλικία. Ίσως επειδή δεν γελούσαν, τι να πω…

  24. LandS said

    #21 Μπράβο που θυμήθηκες τον Καβάφη!

    «ε ν λ ό γ ω ε λ λ η ν ι κ ώ που είν’ ο φορεύς της φήμης»

  25. bernardina said

    LandS, φυσικά και είναι χρήσιμη η υποστηρικτική γνώμη ενός άντρα. Τι λες τώρα! Και χρήσιμη και ευπρόσδεκτη και σ’ ευχαριστώ πολύ.

  26. bernardina said

    Και για να μην παραπονεθεί ο αγαπημένος μου κιντ, τον βεβαιώνω ότι το υστερόγραφό του δεν πέρασε απαρατήρητο 😉

  27. αλέξης ζήρας said

    Αγαπητέ κ.Σαραντάκο,
    μιας και σας ενδιαφέρει ο Λαπαθ.,είχα σημειώσει μερικά νέα επιπρόσθετα για τον παππού του Ναπολέοντα, τον Θεοχάρη Χατζη-ηλία.
    Είναι στο περ. Ακτή της Λευκωσίας, τχ.77,Χειμ.2008,29-31.
    Αν δεν το βρίσκετε, θα ψάξω να το εντοπίσω στο ηλεκτρ.αρχείο μου.
    καλό σαββατοκύριακο
    α.ζ.

  28. Μιχαλιός said

    16: Η λέξη «μαθητούρι(α)» έχει, πάντως, μπόλικες γκουγκλιές.

  29. Κασσάνδρα said

    Βλέπω αναμνηστική φωτογραφία μιας μεγάλης παρέας, με παιδια και εγγόνια ,στην εξοχή.

  30. Έλα τώρα sarant, που δεν έχεις ξαναδεί ανάλογο παράδειγμα. Κάθε μέρα στα ΜΜΕ ή στα blogs η λεζάντα μιας άσχετης, ή ψιλοαδιάφορης, φωτογραφίας μας πληροφορεί με κάθετη σιγουριά για το Χ ή Ψ φοβερό περιεχόμενο της -το οποίο λίγοι ανοίγουν τα στραβά τους να διαπιστώσουν χωρίς τις βλακείες της λεζάντας.

    Είναι τόσο κοινότοπο που υποψιάζομαι οτι διδάσκεται και κανονικά στις σχολές δημοσιογραφίας. Το τρικ αυτό θα υπάρχει και στο μέλλον όσο θα υπάρχει «δήμος» που άγεται αντί να βλέπει.
    Ο δήμος, αυτός που δίνει τυφλά την «λευκή επιταγή» ντε, μόλις του πεις (ατιμωρητί πάντα) οτι «λεφτά υπάρχουν».

  31. Μια παρόμοια υπόθεση, στην οποία εμπλέκεται και η χρήση «φότοσοπ», έχει παρουσιαστεί κι εδώ με ανταλλαγή μηνυμάτων των εμπλεκόμενων:
    http://kokkinosfakelos.blogspot.com/2010/12/blog-post_1323.html

    Δύτη και Π2, καταπληκτικά λινκ!

  32. sarant said

    Ευχαριστώ για τα επόμενα σχόλια!

    Κύριε Ζήρα, το δημοσίευμά σας το ξέρω αλλά δεν το έχω διαβάσει -και το αναζητώ: θα σας χρωστώ χάρη αν μου το στείλετε!

  33. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Νὰ σημειώσουμε ὅτι μὲ παρακίνηση τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου ἡ Ἀντὰντ εἶχε έπιβάλει ἀποκλεισμό, ὁπότε τρόφιμα στὶς πόλεις τῆς κωνσταντινικῆς Ἐλλάδος ἦταν λίγα. Ἴσως γι’ αὐτὸ καὶ οἱ φωτογραφούμενοι εἶναι σκυθρωπότεροι καὶ τοῦ κανονικοῦ γιὰ τὴν ἐποχή. Ἕνα τὸ κρατούμενο ὑπὲρ τῆς «ἐθελοντικῆς» κατατάξεως … Δεύτερον, ἡ χρηματοδότηση τῶν ἐθελοντῶν ἦταν ἀρκετὰ δαπανηρή, σὲ βαθμὸ ποὺ οἱ σχετικὲς ὑπηρεσίες τῶν Συμμάχων νὰ παραπονοῦνται γιὰ τὸ κόστος καὶ νὰ ἀπειλοῦν διαρκῶς τοὺς βενιζελικοὺς μὲ διακοπὴ τῆς χρηματοδοτήσεως. Προφανῶς οἱ στρατολόγοι ἔκαναν πάρτυ μὲ τὰ χρήματα τῆς Ἀντὰντ, μαζὶ κι ὁ στρατηγός … Μένει ἱστορικὸ παράδοξο τὸ πῶς, παρὰ τὶς προφανεῖς προτιμήσεις τῆς συντριπτικῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ ὑπὲρ τοῦ Κωνσταντίνου καί τῆς οὐδετερότητος καὶ τὶς δικαιολογημένες ἀνησυχίες τῆς Ἀντάντ, ὁ Βενιζέλος τελικῶς κατόρθωσε νὰ καταρτίσει στρατό. Τὸ μάθημα παρακολούθησαν, ὅπως φαίνεται, μὲ προσοχὴ ὁ Μεταξᾶς καὶ οἱ κομμουνιστές (σύμμαχοι τῶν βασιλοφρόνων τότε) : Στρατὸς μπορεῖ νὰ καταρτισθεῖ μὸνον μὲ τὸ ζόρι καί, τότε, θὰ πολεμήσει καλά.

  34. sarant said

    Δεν ξέρω, αλλά στις λεπτομέρειες έχω κάποιες διαφωνίες.

    Η συντριπτική πλειοψηφία του λαού υπέρ του Κωνσταντίνου; Μα, το 1915 οι κωνσταντινικοί έπαθαν δεινή ήττα στις εκλογές -και στην Παλιά Ελλάδα.

    Κομμουνιστές δεν υπήρχαν το 1916. Υπήρχαν σοσιαλιστές. Κάποιοι από αυτούς ίδρυσαν αργότερα το ΣΕΚΕ που μετεξελίχθηκε σε ΚΚΕ.

    Οι σοσιαλιστές δεν ήταν σύμμαχοι των βασιλοφρόνων γενικώς. Μόνο η Φεντερασιόν Θεσσαλονίκης είχε κάνει τακτική συμμαχία τον Μάιο του 1915 με τα εθνικόφρονα κόμματα (Γούναρης κτλ.) και έβγαλε δυο βουλευτές, Κουριέλ και Σίδερη. Ο Γιαννιός π.χ. που ήταν αντίθετος, φώναζε για τον εβραϊκό σοσιαλισμό.

    Ο ελληνικός στρατός «πολέμησε καλά» μετά την επανένωση του κράτους, οπότε δεν ξέρω αν το ζόρι ήταν μεγαλύτερο απ’ ό,τι για τους βαλκανικούς ή τη μικρασιατική εκστρατεία.

  35. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Ἡ νίκη τῶν Φιλελευθέρων τοῦ Μαΐου 1915 στηρίχθηκε στὴν ἐλπίδα τοῦ λαοῦ ὅτι ἡ «εὐκαιρία» γιὰ εἴσοδο στὸν πόλεμο (μὲ τὴν ἐκστρατεία τῶν Δαρδανελλίων) εἶχε χαθεῖ, ὀπότε ἡ εἴσοδος στὸν πόλεμο μποροῦσε, πλέον, νὰ άποφευχθεῖ. Μὴν ξεχνᾶμε ὅτι ἡ Ἀντάντ εἶχε ἐσωτερικὲς διαιρέσεις καὶ ἦταν πολὺ δύσκολο ἕως ἀδύνατον καὶ τότε καὶ ἀργότερα νὰ γίνει δεκτὴ ἡ Ἑλλάδα ὡς συνεταῖρος στὸν πόλεμο καὶ διανομὴ τῆς λείας. Στὴν ἀρθρομαχία του μὲ τὸν Μεταξᾶ τοῦ 1934-35, ὁ Βενιζέλος δέν τὸ ἀμφισβητεῖ. Ἐπὶ πλέον, ὁ Βενιζέλος άποδίδει τὴν ἀντιδημοτικότητά του, τὴν ὁποία παραδέχεται, στὴν ἐπιστράτευση τοῦ Σεπτεμβρίου 1915 στὴν ὁποία τὸν παρέσυρε, ὅπως ὁ ἴδιος (πλήν ἀναληθῶς) γράφει, τὸ Ἐπιτελεῖο. Τρίτον, μὴν συγχέουμε τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τοῦ 1915 μὲ τὰ σύγχρονα κόμματα. Τότε ἦταν ἁθροίσματα προσωπικοτήτων μὲ τοπικὴ ἐξουσία καὶ ἐλάχιστη κομματικὴ πειθαρχία.
    Ἐν τάξει, κομμουνιστὲς μὲ τὴν βούλα τὸ 1915 δὲν ὑπῆρχαν. Ἂς τοὺς ποῦμε τὰ «αὐτοαποκαλούμενα ἐργατικὰ ταξικὰ κόμματα». Πάντως, μὲ τοὺς γενικῶς «ἐπιτυχημένους» άπὸ τὴν ἀνόρθωση τοῦ 1897-1915 ποὺ πλαισίωναν τὸν Βενιζέλο αὐτὰ τὰ κόμματα δὲν ἦσαν.
    Ψάξτε στὸ Google γιὰ τὴν σφαγὴ τῆς Ἀπειράνθου. Ἔπεσα πάνω της ψάχνοντας γιὰ κατσικάκι Νάξου. Θὰ πάρετε μία ἰδέα γιὰ τὸ ζόρι ποὺ ἔπεσε γιὰ νὰ φτιάξει ὁ Βενιζέλος στρατό. Καμμία ἀπολύτως σχέση μέ Βαλκανικοὺς καὶ Μικρασία.

  36. sarant said

    Δεν συνεννοούμαστε -για τη σφαγή της Απεράθου ή της Χαλκιδικής έχω γράψει κι εγώ. Ωστόσο, έως την επανένωση του κράτους, ο στρατός της Άμυνας, που σχηματίστηκε είτε με το ζόρι είτε με δέλεαρ τις προαγωγές (αλλά και σε μερικά μέρη π.χ. Μυτιλήνη, γνήσια εθελοντικά) πιο πολύ συμβολικό χαρακτήρα είχε. Μετά την επανένωση, το ζόρι (λέω εγώ) έπαψε να υπάρχει σε μεγάλο βαθμό, και τότε πολέμησαν καλά.

    Αφήνω ότι η σφαγή της Απειράνθου δεν έγινε ακριβώς για τη στρατολόγηση.

  37. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Προκλητικῶς ἄστοχος εἶναι ὁ παραλληλισμὸς μὲ Βαλκανικοὺς καὶ Μικρασία. Συνέβησαν καὶ τότε αὐτὰ ποὺ συνέβησαν έπὶ διχασμοῦ ;
    Ἐμμένετε ὅτι ἡ δημοτικότης Βενιζέλου ὑπῆρχε καὶ ἐλάνθανε ὑπὸ τὴν καταπίεση τῶν άντιβενιζελικῶν καὶ ἀνέθορε μετὰ τὴν ἁπομάκρυνση τοῦ βασιλέως ; Οἱ πηγές, ἀκόμη καὶ οἱ βενιζελικές, δὲν συμφωνοῦν. Μιὰ ἄποψη ποὺ ἴσως θὰ ἔστεκε εἶναι ὅτι ὁ λαὸς πήγαινε πάντοτε μὲ τὸ ἑκάστοτε δοβλέτι. Αύτὸ θὰ ἐξηγοῦσε καὶ τὸν φανατισμὸ ἑκατέρωθεν …

  38. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Πάντως, ὐπάρχει καὶ τὸ πιὸ πρόσφατο παράδειγμα τῶν ταγμάτων ποὺ ἐπανδρώθηκαν ἀπὸ πρώην κρατουμένους τῆς Μακρονήσου. Κατὰ πῶς φαίνεται πολέμησαν τὸ ἴδιο καλὰ μὲ τὰ ὑπόλοιπα καὶ πλήρωσαν ἀντίστοιχο φόρο αἵματος ὅποτε ἔπεσαν στὰ χέρια πρώην ὁμοϊδεατῶν τους.

  39. Τρομερά ενδιαφέρουσα η δημοσίευση.
    Το τρικ με τις δύο διαφορετικές εκδόσεις που να έχουν διαφορετικό προσανατολισμό εν μέρει το είχε ακολουθήσει στη Θεσσαλονίκη τις δεκατίες του 70 και του 80 ο εκδοτικός οργανισμός Βελλίδη (από τον ιδρυτή του οποίου πήρε και το όνομά του το συνεδριακό κέντρο όπου ομίλησε ο πρωθυπουργός χθες). Ο οργανισμός αυτός εξέδιδε την «Μακεδονία», η οποία ήταν νεοδημοκρατική, αλλά και γενικά τρομερά συντηρητική κοινωνικά, αισθητικά, ηθικά κ.λπ., και την «Θεσσαλονίκη», που ήταν κλασικό ΠΑΣΟΚικό έντυπο.
    Βέβαια ήταν δύο χωριστές καθημερινές εφημερίδες, με διαφορετικό τίτλο, διεύθυνση και προσωπικό, και όχι ένα έντυπο που απλώς να διαφοροποιείται η μηνιαία από την εβδομαδιαία έκδοση.

  40. Hellegennes Alexandrine said

    #23:
    Όχι, ο λόγος που φαίνονται μεγαλύτεροι είναι η φωτογραφική σκίαση. Έχει όνομα αυτό στην φωτογραφία αλλά δεν θυμάμαι τον όρο. Ο λόγος που δεν μπορείς να διακρίνεις ηλικίες έχει να κάνει με τρία πράγματα:

    1. είναι μακρινές φωτογραφίες = καλύπτουν λεπτομέρειες
    2. ο φωτισμός, που σπάνια είναι σωστός, και η μειωμένη ευκρίνεια αλλοιώνουν την αποτύπωση κι έτσι μοιάζουν περισσότερο με πίνακες
    3. το γεγονός ότι είναι ασπρόμαυρες αλλοιώνει τις ορατές πτυχώσεις και τους πόρους, πράγμα που εντείνεται από την αδυναμία του ματιού να ξεχωρίσει το ίδιο διακριτό φάσμα σε αποχρώσεις του γκρι. Δηλαδή από ας πούμε 50,000 αποχρώσεις που ξεχώριζες σε μια έγχρωμη, θα ξεχωρίζεις μόνο 500 στην ασπρόμαυρη.

  41. Ein Steppenwolf said

    Το γνωστό τραγούδι «Πέντε χρόνια δικασμένος μέσα στο γεντί κουλέ» του Παπάζογλου έχει μεταφραστεί και στα τουρκικά ως Yedikule Zindanları. Η μετάφραση όμως δεν αναφέρεται στο Επταπύργιο της Θεσσαλονίκης, αλλά στο Επταπύργιο της Κωνσταντινούπουλης! Οι Τούρκοι στους οποίους εξήγησα ότι το Επταπύργιο του τραγουδιού κανονικά είναι στη Θεσσαλονίκη δυσκολεύτηκαν να με πιστέψουν.

  42. sarant said

    Καθόλου δεν ήξερα ότι είχε μεταφραστεί!

  43. ein Steppenwolf said

    42:

  44. ein Steppenwolf said

    42, 43:
    Εδώ γράφει ότι το τραγούδι κυκλοφόρησε με το άλμπουμ Aşk Yeniden το 1991 (ή 1992) και μετά ξανά το 1996 στο άλμπουμ Her Dem Yeni.

    Yeni Turku και Πένυ Ξενάκη στην Κομοτηνή:
    Το «Yeniden», κυκλοφόρησε το 1992, και ήταν το άλμπουμ της ωριμότητας του συγκροτήματος. Σε εκείνο το άλμπουμ, συμπεριλαμβανόταν για πρώτη φορά στην Τουρκία ρεμπέτικη μουσική, γεγονός που προκάλεσε εντύπωση. Το τραγούδι «Γεντικουλέ» μάλιστα κέρδισε πολλά μουσικά βραβεία στη χώρα. Έτσι, το 1994 ακολούθησε το «Kulhani Sarkilar», που ουσιαστικά ήταν μια ανθολογία ρεμπέτικης μουσικής. Το 1996 κυκλοφορούν το άλμπουμ «Her Dem Yeni/Yeni Turku» που περιέχει τα καλύτερα τραγούδια της καριέρας τους και το 1999 το «Yeni».

  45. Την τουρκική εκδοχή την είχα πρωτοακούσει στην Πόλη από μια παρέα το ’96, και για λίγο νόμισα ότι η ελληνική ήταν παρμένη από κάποιο παλιό τραγούδι του τουρκικού υποκόσμου, μέχρι που μου εξήγησαν. Οι στίχοι της μετάφρασης είναι παρόμοιοι: «το μαρκούτσι του ναργιλέ μου είναι ασημένιο / όχι πέντε, και δέκα χρόνια [φυλακή να κάνω] δεν παρατώ αυτή τη δουλειά [το ναργιλέ] / (ρεφραίν) ναργιλέ μου κάπνισε / έλιωσα αμάν αμάν / ωραία πόλη η Ιστάμπουλ / μα έχει ικανούς χωροφυλάκους» και τα λοιπά.
    Ο τίτλος «Külhani şarkılar» που αναφέρει ο Λύκος, κατά λέξη σημαίνει «τραγούδια του υποκαύστου». Εξήγηση εδώ (προσοχή! ακολουθεί αυτοαναφορά 🙂 ): http://dytistonniptiron.wordpress.com/2010/11/17/kulhanbey/

  46. sarant said

    Πολύ ωραία, πάντως!

  47. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #45
    Άσχετο, αλλά η παρετυμολογία μέσα μου οργιάζει! 🙂
    Μήπως το κωλοχανείο προέρχεται από το τον κιούλχανε κι όχι από τον κωλοχανέ;

  48. 47 Να! δεν είναι άσχημη ιδέα, καθόλου άσχημη νομίζω.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: